فرخزاد لایق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فرخزاد لایق
Farokhzad layegh.jpg
زادروز ۲۴ دی ۱۳۴۲ (۵۵ سال)
شیراز، استان فارس، ایران
دانش‌آموختهٔ دانشگاه شیراز، دانشگاه تهران، دانشگاه رنه دکارت پاریس
پیشه پزشک متخصص قلب و عروق، آهنگ‌ساز
آثار سفر عسرت، هفت گاه معلق

فرخزاد لایق (متولد۲۴ دی ماه ۱۳۴۲، شیرازآهنگ ساز، نوازندهٔ سه تار، پزشک متخصص قلب و عروق، و فوق تخصص اینترونشنال کاردیولوژی است.

نخستین اثر منتشر شده از فرخزاد لایق، «سِفرِ عُسرَت»[۱]، با خوانندگی شهرام ناظری، با استقبال گستردهٔ منتقدین موسیقی مواجه شد. کیاوش صاحب نسق، آهنگساز مدرن و منتقد موسیقی، «سفر عسرت» را از نخستین قدم‌هایی برمی‌شمرد که در موسیقی ایرانی، با عمق دیدگاه و برداشت چند جانبه از موسیقی دستگاهی-بومی، در جهت درک و برداشت هوشمندانه از ابزارهای شاخص تئوریک موسیقی اروپایی و فضاهای موسیقی مینیمال معاصر غرب، برداشته شده‌است (فرهنگ و آهنگ). دومین اثر فرخزاد لایق، «هفت گاه معلق»،[۲] یک کوارتت زهی کلاسیک در هفت موومان است که او نیز به سرعت واکنش‌ها را برانگیخت. رویکرد فرخزاد لایق را در این اثر، تلاشی آوانگارد و سنت شکنانه خوانده‌اند که تعلیق، گسیختگی و سقوط را در ترجمانی تلخ و گزنده به تصویر می‌کشد (مروات).

زندگی‌نامه[ویرایش]

فرخزاد لایق در سال ۱۳۴۲ در شیراز متولد شد. پدرش، محی الدین لایق، کارگردان و بازیگر تآتر و بنیان‌گذار تآتر مدرن شیراز بود که نسل بزرگی از بازیگران فعلی تآتر و سینما از قبیل حمید مظفری، امین تارخ، گوهر خیراندیش، جمشید اسماعیل خانی، احمد سپاسدار، محمود پاک نیت و… از شاگردان اویند. فرخزاد لایق موسیقی را از هفت سالگی با آموختن ویولن کلاسیک آغاز کرد. از استادان او در آن زمان می‌توان به حسن ریاحی اشاره کرد.

او سال‌ها برگزیده جشنواره‌های موسیقی دانش آموزی بود. با حدوث انقلاب ۵۷، موسیقی را یکسره برای سال‌ها به کناری می‌نهد. در این دوران مشغول به تحصیل در دبیرستان دانشگاه شیراز (پهلوی) بوده‌است، و پس از آن جهت تحصیل دکترای پزشکی به دانشگاه علوم پزشکی شیراز وارد می‌شود. در طی گذران سال آخر پزشکی، چندین ماه به پاریس می‌رود تا امکان ادامه تحصیل را در فرانسه بیازماید، و آن جاست که با رضا قاسمی، آموختن ردیف موسیقی دستگاهی را بر سه‌تار آغاز می‌کند، و این آغاز مجدد موسیقی برای اوست.

پس از چندین ماه و با پذیرفته شدن مستقیم جهت شروع دوران تخصص قلب و عروق به دانشگاه تهران بازمی‌گردد، و در طی دوران رزیدنتی آموختن ردیف دستگاهی را نزد حسین علیزاده، داریوش طلایی، و مسعود شعاری ادامه می‌دهد. همچنین دوره کوتاهی آموزش هارمونی و فرم را نزد مسعود ابراهیمی می‌گذراند. اما بخش عمده ای از دانش موسیقایی او، خود آموخته‌است.

در سی و هفت سالگی طرح «سفر عسرت» را پی می‌ریزد و در طی چند سال با شهرام ناظری ضبط می‌کند، اما انتشار این اثر در ایران چندین سال به تعویق می‌افتد که ظاهراً به دلیل مخالفت‌های ضمنی وزارت ارشاد با محتوای اشعار بوده‌است.[۳] در این ضمن، فرخزاد لایق به جهت گذراندن دوران فوق تخصص اینترونشنال کاردیولوژی مجدداً به پاریس می‌رود. پس از بازگشت او به ایران است که «سفر عسرت»، به ناچار نخست در آمریکا، و پس از دو سال بالاخره در سال ۱۳۸۸ در ایران منتشر می‌شود. واکنش‌های جدی به این اثر در همان دورانی که هنوز در ایران اجازه انتشار ندارد، در نقدها و مصاحبه‌های مکرر نشریات و روزنامه‌ها با لایق، قابل مشاهده است. در همین دوران بازگشت است که فرخزاد لایق، عملاً پیشتاز روش مدرن آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی از طریق شریان دست در ایران می‌شود و طی کنگره‌های تخصصی و ورکشاپ‌های متعدد و نیز برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی متفاوت، در معرفی نظری و عملی این روش می‌کوشد.

اثر دوم او «هفت گاه معلق»، در سال ۱۳۹۱ توسط نشر «هرمس» منتشر می‌شود، به سرعت واکنش‌ها را برمی‌انگیزد، و همان سال در تالار وحدت، همراه با یک پرفرمانس مینیمال به طراحی منوچهر شجاع اجرا می‌شود. کوارتت‌های زهی معروفی چون بروکلین رایدر و موندریان کوارتت، برای اجرای مجدد و زنده هفت گاه معلق اعلام آمادگی می‌کنند، و مارک استیفنسون، رهبر ارکستر بریتانیایی، به او پیشنهاد می‌دهد که قطعات او را توسط اسمیت کوارتتدر لندن و تهران اجرا کند. سرانجام با محدودیت‌های سفر موزیسین‌های بریتانیایی و آمریکایی به ایران، پروژهٔ «اینترنوا» توسط مارک استیفنسون و فرخزاد لایق با هدف هم‌اندیشی و همکاری متقابل موزیسین‌های اروپایی و ایرانی شکل می‌گیرد که حاصل آن، دو شب کنسرت با دو رپرتوار متفاوت در تالار وحدت است (۲۵ و ۲۶ تیرماه ۹۷). در این دو شب آثاری از شوستاکویچ، دبوسی، چکناوریان، استیو رایش، مایکل نایمن، و فرخزاد لایق توسط کوارتت اروپایی اینترنوا، به سرپرستی دارا مورگان، در کنار دو کوارتت ایرانی به سرپرستی بردیا کیارس و امیر باورچی اجرا می‌شود.[۴] کوارتت اینترنوا، «هفت گاه معلق» را در گنبد سلطانیه نیز می‌نوازد و ضبط می‌کند.[۵]

تحصیلات[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «آهنگساز آلبوم «سِفر عُسرت» در نشست امروز: شهرام ناظری در اوج شهرت برای تجربه‌کردن آمادگی دارد». ایسنا. ۸ آذر ۱۳۸۹.
  2. «فرخزاد لایق «هفت گاه معلق» را منتشر می‌کند». ایسنا. ۴ شهریور ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۵ اسفند ۱۳۹۷.
  3. «آلبوم متفاوت شهرام ناظری- «سفر عسرت»- بالاخره منتشر شد». موسیقی ما. ۲۸ آبان۱۳۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. «با اجرای آثاری از فرخزاد لایق تالار وحدت میزبان شب موسیقی مینیمالیست می گردد». پیلانو. ۲۲ تیر۱۳۹۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. «GLORIOUS SOUNDS FROM THE WORLD'S THIRD TALLEST DOME». وبلاگ لوبرشت. دسامبر ۲۵, ۲۰۱۸.

فرخزاد لایق در وبگاه نشر موسیقی هرمس