علی بن سهل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

علی بن سهل ازهر اصفهانی (۲۸۰ ه. ق) از عرفاً و دانشمندان اسلامی که در قرن سوم هجری مهشیدی میزیسته که هم اکنون خانقاه (به کفته اسپنسر نخستین خانقاه ایران) و محل عبادت او همچنان پا برجاست و مقبره و آرامگاه او نیز هست.

لازم است ذکر شود "ابن بطوطه" جهانگرد مشهور مراکشی نیز هنگام ورود به اصفهان از این بنا دیدن کرده و حدود ۲ هفته در آن اقامت داشته است.

و نیز مناره باقوشخانه به دلیل مجاورت با بقعه علی بن سهل به مناره علی بن سهل نیز شهرت دارد.

این بنا در مرکز باغی وسیع در محله طوقچی اصفهان است و هم اکنون نیز خانقاه دراویش خاکسار اصفهان تحت نظر جناب آقای احمد علیخان برومند (نصرت علیشاه) هست.

کنیه او ابوالحسن، از قدمای مشایخ اصفهان شاگرد محمد بن یوسف بنای اصفهانی. از اقران جنید و در میان ایشان دارای مکاتبت ورسالت بوده. جامی در نفحات نوشته، صاحب ریاضات بزرگی بوده که گاهی بیست روز از خوردن و آشامیدن امساک می کرده و شب‌ها به عبادت می گذرانیده، با وجود آن که از بزرگ زادگان اصفهان و در نعمت و رفاهیت تربیت یافته بود.[۱]

روش زندگی[ویرایش]

اموال خود را به اصحاب انفاق نموده خود او به تنگدستی افتاد، لیکن حالت سخاوت او تغییری نیافته بود با نهایت کوشش، مالی بدست می‌آورد و رفع حاجت محتاجین را می‌نمود. در حالات او نوشته‌اند که عمروبن عثمان مکی جهت ادای سی هزار درم قرض نزد او به اصفهان آمد، ابوالحسن نسبت به او پذیرایی و مهربانی زیادی نموده او را عودت داد. مکی در وقت مراجعت از طلبکاران خود بسیار نگرانی داشت تا وقتی به مکه رسید فهمید که ابوالحسن، بدون آگاه ساختن او قروض او را ادا ساخته است.

یکی از عرفاً گوید سبب مخفی داشتن از شخص، محض احتراز از عذر خواهی و شکرگذاری او بوده که آن آزاده مرد طاقت تحمل او را نداشته. وقتی صحبت مرگ در میان بود ابوالحسن گفت مرگ از برای من به غیر از دعوتی و اجابتی بیش نیست و گویند چنین شد، چنانچه روزی میان اصحاب خود نشسته بود ناگهان صدا برآورد لبیک و به حالت مرگ افتاد.

شیخ بهاء الدین و دیگران از او کراماتی نقل کرده‌اند و کلمات او در معارف مشهور است. وفات او در سنه دویست و هشتاد و مقبره او مشتمل بر تکیه و خانقاهی بوده که سال‌های دراز دراویش در آنجا پذیرفته می‌شدند. چنانچه شیخ بهایی در هزار و کسری هجرت _ اشعار به این نکته نموده، در ضمن حکایت خوابی که نوشته، دیدم گنبد و رواق حضرت رضا (ع) را و پس از بیداری به دیدن شخصی رفتم که در تکیه شیخ علی بن سهل وارد شده بود و منزل داشت و بعد ازملاقات او به زیارت قبه شیخ رفتم. مطابق بود شکل او به آنچه در خواب دیده بودم از حضرت رضا (ع).

و هم ابن بطوطه مسافر آفریقایی نیز اشعار به منزل نمودن در خانقاه علی بن سهل و کیفیت پذیرایی آن‌ها به طور تفصیل نموده سنه هفتصد و کسر هجرت که معلوم می‌گردد از ابتدا این خانقاه با کمال شکوه تا همین اواخر برقرار بوده از کنار خیابان طوقچی، و حالیه سوای اصل قبر، بقیه آن را از خانقاه و غیر صاحبان مکنت و قدرت اعیان و علما برای مختصر جیفه ضبط نموده، کشت می‌نمایند. بر خلاف اخلاق خود آن شیخ بزرگ که سال‌ها مسافرین و محتاجین از او حیاً و میتاً متنعم می‌گشتند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. کتاب رجال و مشاهیر اصفهان - میر سید علی جناب
  2. وبگاه به اصفهان رو