علف (فیلم)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
علف
Grass 1925.jpg
کارگردان مریان کوپر
ارنست بی. شودزاک
تهیه‌کننده مریان کوپر
ارنست بی. شودزاک
نویسنده تری رمسی
بازیگران مریان کوپر
ارنست بی. شودزاک
مارگرت هریسون
حیدر خان بابااحمدی
توزیع‌کننده پارامونت پیکچرز
تاریخ (های) انتشار
  • ۲۰ مارس ۱۹۲۵ (۱۹۲۵-03-۲۰)
مدت
۷۱ دقیقه
کشور ایالات متحده آمریکا
زبان فیلم صامت
کوچ عشایر بختیاری

عَلَف یا علف: نبرد یک ملت برای زندگی، (به انگلیسی: Grass: A Nation's Battle for Life) فیلمی صامت و سیاه‌سفید محصول ۱۹۲۵ (۱۳۰۴) در ایالات متحده آمریکا است، که از نخستین فیلم‌های مردم‌نگارانه به شمار می‌آید. این فیلم که توسط مریان کوپر و ارنست بی. شودزاک کارگردانی شده، به کوچ طایفه بابااحمدی (بختیاری‌ها بامدی گویند) از طوایف ایل بختیاری می‌پردازد و دوربین همراه با عشایر بختیاری از گذرگاه‌ها و ارتفاعات سخت‌گذر عبور کرده، تا از سردسیر، در استان چهارمحال و بختیاری، برای دستیابی به چراگاه، به گرمسیر این طایفه، در استان خوزستان، منتقل شوند.

فیلم ۷۱ دقیقه‌ای علف، برای نخستین بار در تاریخ ۲۰ مارس ۱۹۲۵ توسط پارامونت پیکچرز تولید شد و مریان کوپر و ارنست بی. شدسک نیز تهیه‌کنندگان علف محسوب می‌شدند.

موضوع[ویرایش]

سی کوپر، حیدرخان، لطفعلی و شودساک

حیدرخان و فرزند ۹ ساله‌اش، لطفعلی که لطفی نامیده می‌شود به همراه ۵۰ هزار زن و مرد و کودک به همراه نیم میلیون بز، اسب، گوسفند و گاو از رودخانه‌های خروشان و کوه‌های پوشیده از برف عبور می‌کنند.

عبور افراد ایل و گذراندن گله ها از رودخانه کارون که شش روز به طول می انجامد، یکی از جذاب‌ترین صحنه‌های فیلم است. این فیلم بدون هیچ پژوهش مردم‌شناسانه‌ای تهیه شده است. سخن معروفی دربارهٔ این فیلم وجود دارد که سازندگان آن حتی نمی‌دانستند، از کوچی فیلم می‌سازند، که هر ساله و بصورت متناوب صورت می‌پذیرد.

شهاب‌الدین عادل معتقد است همین عدم اشراف بر موضوع پژوهشی‌ای که در علف مطرح است، در سایر فیلم‌های مردم‌شناختی دربارهٔ ایلات ایران که بعدها ساخته شد نیز مشهود است. آنچنانکه در ابتدای فیلم، تصویر نامه‌ای ظاهر می‌شود از امیر جنگ ایل بختیاری که رابرت ایمبری، کنسول‌یار آمریکا نیز آنرا تأیید کرده است. متن این تأییدیه بدین قرار است:

مریان کوپر، ارنست شودساک و مارگرت هریسون اول مسافری هستند که از زردکوه بختیاری عبور کرده‌اند و اول اشخاصی می‌باشند که چهل و شش روز در این راه همراه ایل بختیاری مسافرت نموده‌اند. از چونگاری تا دره چهارمحال بختیاری.

موفقیت و استقبال جهانی از علف، کوپر را بر آن داشت که فیلم دیگری دربارهٔ بختیاری‌ها بسازد. این‌بار اما دستیارش را برای این مقصود فرستاد. چند روزی فیلم‌برداری انجام شد، اما نهایتاً نیمه‌کاره ماند. ظاهراً آنها این بار قصد داشتند تا مرکز توجه‌شان را به یک خانواده متمرکز کنند. چیزی که موفق به انجام آن نشدند.

فیلم علف به سبب حس همدلی‌اش با مردم ایل و شخص حیدرخان و ناهمخوانی‌اش با سیاست‌های رضاشاه که مسألۀ خلع سلاح قبایل و عشایر را پیگیرانه دنبال می‌کرد، در آن سال‌ها در ایران اجازۀ نمایش نگرفت و ۴۲ سال بعد، در سال ۱۳۴۶ در فیلمخانه ملی ایران به نمایش درآمد. هنوز نام این فیلم جزو فیلم‌های مطرح مستند و مردم‌نگارانه است.

دانستنی‌ها[ویرایش]

  • سرگرد رابرت ایمبری معاون وقت کنسول آمریکا در تهران که به گروه فیلم‌برداری فیلم علف برای عزیمت به منطقه کمک کرد، یک هفته پس از پایان یافتن فیلم‌برداری در روز ۲۷ تیرماه ۱۳۰۳ در تهران کشته شد.
  • موفقیت فیلم علف و فیلم مستند چانگ (۱۹۲۷) مریان کوپر را به صدر فیلم‌سازی هالیوود رساند.

منابع[ویرایش]