عصب میانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از عصب مدین)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
عصب میانی
Nerves of the left upper extremity.gif
Diagram from آناتومی گری، depicting the peripheral nerves of the upper extremity, amongst others the median nerve
جزئیات
لاتینnervus medianus
از
Lateral cord and Medial cord
InnervatesAnterior compartment of the forearm (with two exceptions), برجستگی بزرگ کف دست، Lumbricals, skin of the hand
شناسه‌ها
فهرست گریp.۹۳۸
سرعنوان پزشکیMedian+Nerve
دورلندز
/السویر
n_05/۱۲۵۶۶۱۶۲
واژگان آناتومیA14.2.03.031
اف‌ام‌اِی14385
Anatomical terms of neuroanatomy

عصب میانی یا مدین از پیوند طناب داخلی و خارجی شبکه بازویی ایجاد می‌شود. ریشه‌های عصبی آن شامل ریشه‌های قدامی اعصاب نخاعی گردنی تحتانی (C5 الی C8) و اولین عصب سینه ای (T1) است. این عصب در تأمین حس دست در نیمه خارجی و کف دست، نقش داشته و همچنین عصب رسانی بسیاری از ماهیچه‌های ساعد و دست (ماهیچه‌های تنار و لومبریکال) را برعهده دارد.

مسیر[ویرایش]

عصب مدیان از اجتماع دو ریشه که یکی از طناب خارجی (C5-C6-C7) شبکه بازویی و دیگری طناب داخلی (C8-T1) شبکه بازویی می ایند، در لبه تحتانی عضله پکتورالیس مینوریکی می‌شوند، شکل می‌گیرد. این دو ریشه سومین قسمت شریان اگزیلاری را در بر می‌گیرند. سپس در جلو یا خارج شریان به هم می‌پیوندند.

عصب مدیان از کنارهٔ تحتانی عضله ترس ماژور از اگزیلا وارد بازو می‌شود و به‌طور عمودی در سمت داخل بازو در کمپارتمنت قدامی پایین می‌آید. عصب مدیان پس از تشکیل ابتدا تا محل اتصال عضله کوراکوبراکیالیس به استخوان بازو، در طرف خارج سرخرگ بازویی (شریان براکیال) فرود شریان می‌آید و از این پس ازجلوی شریان براکیال عبور کرده و در طرف داخل شریان قرار می‌گیرد و تا حفره کوبیتال فرود می‌آید به عبارتی در نواحی فوقانی، عصب میانی در سمت خارج شریان بازو، ودر نواحی پایین تربه سمت داخل شریان بازویی آمده و در جلوی آرنج قرار می‌گیرد.

عصب میانی در حفره کوبیتال در داخل بای سپیتال داخلی، در پشت نیام بایسپیتال در جلوی عضله براکیالیس و در طرف داخل سرخرگ بازویی قرار گرفته و به قسمت فلکسوری ساعد رفته و از بین دو سر اتصالی عضله پروناتور ترس عبور کرده وارد ساعد می‌شود.

عصب مدیان جز شاخه ارتباطی با موسکولوکوتانئوس هیچ شاخه اصلی در بازو ندارد. شاخه‌ای که از ان به عضله پروناتور ترس می‌رود، از بالای مفصل آرنج مبدأ می‌گیرد.

عصب میانی در ساعد:

عصب پس از عبور از بین دو سر اتصالی عضله پروناتور ترس حفره کوبیتال را ترک و وارد ساعد می‌شود و از زیر قوس وتری دو مبدأ اتصالی عضله فلکسور دیژیتوروم سوپر فیسیالیس (دو مبدأ اتصالی هومرو اولنار و رادیال) گذشته و در سطح عمقی ان قرار می‌گیرد.

عصب مدیان در ساعد در طول یک خط مستقیم و در زیر فاسیای فلکسور دیژیتوروم سوپر فیسیالیس (عضله خم کنندهٔ سطحی انگشتان) به سمت پایین می‌رود و در بالای مچ دست تقریباً ۵ سانتی‌متر بالاتر از فلکسور رتیناکولوم به سمت خارج عضله رفته و سطحی تر می‌شود و بین وترهای فلکسور دیژیتوروم سوپر فیسیالیس و ماهیچه خم‌کننده مچ به زند زبرین (فلکسور کارپی رادیالیس) قرار می‌گیرد. اگر وتر پالماریس لونگوس وجود داشته باشد از جلو و عقب آن عبور می‌کند. عصب میانی با عبور از تونل کارپ در زیر فلکسور رتیناکولوم از ساعد خارج و وارد کف دست می‌شود و بلافاصله به پنج تا شش شاخه تقسیم می‌شود.

شاخه‌های عصب میانی در ساعد:

شاخه‌های عضلانی، مفصلی، بین استخوانی قدامی، پالمارکوتانئوس و ارتباطی می‌باشد. شاخه‌های عضلانی، همه عضلات سطحی فلکسوری به جز ماهیچه خم‌کننده مچ به زند زیرین (فلکسور کارپی اولناریس) و همه عضلات عمقی به جز نیمه اولنار فلکسور دیژیتوروم پروفوندوس را عصب دهی می‌کند. در بالای ساعد (در حفره کوبیتال) شاخه‌هایی برای عضلات پروناتور ترس، ماهیچه خم‌کننده مچ به زند بالایی، پالماریس لونگوس و فلکسور دیژیتوروم سوپر فیسیالیس از عصب جدا می‌شود. شاخه مربوط به سبابه در قسمت میانی ساعد از عصب مدیان جدا می‌شود و گاهی از عصب بین استخوانی می‌آید. در مجاورت آرنج از مدیان جدا شده و وارد مفصل آرنج و مفصل رادیو اولنار فوقانی می‌شود.

عصب‌دهی حسی[ویرایش]

شاخه‌های مفصلی عصب میانی به مفاصل آرنج و مفصل میان زند زبرین (رادیوس) و زند زیرین (اولنا) در قسمت فوقانی (مفصل رادیواولنار فوقانی) می‌روند. عصب بین استخوانی جلویی[۱] که از عصب میانی منشعب می‌گردد، مفاصل مچ دست و مفصل میان زند زبرین و زند زیرین در قسمت تحتانی (مفصل رادیواولنار تحتانی) را عصب رسانی می‌کند.

عصب میانی وظیفه عصب دهی حسی به ناحیه خارجی کف دست (بیش از نیمی از ناحیه کف دست) و جلوی انگشتان شست، اشاره (سبابه) و انگشت میانی را برعهده دارد. خالص‌ترین محل عصب دهی عصب میانی در دست، پوست سطح کف‌دستی (پالمار) نوک انگشت نشانه‌است.[۲]

عصب دهی حرکتی[ویرایش]

در سه ناحیه قابل بررسی است:

  • ناحیه بازو
  • ناحیه ساعد
  • ناحیه کف دست

File:Gray812and814.svg|

در ناحیه بازو[ویرایش]

عصب میانی در ناحیه بازو، ماهیچه درون‌گرداننده گرد (پروناتور ترس) را عصب دهی می‌کند.

در ناحیه ساعد[ویرایش]

ماهیچه‌هایی که در ناحیه ساعد توسط عصب میانی، عصب‌رسانی می‌شوند عبارتند از:

  • ماهیچه درون‌گرداننده گرد
  • ماهیچه کف دستی بلند (پالماریس لونگوس)
  • ماهیچه خم‌کننده سطحی انگشتان (فلکسور دیژیتوروم سوپرفیشیالیس)
  • ماهیچه خم‌کننده زبرزندی مچ دست (فلکسور کارپی رادیالیس)
  • ماهیچه خم‌کننده عمقی انگشتان (فلکسور دیژیتوروم پروفوندوس). قسمت مربوط به انگشتان اول و دوم از عصب میانی و انگشتان سوم و چهارم توسط عصب زند زیرین (عصب اولنار) عصب‌دهی می‌شوند.
  • ماهیچه خم‌کننده بلند شست (فلکسور پولیسیس لونگوس)
  • درون‌گرداننده مربعی (پروناتور کوادراتوس)

سه ماهیچه درون‌گرداننده مربعی، خم‌کننده بلند شست و خم‌کننده عمقی انگشتان (مربوط به انگشتان اول و دوم) از طریق عصب بین استخوانی جلویی (قدامی) که یک شاخه از عصب میانی است، عصب رسانی می‌گردند.

در ناحیه کف دست[ویرایش]

عصب میانی در دست به ماهیچه‌های زیر می‌رود:

  • ماهیچه خم‌کننده کوتاه شست (فلکسور پولیسیس برویس)
  • ماهیچه دورکننده کوتاه شست (ابداکتور پولیسیس برویس)
  • ماهیچه متقابله شست (اپوننس پولیسیس)
  • ماهیچه‌های دودی (لومبریکال‌ها). عصب میانی، اولین و دومین کرمی (لومبریکال) و عصب زند زیرین، سومین و چهارمین کرمی را عصب‌رسانی می‌کند.

آسیب عصب میانی[ویرایش]

ضایعه عصب میانی منجربه اختلالات حسی-حرکتی و مشکلات سمپاتیکی می‌گردد. احتمال آسیب در سه ناحیه بازو، آرنج و مچ دست وجود دارد. هرچه ضایعه در سطحی بالاتر باشد (مثلاً در بازو)، به همان نسبت علایم و مشکلات بیمار نیز بیشتر خواهد بود. برخی از عواملی که ممکن است باعث ضایعه عصب میانی گردند عبارتنداز:

  • شکستگی استخوان‌ها به ویژه بازو و انتهای تحتانی رادیوس
  • گیرافتادن عصب میانی در مجرای مچ دست که به نشانگان مجرای مچ دستی[۳] معروف است.
  • فشار به عصب میانی در ناحیه ساعد به علت خونریزی و تورم شدید
  • بریدگی‌ها به خصوص در ناحیه انتهایی ساعد و مچ دست
  • دررفتگی در قسمت مچ دست (به ویژه دررفتگی استخوان هلالی[۴])

پانویس[ویرایش]

  1. Anterior interosseous nerve
  2. نوربخش، سید تقی. شایسته آذر، مسعود
  3. Carpal tunnel syndrome
  4. Lunate

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • این مقاله در بردارندهٔ بخش‌هایی از صفحه page 938   چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.
  • الهی، بهرام. آناتومی اندام فوقانی، تحتانی و مفاصل. چاپ پنجم. انتشارات جیحون.
  • سرمدی، علیرضا، حاج قنبری، بهاره. بررسی و ارزیابی عملکرد عضلات. پوسچر و درد. چاپ اول. بهار ۱۳۸۲. انتشارات سرمدی. شابک:۲-۳۸-۵۷۰۷-۹۶۴
  • اعلمی هرندی، بهادر، اصول ارتوپدی و شکسته بندی. چاپ ششم، نشر فروغ اندیشه
  • نوربخش، سید تقی. شایسته آذر، مسعود. ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها. چاپ اول. انتشارات جهاد دانشگاهی
  • page 938 of the 20th edition of Gray's Anatomy (1918)
  • Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6