فدیورس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لوگوی پیشنهادی فدیورس

فدیورس (انگلیسی: Fediverse)(یک واژه چندوجهی از "فدراسیون" و "جهانی") می‌باشد، معنی اصلی این واژه گروهی از سرورهای فدراسیون به هم پیوسته هستند که که برای وبگاه‌های اینترنتی (نظیر شبکه‌های اجتماعی، میکروبلاگینگ، وبلاگ‌نویسی یا تارنماها) و سرویس‌های میزبانی پرونده بکار می‌روند، این تعریف زمانی رخ می‌دهد که میزبانی‌های مستقل متقابلاً با هم ارتباط برقرار کنند. کاربران می‌توانند روی سرورها (اینستنس)های متفاوت حساب ایجاد کنند، این حساب‌ها می‌توانند روی مرزهای اینستنس‌ها باهم ارتباط برقرار کنند، چرا که نرم‌افزار در حال اجرا روی این سرورها از یک یا چند پروتکل ارتباطی که براساس OpenConnect است،استفاده می‌کنند.[۱]
کاربران بعنوان یک حساب مشخص روی فدیورس می‌توانند متن یا دیگر داده‌های چند رسانه ای را ارسال کنند یا پست‌های گروهی از دیگر افراد را دنبال کنند[۲]
در برخی موارد کاربران می‌توانند تعیین کنند که داده‌ای که به اشتراک می‌گذارند برای عموم قابل مشاهده باشد یا به گروهی خاص نمایش داده شود همچنین می‌توانند به یک گروه انتخاب شده از کاربران دسترسی ویرایش داده‌های دیگر کاربران (مانند:تقویم یا دفترچه آدرس) را بدهند.

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۲۰۰۸ شبکه اجتماعی ایدنتیکا توسط اوان پرودرومو تأسیس شد. او نرم‌افزار گنو سوشال را تحت پروانه آزاد (پروانه عمومی همگانی آفرو) منتشر کرد. تعداد محدودی اینستنس ایدنتیکا موجود بود که توسط افراد برای استفاده‌های شخصی راه‌اندازی شده بود. این روند (زمانی که در حدود سالهای ۲۰۱۱/۲۰۱۲ ایدنتیکا به نرم‌افزار دیگری بنام pump.io رفت)، تغییر کرد. تعداد زیادی اینستنس گنو سوشال ساخته شدند، همزمان با گنو سوشال پروژه‌های دیگری مثل فرندیکا، هاب زیلا[۳]، ماستودون و پلرما [۴]پروتکل Ostatus را یکپارچه کردند تا بدین ترتیب فدیورس گسترش یابد.

در ضمن دیگر پروتکل‌های ارتباطی در درجات مختلف یکپارچگی درون سکویی تکامل یافتند. در ژانویه ۲۰۱۸ کنسرسیوم وب جهان‌گستر با هدف قرار دادن بهبود قابلیت همکاری میان-سکویی، پروتکل اکتیویتی‌پاب را ارائه کرد. این پروتکل توسط ۱۳ سکوی متفاوت پشتیبانی می‌شود. (لیست را در پایین مشاهده کنید)

پروتکل‌های ارتباطی که در فدیورس استفاده می‌شوند[ویرایش]

چند شبکه اجتماعی فدریتد که باهم ارتباط داخلی دارند

این پروتکل‌های ارتباطی که اوپن استاندارد را پیاده‌سازی می‌کنند داخل فدیورس استفاده می‌شوند.

سکوهای نرم‌افزارهای فدیورس[ویرایش]

استفاده از نرم‌افزار های فدیورس کاملاً آزاد است.برخی از آنها مانند(Misskey،ماستودون،گنو سوشال و Pelorma)که عملکرد مشابهی در میکروبلاگینگ خود دارند،به شکل مبهمی شبیه به توییتر هستند.

دیگر سرویس‌ها شامل گزینه های ارتباطی و تعاملی بیشتری هستند و در عوض با گوگل‌پلاس و فیس‌بوک قابل مقایسه میباشند.(در این مورد میتوانیم به فرندیکا و هاب‌زیلا اشاره کنیم.)

جدول گستردگی نرم‌افزار های فدیورس بر اساس پروتکل ارتباطی مورد استفاده :

نام دسته اکتیویتی‌پاب DFRN Diaspora
Network
OStatus Zot
Zot/6
Aardwolf شبکه اجتماعی آری نه نه نه نه
Anfora میزبانی تصویر در حال انجام[۸] نه نه نه نه
diaspora* software شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ پیشنهاد شده[۹][۱۰] نه آری نه نه
distbin Pastebin آری نه نه نه نه
Frendica شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ آری آری آری آری نه
Funkwhale[۱۱] صوت، میزبانی صدا آری نه نه نه نه
GNU MediaGoblin پرونده، نگاره، صوت، میزبانی ویدئو پیشنهاد شده[۱۲] نه نه نه نه
گنو سوشال میکروبلاگینگ پیشنهاد شده[۱۳][۱۴] نه نه آری نه
Honk شبکه اجتماعی آری نه نه نه نه
Hubzilla
(f. RedMatrix; orig. Friendica-Red)
سامانه مدیریت محتوا، شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ، ویکی، وبلاگ نویسی، گالری نگاره‌ها، میزبانی فایل آری نه آری آری[۳] Zot
Kibou شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ آری نه نه نه نه
Littr.me اشتراک گذاری پیوند آری نه نه نه نه
ماستودون میکروبلاگینگ آری[۱۵] نه نه مردود شد[۱۶] نه
microblog.pub میکروبلاگینگ آری نه نه نه نه
Misskey[۱۷] شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ آری نه نه نه نه
Nextcloud میزبانی فایل آری[۱۸] نه نه نه نه
Numaverse میکروبلاگینگ، اتریوم آری نه نه نه نه
Osada شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ آری نه نه نه Zot/6
PeerPx میزبانی تصویر آری نه نه نه نه
پیرتیوب میزبانی ویدئو آری نه نه نه نه
PixelFed[۱۹] میزبانی تصویر آری[۲۰] نه نه نه نه
Pleroma میکروبلاگینگ آری نه نه آری[۴] نه
Plume[۲۱] وبلاگ نویسی آری نه نه نه نه
postActiv میکروبلاگینگ پیشنهاد شده[۲۲] نه نه آری نه
Prismo اشتراک گذاری پیوند آری نه نه نه نه
Pubcast (f. Metapods) پخش اینترنتی آری نه نه نه نه
pump.io میکروبلاگینگ پیشنهاد شده[۲۳] نه نه مردود شده[۲۴] نه
Read.as فیدخوان آری[۲۵] نه نه نه نه
Socialhome وبگاه، شبکه اجتماعی، میکروبلاگینگ در حال انجام[۲۶] نه آری نه پیشنهاد شده[۲۷]
Write.as / WriteFreely وبلاگ نویسی آری نه نه نه نه
Zap شبکه اجتماعی، Macroblogging نه نه نه نه Zot/6

گستردگی کنونی[ویرایش]

تعداد اینستنس‌ها(سرورها):۵،۸۴۸

تعداد کاربران:۲،۹۴۶،۸۳۱

تعداد پست‌ها:۲۴۹،۲۶۸،۹۶۴

تعداد کامنت‌ها:۱۱،۶۴۸،۴۱۱

منابع[ویرایش]

  1. "Mastodon User Guide". Archived from the original on 9 April 2017. Retrieved 27 October 2019.
  2. "What on Earth is the fediverse and why does it matter?".
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ framagit.org/hubzilla/. "gnusoc · master · hubzilla / addons". Retrieved 2018-07-17.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ pleroma.social. "Pleroma". Retrieved 2018-07-17.
  5. github.com/friendica/. "DFRN2" (PDF). Retrieved 2018-08-18.
  6. Mike Macgirvin. "Zot/6".
  7. project.hubzilla.org. "Zot Protocol". Archived from the original on 18 August 2018. Retrieved 27 October 2019.
  8. Anfora. "Implement mastodon API endpoints #23". Retrieved 2018-12-10.
  9. diaspora*. "Support ActivityPub #7422". Retrieved 2018-08-18.
  10. diaspora*. "Let's talk about ActivityPub". Retrieved 2018-08-18.
  11. funkwhale. "Funkwhale".
  12. GNU MediaGoblin. "Move federation code to ActivityPub spec #5503". Archived from the original on 11 April 2017. Retrieved 26 October 2019.
  13. GNU social. "Support ActivityPub #256". Retrieved 2018-08-18.
  14. GNU social. "Plugin". Retrieved 2018-08-18.
  15. Mastodon. "ActivityPub support #1557". Retrieved 2018-08-18.
  16. Mastodon. "Release v3.0.0". Retrieved 2019-10-08.
  17. misskey.io. "Misskey". Retrieved 2019-05-02.
  18. Nextcloud. "Nextcloud introduces social features, joins the fediverse". Retrieved 2018-12-10.
  19. PixelFed. "PixelFed". Retrieved 2019-05-02.
  20. PixelFed. "Pixelfed federates now". Retrieved 2018-12-31.
  21. joinplu.me. "Plume". Retrieved 2019-05-02.
  22. postActiv. "ActivityPub support #97".[پیوند مرده]
  23. pump.io. "ActivityPub support #1241". Retrieved 2018-08-18.
  24. pump.io. "OStatus #8". Retrieved 2018-08-18.
  25. Read.as. "Long-form ActivityPub-enabled reader". Retrieved 2018-08-29.
  26. Socialhome. "Federation - ActivityPub support is work in progress". Retrieved 2018-09-16.
  27. Jason Robinson (May 19, 2018). "Implementing Zot".

پیوند به بیرون[ویرایش]