علیمراد خان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از علی مردان خان بختیاری)
پرش به: ناوبری، جستجو

علیمرادخان[۱] یا علیمرادی یکی از خوانین ایل بختیاری، از شاخه چهارلنگ بود و در هنگامی که نادرشاه افشار در قفقاز و همچنین در جبهه دیگر با عثمانیان در نبرد بود و خود را برای تاج‌گذاری در دشت مغان آماده می‌کرد، علیمرادخان غیبت او را مغتنم شمرد و سر به شورش برداشت و در حدود بختیاری (کوهستانهای سالند،منطقه میوند و للر و لیروک ) آشوبی بر پا کرد.

نادرشاه پس از تاجگذاری در دشت مغان چون میرحسین پسر میرویس برادر شاه محمود هوتاکی غلیجایی در قندهار یاغی شده بود، قصد رفتن به قندهار کرد و هنگامی که از آذربایجان وارد قزوین شد، شنید که علیمرادخان بختیاری هم سر به شورش برداشته است؛ لذا از قزوین روانه بختیاری شد، ولی علیمردان پیش از این که نادرشاه برسد از محل خود گریخته در کوه‌های صعب‌العبور بختیاری بین دزفول و لرستان که دارای دره‌های عمیق و قله‌های بلند است قرار گرفت.

نادرشاه برای تنبیه او عازم کوه‌های صعب‌العبور گردیده و با دستجات علیمراد خان جنگ آغاز شد. سرانجام پس از کشته شدن جمعی از بختیاری‌ها، علیمراد خان مغلوب شده فرار نمود و پس از چند روزی دستگیر شده او را به حضور نادرشاه آوردند. نادرشاه امر کرد که دو دست و دو پای او را ببرند و دو چشم او را نیز درآورند. بدیهی است که پس از این همه عقوبات درگذشت (۱۱۴۹ ه. ق).

پس از دفع علیمرادخان و امنیت بخشیدن به نواحی بختیاری چون از بختیاریان جلادت و رشادت زیادی مشاهده کرد، چهار هزار نفر از آنان را به سرداری کاید علی صالح دورکی و علی مردان خان ممصالح چهارلنگ انتخاب کرده ملازم رکاب خود قرار داد. علاوه بر آن، سه هزار خانوار از بختیاری‌ها را به کلی کوچ داده مأمور نمود که در خراسان توطن اختیار نمایند و بعد از این عملیات خود وارد اصفهان شد و بعد چند نفر از مستوفیان را از اصفهان برای ممیزی املاک فارس مأمور کرد .علی مردان خان چهارلنگ وکایدعلی صالح هفت لنگ، فرماندهان بختیاری بودندکه قلعه قندهار را با نیروهای بختیاری زیر فرمان خود فتح نمودند و نادرشاه از این کار خشمگین شد چون بدون پروانه او انجام شده بود؛ لذا میرزا مهدی خان استرآبادی برای آرام کردن نادرشاه این دوبیتی را سرود: تو مپندار بختیاری کرد حق مدد کرد و بخت یاری کرد شاه ایران و نادر دوران خاک بر فرق قندهاری کرد منابع

  • بامداد، مهدی. «شرح حال رجال ایران»، انتشارات زوار، چاپ پنجم، تهران:۱۳۷۸. ▪استرآبادی،میرزامهدی خان."جهانگشای نادری"

منابع[ویرایش]

  1. در تاریخ ایل بختیاری دو نفر دیگر به همین نام مشهور شده‌اند. یکی علیمردان خان چهارلنگ ازسران ایل بختیاری که پس از مرگ نادرشاه با حمله به نواحی مرکزی ایران از جمله اصفهان، فارس، بنادر و عراق عجم و خوزستان به نیابت از ابوتراب شاهزادهٔ صفوی که توسط وی به سلطنت رسیده بود حکومت نمود و دیگری علیمردان خان (شیر علی مردان)، که مادرش سردار مریم بود و خودش زمان رضا شاه با دولت مرکزی درافتاد و عاقبت در زندان شاه تیرباران شد.