فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌های بهرام بیضایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جایزه‌ها و نامزدی‌های بهرام بیضایی
Beyzai in a St Andrews cassock having received a D.Litt. honoris causa 2017.jpg بیضایی با قبای سیاه و باشلق زردِ دکتری عالی افتخاری ادبیاتِ دانشگاه سنت اندروز، اسکاتلند، عصرِ ۱ تیرِ ۱۳۹۶، پس از جشن در تالار یانگر
مجموع
برنده ۱۹
نامزدشده ۳۵

این مقاله فهرستی از جایزه‌ها و افتخارات و نامزدی‌هایی است که بهرام بیضایی به دست آورده‌است.

آوازهٔ بیضایی، که کمابیش به سرزمین‌های فارسی‌زبان محدود می‌شود، به جایزه گرفتن از فستیوال‌های گوناگون نبوده است؛ و با این همه شماری جایزه در کارنامه‌اش هست. داریوش آشوری از این لحاظ او را با عباس کیارستمی سنجیده؛ آنجا که گوید:[۱]

در برابرِ او [کیارستمی] می‌توان به هنرمندانِ «بیشینه‌گرا» (maximalist)مان اشاره کرد. شاید بهتر از همه به هنرمندِ بزرگی مانندِ بهرام بیضایی، که با نسنجیدنِ امکاناتِ واقعیِ خود و جهانِ «خاور-میانه»ایِ خود . . . با همه‌یِ کوشش‌هایِ پهلوانانه‌ای که کرد تا بال به بالِ اورسن ولز و کوراساوا بپرد، به چنین نام و اعتبارِ جهانی دست نیافت.

با این همه، بیضایی اغلب برترین نمایشنامه‌نویس زبان فارسی و بارها بهترین فیلم‌ساز و فیلمنامه‌نویسِ ایران شمرده شده است، از جمله در رأی‌گیری‌های فیلم‌شناسان ایرانی. خود در گفتگویی با سیامک پورزند دربارهٔ جشنواره‌های فیلم آورده: «نمی‌خواهم خودم را اندازهٔ شعور منتقد خارجی کنم.»

این همه بدین معنی نبوده که او از جایزه گرفتن پرهیز داشته است؛ بلکه آنجا که به اسباب سیاسی جایزه‌ای ازش دریغ شده خشم هم گرفته است – از جمله در مورد فیلمِ مسافران، که یگانه جایزه‌اش را به مسئولان جشنوارهٔ فیلم فجر پس‌فرستاد.

در نامه‌ای به سال ۱۳۸۸ بیضایی اعلام کرد که یادگارها و جوایزش را به موزه سینمای ایران می‌سپارد.[۲]

جوایز و افتخارات غیرجشنواره‌ای[ویرایش]

  1. جایزه ادبی گردون برای نمایشنامهٔ پرده‌خانه
  2. فیلمِ برگزیدهٔ منتقدان و نویسندگان سینمایی از سال ۱۳۷۱ (۱۳۷۲)
  3. صدهزار تومان از جهانبخش نورایی برای فیلمِ مسافران، در مراسم اهدای جایزه به فیلم‌های برگزیدهٔ منتقدان و نویسندگان سینمایی (۱۳۷۲)
  4. تقدیرنامهٔ کانون کارگردانان خانه سینما (۱۳۸۰)
  5. جشن انجمن منتقدان و نویسندگان تئاتر ایران (۱۳۸۲)
  6. جایزهٔ بهترین نمایشِ سالِ ۱۳۸۲، جشن انجمن منتقدان و نویسندگان تئاتر ایران (۱۳۸۳)
  7. یک جایزه برای بهترین پژوهش تئاتری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با مسئولیت محمّدرضا لاهوتی، که بیضایی به مراسم اهدایش نرفت.
  8. جایزه روزی روزگاری (۱۳۸۷)
  9. تقدیرنامه (۱۳۹۰)
  10. جایزه بیتا (۲۰۱۱)
  11. جایزه میراث فرهنگ از بنیاد فرهنگ (۲۰۱۲)
  12. جایزه سینا (۲۰۱۳)
  13. دکتری افتخاری ادبیاتِ دانشگاه سنت اندروز، اسکاتلند (۱۳۹۶)
  14. تندیس آرش جشنواره تیرگان (۲۰۱۷)
  15. نشان آکادمی حمید سمندریان (۱۳۹۶)
  16. نشان عالی «هنر برای صلح» از ششمین «جشنواره بین‌المللی هنر برای صلح» (۱۳۹۷)[۳]
  17. مدالیوم خانه تئاتر (۱۳۹۸)
  18. جایزهٔ جلال ستّاری (۱۳۹۸)
  19. تقدیرنامهٔ کمیسیون ملی یونسکو در ایران (۱۳۹۸)[۴]

نامزدی‌ها و بُردهای جشنواره‌های فیلم[ویرایش]

. . . هیچ جایزه‌ای ساخته‌ای را بهتر یا بدتر از آن که هست نمی‌کند، و به وام از بیهقی است که می‌گویم جایزه‌ها به اثر بزرگ شوند، نه اثر به جایزه‌ها. . . .

بیضایی، سالِ ۱۳۹۵ در پیامِ تبریکِ جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبانِ فروشنده (۱۳۹۴)

جشنواره سال فیلم جایزه نتیجه
جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو ۱۳۵۱ رگبار جایزهٔ ویژه هیئت داوران برنده
۱۳۵۱ سفر بهترین فیلم کوتاه برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم تهران ۱۳۵۱ رگبار بهترین فیلم برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو ۱۳۵۱ سفر بهترین فیلم کوتاه برنده
۱۳۵۱ رگبار بهترین فیلم نامزدشده
جشنواره سینمایی سپاس ۱۳۵۲ رگبار بهترین فیلمنامه برنده
بهترین فیلم به مفهوم مطلق[الف] برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره ۱۳۵۴ غریبه و مه جایزهٔ ویژه برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم وایادولید ۱۳۵۹ چریکه تارا بهترین فیلم برنده
جشنواره سه قاره ۱۳۵۵ کلاغ بالن طلایی نامزدشده
۱۳۶۶ شاید وقتی دیگر بالن طلایی نامزدشده
جشنواره فیلم و هنر فرانسه ۱۳۶۹ باشو، غریبه کوچک جایزه اول برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم هنر و تجربه اوبرویلیه ۱۳۶۹ باشو، غریبه کوچک بهترین فیلم برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم آدانا ۱۳۶۹ باشو، غریبه کوچک جایزهٔ ویژه هیئت داوران برنده
جشنواره فیلم فجر[۵] | [۶] | [۷] | [۸] | [۹] | [۱۰] ۱۳۶۶ شاید وقتی دیگر بهترین تدوین نامزدشده
۱۳۷۰ مسافران بهترین فیلم نامزدشده
بهترین کارگردانی نامزدشده
بهترین تدوین نامزدشده
جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران برنده
۱۳۷۳ روز واقعه بهترین فیلمنامه نامزدشده
۱۳۷۹ سگ‌کشی بهترین فیلم نامزدشده
بهترین کارگردانی نامزدشده
بهترین فیلمنامه برنده
بهترین فیلم از نگاه تماشاگران برنده
۱۳۸۷ وقتی همه خوابیم بهترین فیلم نامزدشده
بهترین کارگردانی نامزدشده
بهترین تدوین[ب] برنده
جشن بزرگ سینمای ایران ۱۳۸۰ سگ‌کشی بهترین فیلم نامزدشده
فیلم برگزیدهٔ انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نامزدشده
بهترین کارگردانی برنده
بهترین فیلمنامه نامزدشده
بهترین تدوین نامزدشده
جشن دنیای تصویر[۱۱] ۱۳۸۰ مسافران بهترین فیلم دههٔ ۱۳۷۰ برنده
۱۳۸۶ یک دهه فعالیت به عنوان هنرمند ماندگار در تاریخ سینمای ایران برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول ۲۰۰۴ یک عمر دستاورد برنده
جشنواره بین‌المللی فیلم شهر ۱۳۸۷ مجموعه آثار برنده
جشنواره فیلم پروین اعتصامی ۱۳۸۸ باشو، غریبه‌ی کوچک تأثیرگذارترین فیلم دربارهٔ زن (رأی‌گیری) برنده

پانویس[ویرایش]

یادداشت‌ها[ویرایش]

  1. جایزه برای باربد طاهریِ تهیه‌کننده
  2. با سپیده عبدالوهاب

ارجاعات[ویرایش]

  1. آشوری، «پَرسه‌ها و پرسش‌ها»، ۳۷۴.
  2. «اهدای جوایزو یادگارهای بهرام بیضایی به موزه سینما». روزنامه دنیای اقتصاد. ۱ شهریور ۱۳۸۸.
  3. «۴ هنرمند نشان عالی صلح دریافت کردند/ انتقاد از بی‌مهری‌ها». خبرگزاری مهر. ۱۳ مهر ۱۳۹۷.
  4. http://www.bbc.com/persian/arts-49384352
  5. «موضوعات جوایز در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره ششم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۹.
  6. «جوایز اهدا شده در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره دهم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۳۱.
  7. «موضوعات جوایز در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره سیزدهم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۹.
  8. «موضوعات جوایز در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره نوزدهم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۹.
  9. «موضوعات جوایز در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره بیست و هفتم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۹.
  10. «موضوعات جوایز در جشنواره جشن خانه سینما ـ دوره پنجم». سوره سینما. دریافت‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۹.
  11. «دهمین جشن دنیای تصویر برگزیدگانش را معرفی کرد بهرام بیضایی برای یک عمر فعالیت ماندگار تندیس "حافظ" گرفت». خبرگزاری ایسنا. ۲۲ تیر ۱۳۸۶.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]