پرش به محتوا

طوفان شمایل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شمایل‌شکنی، نام اثری است که در سال ۱۶۳۰ میلادی توسط نقاش هلندی دِیرک وَن دِلِن خلق شد.
موضوع اثر به ماجرای شمایل‌شکنی بزرگ می‌پردازد.
این اثر اکنون در مالکیت موزه امپراتوری قرار دارد.
مجسمه های آسیب دیده در کلیسای جامع سنت مارتین، اوترخت.

شورش شکستن تندیس‌ها (به هلندی: Beeldenstorm) یا شمایل‌شکنی بزرگ به ویران‌سازی گستردهٔ تندیس‌ها و دیگر اشیای هنری مذهبی و نیز ابزارهای آیینی کلیسا گفته می‌شود، به‌ویژه آن دسته از اشیایی که در بسیاری از کشورهای اروپا پس از پیدایش جنبش پروتستانتیسم از میان رفتند.

شمایل‌شکنی بزرگ اصطلاحی است که به گسترش نابودی تصاویر مذهبی در سده شانزدهم میلادی در اروپا اشاره دارد. در طول این سیل شمایل‌شکنی، هنر کاتولیک و بسیاری از اسباب و تزئینات کلیساها به شکل مخفیانه یا غیررسمی توسط جمعیت‌های پروتستان کالوینیست که جزئی از اصلاحات پروتستانی بودند، نابود شد.[۱][۲] بیشترین تخریب‌ها در آثار هنری کلیسا و اماکن عمومی رخ داد.[۳]

گستره و علت

[ویرایش]

در سال ۱۵۲۲ در ویتنبرگ، در ۱۵۲۳ در زوریخ، در ۱۵۳۰ در کپنهاگ، در ۱۵۳۴ در مونستر، در ۱۵۳۵ در ژنو، در ۱۵۳۷ در آوگسبورگ، در ۱۵۵۹ در اسکاتلند، در ۱۵۶۶ در فرانسه و در سرزمین‌های پَست‌بوم (هلند کنونی) بسیاری از کلیساها و صومعه‌ها مورد بی‌حرمتی و تخریب قرار گرفتند.

این جنبش در ۱۰ اوت ۱۵۶۶ آغاز شد و ظرف چند روز سراسر بخش جنوبی سرزمین‌های سفلی را دربر گرفت؛ تا ۲۲ اوت ادامه یافت و سپس از آغاز سپتامبر همان سال به شهرها و روستاهای شمالی نیز سرایت کرد. این حرکت در شهر استین‌فورده (امروزه در منطقهٔ فلاندر فرانسه) آغاز شد؛ در منطقه‌ای که زودتر از دیگر نقاط صنعتی شده بود و کارگران کارخانه‌ها که از بحران اقتصادی و درماندگی عمومی به تنگ آمده و از کلیسایی که نهادهای خیریه‌اش ناتوان یا بی‌میل از کمک به آنان بودند سرخورده و خشمگین شده بودند، به تحریک «موعظه‌گران فضای باز» (hageprekers) دست به خشونت گسترده در کلیساها و صومعه‌ها زدند.

این انفجار خشم مردمی تصادفی نبود، بلکه حلقه‌ای از زنجیرهٔ نارضایتی‌های فزاینده از سیاست‌های مذهبی و حکومتی محسوب می‌شد. در ۲۳ اوت ۱۵۶۶، مارگارتای پارمایی، نایب‌السلطنهٔ سرزمین‌های سفلی، شورای دولتی را فراخواند. با «پیمان نجیب‌زادگان» (Compromis des Nobles) موافقت شد و وعدهٔ نوعی عفو و پذیرش محدود آزادی دینی داده شد. اما با آمدن دوک آلوا از اسپانیا، این امتیازات لغو گردید و موج سرکوب خونین تازه‌ای آغاز شد. این حوادث سرآغاز «جنگ هشتادساله» میان هلند و اسپانیا بود و به فروپاشی حاکمیت فیلیپ دوم بر سرزمین‌های سفلی انجامید.[۴]

منابع

[ویرایش]
  1. Marshall, Peter (22 October 2009). The Reformation (به انگلیسی). Oxford University Press. p. 114. ISBN 978-0-19-157888-5. Iconoclastic incidents during the Calvinist 'Second Reformation' in Germany provoked reactive riots by Lutheran mobs, while Protestant image-breaking in the Baltic region deeply antagonized the neighbouring Eastern Orthodox, a group with whom reformers might have hoped to make common cause.
  2. Byfield, Ted (2002). A Century of Giants, A.D. 1500 to 1600: In an Age of Spiritual Genius, Western Christendom Shatters (به انگلیسی). Christian History Project. p. 297. ISBN 978-0-9689873-9-1. Devoutly Catholic but opposed to Inquisition tactics, they backed William of Orange in subduing the Calvinist uprising of the Dutch beeldenstorm on behalf of regent Margaret of Parma, and had come willingly to the council at her invitation.
  3. Kleiner, Fred S. (1 January 2010). Gardner's Art through the Ages: A Concise History of Western Art (به انگلیسی). Cengage Learning. p. 254. ISBN 978-1-4240-6922-4. In an episode known as the Great Iconoclasm, bands of Calvinists visited Catholic churches in the Netherlands in 1566, shattering stained-glass windows, smashing statues, and destroying paintings and other artworks they perceived as idolatrous.
  4. Lekturama. (1971). Encyclopedie in twintig delen: Deel 3 – BAMB–BOS. Rotterdam: Lekturama. p.582.

پیوند به بیرون

[ویرایش]