فهرست نام‌های کردی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فهرستی از نام‌های کردی که برای نامگذاری افراد به کار گرفته می‌شوند. این نام‌ها ریشه ایرانی دارند. بعضی از این نام‌ها در زبان زبان پارتی (زبان پهلوی اشکانی) هم رایج بوده‌اند.

نام‌های دختران[ویرایش]

ئ[ویرایش]

  • ئادان: زمین حاصلخیز)
  • ئادار (آدار)
  • ئاران (آران: قشلاق)
  • ئاردا (آردا: نام فرشته‌ای در آیین زردشت)
  • ئارژه‌ن (آرژَن)
  • ئاریمان (آریمان)
  • ئارینا (آرینا: آریایی)
  • ئاشتی (آشتی)
  • ئاگرین (آگرین: آتشین)
  • ئالووس (آلوس)
  • ئالین (آلین)
  • ئاڤان (آوان: نام کوهستانی در کردستان)
  • ئاڤزه‌ن (آوزَن)
  • ئاڤبین (آوبین)
  • ئاڤشین (آوشین)
  • ئاڤین (آوین)
  • ئارگۆن (آرگُن: به رنگ آتش)
  • ئاژار (آژار: محصول زمین)
  • ئاژنا (آژنا)
  • ئاژوان (آژوان)
  • ئاژین (آژین: زِبر)
  • ئاساره (آساره: ستاره)
  • ئاسکۆڵ (آسکُل: بچه آهو)
  • ئاسمین (آسْمین: یاسمین)
  • ئاشناو (آشْناو)
  • ئالشک (آلِشک: شب‌بو)
  • ئالیا (آلیا: غنچهٔ گل)
  • ئاڵا (آلا: پرچم)
  • ئاماژه (آماژه: اشاره)
  • ئامێز (آمِز: آغوش)
  • ئایرین (آیرین: آتشین)
  • ئه‌توون (اَتون)
  • ئه‌دگار (اَدگار)
  • ئه‌رده‌لان (اَردلان: نام ولایتی در کردستان)
  • ئه‌رده‌م (اَردَم)
  • ئه‌رمین (اَرمین)
  • ئه‌رنه‌واز (اَرنَواز)
  • ئه‌زموون (اَزمون: امتحان)
  • ئه‌ژین (اَژین)
  • ئه‌سرین (اَسرین: اشکین)
  • ئه‌ستی (اَستی)
  • ئه‌له‌گه‌ز (اَلَگَز)
  • ئه‌نوا (اَنوا: پناه)
  • ئه‌ورین (اَوْرین)
  • ئه‌وین، ئه‌ڤین (اَوین: عشق)
  • ئینانا (اینانا: الههٔ عشق)
  • ئێلیان (اِلیان)
  • مهران

ب[ویرایش]

  • بادا (بادا)
  • بارین (بارین: باریدن)
  • بازیان (بازیان)
  • بۆکان (زیبارویان، عروسها، نامی شهری کُردنشین در کردستان ایران)[۱]
  • بازین (بازین)
  • باژیلان (باژیلان، عشیره‌ای از کُردها)
  • بانوورام (بانورام)
  • بانه (بانه: فلات، نام شهری در استان کردستان)
  • باوان (باوان)
  • باوێژان (باوِژان)
  • بانیا (بانیا)
  • بریا (بِریا: کاش)
  • بۆژانه (بُژانه: گلی خوشرنگ)
  • بۆنه (بُنه: مناسبت)
  • بووژان (بوژان: احیا)
  • به‌ده‌و (بَدَو: زیبا)
  • به‌رافین (بَرافین)
  • به‌رامه (بَرامه: بوی خوش)
  • به‌دڵ (بَردل: محبوب)
  • به‌ربانگ (بَربانگ: افطار)
  • به‌رسنا (بَسنا:)
  • به‌رسین (بَرسین:)
  • به‌رکه‌ن (بَرکن)
  • به‌رما (بَرما)
  • به‌روار (بَروار: نام کوهستانی در کردستان)
  • به‌ژنا (بَژنا)
  • به‌ژین (بَژین)
  • به‌سیله (بَسیله)
  • به‌فران (بفران: برفان)
  • به‌فرین (بَفرین: برفی)
  • به‌ناز (بَناز: نازنین)
  • به‌نه‌ده‌ن (بَندَن: کوه)
  • به‌وران (بَوران)
  • به‌هیا (بَهیا)
  • به‌یان (بَیان: بامداد)
  • بیاره (بیاره)
  • بێری (بِری: شیردوش)
  • بێریڤان (بِریوان: شیردوش)
  • بێژا (بِژا)
  • بێژان (بِژان)
  • بێژین (بِژین)
  • بێستان (بِستان: بوستان)
  • بێشه‌نگ (بِشَنگ)

پ[ویرایش]

  • پاراو (پاراو)
  • پاکان (پاکان: نیکان)
  • پاکانه (پاکانه: تبرئه، مبری)
  • پاکاو (پاکاو)
  • پاکینه (پاکینه)
  • پرووشه (پُروشه: دانه‌های ریز برف)
  • پڕژین (پُرژین)
  • پرشنگ (اشعهٔ خورشید)
  • پڕناز (پُرناز)
  • پژال (پژال: جوانهٔ نازک)
  • په‌رژین (پَرژین: پرچین)
  • په‌رگوڵ (پَرگُل)
  • په‌روه (پَروه)
  • په‌ره‌نگ (پَرَنگ)
  • په‌ژنا (پَژنا)
  • په‌سار (پَسار: نسار)
  • په‌سنۆ (پَسنو)
  • په‌سیره (پَسیره)
  • په‌له‌ک (پَلَک)
  • په‌لشین (پَلْشین)
  • پێتۆ (پیتو)
  • پیفۆک (پیفُک)
  • پێلوو (پِلو: پلک)
  • په یمان (به یه که وه بون)

ت[ویرایش]

  • ترووسکه (براق)
  • ترلال (زیبا، نوعی اسب)
  • توار (نوعی ریسمان و کردی به معنای پرنده)، نام محلی در دوسیور کشور فرانسه)
  • تووشیار (اشعهٔ خورشید)
  • تانیا
  • تارا (=ستاره، اصل این واژه بابلی است که به زبان هندی و زبان فارسی راه یافته[نیازمند منبع])

ج[ویرایش]

  • جیهان
  • چاوجوان (زیباچشم)
  • چاوره‌ش (سیه‌چشم)
  • چکاوک (نام پرنده‌ای)
  • چنور (نام گلی خوشبو)
  • چیا (اسم دخترانه و پسرانه، کوهستان بلند، سرد و خنک، اسم چشمه‌ای در شهر نودشه)
  • چرو (جوانه)
  • چیمه‌ن (سبزه و طبیعت)
  • چوپی (نوعی رقص کردی)

خ[ویرایش]

  • خه‌زال (غزال)
  • خه‌زیم
  • خوزگه (آرزو، حسرت، اسم مشترک)
  • خوناو (باران آهسته و دلپذیر)

د[ویرایش]

  • دامینه (دامنهٔ کوه)
  • دایان (مادر، جمع مادران، دایه)
  • دلژین (باصفا زندگی کردن)
  • زانا (دانا)
  • دیلان (نوعی رقص کردی)
  • دلنیا (دلگرم و مطمئن)
  • دلووان (مهربان)
  • دیانا (اسم دخترانه نام شهری درعراق، نام الهه رومی)
  • دیمه‌ن (چشم‌انداز)
  • دژئاگر (آتش قلعه)
  • دلدار (عاشق-زنده دل)-تخلص شاعر
  • دینا (پسندیده)

ر[ویرایش]

  • رازاوه (آراسته، تروتمیز)
  • راژانه (نام گیاهی داروی)
  • روجا (آفتاب، در پارسی میانه مورد استفاده قرار می‌گرفت)
  • روجیار (جمع آفتاب)
  • روژآوا (غروب، غرب)
  • روژا (روزها)
  • روژان (روزها)
  • روژانو (روز نو)
  • روژبین (راهنما و هدایت کننده روز)
  • روژدا (مادر زندگی)
  • روژه (الماس)
  • روژیار (میانجی روز و روشنایی)
  • روژیا (یکی از روزها، اسم مشترک)
  • روژیتا (مانند روز و روشنی)
  • روژینا (چشم انداز روشنایی، روژین)
  • روژ (خورشید) Roj
  • روژین (خوروَش)
  • روناو (آب زلال)
  • روناک (روشنا)
  • ریژنه (باران تند در هنگام آفتاب)
  • روناهی (تابناک)
  • رونیاس (روناس)
  • رویسا (چشمه روشن)
  • ریژین (هوش)

ز[ویرایش]

  • زارا (پسندیده)
  • زریان (بادجنوب)(بهمن)
  • زوزان
  • زیرین

ژ[ویرایش]

  • ژوان (میعاد گاه عاشق و معشوق)
  • ژیا (زنده)
  • ژیانا (زندگی، حیات)
  • ژین (زندگی)
  • ژینا (زندگی)
  • ژیلا
  • ژینو (زنده)
  • ژیار
  • ژیوار (زی بان/بانی زندگی)
  • ژینوس
  • ژه نیار
  • ژاله
  • ژیله

س[ویرایش]


  • سارینا
  • ساریژ
  • سایدا
  • سروه
  • سادیا
  • سوژین
  • سازان
  • سه‌یران
  • سکالا
  • سرکوت:سربلند .پیروز
  • سروشت (طبیعت)
  • سروه (نسیم)
  • ستران
  • سنور (مرز)
  • سوزان
  • سوکار (نام کوهستانی در کردستان)
  • سوما (روشنایی)

ش[ویرایش]

  • شاین (شاهدانه)
  • شاهین (پرنده شکارچی)
  • شاهو (نام کوه)
  • شاه زنان (زن زیبا- زن شاه- زیباترین زن)
  • شنیان (وزیدن نسیم، آرزو کردن، خنده نوزاد)
  • شونا (نوعی گیاه، اثر)
  • شیلان (نسترن)
  • شلیر (۱. سوسن ۲. لاله)
  • شوخان (=شوخ و شنگ)
  • شنو (نسیم / اشنویه)
  • شنه (نسیم آرام و دلپذیر بهاری)
  • شه‌پول (موج، آبخیز)
  • شه‌مام (طالبی کوچکی که بسیار زیبا و خوش بو است)
  • شه‌مال (توفان)
  • شه‌رمین (شرمگین، با شرم و حیا)
  • شه‌وبو (شب بو، نام گل)
  • شیلان (نام نوعی درخت)
  • شیروان

ف[ویرایش]

  • فرمیسک (=اشک)
  • فینک (=خنک و دلچسب)
  • فرزانه (= بسیار دانا)

ق[ویرایش]

  • قاسپه(=آواز کبک)
  • ڤیان (=عشق)

ک[ویرایش]

  • کازیوه (سپیدی صبح تا آنجا که همه افق را فراگیرد)
  • کیژان (جمع دختران)
  • کالێ (=دختر چشم آبی با گیسوان طلایی)
  • کانی (=چشمه)
  • کانیاو (چشمه اب)
  • که‌ژال (=آهو، گونه‌ای از واژه خه‌زال=غزال، اصل این واژه عربی است)[نیازمند منبع]
  • کویستان (=کوهستان)
  • کوردستان (=کردستان)

گ[ویرایش]

  • گلاریس (زلف تابیده، موی بافته شده به زیبایی و آراستگی)
  • گیوا (جذاب و گیرا)
  • گلاره (چشم، حبهٔ انگور)
  • گه‌لاویژ (ستاره شباهنگ، نوعی ستاره که درشبهای تابستان نمایان می‌شود)
  • گولاله (لاله، گل)
  • گزنگ (پرتو خورشید)

م[ویرایش]

  • مژان (مژگان، مژه)
  • میدیا (سرزمین ماد)
  • مزگین (مژده)
  • مهرایین

ن[ویرایش]

نظیر

  • نینا (اینها)
  • نازار (دوست داشتنی)
  • نالین
  • ناسکی
  • ناسکول
  • نساره
  • نه‌شمیل (زیبا و دلکش، خوشگل، زیبا اندام)
  • نه شمین
  • نه‌رمین (دلپذیر، مهربان)
  • نیاز (دعا)
  • نیان (لطیف، دلپذیر)
  • نیشتمان (میهن، دیار)

و[ویرایش]

  • وریا (آگاه)
  • وارش (بارش)
  • وینه (تصویر، عکس، منظره)
  • وه نه وشه (نوعی گل)
  • ویانا (فرزانگی)

ه[ویرایش]

  • هالان (ویژیگی دختر به لخاظ زیبایی، سروصدا)
  • هانا (امید، بینایی، خواهش)
  • هانه (تحریک کردن، سرچشمه، اینک)
  • هایا (هوشیار، زیرک و باهوش، دانا. اسم پسر هم هست)
  • هورا (درکردی غوغا و در اوستایی به معنایی نوشیدنی مست کننده یادشده است)
  • هورین (صدای جریان شدید آب)
  • هیدی (آرام، صبور)
  • هیدیکا (به آهستگی)
  • هاوین (تابستان)
  • هیرو (گل ختمی)
  • هیشو (خوشه)
  • هیوا (اگر روی پسرگذاشته بشه به معنی امید و اگر روی دختر گذاشته بشه به معنی آرزو هست. (تلفظ: hivā) (کردی، hiwā) امید)

نام‌های پسران[ویرایش]

ئا[ویرایش]

  • ئاراز (آراز: اَرَس)
  • ئاسو (افق)
  • ئاسوس
  • ئاکار
  • ئاکام (عاقبت، سرانجام)
  • ئاکو (قلهٔ کوه)
  • ئاگرین (آتشین، نام یک کوهستان)
  • ئالان بلند، با حرمت، سخن دلنشین (نام کوهستانی در کردستان)
  • ئاوات (امید)
  • ئارتین (شعله و گرمای آتش)
  • ئارمین (منسوب به آرام-پسر کیقباد)
  • ئازا (دلاور، همریشه با آزاد)
  • ئه‌گید (دلاور، اصل این واژه ترکی است)
  • ئه‌له‌ند (تیغ آفتاب، نخستین پرتو بامدادی خورشید)
  • ئه‌رده‌لان (اردلان)
  • ئه‌رده‌وان (اردوان)
  • ئه‌ژده‌ر (اژدر)
  • ئه‌ویندار (عاشق)
  • ئاهورا
  • اَهوَن (ئه‌هوه‌ن به معنای آرام)

آ[ویرایش]

  • آرتین
  • آریوان (آتش وان-وان:نام شهری در کردستان ترکیه)
  • آروین (آتش عشق-اوین: به معنی عشق)
  • آرشین
  • آمیار
  • آوات (امید -آرزو)
  • افران
  • هورامان
  • آسو (افق)

ب[ویرایش]

  • بریار (عهد و پیمان، تصمیم)
  • باگرو (تندباد)
  • باهوز (گردباد)
  • به‌لین (پیمان)
  • به‌هیز (نیرومند)
  • به‌رزان (بلندپایه)
  • به‌رهه‌م (ثمره)
  • به‌تین (آتشین)
  • بهنوش (گوارا، بهترین نوش دارو)
  • بلیسه (شعله، اخگر)
  • بلیمه‌ت (دلاور)
  • بروسک (جرقه)
  • بروا (ایمان)
  • بریار (تصمیم)
  • بوران (بوران)
  • بیرکو (باهوش، هوشمند)

پ[ویرایش]

  • پیمان (عهد) {یک شخصیت مهم بوده }
  • پژمان (هراسان و افسرده دل «همریشه با پ ه شیو»)
  • پارسیا (اهالی پارس)
  • په‌ژار (افسرده‌دل)
  • په‌شیو (هراسان و افسرده‌دل «همریشه با پژمان»)
  • پشتیوان (پشتیبان)
  • پشکو (شکوفه)
  • پیشه‌نگ

خ[ویرایش]

  • خوشناو (نامدار، نیک نام)

د[ویرایش]

  • داژیار (روزی، قدرت)
  • داوین (دامنه کوه)
  • دالاهو (برگرفته از کوهی در کرمانشاه)
  • دانیار (بخشنده)
  • دارا
  • ده‌رسیم (برگرفته از منطقه درسیم در ترکیه)
  • دیار (دیار، پیدا)
  • دیاری(هدیه)
  • دیلمان (برگرفته از سرزمینی که مابین گیلان و مازندران قرار دارد)
  • دیمه‌ن (چشم‌انداز)

ر[ویرایش]

  • راژور (جایی بالا، حاکم)
  • روژیار (آفتاب، زمانه)
  • روژمان (اندیشه نورانی، مانند روز)
  • روژهات (روزها)
  • راژان
  • راویژ (تدبیر)
  • روژند (نور خورشید)
  • رامان (در شگفت)
  • ریبوار (رهگذر)
  • ریوان (رهگذر)
  • ریباز (راه و شیوه)
  • ریناس (رهشناس)
  • ریبین (رهشناس، دورنگر، راهبین، دوراندیش، آینده نگر)
  • ریبین (دورنگر، راهبین)
  • ریکه‌وت (کردی)
  • ریزان (وارد، ماهر)
  • رزگار (رستگار، آزاد)
  • روژان

ریبین (راهنمای راه- بیننده راه)

ز[ویرایش]

  • زاگروس (زاگرس) کردی-یونانی (([ز] یونانی + [ئاگر] کردی (آتش) + [س] یونانی))
  • زال (حکمران، چیره)
  • زانا (دانشمند)
  • زانیار (دانشور)
  • زمناکو (نام کوهستانی در کردستان)
  • زیلان (کردی)
  • زانکو (دانشکده؛ دانشگاه، دانش طلب)
  • زوران (تلاش، کشتی)
  • زوراب (کردی)
  • زریان (نام یک نوع باد)
  • زیبار
  • زه‌رده‌شت

ژ[ویرایش]

  • ژیار (زندگی شهرنشینی)
  • ژیکان (قطرهٔ باران)
  • ژیوار (زندگی) نام روستایی در منطقه اورامانات (وجه تسمیه روستا یعنی مکانی برای گذران بهتر زندگی)
  • ژاوه‌رو (ژاورود)
  • ژوان (گفتگوی عاشقانه)
  • ژیر (هوشمند، همریشه با واژه «زیرک»)
  • ژیله‌مو (اخگر)
  • ژیوار (تمدن) گذر زمان یا زندگی
  • ژیوان (نگهبان زندگی)
  • ژیهات (کاردان، ماهر)
  • ژیهات (شایسته، لایق)

س[ویرایش]

  • ساکو (کوه بدون گیاه، ساده و بی‌آلایش)
  • سایمان (مانند سایه)
  • سوران (نام یکی از منطقه‌های وسیع کردستان همچنین با اضافه شدن+ی=سورانی؛ نام یکی از لهجه‌های معروف در کردی)
  • سیپان (بلندی مانع باد، نام دوکوه در کردستان)
  • سارو
  • ساکار (پاک و ساده)
  • ساکو (بی‌آلایش)
  • سامال (آسمان بی ابر)
  • سه یوان (کوهی در ایلام)
  • سامره‌ند
  • سه‌ردار (سردار)
  • سه‌نگاو
  • سه‌رکه‌وت (پیروز)
  • سه‌رکو
  • سیامه ند (برگرفته از افسانهٔ کردی «خَج و سیامند»، سیامند عاشق خَج (خدیجه) می‌شود و در راه این عشق هر دو جان می‌سپارند)
  • سیروان (نام رودی در منطقه هورامان تخت - کردستان)
  • سوران (نام نوعی لهجهٔ مادری کردی سورانی - کرد سوران)
  • سردشت (به مکانی رؤیایی گفته می‌شود همانند بهشت سرسبز، نام شهری کردنشین در آذربایجان غربی)
  • سیوان (سایبان، چادر)
  • سیروان

ش[ویرایش]

  • شالیار (همدم شاه)
  • شاهو (نام یک رشته کوه، که بلندترین قسمت آن در روستای شمشیر از توابع شهرستان پاوه است)
  • شیروان
  • شمِال
  • شیرکو
  • شورش
  • شیوان
  • شوان (چوپان)
  • شڤان

ف[ویرایش]

  • فریبرز (کسی که بسیار بلند است، بلند بالا، بلند قد)

ک[ویرایش]

  • کاویار (مراد، آرزو)
  • کژوان (کوهنورد)
  • کواژین (کو زندگی؟) به نظر می‌رسد این "کوژین" باشد که تشکیل شده از "کو"+"ژین" یعنی "باهم زندگی کردن".

م[ویرایش]

  • ماردین (نام یکی از شهرهای کردستان ترکیه)
  • مامش (نام طایفه‌ای بزرگ در مکریان کردستان)
  • ماژان (بزرگان، همچنین مکانی در شهرستان بیرجند)
  • میتا (دوست)
  • میدیا (تلفظ انگلیسی از نام ماد)
  • میشا (گل همیشه بهار)

ن[ویرایش]

  • نارین
  • نیان (نازک و لطیف)
  • نیهاد (نهاد، هدف و مسیری)
  • نوژن (درخت کاج)

و[ویرایش]

  • وریا (هوشیار)
  • وانیار (باسواد)
  • وارو (رهگذر)

ه[ویرایش]

  • هژیر (زیرک و باهوش، ساکت و آرام، فقیر)
  • هژار (بینوا، فقیر، تنگ دست. آزاده)
  • هژیان (ارزنده، شایان ارزش)
  • هیرش (یورش، هجوم و حمله)
  • هیژا (گرامی)
  • هیمن (آرام)
  • هیوا (امید)
  • هاوری (همراه)
  • هاوراز (همراز)
  • هه‌لمه‌ت (هجوم ناگهانی، دگرگون‌شده واژه عربی حَملة)
  • هه‌ژار (ندار و فقیر)
  • هیمن (متین، نجیب)
  • هه‌لکه‌وت (فراز-رونده، چیره)
  • هه‌لگورد
  • هه‌لو (آله، عقاب)
  • هه‌ردی
  • هه‌ورام (برگرفته از اورامانی، نام مردمی از سرزمین دیلمان که به غرب ایران مهاجرت نموده‌اند) اسم دیگر حضرت ابراهیم
  • هه‌وراز (فراز و نشیب)
  • هیژا (گرامی، محترم)
  • هیرش (یورش)
  • هیوا (امید)
  • هوزان (آوازه‌خوان) هو به معنای خدا و زان مخفف دانش است این اسم بهتر است به معنای خدای دانش و زانیاری تعبیر شود (همچون:شاهو=شا مخفف شاخ و هو به معنای خداپس شاهو یعنی کوه بلند یا خدای کوه‌های اطراف)
  • هومه‌ر
  • هیدی (آرام، ساکت) باوقار، خوش رفتار
  • هه‌ندرین (نام کوهستانی در کردستان)
  • هوگر (علاقه‌مند)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «ریشه واژه بوکان، اسامی پسران و دختران». آبادیس. بازبینی‌شده در 31تیر1392.