غلام محمد میمنه‌گی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد


غلام محمد میمنه‌گی
Maimanagi2.jpg
غلام محمد میمنه‌گی
زادهٔ۱۲۵۲ خورشیدی
فاریاب، شهر میمنه
درگذشت۱۴ قوس ۱۳۱۴
باغ نواب شهر کابل
آرامگاهعارفان و عاشقان
ملیتافغانستانی
پیشهنقاش
دیناسلام
جایزه(ها)برنده جایزهٔ کاپ لاجورد، یک نشان طلا و عنوان علمی برجستهٔ «پروفیسوری» از سوی استادان آلمانی

غلام محمد میمنه‌گی در سال ۱۲۵۲ شمسی در شهر میمنه ولایت فاریاب به دنیا آمد. او یکی از هنرمندان بزرگ در عرصه نقاشی، مینیاتوری و تصویرگری در افغانستان بود. علاوه بر نقاشی در معماری و سرودن شعر نیز مهارت داشت و هم جز سیاستمداران دوره مشروطیت خواهان بود. او عضو حزب سری ملی مشروط خواهان بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

غلام محمد فرزند عبدالباقی مینگ‌باشی از خانواده‌ای از ملیت ازبیک‌ها در شهر میمنه ولایت فاریاب افغانستان زاده شد. پدر میمنه‌گی یکی از شخصیت‌های سرشناس قوم ازبک‌ها در زمان امیر عبدالرحمن خان در شهر میمنه بود، پدر میمنه‌گی بنا بر روایات همکاری با سردار محمد ایوب خان داشت. فامیل میمنه‌گی همراه با چند تن دیگر به کابل اعزام شدند. و پس از چندی، در آنجا به قتل رسیدن به گفته نصیر مهرین، بعد از شورش نافرجام، سردار اسحاق خان عموزاده امیر عبدالرحمان خان محکوم به اعدام گردید. پدر میمنه‌گی از میرهای ترکستان در میمنه بود که تحت حاکمیت میر دلاور خان قرار داشت. پس از جنگ‌های طولانی شمال سرانجام میر دلاور خان و عبدالباقی خان "مینگ باشی" (سر لشکر سپاه هزار نفری) و جمعی از بزرگان میمنه با این عهد که در امان باشند، تسلیم سردار محمداسحق خان شدند و میمنه به قلمرو امیر عبدالرحمان خان الحاق شد. سپس، میر دلاور خان و عبدالباقی خان و دیگر بزرگان میمنه همراه با خانواده‌های خود به کابل اعزام شدند. اما امیر عبدالرحمن خان همه آن‌ها را در عقرب سال ۱۳۰۱ هجری قمری، در عقب بالا حصار کابل سر برید.[۱] و استاد از سایه پدر محروم گشت. استاد الی هفت سالگی در میمنه حیات بسر می‌برد. سپس به دستور امیر جبرادر کابل در سرای نورمحمد گذر قاضی فیض‌اله شهر کابل اقامت گزین شد. آن‌ها تحت نظارت شدید دستگاه حاکم قرار داشتند. امیر به مادر استاد سال ۳۰ روپیه و به استاد سال ۵ روپیه بخور نمیر در سال می‌داد.

میمنه‌گی از کودکی به نقاشی علاقه‌مند بود. او درسن ۹ سالگی اغاز به نقاشی نموده درسن ۱۳ سالگی از مهارت زیاد در فن نقاشی برخوددار بود. میمنه‌گی درست درسن ۹ سالگی قرار داشت که فکر بازگشت به میمنه در افکارش خطور نمود. او تقاضانامه نوشت که در آن تصویر یک پرنده زیبا را رسم نموده به وسیله عبدالقدوس خان به امیر ارسال نمود. امیر با دیدن تصویر تعجب می‌کند که چطور یک پسر ۹ ساله چنین تصویر زیبایی را نقاشی کرده باشد. امیر این پسر را خواست تا رسامی را خوبتر فراگیرد و از رفتن به میمنه مانع شد. میمنه‌گی پس از آن رسم که بعداً به نام پرنده نجات مسما شد رسامی را نزد جان گری انگلیسی که طبیب امیر بود یاد گرفت. استاد در عهد امیر حبیب اله خان رسام دربار بود. او در گروه جنبش مشروطه خواهان نیز شامل بود. به همین منظور مدت را در زندان بسر برد. در زمان شاه امان‌الله بند و نظارت بالای استاد دور شد. ولی در زمان نادر شاه خان و هاشم خان صدراعظم تمامی خانواده میمنه‌گی امید وسرخابی تحت نظارت درامده بود. استاد سفرهای به آلمان، فرانسه و هند نموده بود. بالاخره در روز چهارشنبه ساعت چهار صبح مورخ ۵ قوس سال ۱۳۱۴ قمری به عمر ۷۲ سالگی چشم از جهان می‌پوشد و در زیارت عاشقان عارفان کابل به خاک سپرده می‌شود.

منابع[ویرایش]

  • دوکتور عنایت اله شهرانی استاد دانشکده هنرها در کتاب هنر در افغانستان. در مورد استاد غلام محمد[۱]
  • جلد سوم کتاب سراج التواریخ صفحات ۴۲۸-۴۲۹
  • اکادمیسن دستگیر پنجشیری در وبگاه تاجیک پرس
  • جنبش مشروطه خواهان صفحه ۱۶ نوشته علامه حبیبی
  • افغانستان در مسیر تاریخ نوشته میر غلام محمد غبار جلد اول صفحه ۶۶۰
  • وبگاه فردا نشریه افغان فلم به یاد شخصیت چند بعدی شادروان غلام محمد میمنه گی
  • ویدوها
  • پرفیسور عنایت‌اله شهرانی در یوتوب ویدیو در یوتیوب
  • داود امید نوحه غلام محمد میمنه گی ویدیو در یوتیوب
  • دوکتور عنایت‌اله فرهمند ویدیو در یوتیوب
  • خالق بقائی پامیر زاد وبگاه
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «غلام محمد میمنه‌گی». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۰.