فهرست فرمول‌های مقدماتی فیزیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

این مقاله می‌کوشد فهرستی از فرمول‌هایِ اولیه‌یِ فیزیک را ارائه کند، فرمول‌هایی که در دوره‌هایِ مقدماتیِ دبیرستانی و دانشگاهی، تدریس می‌شوند. در این مقاله، اصل‌ها به رنگ سبز، تعریف‌ها به رنگ آبی و قضیه‌ها به رنگِ سیاه، مشخص شده‌اند.

پیشوندهایِ سامانه‌یِ متریک[ویرایش]

پیشوندهای اس‌آی
پیشوند نماد ۱۰۰۰m ۱۰n اعشاری مقیاس کوچک مقیاس بزرگ از
یوتا Y ۱۰۰۰۸ ۱۰۲۴ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ سپتیلیون کوادرلیون ۱۹۹۱
زتا Z ۱۰۰۰۷ ۱۰۲۱ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ سکستیلیون تریلیارد ۱۹۹۱
اگزا E ۱۰۰۰۶ ۱۰۱۸ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ کوئینتیلیون تریلیون ۱۹۷۵
پتا P ۱۰۰۰۵ ۱۰۱۵ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ کوادریلیون بیلیارد ۱۹۷۵
ترا T ۱۰۰۰۴ ۱۰۱۲ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ تریلیون میلیارد ۱۹۶۰
گیگا G ۱۰۰۰۳ ۱۰۹ ۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیارد ۱۹۶۰
مگا M ۱۰۰۰۲ ۱۰۶ ۱۰۰۰۰۰۰ میلیون ۱۹۶۰
کیلو k ۱۰۰۰۱ ۱۰۳ ۱۰۰۰ هزار ۱۷۹۵
هکتو h ۱۰۰۰۲/۳ ۱۰۲ ۱۰۰ صد ۱۷۹۵
دکا da ۱۰۰۰۱/۳ ۱۰۱ ۱۰ ده ۱۷۹۵
یونی u ۱۰۰۰۰ ۱۰۰ ۱ یک
دسی d ۱۰۰۰−۱/۳ ۱۰−۱ ۰٫۱ دهم ۱۷۹۵
سانتی c ۱۰۰۰−۲/۳ ۱۰−۲ ۰٫۰۱ صدم ۱۷۹۵
میلی m ۱۰۰۰−۱ ۱۰−۳ ۰٫۰۰۱ هزارم ۱۷۹۵
میکرو μ ۱۰۰۰−۲ ۱۰−۶ ۰٫۰۰۰۰۰۱ میلیونیوم ۱۹۶۰
نانو n ۱۰۰۰−۳ ۱۰−۹ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۱ میلیاردیوم ۱۹۶۰
پیکو p ۱۰۰۰−۴ ۱۰−۱۲ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ تریلیونیوم بیلیونیوم ۱۹۶۰
فمتو f ۱۰۰۰−۵ ۱۰−۱۵ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ کوادرلیونیوم بیلیاردیوم ۱۹۶۴
آتو a ۱۰۰۰−۶ ۱۰−۱۸ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ کوئینتلنیوم تریلیونیوم ۱۹۶۴
زپتو z ۱۰۰۰−۷ ۱۰−۲۱ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ سکسیتلنیوم تریلیاردیوم ۱۹۹۱
یوکتو y ۱۰۰۰−۸ ۱۰−۲۴ ۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ سپتیلیونیوم کوادرلیونیوم ۱۹۹۱

قوانینِ پایه‌ایِ مکانیک[ویرایش]

معادله‌های مکانیکیِ پایه برایِ هر دو حالتِ حرکتِ انتقالی و حرکتِ دورانی.

کمیت انتقال دوران
زمان
مکان به رادیان
جرم
مدت زمان
جابه‌جایی
پایستگی جرم
پایستگی انرژی
پایستگی تکانه
سرعت
شتاب
تکان
تغییرِ انرژی پتانسیل
تکانه
نیرو
لختی
ضربه
کار
توان
انرژی جنبشی
قانون سوم نیوتون

به هر نیرویِ پایستار، یک انرژیِ پتانسیل منسوب می‌کنیم. برایِ آن‌که خودِ انرژیِ پتانسیل (و نه تغییرِ آن) را به شکلی مستقل به دست آوریم از قاعده‌یِ زیر استفاده می‌کنیم:

هر کجا که نیرو صفر است، انرژیِ پتانسیل را هم صفر در نظر می‌گیریم. این نقطه را مبدا گرفته و انرژیِ پتانسیلِ سایرِ نقطه‌ها را نسبت به آن به دست می‌آوریم.

شتاب ثابت[ویرایش]

معادله‌هایِ حرکت در هر دو حالتِ انتقال و دوران، برای حالتی که شتاب ثابت است:

کمیت انتقال دوران
جابه‌جایی
مستقل از زمان
شتاب
سرعت نهایی
سرعتِ اولیه