فرافکنی تقصیر
فرافکنی تقصیر (Scapegoating) یا سپر بلا که گاهی بازیِ مقصریابی (blame game) نامیده میشود، عبارت است از انتخابِ ناعادلانهٔ یک فرد یا گروه برای انداختن تقصیرها به گردن آنها و در نتیجه، برخورد منفی با آنان. سپر بلا کردن میتواند به صورت فرد علیه فرد (مثلاً: «او انجام داد، نه من!»)، فرد علیه گروه (مثلاً: «به خاطر آدمهای قدبلند نتوانستم چیزی ببینم»)، گروه علیه فرد (مثلاً: «او باعث شد تیم ما برنده نشود») یا گروه علیه گروه انجام شود.
یک سپر بلا میتواند بزرگسال، کودک، خواهر و برادر، کارمند یا همسال باشد؛ همچنین میتواند یک گروه قومی، سیاسی، مذهبی یا یک کشور باشد. مفاهیمی همچون پسر شلاقخور، بیمار شناساییشده یا قربانی از پیش تعیینشده، همگی اشکالی از فرافکنی تقصیر یا «سپر بلا» هستند.
سپر بلا کردن با شانه خالی کردن تفاوت دارد. در حالی که سپر بلا کردن عمدتاً بر حول محور «مقصر دانستن» میچرخد، شانه خالی کردن بر «دستبهدست کردنِ مسئولیت» بین افراد متمرکز است. در شانه خالی کردن، فرد به جای آنکه یک هدفِ تسلیمشده و منفی باشد، فعالانه در جابهجا کردن مسئولیت مشارکت میکند و ممکن است بتواند از پذیرش پیامدها فرار کند.
در سطح فردی
[ویرایش]از نظر پزشکی، فرافکنی تقصیر فرایندی است که در آن فرد یا گروهی، خشم، سرخوردگی و احساسات منفی خود را به جای روبرو شدن با ریشه واقعی مشکل، بر سر شخص یا گروه دیگری خالی میکنند.[۱] این رفتار اغلب ناعادلانه است؛ یعنی ممکن است به خاطر کار نادرست چند نفر، کل یک گروه زیر سوال برود و مورد سرزنش قرار گیرد. فرافکنی تقصیر با کلیشهسازی و قضاوتهای اجتماعی نیز پیوند نزدیکی دارد.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ "scapegoating – Definition". Mondofacto.com. 1998-12-12. Archived from the original on 19 October 2017. Retrieved 2012-03-07.