عطا محمد نور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عطا محمد نور
Atta Muhammad Nur of Afghanistan in August 2010-cropped.jpg
عطا محمد نور، سال ۲۰۱۰
والی بلخ
مشغول به کار
۲۰۰۴ – تاکنون
رئیس جمهور حامد کرزای
پس از قاری نصرت
پیش از خالد نور
اطلاعات شخص
زاده ۱۳۴۳ خورشیدی
۱۹۶۵ میلادی
مزار شریف، ولایت بلخ، Flag of Afghanistan (1931–1973).svg افغانستان
ملیت  افغانستان
حزب سیاسی جمعیت اسلامی افغانستان
اقامتگاه مزار شریف
شغل سیاستمدار، والی
مذهب اسلام

عطا محمد نور (۱۳۴۳ در مزار شریف) سیاستمدار و تاجیک اهل افغانستان است. وی یکی از مهمترین از فرماندهان مجاهدین افغانستانی در دوران جنگ شوروی در افغانستان و جنگ داخلی این کشور بود و از سال ۲۰۰۴ تاکنون والی ولایت بلخ است.

دوران جنگ داخلی[ویرایش]

عطا محمد نور تاجیک‌تبار است. وی تعلیمات ابتدایی را در مکتب قاضی حمیدالدین و متوسطه را در در لیسه عالی باختر مزارشریف گذرانده و از ۱۹ سالگی به جمع مجاهدین افغان پیوست و از فرماندهان جمعیت اسلامی افغانستان (به رهبری برهان‌الدین ربانی) و شورای نظار (به رهبری احمدشاه مسعود) در شمال افغانستان شد. در زمان تاسیس جنبش ملی اسلامی افغانستان در سال ۱۳۷۱ به رهبری عبدالرشید دوستم از اعضای مؤسس این جریان بود و به عنوان اولین نایب رئیس این حزب انتخاب شد. اما یک سال بعد از جنبش جدا شده و در زمستان ۱۳۷۲ جنگ خونینی با نیروهای دوستم برای کنترل شهر مزار شریف داشت. دوستم در این نبرد پیروز شده و با نیروی ده هزار نفری خود مزار شریف و بخش مهمی از شمال افغانستان را از کنترل دولت اسلامی افغانستان (دولت ربانی) به در آورد.

عطا نور پس از به قدرت رسیدن طالبان به عنوان یکی از فرماندهان اصلی ائتلاف شمال زیر نظر احمد شاه مسعود فعالیت می‌کرد. در پاییز ۱۳۸۰ نیروهای عطا نور و دوستم با همکاری یکدیگر طالبان را از مزار شریف بیرون راندند. بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر در پاییز و زمستان ۱۳۸۰ موارد متعددی از غارت و خشونت سیستماتیک علیه پشتوهای شمال افغانستان اتفاق افتاد که عمدتاً نیروهای تحت امر دوستم، عطا نور و محمد محقق مرتکب آن شده بودند. روستاییان پشتو فقط به این دلیل مورد حمله قرار می‌گرفتند که با طالبان از یک قوم و تبار هستند.[۱]

دوران پس از سقوط طالبان[ویرایش]

پس از سقوط طالبان و برقراری جمهوری اسلامی افغانستان به ریاست حامد کرزی دوباره عطا نور و دوستم به صورت دشمنان یکدیگر درآمده و نیروهای تحت امر آنها با استفاده از نیروهای زرهی و توپخانه چندین بار برای تصرف مزار شریف با یکدیگر درگیر شدند. آنها در سال ۱۳۸۳ با فشار دولت مرکزی و جامعه بین‌المللی به مصالحه‌ای برای تقسیم قدرت در شمال افغانستان دست یافتند که بر اساس آن دوستم قبول کرد که مزار شریف و بیشتر ولایت بلخ در اختیار عطا نور باشد و عطا نور هم پذیرفت که نفوذ دوستم در مناطق دیگر شمال افغانستان را به چالش نکشد.

عطا نور پس از آن کنترل قابل توجهی بر ولایت بلخ داشته و توانسته علاوه بر تاجیک‌ها حمایت اقوام دیگر منطقه از جمله ازبک‌ها، ترکمن‌ها، عرب‌تبارها و هزاره‌ها را نیز به دست‌آورد. برنامه‌های او توانسته امنیت و توسعه قابل توجهی را برای بلخ به ارمغان آورد، هرچند بسیاری معتقدند که او از قدرت خود برای ثروت‌اندوزی استفاده کرده‌است.[۱]

عطا محمد نور از طرفداران حقوق زنان است که با کلیه اشکال خشونت علیه زنان مخالفت کرده و طرفدار استفاده از زنان برای توسعه و بازسازی کشور است. عطا نور در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ افغانستان از عبدالله عبدالله متحد قدیمی خود در جمعیت اسلامی و ائتلاف شمال حمایت کرده اما از انتقاد صریح از حامد کرزی پرهیز می‌کرد.

انتخابات سال 1393 خورشیدی[ویرایش]

عطا نور در انتخابات ریاست‌جمهوری 1393 افغانستان از عبدالله عبدالله متحد قدیمی خود در جمعیت اسلامی و ائتلاف شمال حمایت کرده اما بصورت کامل پیروز نگشت و عبدالله عبدالله به عنوان رئیس اجرایی دولت ائتلافی وحدت ملی به ریاست جمهوری اشرف غنی تعیین شد.

عطا محمد نور به خاطر دست نیافتن به خواسته هایش در اواخر سال 1395 خورشیدی از عبدالله عبدالله به شدت انتقاد کرده و حمایت از وی را یک اشتباه بزرگ خواند.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Ustad Atta Mohammed global security