فلسفه برای کودکان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فلسفه برای کودکان و نوجوانان (فبک) یا فکرپروری برای کودکان و نوجوانان برنامه‌ای برای آموزش تفکر عمیق فلسفی است که به پرورشِ قدرتِ استدلال، داوری و تمیز در کودکان و نوجوانان می‌پردازد و دستِ کم، سه گونه تفکر نقادانه، تفکر خلاقانه و تفکر مراقبتی را در ایشان پیشرفت می‌دهد.

پیشینه[ویرایش]

در اواخر سالهای ۱۹۶۰، وقتی متیو لیپمن در دانشگاه کلمبیا واقع در نیویورک در رشتهٔ فلسفه مشغول تدریس بود، متوجه شد که دانشجویانش فاقد قدرت استدلال و قضاوت هستند. او به این نتیجه رسید که برای تقویت قدرت تفکر این دانشجویان دیگر بسیار دیر شده‌است و قدرت استدلال باید از همان کودکی تقویت شود. لیپمن را بنیان‌گذار فلسفه برای کودکان می‌دانند.[۱]

در ایران[ویرایش]

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی[ویرایش]

یکی از گروه‌های پژوهشی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، گروه فلسفه برای کودکان و نوجوانان است.[۲] این گروه با مصوبه شورای گسترش آموزش عالی در تاریخ ۴ آبان ۸۶ شروع به فعالیت نمود و تا کنون در زمینه فلسفه برای کودکان فعالیت‌هایی شامل: مقاله، تألیف و ترجمه کتاب، برگزاری سمینار، همایش و نشست انجام داده است.

فصلنامه تفکر و کودک[ویرایش]

فصلنامهٔ علمی – تخصصیِ تفکر و کودک[۳][۴] از سویِ پژوهشگاهِ علومِ انسانی و مطالعاتِ فرهنگی منتشر می‌شود.

پژوهشگران[ویرایش]

از جمله پژوهشگران ایرانی این رشته می‌توان به سعید ناجی،[۵] روح‌الله کریمی،[۶] ملیحه راجی[۷] و مهرنوش هدایتی[۸] و محمدرضا واعظ شهرستانی [۹]اشاره کرد.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]

یحیی قائدی یکی دیگر از پیشگامان فلسفه برای کودکان در ایران است که تز دکترای وی با موضوع برنامه فلسفه برای کودکان در سال ۱۳۸۲ یکی از نخستین پژوهش‌های ایرانی در این زمینه بود. وی در سال ۱۳۸۳ نسختین کتاب تألیفی دربارهٔ فلسفه برای کودکان را نوشت[۱۴] او هم اکنون به عنوان عضو هیئت علمی گروه فلسفه تعلیم تربیت دانشگاه خوارزمی، متولی و مدیر پیگیر امور فلسفه برای کودکان در دانشگاه و کشور است.

پرورشِ خلاقیت در کودکان[ویرایش]

خلاقیت بعنوان یک استعداد بالقوه نیازمند توجه و پرورش است، زیرا این توانایی نیز مانند همهٔ تواناییهای انسان، جز در سایه بارورسازی به فعلیت نخواهد رسید. از اینرو، پرورش آن می‌بایست از سنین کودکی آغاز گردد و زمینه‌سازی جهت رشد آن برعهده خانواده، مهدکودک و مدارس می‌باشد.[۱۵]

پانویس[ویرایش]

  1. فلسفه برای کودکان و نوجوانان چیست؟
  2. http://www.ihcs.ac.ir/Pages/Features/Home.aspx?wid=27
  3. «فصلنامه علمی – تخصصی تفکر و کودک». پژوهشگاهِ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 
  4. «تارنمای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی». بازبینی‌شده در ۸ دسامبر ۲۰۱۵. 
  5. «رزومه». پژوهشگاهِ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 
  6. «رزومه». پژوهشگاهِ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 
  7. «رزومه». پژوهشگاهِ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 
  8. «رزومه». پژوهشگاهِ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 
  9. رزومه-موسسه فرهنگی مطالعاتی رویش دیگر
  10. مقالۀ چهارچوبی برای تسهیل گفت و گوی کلاسی
  11. عینک روشنفکری را نمی‌توان در دانشگاه به چشم زد
  12. چگونه «نه» گفتن را به فرزاندانمان بیاموزیم/ تفکر منطقی را نهادینه کنیم
  13. روش سقراطی در آموزش فلسفه به کودکان کاراست
  14. آم‍وزش ف‍ل‍س‍ف‍ه ب‍ه ک‍ودک‍ان: ب‍ررس‍ی م‍ب‍ان‍ی ن‍ظری‌/ ن‍وی‍س‍ن‍ده ی‍ح‍ی‍ی ق‍ائ‍دی‌‏‫؛ ب‍ا م‍ق‍دم‍ه م‍ی‍رع‍ب‍دال‍ح‍س‍ی‍ن ن‍ق‍ی‍ب‌زاده ت‍ه‍ران: دواوی‍ن‌‏‫، (۱۳۸۲)،
  15. چهارچوبی برای تسهیل گفت‌وگوی کلاسی

پیوند به بیرون[ویرایش]