فروشنده (فیلم ۱۳۹۴)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فروشنده (فیلم))
پرش به: ناوبری، جستجو
فروشنده
Forushandeh.png
کارگردان اصغر فرهادی
تهیه‌کننده الکساندر مالت-گای
اصغر فرهادی
محمدعلی نامی
نویسنده اصغر فرهادی
بازیگران شهاب حسینی
ترانه علیدوستی
بابک کریمی
مینا ساداتی
مهدی کوشکی
فرید سجادی حسینی
موسیقی ستار اورکی
فیلم‌برداری حسین جعفریان
تدوین هایده صفی‌یاری
توزیع‌کننده ممنتو فیلمز (فرانسه)
فیلمیران (ایران)
تاریخ‌های انتشار
۲۱ مه ۲۰۱۶ (کن)
۱۰ شهریور ۱۳۹۵ (ایران)
۲ نوامبر ۲۰۱۶ (فرانسه)
مدت زمان
۱۲۵ دقیقه
کشور ایران
فرانسه
زبان فارسی
فروش گیشه ۱۵٬۷۱۲٬۱۹۴٬۰۰۰ تومان[۱]

فروشنده فیلمی به کارگردانی و نویسندگی اصغر فرهادی است. این هفتمین فیلم بلند اصغر فرهادی است که ابتدا «برسد بدست آهو» نام داشت اما در اواسط فیلمبرداری نامش تغییر کرد و با عنوان فروشنده اکران شد. در مراسم اختتامیه جشنواره کن جایزه بهترین فیلم‌نامه به اصغر فرهادی رسید و شهاب حسینی هم برندهٔ جایزه بهترین بازیگر مرد شد. همچنین فروشنده در پایان زمان اکران خود موفق شد رکورد بیشترین فروش که پیش‌تر در دستان محمد رسول‌الله (فیلم) مجید مجیدی بود را بشکند و تبدیل به پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران بشود. فروشنده به عنوان نماینده ایران در اسکار به آکادمی اسکار معرفی شد[۲][۳] و موفق شد در لیست نهایی کاندیداهای بهترین فیلم خارجی زبان اسکار ۲۰۱۷ قرار گیرد.[۴]

بازیگران[ویرایش]

خلاصه داستان[ویرایش]

رعنا و عماد زن و شوهری جوان هستند که در حال اجرای تئاتری بر اساس نمایشنامه مرگ فروشنده نوشته آرتور میلر هستند. آنها به علت نشست زمین مجبور می‌شوند به اجبار خانه خود را ترک کنند و به اصرار یکی از دوستانشان بنام بابک به خانه‌ای اسباب‌کشی می‌کنند که پیش‌تر زنی بدنام بنام «آهو» در آن ساکن بوده است. ابتدا همه چیز خوب پیش می‌رود ولی وقایع بعدی به بحرانی غیرقابل کنترل ختم می‌شود…

پیشینهٔ داستانی[ویرایش]

به نوشته پایگاه اینترنتی-سینمائی سینماژورنال، داستانِ فیلم با داستان دو سینمایی دیگر یعنی فیلم مستأجر اثر رومن پولانسکی و فیلمنامهٔ حقایق دربارهٔ لیلا دختر ادریس اثر بهرام بیضایی همانند است.[۶]

ساخت[ویرایش]

اصغر فرهادی که قرار بود پروژهٔ جدید خود را در اسپانیا آغاز کند و تا شروع پیش تولید فیلم، یک‌سال زمان داشت که تصمیم به ساخت فیلم فروشنده در ایران گرفت. فرهادی پروانه ساخت این فیلم را در ۱۸ مهرماه ۱۳۹۴ از سازمان سینمایی دریافت کرد. نام پیشین این فیلم «برسد به دست آهو» بود که به علت این‌که نام «فروشنده» تناسب بیشتری با داستان نهایی فیلم داشت، تغییر نام پیدا کرد.[۷] درگذشت یدالله نجفی، صدابردار با سابقه فیلم، باعث ایجاد وقفه‌ای یک هفته‌ای در فیلمبرداری شد و سرانجام فیلمبرداری فیلم فروشنده، به کارگردانی اصغر فرهادی ۷ اسفند به پایان رسید.[۸]

بازتاب فیلم[ویرایش]

از راست شهاب حسینی، اصغر فرهادی و ترانه علیدوستی. نشست خبری فیلم فروشنده، دوشنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۵ در ایران

نظرات مثبت[ویرایش]

فروشنده به طور کل آرای مثبت فراوانی را از داوران سینمایی به خود اختصاص داد و از استقبال عمومی خوبی نیز برخوردار شد. در میان وب‌گاه‌های سینمایی ایندیوایر با انتشار فهرستی از صد فیلم کنجکاوی برانگیز که در سال ۲۰۱۶ اکران می‌شوند، پنجمین فیلم فهرست خود را به فروشنده، هفتمین فیلم سینمایی اصغر فرهادی اختصاص داد. ایندیوایر دربارهٔ این فیلم نوشت: «شاید برای اغلب ما، اصغر فرهادی، هیجان‌انگیزترین فیلم‌ساز ایرانی این دهه است. ملودرام برنده اسکار او، جدایی نادر از سیمین سال گذشته در راس فهرست ایندیوایر به عنوان بهترین فیلم دهه اخیر قرار گرفت و فیلم فرانسوی او گذشته نیز فیلم فوق‌العاده‌ای است.» وبگاه «سیر کوئیت»، فروشنده ساخته اصغر فرهادی، محصول مشترک ایران و فرانسه و تونی اردمان محصول آلمان را شانس‌های نهایی برای جایزه بهترین فیلم خارجی زبان اسکار ۲۰۱۷ دانسته است.[۹]

در میان منتقدین «اوون گلیبرمن» منتقد مجله ورایتی گفته است: «فروشنده حتی از ساخته‌های پیشین فرهادی مینیمال‌تر، سربه زیرتر و جمع‌وجورتر است. با این‌حال اما تکنیک نویسنده و کارگردان مثل همیشه با اعتماد به نفس کامل همراه است. هنرنمایی در جای خودش است و هر سرنخی به نتیجه‌ای غیرقابل انتظار ختم می‌شود».[۱۰] به عقیده «پیتر برادشو» منتقد گاردین «این فیلمی زیرکانه و جاه طلبانه است. فروشنده سعی می‌کند که تأثیر و نتیجهٔ بزرگتری نسبت به فیلم قبلی فرهادی داشته باشد و کیفیت مبهم و معمایی جدایی نادر از سیمین را ندارد. در حقیقت تم انتقام-عدالت طلبی فیلم تقریباً مرا به یاد اثر ملودرام – جنایی دنی ویلنو یعنی فیلم زندانیان می‌اندازد. با این همه آی کیو محض فیلم سازی فرهادی این فیلم را بسیار تماشایی کرده است».[۱۱] «دبورا یانگ» منتقد هالیوود ریپورتر نوشته است: «این فیلم استادانه بویژه در پایان‌بندی بسیار عالی است اما نه چندان گیراست».[۱۲] «تیم رابی» منتقد تلگراف معتقد است «گذشته و فیلم جدیدش فروشنده هردو از نظر داستانی مانند کلافی درهم‌تنیده و جذاب بودند، نسخه سینمایی آنچه یوجین اسکرایب یک نمایش خوش‌ساخت نامید. ما شاهد پچ‌پچ‌های آن‌ها در حین اجرای نمایش هستیم، مانند این است که در بین نمایش آرتور میلر داریم یک نمایش کوتاه دیگر می‌بینیم. این ایده بسیار خوبی است که فرهادی می‌توانست بیشتر آن را بپروراند».[۱۳] «مگی گگلر» منتقد «ویو آرت» گفته است: «فروشنده فیلمی بسیار هوشمندانه و خوش‌ساخت است. فرهادی یکبار دیگر درونیات و ذهنیات شخصیت‌هایش را می‌کاود و موشکافانه انگیزه‌های آنها را بررسی می‌کند. روایت ریزبینانه او همراه با بازی بی‌نقص ترانه علیدوستی و شهاب حسینی، به خوبی می‌درخشد. بدون هیچ تردیدی، اصغر فرهادی یک فیلمنامه‌نویس درجه یک است. او شیوه سینمایی دقیقی برای خودش دارد که او را از فیلمسازان غربی، متفاوت می‌کند».[۱۴]

نظرات منفی[ویرایش]

در میان منتقدین سینمایی مسعود فراستی منتقدی است که فروشنده را اثری بی‌دروپیکر و ناکنش‌مند تصور می‌کند. به صراحت گفته است «فروشنده ماقبل بد است. ناچیز است. نه چیزی می‌فروشد، نه می‌خرد. ماقبل و ناتوان از خرید و فروش است؛ و ماقبل بده‌بستان و هرگونه گفت‌وگو. فیلمی است شکل نگرفته، سردرگم و مفعول؛ که فعل از بیرون برش واقع می‌شود. خودش فعلی ندارد و کنشی؛ منشی که بماند. نه قصه‌ای دارد و فیلمنامه‌ای، نه کارگردانی، نه فیلمبرداری و نه تدوین. فیلم، حتی «چه» درست و درمانی ندارد. فیلمنامه‌ای پرحفره که هر چیزی بر آن وارد می‌شود یا از آن خارج. بسیار کم دارد و بسیاری اضافه. حذف‌هایش نیز از نداشتن و ندانستن است و نه از داشتن. فیلم تمام نیست و بسته نمی‌شود. فیلمساز نمی‌فهمد که پدیدهٔ باز هنوز پدیده نیست. هر پدیده‌ای بعد از بسته و کامل شدن است که می‌تواند باز شود. فیلمساز ما گویی می‌داند که فروشنده‌اش تا فیلم شدن فاصله‌ای بسیار دارد؛ پس مدام مصاحبه می‌کند و خود را به فیلم الکنش الصاق. اگر فروشنده میلیاردی می‌فروشد برای این فیلم محقر نیست؛ برای جایزه فرنگی و تم تجاوز آن است و دو بازیگر اصلی‌اش و ژست قلابی ضد خشونتش. بحث غیرت و بی‌غیرتی، وطن و بی‌وطنی برای این فیلم بی‌هویت زیادی است. سؤال اصلی تماشاگر از این فیلم بی‌دروپیکر و ناکنش‌مند این است: آیا تجاوزی رخ داده یا فقط تعدی‌ای در کار است؟ فیلمساز برای داغ کردن تنورِ سرد فیلمش در مصاحبه‌ای با قاطعیت اعلام می‌کند: "تجاوزی صورت نگرفته"، حال آنکه فیلم متمایل به آن است. آن هم نه در میزانسن نداشته‌اش، که در یکی دو دیالوگ؛ یکی از زبان متجاوز مفلوکش: "وسوسه شدم" و دیگر از زبان قربانی مغمومش: "کاش مرده بودم". فیلمساز در مصاحبه‌ای دیگر با ادای طنازانهٔ هیچکاکی –که اصلاً به او نمی‌آید- می‌گوید: "من که در حمام نبودم؛ نمی‌دانم چه روی داده."».[۱۵]

اکران[ویرایش]

فروشنده در اروپا و آمریکا با نام فروشنده (The Salesman) و در فرانسه با نام مشتری (Le Client) عرضه شد. دلیل این تغییر نام در فرانسه، ساخت فیلمی به اسم فروشنده در این کشور است.[۱۶]

نمایش عمومی تازه‌ترین ساخته اصغر فرهادی از ساعت ۶:۴۵ دقیقه صبح روز چهارشنبه دهم شهریور ماه آغاز شد. فروشنده تنها در سه روز حدود یک میلیارد تومان فروش داشت. این فیلم روز چهارشنبه در نخستین روز اکرانش ۲۵۰ میلیون تومان فروش رفت و رکوردی جدید در سینمای ایران ثبت شد؛ درنهایت فروشنده در روز ۲۳ آبان سال ۹۵ در آخرین هفته اکرانش در ایران، با شکستن رکورد فیلم «محمد رسول‌الله» مجید مجیدی پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران شد.[۱۷][۱۸] [۱] [۲]

زمان اکران[۱۹]
کشور زمان جشنواره
فرانسه ۱ خرداد ۹۵ جشنواره فیلم کن
آلمان ۴ تیر ۹۵ جشنواره فیلم مونیخ
لهستان ۲ مرداد ۹۵ جشنواره فیلم افق‌های تازه
نیوزلند ۴ مرداد ۹۵ جشنواره فیلم نیوزلند
کانادا ۱۸ شهریور ۹۵ جشنواره فیلم تورنتو
آمریکا ۱۶ مهر ۹۵ جشنواره فیلم همپتون
بریتانیا ۲۴ مهر ۹۵ جشنواره فیلم لندن
آمریکا ۱ آبان ۹۵ جشنواره فیلم شیکاگو

عدم حضور در اسکار[ویرایش]

دونالد ترامپ در اولین روزهای خود در کاخ سفید قانونی نژادپرستانه را وضع کرد که طی آن مردم هفت کشور از جمله ایران اجازه ورود به خاک آمریکا را ندارند. ترانه علیدوستی بلافاصله به این خبر واکنش نشان داد و در اینستاگرام و توئیتر خود نوشت که حتی اگر این قانون شامل حال هنرمندان نشود او برای شرکت در مراسم اسکار به آمریکا نخواهد رفت. این نوشته ترانه با واکنش‌های بسیاری در داخل و خارج از کشور رو به رو شد. آکادمی اسکار هم در بیانیه‌ای این کار ترامپ را محکوم و از ترانه علیدوستی و اصغر فرهادی دفاع کرد. اصغر فرهادی نیز با انتشار متنی اعتراض و انزجار خود را از این قانون نژادپرستانه اعلام کرد و گفت که حتی در صورت اجازه در کنار دیگر عوامل فروشنده در مراسم اسکار شرکت نخواهد کرد.[۲۰]

جوایز[ویرایش]

بین‌المللی
سال جایزه بخش نام برنده نتیجه
۲۰۱۶ جشنواره فیلم کن نخل طلا اصغر فرهادی نامزد
بهترین فیلم‌نامه اصغر فرهادی برنده
بهترین بازیگر مرد[۲۱] شهاب حسینی برنده
۲۰۱۶ انجمن ملی نقد فیلم آمریکا بهترین فیلم خارجی فروشنده[۲۲] برنده
۲۰۱۶ جشنواره فیلم مونیخ بهترین فیلم فروشنده برنده
۲۰۱۶ جشنواره جهان سینمای آمستردام بهترین فیلم از نگاه تماشاگران فروشنده برنده
۲۰۱۶ جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو هوگو طلایی اصغر فرهادی نامزد
هوگو نقره‌ای، جایزه ویژه هیئت داوران اصغر فرهادی برنده
۲۰۱۶ جشنواره جهانی فیلم پارسی استرالیا بهترین فیلم فروشنده برنده
۲۰۱۶ جشنواره فیلم ونکوور محبوب‌ترین ویژگی بین‌المللی[۲۳] اصغر فرهادی دوم
۲۰۱۶ جشنواره فیلم اولان‌باتور مغولستان بهترین فیلم از نگاه تماشاگران فروشنده برنده
۲۰۱۶ جشنواره بین‌المللی فیلم وایادولید جایزه بهترین فیلم فروشنده برنده
۲۰۱۶ فستیوال سمینسی اسپانیا بهترین فیلم فروشنده[۲۲] برنده
۲۰۱۶ جشنواره فیلم بمبئی فیلم برگزیده تماشاگران فروشنده[۲۲] برنده
۲۰۱۷ جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان فروشنده[۲۴][۲۵] نامزد
۲۰۱۷ جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان فروشنده[۲۶] در جریان

فیلم فروشنده از تاریخ ۲۰ دی ماه در شبکه نمایش خانگی منتشر شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. جدول فروش سینماها / سینما تیکت - ۲۴ بهمن ۱۳۹۵
  2. «دو جایزه جشنواره کن برای شهاب حسینی و اصغر فرهادی». رادیو فردا. 
  3. «درخشش کم‌سابقه سینمای ایران در کن؛ جایزه بهترین بازیگر مرد و بهترین فیلم‌نامه». بی‌بی‌سی فارسی. 
  4. «'فروشنده' نامزد اسکار شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۷. 
  5. «Forushande (2016) Full Cast & Crew». 
  6. نظرات کاملاً متفاوت درباره “فروشنده” فرهادی که شباهت عمیق به “حقایق درباره لیلا دختر ادریس” بیضایی دارد
  7. ٰ «اصغر فرهادی نام فیلم جدیدش را به «فروشنده» تغییر داد». مهر، ۱۹ مهر ۱۳۹۴. 
  8. فیلمبرداری فروشنده به پایان رسید،
  9. ««فروشنده» فرهادی در لیست جهانی فیلم‌های مورد انتظار اکران ۲۰۱۶». خبرگزاری مهر، ۱۹ دی ۱۳۹۴. 
  10. نقد ورایتی درباره فروشنده، سایت سلام سینما.
  11. نقد گاردین درباره فروشنده، سایت سلام سینما.
  12. نقد مجله هالیوود ریپورتر به فیلم فروشنده - فرارو
  13. نقد فیلم فروشنده، به قلم تیم رابی منتقد تلگراف
  14. «فروشنده» یک فیلم بی‌پروا و افسونگر است
  15. «وبسایت رسمی مسعود فراستی | Excusez Moi | نقد فیلم فروشنده». massoudfarassati.com. بازبینی‌شده در 2016-11-18. 
  16. خلاصه داستان «فروشنده» اصغر فرهادی
  17. رکورد شکنی عجیب فروشنده در سینمای ایران
  18. باشکوه‌ترین سال سینمای ایران رقم می‌خورد - زلزله «فروشنده» در سینما
  19. IMDB. «Release Dates». 
  20. «ترانه به مراسم اسکار نمی‌رود». یورونیوز فارسی. 
  21. شهاب حسینی بهترین بازیگر جشنواره کن شد / اصغر فرهادی نخل طلای بهترین سناریو را برد
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ «معرفی فیلم «فروشنده»، عکس‌های فیلم، پشت صحنه، پوستر و آنونس». https://www.salamcinama.ir. ۲۰۱۶-۰۲-۱۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۱۲. 
  23. "Maudie Wins Coveted VIFF Super Channel People's Choice Award" (Press release). Greater Vancouver International Film Festival Society. 14 October 2016. Retrieved 18 October 2016. 
  24. «فیلم فروشنده نامزد جایزه گلدن گلوب شد». BBC Persian. ۲۰۱۶-۱۲-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۱۲. 
  25. ««فروشنده» نامزد جایزه گلدن گلوب ۲۰۱۷ شد». isna.ir. ۲۰۱۶-۱۲-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۱۲-۱۲. 
  26. ««فروشنده» اصغر فرهادی نامزد نهایی جایزه اسکار شد.». 

پیوند به بیرون[ویرایش]