پرش به محتوا

عبدالله مهتدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
عبدالله مهتدی
مهتدی در سال ۲۰۲۳
دبیرکل
دبیرکل حزب کومله کردستان ایران
اطلاعات شخصی
زاده
عبدالله مهتدی

۱۳۲۸ (۷۶–۷۷ سال)
بوکان، ایران
حزب سیاسیحزب کومله کردستان ایران
همسر(ان)ناهید بهمنی
فرزنداندیلان و دیانا مهتدی
خویشاوندانصلاح الدین مهتدی
محمد مهتدی
عمر مهتدی

عبدالله مهتدی (زادهٔ ۱۳۲۸ بوکان) فعال سیاسی ایرانی و یکی از بنیانگذاران حزب کومله کردستان ایران است. او قبل از انقلاب ۱۳۵۷ نیز به دلیل نوع فعالیت‌های سیاسی در زندان به‌سر می‌برد[نیازمند منبع].

عبدالله مهتدی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ دبیرکل کومله و از ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۲ دبیرکل حزب کمونیست ایران بوده است. مهتدی هم‌اکنون دبیرکل حزب کومله کردستان ایران است.

عبدالله مهتدی فرزند حاج رحمان مهتدی،[۱] یکی از وزیران قاضی محمد در زمان جمهوری مهاباد، در سال ۱۳۲۸ در شهر بوکان به‌دنیا آمد.[نیازمند منبع]

عبدالله مهتدی در جریان مبارزات مخفی علیه حکومت پهلوی به زندان افتاد[نیازمند منبع] و به ادعای خودش سال‌ها در زندان‌های پهلوی زیر فشار بود، در سال ۱۳۴۸ با تعدادی از فعالان کُرد مانند فؤاد مصطفی سلطانی، محمدحسین کریمی حزب کومله را تأسیس کردند. پس از کشته شدن فؤاد مصطفی سلطانی در سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۲ عبدالله مهتدی به‌عنوان رهبر کومله انتخاب شد و پس از تأسیس حزب کمونیست ایران توسط کومله با گروهی از کمونیست‌های ایرانی به نام سهند و جمعی افراد منفرد دیگر عبدالله مهتدی سمت دبیر کلی حزب کمونیست ایران را بر عهده گرفت و نام کومله هم به سازمان کردستان حزب کمونیست ایران (کومله) تغییر یافت.[۲]

پس از کنگره هشتم کومله بحثی انتقادی از عبدالله مهتدی و همفکرانش در مورد شکست تجربه حزب کمونست ایران و لازمه القای آن به میان آمد که صفوف کومله را به دو جریان تبدیل کرد که بخش اکثریت اعضا و همچنین اکثریت رهبران و کادرهای شناخته شده کومله در کردستان ایران با او همفکر بودند.

در سال ۲۰۰۰ میلادی عبدالله مهتدی همراه بخش اعظم کادرها و اعضای کومله از حزب کمونیست ایران انشعاب کرده و در طی برگزاری کنفرانس بازسازی کومله، کومله را مستقل از حزب کمونیست ایران بازسازی کرده و همان نام اولیه کومله در بدو تأسیس (سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران) را برای خود اختیار برگزیدند. این حزب پس از رخدادهای سال ۵۷ یکی از احزاب دارای روش مسلحانه با تأثیرات منفی در کردستان ایران بوده است حتی پس از اعتراضات ۱۴۰۱ هم درگیریهای مسلحانه میان گروه‌های رقیب انشعابی این حزب گزارش شده که به قتل اعضای آنها انجامید و بازتاب منفی گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت[۳]

انتشار فایل صوتی محرمانه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
از راست: مهتدی، مسیح علی‌نژاد و رضا پهلوی و نازنین بنیادی در مارس ۲۰۲۳

در سپتامبر ۲۰۲۳ یک فایل صوتی از جلسه‌ای خصوصی میان عبدالله مهتدی و دیگر اعضای کومله منتشر شد. در این فایل صوتی، عبدالله مهتدی به زبان کُردی سورانی، می‌گوید هدفشان از تأکید و پافشاری روی «آموزش به زبان کُردی» اینست که نسل‌های آینده مردم کُردستان ایران، نتوانند به زبان فارسی تکلم کنند. همچنین این موضوع باعث طلاق عاطفی و پایان وابستگی‌های فرهنگی و تاریخی که میان کُردها و سایر ایرانیان وجود دارد می‌شود و در آینده فدرالیسم یا جدایی مناطق کُردنشین از ایران را مطرح کنند. این سخنان عبدالله مهتدی، باعث واکنش‌های بسیار تند میان اپوزیسیون و مردم ایران شد.[۴]

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

[۵]

  1. Frederik Coene (2009), The Caucasus - An Introduction, Routledge Contemporary Russia and Eastern Europe Series, Routledge, p. 136, ISBN 978-1-135-20302-3, As a result, the People's Republic of Azerbaijan and the Kurdish People's Republic (the Republic of Mahabad), two short-lived Soviet puppet states, were set up late in 1945
  2. Behnegarsoft.com (۲۰۲۲-۱۲-۰۵). «حقوق‌بگیر بی‌بی‌سی فارسی، در قامت سرکرده یک مافیا! | تاریخ معاصر». تاریخ معاصر | پژوهشکده تاریخ معاصر. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۳-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. سایت بی‌بی‌سی فارسی اول تیر ۱۴۰۲
  4. Peyman Aref (2023-09-16), فایل صوتی عبدالله مهتدی: تمام نقشه‌های یک ذهن ایران‌ستیز!, retrieved 2025-02-19
  5. «سایت رسمی کومه له ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)