فهرست میراث جهانی در هند

میراث جهانی در هند
اطلاعات
کشور	هند
تاریخ ثبت	۲۴ نوامبر ۱۹۷۷
آثار ثبت شده	۴۴
فهرست آزمایشی	۷۰
وبگاه	in

فهرست میراث جهانی در هند شامل ۴۴ میراث فرهنگی، طبیعی و ترکیبی می‌باشد که تا سال ۲۰۲۵ در یونسکو به ثبت رسیده‌اند. میراث جهانی یونسکو نام عهدنامه‌ای بین‌المللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲ میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، می‌باشند. برپایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت، در عین باقی‌ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوط، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود. مکان‌های میراث جهانی ثبت‌شده در سازمان یونسکو، مکان‌هایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه یا شهر هستند.

هند با پایتختی دهلی نو، کشوری دارای پیشینه تاریخی و فرهنگی کهن در جنوب آسیا است که بر اهمیت فرهنگی و طبیعی مکان های آن می افزاید. این کشور در ۲۴ نوامبر ۱۹۷۷ به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست؛ و با ۴۳ میراث ثبت شده بعد از چین رتبه دوم در آسیا و ششمین کشور در جهان می‌باشد. در سال ۱۹۷۹ قلعه آگره یا قلعه سرخ در شهر آگره هند، ایالات اوتار پرادش که در شمال بنای تاج محل، واقع شده‌است نخستین مکانی در هند بود که با معیارهای (iii) به فهرست میراث جهانی اضافه شد. ایالت مهاراشترا بیشترین آثار ثبت شده را به خود اختصاص داده‌است. پناهگاه حیات وحش ماناس در سال ۱۹۹۲ در معرض خطر قرار گرفت، اما پس از پیشرفت‌های چشمگیر در سال ۲۰۱۱ از فهرست میراث جهانی در خطر خارج شد. هامپی نیز در سال ۱۹۹۹ در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار گرفت اما در سال ۲۰۰۶ پس از تلاش‌های موفق در زمینه حفاظت از این سایت، از فهرست حذف شد.

جدا از ۴۴ سایت موجود در فهرست میراث جهانی، فهرستی از ۷۰ سایت آزمایشی برای شناسایی وجود دارد که برای ارزیابی و پذیرش به کمیته یونسکو ارسال شده‌است. این روال شرط لازم برای پذیرش نامزدها در فهرست میراث جهانی است. کشورهای چون بوتان، بنگلادش، سری‌لانکا، تایلند، فیلیپین و نپال حمایت خود را برای نگارش بیشتر سایت‌های هند در فهرست جهانی ابراز کرده‌اند. اورچها، جاده گرند ترانک، ساتیاگراها، بوبانسوار، مشرق‌الاذکار نیلوفر آبی، دربار صاحب، سارناث از جمله میراث پیشنهادی از سوی هند برای ثبت در فهرست جهانی یونسکو هستند.

میراث جهانی

یونسکو سایت‌ها را با ده معیار فهرست می‌کند. هر ورودی باید حداقل یکی از معیارها را داشته باشد.

   میراث فرهنگی

   میراث طبیعی

   میراث طبیعی و فرهنگی

   میراث در خطر

#	نگاره	نام	مکان	سال ثبت	شماره ثبت	معیارها	توضیحات
۱		غارهای آجانتا	جالگاون، ایالت مهاراشترا	۱۹۸۳	۲۴۲	(i)(ii)(iii)(vi)	غارهای آجانتا در ۴۰ کیلومتری شهر جالگاون هندوستان قرار دارد. این محل دارای ۳۰ غار زیبا پر از نقاشیهای مذهبی است که بیشتر آن‌ها دربارهٔ بودا می‌باشد. قدمت این غارها به ۲ قرن پیش از میلاد بر می‌گردد.
۲		غارهای الورا	اورنگ‌آباد، ایالت مهاراشترا	۱۹۸۳	۲۴۳	(i)(iii)(vi)	غارهای الورا در ۳۰ کیلومتری اورانگاباد در ایالت ماهاراشترا هندوستان قرار دارند که بین قرن‌های پنجم ودهم ساخته شده‌اند.
۳		قلعه آگره	آگره، ایالت اوتار پرادش	۱۹۸۳	۲۵۱	(iii)	قلعه آگره که همچنین به قلعه سرخ نیز مشهور است؛ در شهر آگره هند و در شمال بنای مشهور تاج محل، واقع شده‌است. این بنا که قدمت آن به سدهٔ شانزدهم می‌رسد به همراه تاج محل از جاذبه‌های گردشگری این شهر به‌حساب می‌آید.
۴		تاج محل	دهلی نو، دهلی	۱۹۸۳	۲۵۲	(i)	تاج محل از پرآوازه‌ترین بناهای جهان و آرامگاه زیبا و باشکوهی است که در نزدیکی شهر آگره و در ۲۰۰ کیلومتری جنوب دهلی نو پایتخت هند واقع شده‌است و یکی از عجایب هفتگانه جدید دنیا به‌شمار می‌رود.
۵		پرستشگاه خورشید کونارک	کونارک، ایالت اودیسا	۱۹۸۴	۲۴۶	(i)(iii)(vi)	پرستشگاه خورشید کونارک متعلق به سده ۱۳ در اودیسا هند قرار دارد که جزوه عجایب هفتگانه هندوستان به‌شمار می‌آید.
۶		ماهابالی پورام	ماهابالی پورام، ایالت تامیل نادو	۱۹۸۴	۲۴۹	(i)(ii)(iii)(vi)	مجموعه تاریخی ماهابالی پورام در قرن هفتم و هشتم توسط پادشاهان پالایا بنا شده‌اند، این آثار روی صخره‌های واقع در امتداد سواحل کوروماندل تراشیده و کنده کاری شده‌اند.
۷		پارک ملی کازیرانگا	دیسپور، ایالت آسام	۱۹۸۵	۳۳۷	(ix)(x)	پارک ملی کازیرانگا در مرکز ایالت آسام قرار دارد، این پارک یکی از نواحی انتهایی شرق هندوستان بوده که هنوز به صورت بکر و دست نخورده باقی‌مانده و جز مناطق حفاظت شده‌است.
۸		پارک ملی مناس	ایالت آسام	۱۹۸۵	۳۳۸	(vii)(ix)(x)	پارک ملی مناس یا پناهگاه حیات وحش مناس در ایالت آسام هند قرار دارد و در کوهپایه‌های هیمالیا واقع شده‌است.
۹		پارک ملی کلادو	ایالت راجستان	۱۹۸۵	۳۴۰	(X)	پارک ملی کلادو یا بهشت پرندگان در راجستان هند قرار دارد و پناهگاه پرندگان بسیاری است که برخی از آن‌ها در حال انقراض هستند بیش از ۲۳۰ گونه پرنده در این منطقه وجود دارد.
۱۰		پرستشگاه‌های شهر قدیم گوا	بخش گوا شمالی، ایالت گوا	۱۹۸۶	۲۳۴	(ii)(iv)(vi)	شهر قدیم گوا یک شهرستان تاریخی در شمال منطقه گوا در هندوستان است.
۱۱		خاجوراهو	بخش چاتارپور، ایالت مادیا پرادش	۱۹۸۶	۲۴۰	(i)(iii)	مجموعهٔ تاریخی خاجوراهو که مجموعه‌ای از معابد هستند در ایالت مادها پرادش در ۶۲۰ کیلومتری دهلی نو واقع شده‌است و یکی از محبوب‌ترین مقصدهای توریستی در هندوستان می‌باشد.
۱۲		مجموعه تاریخی هامپی	هوسپت، ایالت کارناتاکا	۱۹۸۶	۲۴۱	(i)(iii)(iv)	مجموعه تاریخی هامپی در دهکده‌ای تاریخی هامپی در ناحیهٔ کارناتاکا واقع است که ویرانه‌های باستانی ویجایاناگارا، یکی از پایتخت‌های امپراتوری ویجایاناگارا و معبد باستانی مشهور ویروپاکشا را در خود جای داده‌است.
۱۳		فاتح پور سیکری	آگره، ایالت اوتار پرادش	۱۹۸۶	۲۵۵	(ii)(iii)(iv)	فاتح پور سیکری به معنی "شهر پیروزی" شهر امپراتور اکبر که در منطقه اگرا در ایالت اوتار پرادش، هند واقع است.
۱۴		مجموعه تاریخی پاتاداکال	باگالکوت، کارناتاکا	۱۹۸۷	۲۳۹	(iii)(iv)	مجموعه تاریخی پاتاداکال مجموعه‌ای از معابد تاریخی با معماری معابد هندو است.
۱۵		غارهای الفنتا	بمبئی، ایالت مهاراشترا	۱۹۸۷	۲۴۴	(i)(iii)	غارهای الفنتا شبکه‌ای از غارها حجاری شده واقع در جزیره الفنتا در بندرگاه بمبئی در ۱۰ کیلومتری ایالت مهاراشترا است؛ که شامل مجسمه‌های سنگی، متعلق به فرقه هندو، و به شیوا خدای هند اختصاص داده شده‌است.
۱۶		لیوینگ چولا	تانجاوور، ایالت تامیل نادو	۱۹۸۷	۲۵۰	(ii)(iii)	معابد بزرگ لیوینگ چولا در دوران حکومت چولا بنا نهاده شده‌اند، این معابد در جنوب هندوستان قرار دارد.
۱۷		پارک ملی سانداربنس	پارگان جنوبی، ایالت بنگال غربی	۱۹۸۷	۴۵۲	(ix)(x)	پارک ملی سانداربنس که از جنگل‌های حرا پوشیده شده‌است یکی از بزرگترین زیست گاهای حیوانی از جمله ببر بنگال و تمساح‌های اب شور است.
۱۸		پارک ملی دره گلها و پارک ملی ناندا دوی	ایالت اوتاراکند	۱۹۸۸	۳۳۵	(vii)(x)	پارک ملی دره گلها در غرب هیمالیا برای علفزارها و گل‌های بومی و زیبایی بی نظریی که دارد مشهور است و در اوتاراکند قرار دارد علاوه بر طبیعت زیبا همچنین دارای کمیابترین حیوانات در حال انقراض است. پارک ملی ناندا دوی نیز واقع در اطراف قله ناندا دوی به ارتفاع ۷۸۱۷ متر (۲۵۶۴۶ فوت) است، و در شمال هند قرار دارد.
۱۹		بناهای بودایی در سانچی	شهر سانچی، ایالات مادیا پرادش	۱۹۸۹	۵۲۴	(i)(ii)(iii)(iv)(vi)	سانچی یک روستای کوچک در منطقه رایسن درایالت مادیا برادش هندوستان است و در ۴۶ کیلومتری شمال شرق بوپال قرار دارد. این روستا دارای بناهایی تاریخی بودا متعلق به ۳ قرن پیش از میلاد را در خود جایی داده‌است و یکی از اماکن مهم زیارتی بودایان می‌باشد.
۲۰		آرامگاه همایون	نظام‌الدین شرقی، دهلی	۱۹۹۳	۲۳۲	(ii)(iv)	آرامگاه همایون آرامگاه همایون است، او دومین پادشاه امپراتوری مغولی هند بود. این مقبره در منطقه نظام الدین و در مرکز شهر دهلی قرار دارد و از جاذبه‌های گردشگری پایتخت هند به‌حساب می‌آید. آرامگاه همایون اولین باغ ایرانی ساخته شده در شبه‌قاره هند است.
۲۱		قطب منار	دهلی	۱۹۹۳	۲۳۳	(iv)	قطب منار مناره‌ای است در دهلی پایتخت هندوستان که ۷۲/۵ متر ارتفاع دارد و بلندترین بنای آجری دنیاست. این مناره بزرگ از مرمر و سنگهای سرخ ساخته شده‌است. در سال ۱۳۶۸ م این بنا به‌وسیله رعد و برق صدمه دید که توسط فیروزشاه و اسکندر لودی دوباره مرمت شد.
۲۲		ریل‌های کوهستانی هند	تامیل نادو جالپایگوری کالکا	۱۹۹۹	۹۴۴	(ii)(iv)	ریل‌های کوهستانی هندوستان شامل پنج خط راه‌آهن می‌شود که در کوهستان قرار دارند و در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در دوران حکومت بریتانیا بر هندوستان ساخته شده‌اند.
۲۳		پرستشگاه ماهابودی	بودا گایا، ایالت بیهار	۲۰۰۲	۱۰۵۶	(i)(ii)(iii)(iv)(vi)	پرستشگاه ماهابودی یک معبد بودایی است که در بودا گایا محلی که سیذارتا گائوتاما ملقب به بودا در آنجا به روشن بینی دست یافت قرار دارد.
۲۴		پناهگاه‌های صخره‌ای بهیمبتکا	بخش رایسن، ایالت مادیا پرادش	۲۰۰۳	۹۲۵	(iii)(v)	غارهای سنگی بهیم بتکا واقع در منطقه رایسن در ایالت مادایا پرادش هندوستان قرار دارد. این پناهگاه‌ها، اولین نشانه‌های زندگی انسان در این سرزمین است. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که برخی از این پناهگاه‌ها، بیش از ۱۰۰ هزار سال محل سکونت انسان بوده‌است. بعضی از نقاشی‌های صخره‌ای روی بدنهٔ این سکونتگاه‌ها متعلق به ۳۰ هزار سال قبل است.
۲۵		پایانه چاتراپاتی شیواجی	بمبئی، ایالت مهاراشترا	۲۰۰۴	۹۴۵	(ii)(iv)	پایانه چاتراپاتی شیواجی پایانه ترمینال راه‌آهن در کلان‌شهر بمبئی است که در دوران امپراتوری بریتانیا بر شبه‌قاره هند، توسط دولت وقت بریتانیا ساخته شد.
۲۶		چامپانر-پاواگاه	بخش پانچ‌محل ایالت گجرات	۲۰۰۴	۱۰۰۱	(ii)(iv)(vi)	پارک باستان‌شناسی چامپانر-پاواگاه در گجرات، هند واقع شده‌است، این مکان شامل کاخ‌ها، قلعه‌ها، ساختمان‌های مذهبی، مناطق مسکونی و سازه‌های کشاورزی و تأسیسات ابی است.
۲۷		قلعه سرخ	دهلی قدیم، دهلی	۲۰۰۷	۲۳۱	(ii)(iii)(vi)	قلعه سرخ بزرگترین مرکز جلب گردشگران در شهر دهلی پایتخت هندوستان است. دستور احداث این قلعه را شاه جهان امپراتور گورکانی، وقتی که پایتخت خود را از اگرا به دهلی تغییر داد، صادر کرد. ساخت آن نه سال به طول انجامید و در سال ۱۶۴۸ تکمیل شد.
۲۸		جانتر مانتر	جایپور، ایالت راجستان	۲۰۱۰	۱۳۳۸	(iii)(iv)	جانتر مانتر مجموعه‌ای از ابزارهای معماری نجومی است، که توسط مهاراجه (پادشاه) جی سینگ دوم ساخته شد.
۲۹		گهات غربی	جنوب هند و غرب هند	۲۰۱۲	۱۳۴۲	(ix)(x)	گهات غربی یکی از ۱۰ کانون اصلی تنوع زیستی جانوری در جهان به‌شمار می‌رود. مجموعاً ۳۹ مکان منابع طبیعی شامل پارک‌های ملی، حفاظتگاه وحوش، و جنگل‌های حفاظت‌شده در امتداد این رشته‌کوه قرار دارد. دست‌کم ۳۲۵ گونه که از نظر بین‌المللی در خطر انقراض هستند نیز در گهات غربی یافت می‌شود. رشته‌کوه گهات غربی از جنوب رودخانه تاپتی در نزدیکی مرز گجرات و مهاراشترا آغاز شده و در حدود ۱۶۰۰ کیلومتر ادامه یافته و در کانیاکوماری در منتهی‌الیه جنوب هند پایان می‌یابد.
۳۰		تپه‌های راجستان	ایالت راجستان	۲۰۱۳	۲۴۷	(ii)(iii)	راجستان دارای بیش از صد دژ بر روی تپه‌ها و زمین‌های کوهستانی است. شش تپه قلعه راجستان شامل دژ چیتورگره، قلعه کومبالگار، قلعه رانتامبور، قلعه گاگرون، دژ عامر و دژ جیسلمیر به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است. این قلعه‌ها در دوره‌های مختلف در سده‌های ۵ تا ۱۸ میلادی ساخته شده‌اند.
۳۱		رانی‌کی‌واو	شهر پتان، ایالت گوجرات	۲۰۱۴	۹۲۲	(i)(iv)	رانی‌کی‌واو معبدی پلکانی مربوط به قرن یازدهم میلادی است که در شهر پتان در ایالت گوجرات هند در ساحل رودخانه ساراسواتی قرار دارد و به شکل معبد وارونه‌ای برای پاکی و قداست آب طراحی شده‌است و به هفت سطح پله تقسیم شده که با مجسمه‌ها و نقش‌برجسته‌ها هنری تزیین شده‌اند. ساخت آن به اودایاماتی، دختر کنگارا از ساوراشترا، ملکه سلسله قرن یازدهم چائولوکیا و برای گرامیداشت همسرش بهیما اول نسبت داده شده‌است.
۳۲		پارک ملی بزرگ هیمالیا	بخش کلو، ایالت هیماچال پرادش	۲۰۱۴	۱۴۰۶	(x)	این پارک در سال ۱۹۸۴ تأسیس شد و مساحتی برابر با ۱۷۱۷ کیلومتر مربع داردو در ارتفاع بین ۱۵۰۰ تا ۶۰۰۰ متری از سطح دریا واقع است. پارک ملی بزرگ هیمالیا زیستگاه بسیاری از گیاهان و بیش از ۳۷۵ گونه جانوری است که تحت رهنمودهای دقیق قانون حمایت از حیات وحش سال ۱۹۷۲ محافظت می‌شوند. کمیته میراث جهانی یونسکو با معیارهای «اهمیت فوق‌العاده برای حفظ تنوع زیستی» این عنوان را به این پارک اعطا کرد.
۳۳		نالاندا	بخش نالاندا، ایالات بیهار	۲۰۱۶	۱۵۰۲	(iv)(vi)	یک صومعه و نیایشگاه بودایی در ایالات بیهار، هند است که در سرزمین پادشاهی ماگدها قرار دارد. این نیایشگاه در قرن پنجم میلادی ساخته شده و تا قرن سیزدهم مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است.
۳۴		پارک ملی خانگچندزونگا	بخش شمالی سکم، ایالت سیکیم	۲۰۱۶	۱۵۱۳	(iii)(vi)(vii)(x)	پارک ملی خانگچندزونگا که همچنین به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره کوسفینجونگا شناخته می‌شود یک پارک ملی و یک ذخیره‌گاه طبیعی است که در سیکیم هند واقع شده‌است. این پارک ولین مکان " میراث ترکیبی " هند است. اخیراً در برنامه انسان و زیست‌کره یونسکو نیز گنجانده شده‌است. این پارک نام خود را از کوه کانگچنجونگا گرفته‌است که ۸٬۵۸۶ متر (۲۸٬۱۶۹ فوت) بلندا دارد و سومین قله بلند جهان است. مساحت کل این پارک ۸۴۹٫۵ کیلومتر مربع است.
۳۵		آثار معماری لو کوربوزیه	چندی‌گر، ایالت پنجاب	۲۰۱۶	۱۳۲۱	(i)(ii)(vi)	سبک معماری لو کوربوزیه شامل ۱۷ پروژه در ۷ کشور، که شامل پروژه‌های متعدد معماری در چندی‌گر است که توسط معمارهای پرآوازه‌ای چون لو کوربوزیه، پیر جانرت، متیو نوویکی، و آلبرت مایر اجرا شده‌اند. چندی‌گر به عنوان اولین شهر طراحی شده هند و به جهت معماری و برنامه‌ریزی شهری‌اش در جهان شناخته شده‌است.
۳۶		شهر تاریخی احمدآباد	احمدآباد، ایالت گجرات	۲۰۱۷	۱۵۵۱	(ii)(v)	شهر تاریخی احمدآباد در هند، توسط احمد شاه یکم از پادشاهان گجرات در ۱۴۱۱ تأسیس شد. این شهر همچنان پایتخت پادشاهی گجرات و بعدها مرکز مهم سیاسی و تجاری گجرات بود. امروزه، با وجود اینکه بسیار شلوغ و ویران شده‌است، اما همچنان به عنوان قلب نمادین کلان‌شهر احمدآباد خدمت می‌کند.
۳۷		آثار ویکتوریایی و آرت دکو بمبئی	بمبئی، ایالت مهاراشترا	۲۰۱۸	۱۴۸۰	(ii)(iv)	مجموعه ای از ساختمانهای عمومی معماری نئوگوتیک دوره ویکتوریا قرن نوزدهم و ساختمانهای آرت دکو قرن بیستم در منطقه قله بمبئی در مهاراشترا هند است. این مجموعه از بناهای ویکتوریا گوتیک و ساختمان‌های آرت دکو در حوالی میدان اووال قرار گرفته‌است. شرق اووال توسط ساختمانهای عمومی ویکتوریا گوتیک و ضلع غربی آن توسط ساختمان‌های سبک آرت دکو احاطه شده‌است.
۳۸		جایپور	جایپور، ایالت راجستان	۲۰۱۹	۱۶۰۵	(ii)(iv)(vi)	شهر جیپور در سال ۱۷۲۷ توسط ساوای جی سینگ دوم تأسیس شد. بر خلاف سایر شهرهای منطقه که در زمین‌های تپه‌ای واقع شده‌اند، جیپور در دشت مستقر شده و طبق نقشه شبکه‌ای تفسیر شده و براساس معماری ودیک ساخته شده‌است. بازارها، اصطبل‌ها، اقامتگاه‌ها و معابد ساخته شده در خیابان‌های اصلی دارای نمای یکنواخت هستند. برنامه‌ریزی شهری این شهر، تبادل ایده‌ها از هندوستان باستان و مغول مدرن و همچنین فرهنگ‌های غربی را نشان می‌دهد.این شهر که به عنوان پایتخت تجاری طراحی شده‌است و تا به امروز سنت‌های تجاری، هنری و تعاونی محلی خود را حفظ کرده‌است.
۳۹		معبد راماپا, تلانگانا	تلانگانا	۲۰۲۱	۱۵۷۰	i, iii	معبد هندوی متعلق به شیوا که در نیمه اول قرن سیزدهم در زمان سلسله کاکاتیه ساخته شده. با حجاری‌ها و مجسمه‌های سنگی گرانیتی و دیاباز تزئین شده است که آداب و رسوم رقص منطقه‌ای را به تصویر می‌کشد. مطابق با آداب و رسوم هندوها، معبد به گونه ای ساخته شده است که به طور هماهنگ با محیط پیرامون ترکیب می شود.
۴۰		دولاویرا: یک شهر هارپان	گجرات	۲۰۲۱	۱۶۴۵	iii, iv	دهولاویرا یا دولاویرا یکی از مراکز تمدن دره سند از هزاره سوم تا اواسط هزاره دوم پیش از میلاد، در عصر برنز بود. بقایای آن شامل یک شهر محصور شده و یک گورستان است و بقایایی از ساختمان ها و سیستم های مدیریت آب وجود دارد. مکان این شهر به دلیل منابع نزدیک از مواد معدنی گرانبها انتخاب شده است. این شهر با شهرهای دیگر منطقه و بین‌النهرین ارتباط تجاری داشت. بقایای آن در ۱۹۶۸ کشف شد.
۴۱		سانتینیکتان	بنگال غربی	۲۰۲۳	۱۳۷۵	iv, vi	سانتینیکتان به عنوان یک آشرام توسط دبندرانات تاگور در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی بنا شد و پس از آن به شکل دانشگاه ویسو بهاراتی درآمد. این بنا بسیار با زندگی شخصیت مهم، رابیندرانات تاگور که بنیان گذار رنسانس بنگالی است، در هم تنیده.
۴۲		اماکن مذهبی هویسالاس	کرناتکه	۲۰۲۳	۱۶۷۰	i, ii, iv	این سایت شامل دو دسته از بناهای تاریخی (در بلور و هالیبیدو)، و معبد کشاوا در سوماناتاپورا است که قدمت آن به زمان امپراتوری هویسالا, میان قرن یازده تا چهاردهم میلادی، می‌رسد. معماری هویسالا عناصر معماری دراویدی را با تأثیراتی از شمال هند ترکیب کرد. معابد توسط پیروان ویشنوپرستی، شیواپرستی و جین ساخته شده و با مجسمه‌ها و کنده‌کاری‌های سنگی تزئین شده‌اند.معبد چنناکشاوا در بلور هنوز یک مکان زیارتی مهم است.
۴۳		مویدام‌ها	آسام	۲۰۲۴	۱۷۱۱	iii, iv	مویدام شامل گورستان سلطنتی تای آهوم است. به مدت ۶۰۰ سال، تای آهوم مویدام‌ها (گور-تپه‌ها) ایجاد می‌شد که توپوگرافی طبیعی تپه‌ها، جنگل‌ها و آب را برجسته می‌کرد، بنابراین یک جغرافیای مقدس را تشکیل داد. درختان بانیان و درختانی که برای تابوت و نسخه‌های خطی پوستی استفاده می‌شد کاشته شدند و آب‌های جاری ایجاد شدند. نود میدام - طاق‌های توخالی ساخته شده از آجر، سنگ یا خاک - در اندازه‌های مختلف در داخل سایت یافت می‌شود. آنها حاوی بقایای پادشاهان و سایر افراد سلطنتی همراه با وسایل قبر مانند غذا، اسب و فیل و گاهی ملکه‌ها و خدمتکاران هستند.</ref>
۴۴		مناظر نظامی مراتا هند	مهاراشترا، تامیل نادو	۲۰۲۵	۱۷۳۹	iv, vi	این کتیبه شامل یازده قلعه در مهاراشترا و یک قلعه در تامیل نادو است. آنها معمولاً از سنگ‌های بازالت بر روی تپه‌ها ساخته شده‌اند و در دوره‌های مختلف تاریخی برای اهداف دفاعی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. این قلعه‌ها به شیواجی، حاکم مراتا، مربوط می‌شوند که در قرن هفدهم دستور ساخت چندین مورد از آنها را داد. قلعه رایگاد در تصویر نشان داده شده است.

موقعیت جغرافیایی

فاتح پور سیکری

آگره

کازیرانگا

مناس

سانچی

بهیمبتکا

خاجوراهو

ماهابودی

دهلی نو

چامپانر-پاواگاه

گوآ

کلادو

غارهای آجانتا

غارهای الورا

هنر مدرن بمبئی

لیوینگ چولا

ماهابالی پورام

هامپی

راه‌آهن نیلگیری

راه‌آهن دارجیلینگ

راه‌آهن کالکا شیملا

هیمالیا

پاتاداکال

کونارک

رانی‌کی‌واو

احمدآباد

ناندا دیوی و دره گل‌ها

سانداربنس

خانگچندزونگا

نالاندا

جیپور

معبد راماپا

دولاویرا

چندیگر

مویدام‌ها

سانتینیکتان

مکان‌های میراث جهانی در هند:
میراث فرهنگی (شامل : تپه‌های راجستان و : مراکز مذهبی هویسالاس)
: میراث طبیعی (شامل : ۳۹ سایت گهات غربی)
: میراث ترکیبی
همچنین شهرهای بمبئی و دهلی نو هر یک دارای سه سایت، آگرا و جیپور هم دارای دو سایت هستند.

فهرست آزمایشی

علاوه بر سایت‌های موجود در فهرست میراث جهانی، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از سایت‌های آزمایشی را که ممکن است برای نامزدی در نظر بگیرند، در این فهرست قرار دهند. نامزدها در فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شوند که سایت قبلاً در فهرست آزمایشی قرار داشته باشد.

#	نگاره	نام	مکان	سال ثبت	شماره ثبت	معیارها	توضیحات
۱		پرستشگاه های بیشنوپور	بنگال غربی	۱۹۹۸	۱۰۸۷	نامشخص	معابد سفالی ساخته شده توسط پادشاهان مالا از بیشنوپور به قرن هفدهم میلادی برمی‌گردند. آنها از آجر و سنگ‌های لاتریت ساخته شده‌اند. آنها دارای سقف‌های شیب‌دار مشخص هستند. معبد جور بنگلا، مربوط به سال 1655، در تصویر نشان داده شده است.
۲		کاخ ماتانچری	کرالا	۱۹۹۸	۱۰۹۲	نامشخص	این کاخ توسط پرتغالی‌ها برای حاکمان محلی در حدود سال ۱۵۵۵ ساخته شد. این کاخ یک ساختمان دو طبقه با چندین سالن و سقفی مزین به حکاکی در تالار تاجگذاری است.
۳		گروهی از بناهای تاریخی در ماندو	مادیا پرادش	۱۹۹۸	۱۰۹۵	نامشخص	این نامگذاری شامل بناهایی می‌شود که قدمت آنها به قرن‌های یازدهم تا شانزدهم میلادی برمی‌گردد. این بناها شامل مقبره‌ها و معابد سنگی، مساجد، کاخ‌ها و عمارت‌های کلاه فرنگی می‌شوند. کاخ جهاز محل در تصویر نشان داده شده است.
۴		سایت باستانی بودایی سارناث	اوتار پرادش	۱۹۹۸	۱۰۹۶	نامشخص	این نامگذاری شامل دو گروه از بناهای تاریخی است. گروه اول شامل معابد بودایی، استوپاها (تصویر استوپای دامک)، صومعه‌ها و همچنین بقایای ستون‌های آشوکا است. قدمت آنها از قرن سوم پیش از میلاد تا قرن دوازدهم میلادی است. گروه دوم توسط استوپای چائوکندی، ساخته شده در سال 1588، نشان داده شده است.
۵		دربار صاحب (معد طلایی)	پنجاب	۲۰۰۴	۱۸۵۸	(vi)(iv)(iii)	دربار صاحب، که با نام معبد طلایی نیز شناخته می‌شود، مرکز معنوی سیک‌ها است. مجموعه معبد چندین بار بازسازی شده است. طرح معماری این مجموعه منعکس کننده مفاهیم معنوی این دین است. ساختمان اصلی معبد به طور غنی با الگوهای گلدار، چه به صورت نقاشی شده و چه به صورت منبت کاری مرمرین، تزئین شده است.
۶		جزیره رودخانه ماجولی	آسام	۲۰۰۴	۱۸۷۰	(vi)(v)(iii)(ii)	ماجولی جزیره‌ای بزرگ در رودخانه براهماپوترا است. بیش از 200 روستا در این جزیره وجود دارد که ساکنان آن از قومیت‌های مختلف هستند. یکی از مفاهیم بارز این منطقه، ساتراها هستند، مراکز نهادی برای فعالیت‌های فرهنگی که به عنوان میانجی‌های دموکراتیک برای حل اختلافات نیز عمل می‌کنند.
۷		پارک ملی نامدافا	آروناچال پرادش	۲۰۰۶	۲۱۰۴	(x)(ix)(vii)	این پارک ملی، منطقه‌ای وسیع و بکر را پوشش می‌دهد که عمدتاً پوشیده از جنگل است و به ندرت مورد کاوش قرار گرفته است. این پارک در شرق هیمالیا واقع شده است. بلندترین قله آن، دافا بوم، با ارتفاع ۴۵۷۱ متر است.
۸		پناهگاه حیات وحش گور هندی	گجرات	۲۰۰۶	۲۱۰۵	(x)	این پناهگاه مانداب شور با پوشش گیاهی پراکنده و عمدتاً با گونه‌های خشکی‌زی است. این مرداب، زیستگاه آخرین جمعیت وحشی خر وحشی هندی (تصویر) است. همچنین منطقه‌ی مهمی برای لانه‌سازی پرندگان است.
۹		پارک ملی دره نئورا	بنگال غربی	۲۰۰۹	۵۴۴۷	(x)(vii)	این منطقه پوشیده از جنگل‌های بکر است و یک نقطه کانونی تنوع زیستی محسوب می‌شود. این دره از زمین‌های پست تا ارتفاعات حدود ۳۲۰۰ متر امتداد دارد که منجر به زیستگاه‌های متنوعی می‌شود. این منطقه زیستگاه چندین گونه پرنده و پستاندار، از جمله پاندای سرخ و دو گونه پولک‌پوست است.
۱۰		پارک ملی کویر	راجستان	۲۰۰۹	۵۴۴۸	(x)(viii)(vii)	این پارک ملی بخشی از بیابان تار را پوشش می‌دهد. این پارک زیستگاه چندین گونه بومی مانند جربیل پامودار هندی و مارمولک سردراز لانگ‌والا است. همچنین زیستگاه دو گونه کرکس در معرض خطر انقراض است. جبیر حیوان رایج در این منطقه است. در این پارک، لایه‌های فسیلی وجود دارد که قدمت آنها به دوره ژوراسیک برمی‌گردد.
۱۱		مکان‌های جاده ابریشم در هند	چندین مکان	۲۰۱۰	۵۴۹۲	(vi)(iii)(ii)	این نامزدی شامل ۱۲ مکان مرتبط با جاده ابریشم باستانی، شبکه‌ای از مسیرهای تجاری متصل به اوراسیا، می‌شود. حداقل سه راهرو در هند وجود داشت. علاوه بر جابجایی کالا، آنها در گسترش بودیسم و ​​فرهنگ یونانی-بودایی نیز اهمیت داشتند. مکان‌های نامزدی شامل بندر تجاری رومی در آریکامدو، ویکراماشیلا (تصویر) و مکان اولیه بودایی وایشالی (استوپای یادگار) است.
۱۲		بناهای تاریخی قطب شاهیان حیدرآباد، قلعه گلکنده، مقبره‌های قطب شاهیان، چهارمنار	تلانگانا	۲۰۱۰	۵۵۷۳	(i)(iii)(iv)	این نامگذاری شامل بناهای تاریخی سلطان‌نشین گلکنده (قطب شاهی)، یک سلسله سلطنتی که در قرن شانزدهم و هفدهم در حیدرآباد و اطراف آن حکومت می‌کرد، می‌شود. قلعه گلکنده یک ارگ و پایتخت اولیه است. مقبره‌های قطب شاهی (دو تصویر در تصویر) مساجد و محل دفن سلاطین هستند و چارمنار، که در سال 1591 ساخته شده است، دروازه‌ای عظیم با چهار مناره است. این مکان‌ها ماهیت جهان‌شهری منطقه را در آن دوره نشان می‌دهند.
۱۳		باغ‌های گورکانی در کشمیر	جامو و کشمیر	۲۰۱۰	۵۵۸۰	(iv)(ii)(i)	باغ‌های گورکانی به سبکی تحت تأثیر باغ‌های ایرانی، به ویژه طرح چهارباغ، ساخته شدند که تراس‌ها و فواره‌ها در اطراف یک کانال آب مرکزی چیده شده بودند و مفهوم بهشت ​​اسلامی را منعکس می‌کردند. شش باغ در این فهرست قرار دارند: چشمه شاهی، باغ شالیمار (تصویر)، پری محل، ورینگ، باغ‌های آچابال و نشاط باغ.
۱۴		دهلی - شهری با میراث فرهنگی	دهلی	۲۰۱۲	۵۷۴۳	(vi)(v)(ii)	دهلی، با نام لال کوت، در سال 1060 به عنوان پایتخت سلسله تومارا تأسیس شد. بعدها حاکمانT شهرهای بعدی را در این مکان ساختند. دهلی پایتخت سلطان‌نشین دهلی و پایتخت متناوب امپراتوری گورکانی بود. در طول حکومت بریتانیا، پایتخت در سال 1911 از کلکته به دهلی نو که به تازگی ساخته شده بود، منتقل شد. این نامگذاری مناطق تاریخی و معماری مهم زیر را فهرست می‌کند: مهرولی، درگاه نظام‌الدین (مقبره صوفی نظام‌الدین اولیا)، شاه‌جهان‌آباد (تصویر) و دهلی نو.
۱۵		بناهای تاریخی و قلعه‌های سلطنت دکن	کرناتکه، تلانگانا	۲۰۱۴	۵۸۸۷	(iii)(ii)	این نامزدی شامل بناهای تاریخی سلطنت‌های دکن، مربوط به قرن‌های ۱۴ تا ۱۷، در چهار شهر است: گلبرگه، بیدر، بیجاپور در ایالت کرناتکه و حیدرآباد در ایالت تلانگانا. معماری سلطنت‌های دکن نمایانگر تعامل بین تأثیرات اسلامی و هندو است. برخی از بناهای تاریخی این نامزدی شامل قلعه بیدر (تصویر)، مسجد جامع در گلبرگه و مقبره‌های قطب شاهی است.
۱۶		زندان سلولی (کالا پانی)	جزایر آندامان و نیکوبار	۲۰۱۴	۵۸۸۸	(vi)(iv)	این زندان در سال ۱۹۰۶ توسط بریتانیایی‌ها، عمدتاً برای تبعید زندانیان سیاسی به مجمع‌الجزایر دورافتاده، ساخته شد. معماری آن بر اساس سیستم سراسربین بود، با بال‌های منشعب که به راحتی توسط یک نگهبان قابل نظارت بود. سلول‌های زندان برای افراد جهت حبس در نظر گرفته شده بود. این زندان به دلیل رفتار وحشیانه با زندانیان بدنام بود و در تاریخ جنبش استقلال هند اهمیت دارد.
۱۷		خوشه‌های نمادین ساری‌بافی هند	چندین ایالت	۲۰۱۴	۵۸۹۰	(v)(iii)	ساری لباس سنتی زنان هندی است. بافت ساری مستلزم تنظیمات خاصی در خانه‌های بافندگان بود تا بتوانند دستگاه‌های بافندگی و سایر وسایل پردازش ابریشم را در خود جای دهند و در نتیجه معماری بومی خاصی ایجاد شود. این نامگذاری شامل هشت خوشه است که در آنها بافت ساری از گذشته تا به امروز حرفه اصلی روستاییان بوده و هست. سبک‌های مختلف ساری در تصویر نشان داده شده است.
۱۸		منظر فرهنگی آپاتانی	آروناچال پرادش	۲۰۱۴	۵۸۹۳	(v)(iii)	مردمان آپاتانی در دره زیرو (Ziro) زندگی می‌کنند که توسط کوه‌های بلند هیمالیا احاطه شده است. آنها فرهنگی متمایز از سایر قبایل منطقه دارند، با صنایع دستی و جشنواره‌های سنتی. آنها کشت برنج آبی را انجام می‌دهند و در مدیریت زمین دقت دارند، که امکان کشاورزی پایدار را برای چندین قرن فراهم کرده است. چشم‌انداز فرهنگی حاصل، نشان‌دهنده توانایی قبیله در قابل سکونت کردن محیط نامساعد است.
۱۹		نیایشگاه رانگاناتاسوامی	تامیل نادو	۲۰۱۴	۵۸۹۴	(v)(iii)(ii)(i)	این نیایشگاه به خدای هندی رانگاناتا اختصاص داده شده است. این بزرگترین نیایشگاه هندوی فعال در جهان است و در واقع یک شهر نیایشگاهی است که محوطه‌های داخلی آن نیایشگاه را تشکیل می‌دهند و محوطه‌های بیرونی برای سکونت استفاده می‌شوند. بیش از دو هزار سال است که در این مکان نیایشگاه وجود داشته است. با این حال، ساختمان‌های کلیدی که امروزه پابرجا هستند، به زمان امپراتوری ویجایاناگارا، از قرن چهاردهم تا شانزدهم، برمی‌گردند. این معبد دارای 21 گوپورام است که با نقاشی‌ها و مجسمه‌های فراوان تزئین شده‌اند.
۲۰		بناهای تاریخی شهر جزیره‌ای سریرانگاپاتنا	کرناتکه	۲۰۱۴	۵۸۹۵	(v)(iii)(ii)(i)	سریرانگاپاتنا، جزیره رودخانه‌ای در کاوری، یک مکان زیارتی مهم در جنوب هند است. این جزیره از قرن دوازدهم میلادی به طور مداوم مسکونی بوده است. بناهای تاریخی این جزیره به دوره‌های تاریخی مختلفی از جمله دوره‌های امپراتوری هویسالا، امپراتوری ویجایاناگارا، پادشاهی میسور و راج بریتانیا تعلق دارند. اکثر بناهای تاریخی مربوط به قرن‌های شانزدهم تا نوزدهم هستند و عناصری از سبک‌های هندو، هند-اسلامی و بریتانیایی را در خود جای داده‌اند. نیایشگاه رانگاناتاسوامی در تصویر نشان داده شده است.
۲۱		دریاچه چیلیکا	اودیسا	۲۰۱۴	۵۸۹۶	(x)(ix)	دریاچه چیلیکا یک تالاب بزرگ آب شور است که توسط بیش از 50 رودخانه و نهر تغذیه می‌شود. این دریاچه یک محیط زیست زودگذر است و رسوبات رودخانه‌ای آن به خلیج بنگال رسوب می‌کنند. بخش‌های مختلف دریاچه، اکوسیستم‌های آب شیرین، آب شور و دریایی هستند و زیستگاه مهمی برای پرندگان و پستانداران، از جمله دلفین نهنگی پوزه‌کوتاه که در معرض خطر انقراض است، محسوب می‌شوند. این دریاچه سرشار از گونه‌های ماهی است که از جمعیت ماهیگیران محلی حمایت می‌کنند.
۲۲		کاخ پادمانابهاپورام	تامیل نادو	۲۰۱۴	۵۸۹۷	(iv)(iii)	این کاخ در قرن شانزدهم ساخته شد و الحاقات بعدی آن تا اوایل قرن نوزدهم ادامه یافت تا به عنوان مقر خانواده سلطنتی تراوانکور مورد استفاده قرار گیرد. این کاخ شاهکاری از معماری چوبی سنتی است که با نقاشی‌های دیواری و کنده‌کاری تزئین شده است. نقاشی‌های دیواری، اساطیر هندو و مضامین سکولار را به تصویر می‌کشند.
۲۳		مکان‌های ساتیاگرا، جنبش آزادی بدون خشونت هند	چندین مکان	۲۰۱۴	۵۸۹۹	(vi)(iv)	ساتیاگراها، نوعی مقاومت بدون خشونت یا مقاومت مدنی، توسط مهاتما گاندی در نیمه اول قرن بیستم، به عنوان بخشی از جنبش استقلال هند، توسعه یافت. این نامگذاری شامل 22 مکان در سراسر هند مرتبط با این جنبش است. چندین مکان، آشرام هستند (تصویر آشرام سابارماتی)، که توسط گاندی برای آموزش فلسفه خود تأسیس شده است. مکان‌های دیگر مربوط به جنبش استقلال هستند. نظریه ساتیاگراها در جنبش حقوق مدنی در ایالات متحده و در مبارزه علیه آپارتاید در آفریقای جنوبی تأثیرگذار بود.
۲۴		روستای مستحکم تمبانگ	آروناچال پرادش	۲۰۱۴	۵۹۱۳	(v)(iii)(ii)	این روستا در شرق هیمالیا و در ارتفاعی بالاتر از 2000 متر واقع شده است. این روستا به صورت معماری دزونگ، نوعی صومعه مستحکم که در کشورهای همسایه بوتان و تبت نیز یافت می‌شود، ساخته شده است. این روستا محل سکونت مونپاها است و قبل از قرن دوازدهم ساخته شده است.
۲۵		جزیره نارکوندام	جزایر آندامان و نیکوبار	۲۰۱۴	۵۹۱۴	(x)(ix)(vii)	جزیره نارکوندام یک جزیره آتشفشانی در خارج از زنجیره اصلی جزایر آندامان است. این جزیره عمدتاً از آندزیت، داسیت و آمفیبول، انواع سنگ‌ها و مواد معدنی آتشفشانی، تشکیل شده است. این جزیره به دلیل انزوای خود، نمونه مهمی از فرآیندهای تکاملی را ارائه می‌دهد. این جزیره تنها مکانی است که نوک‌شاخ نارکوندام (تصویر) که در معرض خطر انقراض است، یافت می‌شود و همچنین زیستگاه چندین گونه بومی جزایر آندامان است.
۲۶		اکامرا کشترا - شهر معبد، بوبانسوار	اودیسا	۲۰۱۴	۵۹۱۶	(iii)(ii)(i)	اکامرا کشترا نام بخش قدیمی شهر بوبانسوار است. این شهر مقدس است و به دلیل وجود حدود 700 معبد که زمانی در اینجا قرار داشتند، لقب "شهر معابد" را به خود اختصاص داده است. این معابد بین قرن سوم پیش از میلاد و قرن پانزدهم میلادی ساخته شده‌اند. آنها به سبک کالینگا ساخته شده‌اند و متعلق به ادیان هندو، بودایی و جین هستند. معبد لینگاراجا در تصویر نشان داده شده است. علاوه بر معابد، غارهای اودیاگیری و خانداگیری نیز وجود دارد که توسط عبادت‌کنندگان جین ساخته شده‌اند.
۲۷		سکونتگاه نوسنگی بورزاهوم	جامو و کشمیر	۲۰۱۴	۵۹۱۷	(v)(iii)(ii)	این محوطه باستانی اطلاعاتی در مورد مراحل مختلف توسعه اجتماعی از هزاره چهارم تا دوم پیش از میلاد ارائه داده است. مردم در ابتدا در خانه‌های گودالی زندگی می‌کردند و بعدها خانه‌هایی از گل و آجر ساختند. همچنین بقایای سازه‌های مگالیتیک وجود دارد. بقایای مادی کاوش شده در این مکان، به تعاملات با فرهنگ‌های آسیای مرکزی و جنوب غربی اشاره دارد. یک گلدان نقاشی شده از 2700 پیش از میلاد در تصویر نشان داده شده است.
۲۸		بقایای باستان‌شناسی لوتال	گجرات	۲۰۱۴	۵۹۱۸	(v)	لوتال تنها شهر بندری تمدن دره سند از عصر برنز بود. این شهر از حدود 2400 سال قبل از میلاد تا 1600 سال قبل از میلاد مسکونی بود، زمانی که احتمالاً در اثر سیل جزر و مدی آسیب دید. این سکونتگاه شامل یک ارگ با خیابان‌های عریض، یک انبار و یک منطقه بندری در امتداد رودخانه بود. بقایای یافت شده در این مکان، ارتباطات تجاری با منطقه خلیج فارس را نشان می‌دهد. بقایای کانال‌های زهکشی در تصویر نشان داده شده است.
۲۹		ریل‌های کوهستانی هند (گسترش)	مهاراشترا، هیماچال پرادش	۲۰۱۴	۵۹۱۹	(iv)(ii)	این طرح پیشنهادی برای گسترش این مکان میراث جهانی موجود است. این طرح شامل راه‌آهن تپه ماتران و راه‌آهن دره کانگرا (تصویر) می‌شود. این دو راه‌آهن در اوایل قرن بیستم ساخته شده‌اند؛ ساخت و ساز شامل نوآوری فنی برای غلبه بر زمین‌های کوهستانی صعب‌العبور بود.
۳۰		چتیناد، خوشه‌های روستایی بازرگانان تامیل	تامیل نادو	۲۰۱۴	۵۹۲۰	(vi)(v)(ii)	این نامزدی شامل 11 روستا در سه خوشه است. بازرگانان ثروتمند آنها را در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ساختند. این روستاها ترکیبی از تأثیرات شهری و روستایی، هم تامیل و هم از مناطق وسیع‌تر، در نتیجه سفرهای بازرگانان به جنوب شرقی آسیا هستند. هزاران خانه مجلل با استفاده از مصالح محلی و وارداتی ساخته شده‌اند. جدیدترین آنها که در دهه‌های 1930 و 1940 ساخته شده‌اند، به سبک آرت دکو هستند. نمونه‌ای از یک خانه مجلل در تصویر نشان داده شده است.
۳۱		مشرق‌الاذکار نیلوفر آبی	دهلی	۲۰۱۴	۵۹۲۱	(vi)(v)(i)	معبد نیلوفر آبی، عبادتگاه اصلی بهائیان در هند است. این معبد در سال ۱۹۸۶ افتتاح شد. این معبد به شکل گل نیلوفر آبی است، با گلبرگ‌هایی از بتن که با سنگ مرمر پوشیده شده‌اند.
۳۲		معماری بادامی چالوکیا	کرناتکه	۲۰۱۵	۵۹۷۲	(iv)(iii)	این نامزدی شامل چندین معبد در ایهول، بادامی و پاتاداکال می‌شود که بین قرن‌های ششم و هشتم میلادی تحت سلسله چالوکیا ساخته شده‌اند. آنها تکامل معماری معابد هندو را با معابد سنگی و مستقل نشان دادند و در معابد ساخته شده در دوره‌های بعدی تأثیرگذار بودند. معابد پاتاداکال قبلاً به عنوان میراث جهانی ثبت شده‌اند. معبد دورگا در ایهول در تصویر نشان داده شده است.
۳۳		چشم‌انداز فرهنگی کویر سرد هند	لداخ، هیماچال پرادش	۲۰۱۵	۶۰۵۵	(x)(vi)(v)(iii)	مناظر هیمالیا با ارتفاعات بالا، بین ۳۰۰۰ متر و ۵۰۰۰ متر، و آب و هوای خشک و خشن و دمای متغیر از بالای ۳۰ درجه سانتیگراد در تابستان تا زیر ۳۰- درجه سانتیگراد در زمستان مشخص می‌شوند. دو منطقه مسکونی هستند، لداخ و دره اسپیتی. فرهنگ این منطقه ترکیبی از فرهنگ‌های هندی و تبتی است. چندین سکونتگاه با صومعه‌های بودایی مرتبط هستند (صومعه کی در تصویر). از منظر طبیعی، این منطقه زیستگاه گونه‌های در معرض خطر انقراض مانند پلنگ برفی، کل تبتی و گرگ هیمالیا است.
۳۴		سایت های امتداد در اوتارپادا، جاده بدشاهی، صادق اعظم، جاده گرند ترانک	چندین مکان	۲۰۱۵	۶۰۵۶	(vi)(iv)(ii)	جاده گرند ترانک یکی از قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین جاده‌های آسیا است. این جاده افغانستان، پاکستان، هند و بنگلادش را به هم متصل می‌کند. این جاده حداقل از زمان امپراتوری مائوریا در قرن چهارم پیش از میلاد مورد استفاده قرار گرفته، چندین بار در دوره‌های مختلف بازسازی شده و در قرن بیستم به ترافیک مدرن ارتقا یافته است. علاوه بر تجارت، این جاده در گسترش ایده‌ها، مذاهب و فرهنگ نقش مهمی داشته است. چندین مکان تاریخی در امتداد جاده حفظ شده‌اند. کوس منار، یک نقطه عطف، در آمبالا در تصویر نشان داده شده است.
۳۵		پارک ملی کیبول لامجائو	مانیپور	۲۰۱۶	۶۰۸۶	(x)(ix)(vii)(v)	دریاچه لوکتاک یک دریاچه بزرگ آب شیرین است که دارای نوع منحصر به فردی از اکوسیستم به نام فومدی است، جزایر شناوری که از خاک و پوشش گیاهی تشکیل شده‌اند. این منطقه ترکیبی از زیستگاه‌های آبی، تالابی و خشکی است و زیستگاه سنگای، گونه‌ای از گوزن در معرض خطر انقراض، می‌باشد. چندین روستا در سواحل دریاچه و همچنین برخی از سکونتگاه‌ها در فومدی‌ها وجود دارد.
۳۵		منطقه حفاظت‌شده گارو هیلز	مگالایا	۲۰۱۸	۶۳۵۶	(x)(viii)(vi)(v)	تپه‌های گارو (تصویر) محل سکونت قوم گارو است، قبیله‌ای که به زبانی از خانواده تبتی-برمه‌ای صحبت می‌کنند. آنها کشاورزی «بریدن و سوزاندن» را که توسط قوانین اجتماعی تنظیم می‌شود، برای تضمین استفاده پایدار از زمین انجام می‌دهند. این منطقه از دیدگاه زمین‌شناسی جالب است، زیرا زمین‌های آن توسط سیستم برخورد هند و آسیا شکل گرفته است. این منطقه زیستگاه فیل آسیایی، گاومیش هندی، پلنگ ابری، گوزن سمبر و پنج گونه از گربه‌های زباد است.
۳۶		مجموعه تاریخی اورچها	مادیا پرادش	۲۰۱۹	۶۴۰۴	(iv)(ii)	شهر اورچها در قرن شانزدهم توسط طایفه بوندلا به عنوان پایتخت آنها تأسیس شد. در قرن بعد، تحت تأثیر گورکانی ها قرار گرفت. معماری مجموعه قلعه، کاخ‌ها، معابد و باغ‌ها ترکیبی از سبک‌های معماری راجپوت و گورکانی را نشان می‌دهد. جهانگیر محل در تصویر نشان داده شده است.
۳۶		ساحل رودخانه نمادین شهر تاریخی واراناسی	اوتار پرادش	۲۰۲۱	۶۵۲۶	(vi)(iv)(iii)	واراناسی شهر مقدس هندوئیسم، بودیسم و ​​جینیسم است. بیش از ۸۰ گات (پله‌هایی به سمت ساحل رودخانه) در امتداد گنگ، رودخانه مقدس، واقع شده‌اند و به عنوان مکانی برای آیین‌ها و جشنواره‌ها عمل می‌کنند. واراناسی حداقل از ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح به طور مداوم مسکونی بوده است، در حالی که قدیمی‌ترین گات‌های سنگی مربوط به قرن چهاردهم میلادی هستند. ساختمان‌های کاخ مانند، معابد، آشرام‌ها و استراحتگاه‌های زائران مربوط به قرن هجدهم و بعد از آن است. تصویر گات آهیلیا در اینجا نشان داده شده است.
۳۷		معبد کانچیپورام	تامیل نادو	۲۰۲۱	۶۵۲۸	(vi)(iv)	کانچیپورام از قرن ششم تا نهم میلادی پایتخت دودمان پالاوا بود. این شهر مقدس هندو صدها معبد داشت. معماری آن نشان‌دهنده تغییر از معابد سنگی به سازه‌های مستقل است. ۱۱ معبد در این فهرست قرار دارند.
۳۸		هیره بناکال	کرناتکه	۲۰۲۱	۶۵۲۹	(iv)(iii)	هیره بناکال بزرگترین محوطه‌ی خرسنگ در هند است. قدمت این میزسنگ ها به هزاره اول پیش از میلاد تا عصر آهن می‌رسد و اطلاعاتی در مورد فرهنگی که اولین بناهای تاریخی بزرگ هند را ساخته است، ارائه می‌دهد. نقاشی‌های سنگی نیز در این مکان کشف شده‌اند. تصاویر چهره‌های انسانی، سوارکاران و حیوانات تقریباً به ۷۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد برمی‌گردند، در حالی که برخی از نقاشی‌ها قدیمی‌تر و از دوران میان‌سنگی هستند.
۳۹		بهداغات-لامتاغات در دره نارمادا	مادیا پرادش	۲۰۲۱	۶۵۳۱	(viii)(vii)	در بهداغات، رودخانه نارمادا دره‌ای را در میان کوهی از سنگ مرمر سفید (تصویر) ایجاد کرده است که منظره‌ای را ایجاد کرده است که هم به دلیل زیبایی قابل توجهش مورد توجه گردشگران است و هم مورد توجه ویژه زمین شناسان. سازند لامتا حاوی چندین فسیل، از جمله فسیل‌های دایناسورها و تمساح ها است.
۴۰		منطقه حفاظت‌شده ببر ساتپورا	مادیا پرادش	۲۰۲۱	۶۵۳۲	(x)(ix)(vii)	جنگل‌های رشته‌کوه ساتپورا به عنوان زیستگاه جمعیت زیادی از ببر بنگال (تصویر) محافظت می‌شوند. این منطقه به عنوان پلی جانوری بین رشته‌کوه‌های گهات غربی و هیمالیا عمل می‌کند و همچنین زیستگاه چندین گونه گیاهی در معرض خطر انقراض است.
۴۱		تپه‌نگاره کٌنکان	مهاراشترا، گوا	۲۰۲۲	۶۶۰۵	(iv)(iii)(i)	این نامزدی شامل 10 مکان دارای تپه‌نگاره در ساحل کٌنکان است. قدمت آنها به دوره میان‌سنگی، حدود ده هزاره پیش از میلاد تا هزاره دوم پیش از میلاد، بازمی‌گردد. آنها حیوانات، پیکره‌های انسانی و هنر انتزاعی را به تصویر می‌کشند و مربوط به گذار از جوامع شکارچی-گردآورنده به جوامع یکجانشین هستند.
۴۲		Jingkieng jri: مناظر فرهنگی پل ریشه زنده	مگالایا	۲۰۲۲	۶۶۰۶	(vi)(iii)(i)	پل ریشه زنده نوعی پل معلق ساده است که از ریشه‌های گیاهان زنده با شکل‌دهی به درخت ساخته می‌شود. این پل‌ها از ریشه‌های هوایی درختان انجیر فیکوس طی چندین نسل با دست ساخته می‌شوند و در جوامع مردم خاسی رایج هستند. این پل‌ها نشان‌دهنده رابطه‌ای هماهنگ بین مردم و طبیعت هستند.
۴۳		معبد ویرابادرا و مجسمه گاو نر یکپارچه در لپاکشی	آندرا پرادش	۲۰۲۲	۶۶۰۷	(vi)(ii)(i)	این معبد هندو در روستای لپاکشی واقع شده است. ساخت معبد حدود سال ۱۱۰۰ آغاز شد، در حالی که توسعه اصلی در دوره امپراتوری ویجایاناگارا، از سال ۱۳۵۰ تا ۱۶۰۰، زمانی که یک مجتمع بزرگ ساخته شد، رخ داد. این معبد شامل نمونه‌های مهمی از هنر ویجایاناگارا، از جمله تنها نقاشی‌های دیواری باقی مانده از آن دوره است. یک مجسمه گاو نر یکپارچه بزرگ (ناندی) در محوطه معبد قرار دارد.
۴۴		معبد مهرا نیایشگاه خورشید و بناهای تاریجی مجاور آن	گجرات	۲۰۲۲	۶۶۲۷	(iv)(i)	این مجموعه معبد، نمونه‌ای برجسته از سبک مارو-گورجارا از قرن یازدهم، به خدای خورشید اختصاص داده شده است. این بنا از سه بخش تشکیل شده است: گودهامانداپا، تالار زیارتگاه؛ سابهامانداپا، تالار اجتماعات؛ و کوندا، مخزن آب.
۴۵		مجسمه‌ها و نقش‌برجسته‌های صخره‌ای اوناکوتی	تریپورا	۲۰۲۲	۶۶۲۸	(iv)(i)	اوناکوتی دارای پنل‌های سنگی عظیم و مجسمه‌های برجسته‌ای است که خدایان هندو را به تصویر می‌کشند و قدمت آنها به قرن‌های هشتم و نهم میلادی برمی‌گردد. این مجسمه‌ها توسط پیروان شیواپرستی و ​​با سبکی تحت تأثیر هنرهای عامیانه محلی ساخته شده‌اند.
۴۶		وادناگار - یک شهر تاریخی چند لایه	تریپورا	۲۰۲۲	۶۶۲۹	(iv)(ii)	این شهر از سال ۷۵۰ پیش از میلاد به طور مداوم مسکونی بوده است و بناهایی مانند دروازه‌ها (تصویر کیرتی توران)، قلعه‌ها و معابد در دوره‌های مختلف تاریخی ساخته شده‌اند. بقایای یافت شده در محل، ارتباطات تجاری با پادشاهی هندویونانی و امپراتوری روم را نشان می‌دهد.
۴۷		مجموعه استحکامات ساحلی در امتداد ساحل کٌنکان	مهاراشترا	۲۰۲۴	۶۷۰۳	(vi)(iv)(ii)	این نامگذاری شامل نه قلعه در مهاراشترا می‌شود. آنها بین قرن‌های نهم تا نوزدهم برای تجارت و امور نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. آنها از مسیرهای تجاری که هند را با سواحل آفریقا و عربستان و با کشورهای غربی متصل می‌کرد، پشتیبانی می‌کردند.
۴۸		قلعه گوالیور	مادیا پرادش	۲۰۲۴	۶۷۳۰	(iv)(ii)	معماری قلعه عمدتاً ترکیبی از سبک‌های راجپوت و گورکانی را نشان می‌دهد، اما شامل اجزای قدیمی‌تری نیز می‌شود که قدمت آنها به قرن پنجم برمی‌گردد. این بنا دارای عناصر ظریف حکاکی روی سنگ است. این بنا به عنوان مرجعی برای سازه‌های بعدی مورد استفاده قرار گرفته است.
۴۹		خونی باندارا	مادیا پرادش	۲۰۲۴	۶۷۳۱	(iv)(iii)(ii)	خونی باندارا یک سیستم مدیریت آب زیرزمینی است که در اوایل قرن هفدهم در شهر برهانپور و در زمان امپراتوری گورکانی ساخته شد. این سیستم بر اساس سیستم قنات ایرانی ساخته شده است که در آن جریان آب فقط توسط نیروی جاذبه انجام می‌شود. این سیستم آب شامل خطوط لوله و مخازن است. ظرفیت آن به دلیل رسوبات روی دیوارها در طول زمان کاهش یافته است.
۵۰		محوطه‌های هنر صخره‌ای دره چامبال	مادیا پرادش، راجستان	۲۰۲۴	۶۷۳۲	(iv)(iii)	دره چامبال تمرکز زیادی بر هنر صخره‌ای دارد. قدمت این مکان‌ها به دوره پارینه‌سنگی با ابزارهای سنگی آشولی تا مکان‌های هنر صخره‌ای اوایل تاریخ برمی‌گردد. نقوش و سبک‌ها بین دوره‌ها متفاوت است. برخی از آنها چهره‌های انسانی، صحنه‌های شکار و نبرد را به تصویر می‌کشند، در حالی که هنر دوره‌های بعدی دارای نقوش مذهبی است.
۵۱		معبد بوجشوار	مادیا پرادش	۲۰۲۴	۶۷۳۳	(iv)(iii)(i)	ساخت این معبد بزرگ در قرن یازدهم میلادی در زمان پادشاه سلسله پارامارا، بوجا آغاز شد، اما در برهه‌ای از زمان رها شد، بنابراین معبد ناتمام ماند. این بنا معماری و هنرهای آن دوره را به نمایش می‌گذارد. از ویژگی‌های مهم این معبد می‌توان به یک لنگام بزرگ و نقاشی‌های معماری حک شده بر روی دیوارها اشاره کرد که برای کمک به سازندگان در نظر گرفته شده بودند.
۵۲		بناهای گوند رامنگار	مادیا پرادش	۲۰۲۴	۶۷۳۵	(iii)(ii)	این نامگذاری شامل مجموعه‌ای از بناهای تاریخی مربوط به مردمان گوند، از جمله پادشاهی گرها در اوایل دوران مدرن است. گوندها بزرگترین قبیله هند هستند و قبل از ظهور امپراتوری گورکانی، حکومت قابل توجهی بر هند مرکزی داشتند. این قلعه‌ها تأثیر معماری گورکانی و تا حدودی تأثیر راجپوت‌ها را نشان می‌دهند.
۵۳		مجموعه تاریخی غارهای دامنار	مادیا پرادش	۲۰۲۴	۶۷۳۶	(iv)(ii)	غارهای دامنار، غارهایی تراشیده شده از سنگ هستند که قدمت آنها به قرن‌های پنجم و هفتم میلادی بازمی‌گردد. در این مکان غارهای بودایی متعدد و یک مجموعه معبد هندو وجود دارد. برخی از غارها شامل فضاهای خلوت و بدون تزئینات برای راهبان هستند.

جستارهای وابسته

• گردشگری در هند

پیوند به بیرون

• میراث جهانی یونسکو در هند