فارسنامه ناصری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فارسنامهٔ ناصری کتابی در حوزهٔ تاریخ و جغرافیای فارس که در فاصلهٔ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۱۱ هـ. ق توسط حسن فسائی و به دستور ناصرالدین‌شاه به رشتهٔ تحریر درآمده‌است.[۱][۲]

گفتارهای کتاب[ویرایش]

این اثر در دو گفتار تنظیم شده و هر گفتار در یک جلد گنجانده شده‌است.

گفتار اول[ویرایش]

گفتار اول درمورد تاریخ فارس (احوال پادشاهان و ثروتمندان و بزرگان فارس) از صدر اسلام تا سال ۱۳۱۱ است.[۳][۴] حوزهٔ آن بخش‌هایی از سواحل و بنادر خلیج فارس، خوزستان و حتی کرمان امروزی در دورهٔ بعد از اسلام تا اوایل قرن چهاردهم هجری را شامل می‌شود.[۵]

گفتار دوم[ویرایش]

گفتار دوم دربارهٔ وضعیت جغرافیایی و باغ‌ها و آبادی‌ها و مسجدها و چشمه‌ها و رودهای فارس است که در چاپ حاضر، و از منابع معتبر در این باره به‌شمار می‌رود.[۳][۴][۵] و تقسیم فارس در دورهٔ پیش از اسلام؛ خصایص شیراز و محلات شیراز؛ علما، شعرا، وزرا، بِقاع، مساجد، مدارس، و بساتین شیراز؛ بلوکات فارس و آب و هوا؛ محصولات و سرانجام معرفی مشاهیر و آثار آنها. در پایان این گفتار، ایلات مملکت فارس، جزایر خلیج فارس، چشمه‌ها و دریاها و دریاچه‌های فارس، رودخانه‌ها، صحراها و طوایف متفرقه، قلعه‌های کوهی، کوه‌ها و معدن‌های فارس معرفی شده، و در پی آن، فهرست بلوکات فارس آمده‌است. در پایان کتاب، پس از نقشهٔ بافت قدیم شیراز (و نقشهٔ راهنمای استان فارس)، فهرست‌های نام کسان، جاهای، اشعار و کتاب‌ها، به انضمام تعلیقات به طبع رسیده‌است. جلد دوم کتاب با تصاویری از اماکن همراه است.[۲]

حوزهٔ موردبحث کتاب[ویرایش]

حوزهٔ کتاب بخش‌هایی از سواحل و بنادر خلیج فارس، استان خوزستان و بخش‌هایی از استان کرمان امروزی در دورهٔ بعد از اسلام تا اوایل قرن چهاردهم هجری را شامل می‌شود.[۲]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. لغت‌نامهٔ دهخدا
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «فارسنامهٔ ناصری». بازبینی‌شده در ۷/۰۱/۲۰۱۱. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ علی‌اصغر شمیم، ایران در دورهٔ سلطنت قاجار، ص ۶۶۳
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ فارسنامهٔ ناصری در وب‌گاه آفتاب
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «فارسنامه ناصری». بازبینی‌شده در ۷/۰۱/۲۰۱۱.