فلورسنس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Fluorescent minerals hg.jpg

فِلورسانس یا فِلوئورسانس به انگلیسی Fluorescence خاصیتی فیزیکی است که برخی مواد شیمیایی آنرا دارند. یکی از زیرمجموعه های خاصیت تابناکی است. و مخالف این خاصیت فسفرسانس است.

علت[ویرایش]

پس از آنکه که الکترون با جذب فوتون پر انرژی( نور با طول موج کوتاه ) از تراز پایه به تراز برانگیخته میرود تمایل دارد که با تابش فوتون انرژی خود را از دست بدهد و دوباره به تراز پایه برگردد. در اینجا ممکن است که الکترون مستقیماً به تراز پایه برنگردد؛ بلکه ابتدا به ترازهای برانگیخته پایین تر رفته و سپس به تراز پایه برسد که در این حالت الکترون، فوتون هایی با انرژی کمتر(یعنی طول موج بلندتر) از خود ساطع می کند که ممکن است برای چشم انسان قابل دیدن باشد.

کاربرد[ویرایش]

این صنعت در کانی شناسی گوهرشناسی پزشکی لامپ فلورسنت[۱] و... به کار میرود.

لامپ های فلورسنت[ویرایش]

  • نوری که از لامپ‌های مهتابی (فلورسنت) و لامپ‌های کم مصرف منتشر می‌شود، از اثر فُلوئورسانسی است. این لامپ‌ها، لوله‌هایی توخالی هستند که با گاز تحت فشار بسیار کم پر شده‌اند. وقتی برق از میان این گاز می‌گذرد، تابش نامریی فرابنفش گسیل می‌کند. درون لوله لامپ پودر فُلورسنت پوشیده شده است، که این تابش را جذب و نور سفید می‌تاباند.

عقربه‌های ساعت شب نما در تاریکی می‌درخشند. این پدیده را فُسفُرسانسی می‌نامند، زیرا تابش آن بر اثر انرژی نورانی ای است که عقربه‌ها در طول روز جذب کرده‌اند.

  • بسیاری از پودرهای ماشین لباس شویی، ترکیبات شیمیایی فلوئورسان دارند که به آن‌ها درخشان کننده نوری می‌گویند. هنگامی که لباس برای خشک شدن آویزان می‌شود، این درخشان کننده‌های نوری، نور فرابنفشِ نامرییِ خورشید را جذب می‌کنند و نور ابی سفید مریی می‌تابانند.

طول موج بازگشتی از پدیدهٔ فلوئورسانس در مقایسه با طول موج بازگشتی از پدیدهٔ فُسفُرسانس، انرژی بیشتر و در نتیجه طول موج کمتر دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پادتن فلورسانت

منابع[ویرایش]

دانشنامه کودکان و نوجوانان اکسفورد، چاپ ششم. تهران،: نشر نی، ۱۳۸۸. ISBN 964-312-312-X (ج.۲)