علی تراب جهرمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
علی ترابی جهرمی
خواجه ملا علی ترابی جهرمی.jpg
زادروز۱۲۶۲ خورشیدی
جهرم
درگذشت۱۳۱۱ خورشیدی
شیراز
آرامگاهشیراز
نام‌های دیگرخواجه علی ترابی جهرمی
لقبتراب

خواجه ملا علی ترابی (تراب) جهرمی از شاعران ایرانی است. وی در سال ۱۲۶۲هجری شمسی زاده شد و در سال ۱۳۱۱هجری شمسی در شهر شیراز درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد. تخلص وی در شاعری، «تراب» بوده‌است.[۱]

زندگی[ویرایش]

وی در کوی مصلی جهرم زندگی می‌کرده‌است و نزدیک به هزار بیت شعر سروده‌است. قطعه شعر زیر از ایشان می‌باشد:[۲]

دلبر که در طرف چمن خوابیده، یکتا پیرهنترسم که بوی نسترن از خواب بیدارش کند
از نکهت گل دوختم، پیراهنی بهر تنشاز بس لطیف است آن بدن، ترسم که آزارش کند
ای مهتاب آهسته رو، اندر حریم یار منترسم صدای پای تو از خواب بیدارش کند

دلشدگان، نام آلبومی است که با صدای محمدرضا شجریان و آهنگسازی حسین علیزاده تدوین شده‌است. پیش از انتشار این آلبوم، تمام آوازها و تصنیف‌های آن در فیلمی با همین نام ساختهٔ علی حاتمی استفاده شده بود. فریدون مشیری به درخواست محمدرضا شجریان شعرها و آهنگ‌های فیلم را بررسی کرد و مورد بازبینی قرار داد. شعر علی ترابی جهرمی در این آلبوم و فیلم با این تغییرات خوانده می‌شود:

یارم به یک‌لا، پیرهن، خوابیده زیر نسترنترسم که بوی نسترن، مست است و هشیارش کند
ای آفُتاب آهسته نه، پا در حریم یار منترسم صدای پای تو، خواب است و بیدارش کند

محمد کریم اشراق در کتاب «بزرگان جهرم» نقل کرده‌است: فتحعلیشاه قاجار در راه بازگشت از گرمسیر (مناطق جنوب فارس) به جهرم می‌آید. تراب غزل زیر را در حضور ایشان می‌خواند:[۳]

این زلف بر عارضت نقاب استیا حوری دست در خضاب است
این طرهٔ زلف و آن عرقچینیا قوس قزح در آفتاب است
ابروت بر عارضت نمایانیا تیغ بدست آفتاب است
مژگان زده صف بدور چشمتیا لشکر ترک نیمه خواب است
گلبرگ رخت عرق نموده‌استیا آنکه میان آتش آب است
هر گل که به گلستان برویدخون دل و دیدهٔ تراب است

فتحعلی شاه گویا در جواب فوری می‌گوید:

اشعار تراب جهرمی راباید که به آب زر نویسند

با توجه به دوره زمانی فتحعلی شاه(۱۱۵۱ خورشیدی در دامغان – ۱۲۱۳ خورشیدی در اصفهان) و دوره زمانی خواجه ملا علی ترابی (تراب) جهرمی، قطعاً این روایت ناصحیح می‌باشد یا شاه مورد نظر، یکی دیگر از شاهان قاجار بوده‌است.

پانویس[ویرایش]

  1. اشراق، محمد کریم. بزرگان جهرم. تهران: خیام، ۱۳۵۱. ص ۱۰۷
  2. حقایق، حسین. کتاب جهرم. تهران: انتشارات دیبا، ۱۳۷۵. ص ۲۳۷
  3. اشراق، محمد کریم. بزرگان جهرم. تهران: خیام، ۱۳۵۱. ص ۱۰۸

منابع[ویرایش]