غده درون‌ریز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسیespañol
غدد درون‌ریز
Illu endocrine system.png
جزئیات
لاتین glandulae endocrinae
شناسه‌ها
Code TH H2.00.02.0.03072
واژگان آناتومی A11.0.00.000
TH [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/ViewTH/THhخطای عبارت: نویسه نقطه‌گذاری شناخته نشده «�».html H2.00.02.0.03072]
اف‌ام‌اِی 9602 71653، 9602
واژگان کالبدشناسی

غده‌های درون ریز، هورمون‌ها را تولید می‌کنند. هورمون‌ها موادی شیمیایی هستند که در جریان خون وجود دارند و فرایندهای قسمت‌های دیگر بدن را کنترل می‌کنند. این فرایندها عبارتند از متابولیسم (واکنش‌هایی شیمیایی که به طور مداوم در بدن رخ می‌دهند). پاسخ به استرس، رشد و تکامل جنسی. این مجموعه شامل غده‌ها و سایر سلول‌های تولیدکننده هورمون هستند. غده‌هایی مثل هیپوفیز، فوق کلیه و تیرویید اعضایی هستند که تنها کارکرد آنها تولید هورمون‌های اختصاصی است. سایر اعضا و بافت‌ها مثل تخمدان‌ها، بیضه‌ها، قلب و کلیه‌ها نیز حاوی سلول‌های تولیدکننده هورمون هستند. اما غده درون‌ریز دو دسته هستند:غده درون‌ریز اولیه، غده درون‌ریز ثانویه. غده درون‌ریز ثانویه غددی هستند که کار اصلی آنها ترشح هورمون نمی‌باشد.

هیپوفیز و هیپوتالاموس[ویرایش]

هیپوفیز در قاعده مغز قرار دارد. این غده به عنوان «غده رئیس» شناخته می‌شود، چون هورمون‌هایی را تولید می‌کند که بافت درون ریز واقع در سایر غده‌های درون ریز و نیز رشد بدن را تحریک و کنترل می‌کند. بخش خلفی این غده همچنین هورمون‌هایی را ترشح می‌کند که حجم ادرار و انقباض رحم در طول زایمان را کنترل می‌کنند. هیپوتالاموس بخشی از مغز است که با هیپوفیز ارتباط دارد. هیپوتالاموس، هورمون‌هایی به نام عوامل آزاد کننده را ترشح می‌کند که کارکرد هیپوفیز را کنتـرل می‌کنند و به عنوان رابط بین دستگاه‌های عصبی و غده درون‌ریز عمل می‌کنند.

غده صنوبری[ویرایش]

غده صنوبری در عمق مغز قرار دارد. کارکرد دقیق آن هنوز مشخص نیست. البته معلوم شده است که این غده هورمونی به نام ملاتونین را ترشح می‌کند که گمان می‌رود با چرخه روزانه خواب و بیداری مرتبط باشد. نام دیگر این غده غدهٔ صنوبری است. نام‌های دیگری چون چشم سوم و غده کاجی و غده اپی فیز نیز دارد.

غده‌های تیرویید و پاراتیرویید[ویرایش]

غده تیرویید که در گردن واقع است، هورمون‌هایی را تولید می‌کند که متابولیسم را تنظیم می‌کنند. همچنین برخی از سلول‌های تیرویید، هورمون کلسی تونین را ترشح می‌کنند که غلظت خونی کلسیم را کاهش می‌دهد. چهار غده پاراتیرویید واقع در پشت تیرویید هورمونی را تولید می‌کنند که غلظت خونی کلسیم و فسفات را تنظیم می‌کند. کلسیم برای سلامت استخوان‌ها حیاتی است و به همراه فسفات، نقش مهمی را در کارکرد عصب و عضله ایفا می‌کند.

غده‌های فوق کلیه[ویرایش]

غده‌های فوق کلیه در بالای کلیه قرار دارند. هر غده یک قشر لایه خارجی و یک مدولا (مرکز) دارد. قشر، هورمون‌های کورتیکواستروییدی یا کورتونی (که در کمک به تنظیم غلظت خونی نمک و قند نقش دارند) و مقادیر کم هورمون‌های جنسی مردانه (که ایجاد برخی از مشخصات جنسی مردانه را تحریک می‌کنند) را تولید می‌کند. مدولا، اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین (نورآدرنالین)، را ترشح می‌کند که در پاسخ به استرس (واکنشی که «پاسخ جنگ و گریز» نام دارد)، ضربان قلب و خونرسانی به عضلات را افزایش می‌دهند.

لوزالمعده یا پانکراس[ویرایش]

لوزالمعده پشت معده قرار دارد. لوزالمعده آنزیمهای گوارش کننده‌ای تولید می‌کند که به هضم غذا کمک می‌کنند. همچنین هورمون‌های انسولین و گلوکاگون را ترشح می‌کند که نقش مهمی را در تنظیم سطح گلوکز خون (قندی که منبع اصلی انرژی بدن به شمار می‌رود) ایفا می‌کنند و هنگامی که قند خون بدن بالا آید هورمون انسولین در کاهش آن نقش دارد و هورمون گلوکاگون در مواردی که قند خون پایین باشد آن را افزایش می‌دهد.

تخمدان‌ها[ویرایش]

تخمدان‌ها در دو طرف رحم قرار گرفته‌اند. آنها تخمک‌ها را آزاد می‌کنند و هورمون‌های جنسی زنانه یعنی پروژسترون و استروژن را می‌سازند که چرخه قاعدگی را تنظیم می‌کنند. استروژن همچنین باعث ایجاد برخی از مشخصات جنسی زنانه از جمله بزرگ شدن پستان‌ها می‌شود.

بیضه‌ها[ویرایش]

بیضه‌ها در کیسه‌ای از پوست و عضلات به نام کیسه بیضه (اسکروتوم) قرار دارند. آنها تولید اسپرم و ترشح هورمون جنسی مردانه یعنی تستوسترون را برعهده دارند. این هورمون مسؤول شروع بلوغ و ایجاد مشخصات جنسی ثانویه مردانه از جمله موی صورت است.

غده درون‌ریز ثانویه[ویرایش]

شامل:قلب، ریه، کلیه‌ها، پوست، رحم (در زن باردار)، جفت (در زن باردار)، روده باریک، معده، کبد، بافت چربی و مغز استخوان می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی
  • زیست‌شناسی چهارم دبیرستان
Glándulas endocrinas
Illu endocrine system.png
Glándulas endocrinas importantes (masculinas a la izquierda, femeninas a la derecha): 1. glándula pineal; 2. hipófisis; 3. glándula tiroides; 4. timo; 5. glándula suprarrenal; 6. páncreas; 7. ovario; 8. testículo.
Latín [TA]: glandulae endocrinae
TA A11.0.00.000
TH H2.00.02.0.03072
Sistema endocrino
Sinónimos
glándulas de secreción interna
Enlaces externos
FMA 9602 71653, 9602
[editar datos en Wikidata]

Las glándulas endocrinas son un conjunto de glándulas que producen sustancias mensajeras llamadas hormonas, vertiéndolas sin conducto excretor, directamente a los capilares sanguíneos, para que realicen su función en órganos distantes del cuerpo (órganos blancos).

Etimología

El adjetivo endocrino es una formación científica moderna a partir del griego endo = "interior" (del adverbio ἔνδον dentro) y "crino" = "referido a la excreción" (derivado del verbo κρίνω separar, dividir).[1]​ El sentido que se pretende es "que vierte hacia dentro".

Principales glándulas endocrinas

Las principales glándulas que componen el sistema endocrino son:

Según este concepto, también son glándulas endocrinas, los riñones al producir eritropoyetina, el hígado, el mismo intestino, los pulmones y otros órganos que producen hormonas que actúan a distancia.

Las enfermedades endocrinas ocurren en los casos en que hay muy baja secreción (hiposecreción) o demasiada alta secreción (hipersecreción) de una hormona.

Estas glándulas mandan las hormonas vía torrente sanguíneo, tal como lo hace que órgano que secreta insulina, el cual regula los niveles de azúcar.

Estas glándulas además de transportar hormonas, ayudan dependiendo de su tamaño y peso a aumentar el colesterol del organismo.

Glándulas endocrinas y sus hormonas

Algunas glándulas endocrinas y sus hormonas
Glándula endocrina hormonas Órgano sobre el que actúa Acciones principales
Hipotálamo (producción) Hipófisis, neurohipófisis (almacenamiento y liberación) Oxitocina Útero Estimula las contracciones
Glándulas mamarias Estimula la expulsión de leche hacia los conductos
Hormona antidiurética (vasopresina) Riñones (conductos colectores) Estimula la reabsorción de agua; conserva agua
Hipófisis (producción) Lóbulo anterior de la hipófisis Hormona del crecimiento (GH) General Estimula el crecimiento al promover la síntesis de proteínas
Prolactina Glandulas mamarias Estimula la producción de leche
Hormona estimulante del tiroides (TSH) tiroides Estimula la secreción de hormonas tiroideas; estimula el aumento de tamaño del tiroides.
Hormona adrenocorticotrópica (ACTH) Corteza suprarrenal Estimula la secreción de hormonas corticosuprarrenales
Hormonas gonadotrópicas (foliculoestimulante, FSH; luteinizante, LH) Gónadas Estimula el funcionamiento y crecimiento gonadales
Tiroides Tiroxina (T4) y triyodotironina (T3) General Estimulan el metabolismo; esencial para el crecimiento y desarrollo normal
Calcitonina Hueso Reduce la concentración sanguínea de calcio inhibiendo la degradación ósea por osteoclastos
Glándulas paratiroides Hormona paratiroidea Hueso, riñones, tubo digestivo Incrementa la concentración sanguínea de calcio estimulando la degradación ósea; estimula la reabsorción de calcio por los riñones; activa la vitamina D
Islotes de Langerhans del páncreas Insulina General Reduce la concentración sanguínea de glucosa facilitando la captación y el empleo de ésta por las células; estimula la glucogenogénesis; estimula el almacenamiento de grasa y la síntesis de proteína
Glucagón Hígado, tejido adiposo Eleva la concentración sanguínea de la glucosa estimulando la glucogenólisis y la gluconeogénesis; moviliza la grasa
Médula suprarrenal Adrenalina y noradrenalina Músculo, miocardio, vasos sanguíneos, hígado, tejido adiposo Ayuda al organismo a afrontar el estrés; incrementa la frecuencia cardíaca, la presión arterial, la tasa metabólica; desvía el riego sanguíneo; moviliza grasa; eleva la concentración sanguínea de azúcar.
Corteza suprarrenal Mineralocorticoides (aldosterona) Túbulos renales Mantiene el equilibrio de sodio y fosfato
Glucocorticoides (cortisol) General Ayuda al organismo a adaptarse al estrés a largo plazo; eleva la concentración sanguínea de glucosa; moviliza grasa
Glándula pineal Melatonina Gónadas, células pigmentarias, otros tejidos Influye en los procesos reproductivos en cricetos y otros animales; pigmentación en algunos vertebrados; puede controlar biorritmos en algunos animales; puede ayudar a controlar el inicio de la pubertad en el ser humano
Ovario Estrógenos (estradiol) General; útero Desarrollo y mantenimiento de caracteres sexuales femeninos, estimula el crecimiento del revestimiento uterino
Progesterona Útero; mama Estimula el desarrollo del revestimiento uterino
Testículos Testosterona General; estructuras reproductivas Desarrollo y mantenimiento de caracteres sexuales masculinos; promueve la espermatogénesis; produce el crecimiento en la adolescencia
Inhibina Lóbulo anterior de la hipófisis Inhibe la liberación de FSH

Véase también

Referencias

  1. Liddell, H.G.; Robert Scott y H.S. Jones A Greek English Lexicon 1940 Oxford: Clarendon Press

Enlaces externos