فرهنگ‌های لغات مترادف فارسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فرهنگ‌های لغات مترادف فارسی یک نوع فرهنگ لغت در زبان فارسی اند که برای یافتن لغات مترادف و کلماتی که به‌خاطر نمی‌آوریم و برای بیان بهتر اندیشه استفاده می‌شوند [۱].

تاریخچه[ویرایش]

یکی از اولین کتبی که در زمینهٔ مترادفات زبان فارسی تألیف شده " فرهنگ مترادفات و اصطلاحات" محمدپادشاه صاحب فرهنگ آنندراج است[۲].

نخستین گنج‌واژه (تزاروس=Thesaurus) علمی فارسی به فارسی «فرهنگ بیان اندیشه‌ها» تألیف دکتر محسن صبا است که درسال ۱۳۶۶ منتشر شد [۳]. کتاب فرهنگ طیفی منتشر شده درسال ۱۳۷۸ به‌صورتی روشمندتر تهیه شد. (از همان منبع).

استفاده از کلمه تزاروس نخست در سال ۱۸۵۲ با انتشار کتاب «اصطلاحنامه لغات و عبارات انگلیسی» اثر پیترمارک روژه (۱۷۷۹-۱۸۶۹) آغاز شد. هدف این کتاب کمک به افرادی است که قصد یافتن اصطلاحات دقیق برای بیان اندیشه‌های خود دارند. تزاروس روژه در واقع نوعی رده‌بندی اصطلاحات است و ارزش آن در شیوه ارتباط دادن مفاهیم به یکدیگر است. از اوایل قرن بیستم با پیشرفت علم اطلاع‌رسانی اصطلاحنامه به‌عنوان ابزاری که می‌تواند اطلاعات مورد نیاز را در هر زمینه بازیابی کند، مورد توجه خاص قرار گرفت. در سال ۱۹۵۱، هانس پیتر لون تحت تأثیر روش تزاروس روژه تصمیم گرفت کلماتی را که از نظر مفهومی با یکدیگر مرتبط بودند، دسته‌بندی کند [۴].

کتابنامه[ویرایش]

فرهنگ‌های لغات مترادف که دراین بخش نام برده شده‌اند منحصر به فرهنگهای فارسی-فارسی اند.

  • محمدپادشاه متخلص به شاد؛ فرهنگ مترادفات و اصطلاحات؛ تهران؛ کتابفروشی خیام؛ چاپ دوم ۱۳۴۶؛ (چاپ اول کلکته ۱۲۹۱ هجری قمری)
  • صبا، دکتر محسن؛ فرهنگ بیان اندیشه‌ها؛ تهران؛ نشرفرهنگ؛ ۱۳۶۶
  • خداپرستی، فرج‌اله؛ فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی؛ شیراز؛ دانشنامه فارس؛ ۱۳۷۶
  • زمانیان، صدرالدین؛ فرهنگ مصدرهای زبان فارسی؛ تهران؛ نشر رامین، ۱۳۷۸؛ شابک ۹۶۴-۶۵۲۳-۳۹-۰

منابع[ویرایش]

  1. صبا دکتر محسن، ۱۳۶۶، فرهنگ بیان اندیشه‌ها، تهران، نشر فرهنگ، ۱۳۶۶، پیش‌گفتار.
  2. آذرنگ عبدالحسین و دهباشی علی - به‌کوشش، ۱۳۷۸، سلسلهٔ گفت‌وگوها پیرامون نشر و فرهنگ: گفت‌وگوی سوم با بیژن ترقی، مجله بخارا، شماره ۶، خرداد و تیر ۱۳۷۸، صفحات ۶۹ تا ۷۱.
  3. نقد و بررسی کتاب: فرهنگ طیفی، ماهنامهٔ لوح، شماره ۶، مهر ۱۳۷۸.
  4. دایرةالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی، اصطلاحنامه، برگرفته از وب‌گاه آن در شهریور ۱۳۸۷.

جُستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]