پرش به محتوا

صهیون

مختصات: ۳۱°۴۶′ شمالی ۳۵°۱۴′ شرقی / ۳۱٫۷۶۷°شمالی ۳۵٫۲۳۳°شرقی
صفحه نیمه‌حفاظت‌شده
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

صَهیون واژه‌ای عبری است که در کتاب مقدس از آن در اشاره به شهر اورشلیم استفاده شده‌است. در واقع صهیون، نام کوهی در اورشلیم می‌باشد.[۱]

صهیون یکی از هفتاد نام اورشلیم است[۲] و در کتاب مقدس، پس از نام «اورشلیم»، دومین لقبِ اورشلیم به‌شمار می‌آید. نام «صهیون» در اصل به محدوده‌ای مشخص در شهر اطلاق می‌شد. معمول است که این مکان را در بخش شرقی-جنوبی اورشلیم در دورهٔ معبد دوم تعیین کنند که شهر داوود، عوفِل و کوه موریا را دربر می‌گیرد.

این واژه نزد یهودیان به‌معنای شهر اورشلیم به‌کار می‌رود؛ ولی در متون دینی یهود، «صهیون» به آرمان و آرزوی ملت یهود برای بازگشت به سرزمین اسرائیل و تجدید دولت یهود اشاره دارد.[۳]

چشمان ما بازگشت تو را با رحمت به صهیون مشاهده کنند.

صهیون به‌عنوان نامِ مکان

بر اساس آنچه که از کتاب مقدس برمی‌آید، نام "صهیون" شامل بخش شرقی اورشلیم کتاب مقدس است: کوه معبد و تپه‌ای که در جنوب آن قرار دارد، شهر داوود که در زمان فتح اورشلیم توسط داوود و پس از آن اورشلیم بر آن گسترش یافت.[۴] (بعدها، در دوره معبد دوم، "شهر پایین" نامیده شد). با این حال، نام "صهیون" اغلب در کتاب مقدس به‌عنوان نام کوه معبد و همچنین به‌عنوان نام اورشلیم استفاده می‌شود.[۵]

صهیون.

به‌عنوان نام اورشلیم، نام "صهیون" به قلعه‌ای اطلاق می‌شود که داوود آن را از یبوسیان فتح کرد[۶] و همچنین به نام کوهی که شهر یبوس در آن قرار داشت. موقعیت قلعه صهیون در ناحیه جنوب‌شرقی اورشلیم در دوره معبد دوم قرار داشت، بالای وادی قدرون، در نزدیکی محدوده شهر داوود - شهر پایین. داوود نام قلعه را طبق رسم پادشاهان فاتح که شهرها را به نام خود می‌خواندند، گذاشت.[۷] تطابق بین این شهر، که پیش از آن "شالوم" نامیده می‌شد، و نام "صهیون" در کتاب مزامیر (ص 46، آیه 3) آمده است.[۸] در طول زمان، با گسترش این مکان توسط پادشاهان خاندان داوود، معنای نام "صهیون" نیز به نام کل شهر و تمامی بخش‌های آن گسترش یافت.

در مورد نام "صهیون" به‌عنوان نام کوه معبد، برخی از مفسران بر اساس آیه "هَر צִיּוֹן יַרְכְּתֵי צָפוֹן"،[۹] استنباط کرده‌اند که "کوه صهیون" در این آیه، همان کوه معبد است که در شمال اورشلیم در زمان داوود (شهر داوود) قرار داشته است.[۱۰]

مکان امروزی که به نام "کوه صهیون" شناخته می‌شود، در غرب شهر داوود قرار دارد، جایی که دره مرکزی آن‌ها را از هم جدا می‌کند. این نام تنها در دوره بیزانسی به این مکان اطلاق شد و ارتباط مستقیمی با کوه صهیون کتاب مقدس ندارد.

صهیون به عنوان لقب

اسم "صهیون" به عنوان معادل اورشلیم تبدیل شده است و در کتاب مقدس اورشلیم بیش از ۱۵۰ بار با این لقب ذکر شده است. با گذشت زمان این نام به لقب یهودا، نام دیگر سرزمین اسرائیل و ملت اسرائیل تبدیل شد.[۱۱][۱۲][۱۳]

تصویر صهیون از آثار افراییم لیلیان - ۱۹۰۳.

لقب "صهیون" به عنوان نام اورشلیم، یهودا، سرزمین اسرائیل و ملت اسرائیل به طور جمعی در متن نماز یهودی، در سرودها و دعای‌ها گنجانده شده است. در دعای "شمونه عَشره" در پایان برکت "عبادت" و در ختم آن آمده است: "وچشمان ما در بازگشت تو به صهیون به رحمت خواهیم دید. برکت بر تو ای خداوند، که حضور خود را به صهیون باز می‌گردانی." همچنین در دعاي "نحَم" که در روز نهم آب (تیشا بآو) با برکت اورشلیم گفته می‌شود، این عبارت به عنوان معادل "اورشلیم" که با آن در پایان برکت ذکر می‌شود، آمده است: "دلداری می‌دهد صهیون و اورشلیم را می‌سازد." همچنین در برکت "سازنده اورشلیم" که در برکت‌های غذا و برکت "ماین شلوش" آمده است: "رحمت کن بر مردم خود ای صخره‌مان، بر صهیون محل عظمت تو، زبول خانهٔ جلال ما... معبد ساخته خواهد شد و شهر صهیون پر خواهد شد."[۱۴]

لقب صهیون در بسیاری از اشعار قرون وسطی گنجانده شده است، مانند در شعر "برکوه اعلی" از ربّی برکوه بن شموئل از مگنِتسا ("و او به دنبال صهیون، شهری که پراکنده شده است، خواهد رفت") و در شعر شاعر ناشناسی از شمال فرانسه با نام "صخره‌ای که از آن خورده‌ایم" ("رحمت کن در بخشندگی خود بر قوم خود، صخره‌مان، بر صهیون محل عظمت تو، زبول خانهٔ جلال ما... معبد شهر صهیون ساخته خواهد شد"). در شعر "هاتیکوا" که به سرود جنبش صهیونیستی تبدیل شد و بعدها سرود ملی اسرائیل شد، این عبارت به تنهایی و همچنین همراه با "اورشلیم" آمده است ("چشم‌ها به صهیون می‌نگرند... برای اینکه مردمی آزاد در سرزمین خود باشیم، سرزمین صهیون و اورشلیم"). همچنین مناحم مندل دولیتسکی در شعر خود "صهیون تمتی" که در میان حامیان جنبش صهیونیستی با استقبال زیادی روبه‌رو شد، این عبارت را در سرتاسر شعر به طور مداوم استفاده کرده است.

گاهی لقب صهیون به لقب سرزمین اسرائیل به طور کلی تبدیل شده است، مانند شعر دلتنگی ربّی یهودا هَلِوی، "صهیون، تو نباید بپرسی"، که به سرزمین اسرائیل به طور کلی اشاره دارد، نه فقط به اورشلیم (چنان که در ادامه آن آمده است: "دل من برای بیت‌ال و فنیول است").

در دوران جدید، عبارت "صهیون" برای جنبش "حبوبه صهیون وبه عربی أحباء صهيون" که از آن جنبش صهیونیسم پدید آمد، مورد استفاده قرار گرفت. اصطلاح مدرن "صهیونیسم" توسط اندیشمند ناتان بیرن‌باوم در سال ۱۸۹۰ برای توصیف جنبش "حبوب صهیون" ایجاد شد، و بعدها وقتی بیرن‌باوم در سال ۱۸۹۷ در کنگره صهیونیستی اول به عنوان نخستین منشی دفتر صهیونیستی که تئودور هرتسل در وین اداره می‌کرد شرکت کرد، تئودور هرتسل نامی را که بیرن‌باوم تعیین کرده بود به عنوان نام جنبش پذیرفت.[۱۵]

تمبر "پست عبری"، از اولین و سری موقت تمبرهای دولت اسرائیل، که چند ساعت پس از اعلام استقلال صادر شد - ۵ میل. نوشته بر روی برچسب: "سکه برنزی از دوره اولین قیام." نوشته سکه: "آزادی صهیون."

صهیون در جنگ طول قیام بزرگ یهودی علیه روم

نام "صهیون" در سکه‌هایی که توسط دولت انقلابی در اورشلیم در طول قیام بزرگ یهودی علیه روم (۶۶–۷۳ میلادی) ضرب شده است، ظاهر می‌شود. سکه‌های برنزی از قیام شامل نوشته‌هایی مانند "آزادی صهیون" (از سال‌های دوم و سوم) و "برای رهایی صهیون" (از سال چهارم) هستند.[۱۶] دیوید گودبلات معتقد است که این شعارها برای انتقال اهداف شورشیان به توده‌ها استفاده می‌شدند و به عنوان یک فراخوان وحدت‌بخش برای مبارزه برای صِیّون عمل می‌کردند.[۱۶] جیمز اس. مک‌لارن پیشنهاد می‌کند که ظهور این عبارت بر روی سکه‌ها ممکن است به طور خاص به کوه معبد اشاره داشته باشد، به عنوان بخشی از مجموعه‌ای از اصطلاحات که لایه‌های مختلف هویت را منتقل می‌کند: "اورشلیم"، که موقعیت آن و شهر را به عنوان پایتخت ملی نمایان می‌کند، و "اسرائیل"، که بازتاب‌دهنده دولت جدید مستقل است.[۱۷] به گفته یعقوب مشعور، نام "صهیون" بر روی سکه‌ها به عنوان یک "اصطلاح شاعرانه" با بار معنای ملی‌گرایانه استفاده می‌شد، که نه تنها اورشلیم بلکه "تاریخ، دین، فرهنگ و آرزوی آزادی آن" را نمادپردازی می‌کرد.[۱۸]

سکه دوره معبد دوم سکه‌ای از دوره معبد دوم که در اسرائیل یافت شده است. نوشته "לגאלת ציון"، "برای رهایی صهیون"، به خط عبری باستانی.

ریشه نام

ریشه نام "صهیون" روشن نیست.[۵] اولین بار این نام در کتاب دوم سموئیل، فصل ۵، آیه ۷ ذکر شده است. اسمیت بر این باور است که ریشه کلمه "צ-ה-ה" است که معنی آن "مکان خشک" می‌باشد. منبع نام طبق واژه‌نامه الیزر بن‌ یهودا از زبان آرامی است و از ریشه "צחא" به معنی "مرگ از تشنگی" گرفته شده است. برخی معتقدند که کلمه صِیّون از کلمه "צִיָּה" به معنی "بیابان" در زبان حوری است. به گفته دیگران، کلمه صهیون با کلمه عربی "צַהְוָה" که به معنی "رشته کوه" است، ارتباط دارد. برخی دیگر معتقدند که به دلیل آب و هوای گرم منطقه اورشلیم، با وجود نزدیکی به منابع آب، معنی کلمه صهیون به عنوان "צִיָּה" به معنی خشکی مناسب است.[۱۹] همچنین برخی معتقدند که ریشه کلمه از واژه "Siunas" در زبان حیتی است که به معنی "قلعه" می‌باشد.[۲۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. موسوی، زهره سادات (۱۳۹۱). عفاف و حجاب در ادیان الهی. انتشارات سهره. ص. ۲۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. שיר השירים זוטא, מהדורת שלמה בובר, פרשה א', סימן א'; מדרש הגדול, בראשית, מו, ח.
  3. بایگانی‌شده در ۲۰۱۳-۱۰-۱۷ توسط Wayback Machine، صهیون.
  4. כמבואר בספר שמואל ב', פרק ה', פסוקים ו'–ז', וספר מלכים א', פרק ח', פסוק א'.
  5. 1 2 מאיר פלסנר ויעקב שלום ליכט, אנציקלופדיה מקראית, כרך ג', ערך ירושלים, עמ' 763.
  6. https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%A9%D7%9E%D7%95%D7%90%D7%9C
  7. שמעון בר אפרת, מקרא לישראל: שמואל ב', ירושלים, מאגנס, 1996, עמ' 54–55
  8. יהודה אליצור ויהודה קיל, אטלס דעת מקרא, הוצאת מוסד הרב קוק, ירושלים ה'תשנ"ב, עמ' 172
  9. ספר תהילים, פרק מ"ח (ע"ע), פסוק ג'. וראו גם: "וַיִּבְחַר אֶת שֵׁבֶט יְהוּדָה אֶת הַר צִיּוֹן אֲשֶׁר אָהֵב; וַיִּבֶן כְּמוֹ רָמִים מִקְדָּשׁוֹ כְּאֶרֶץ יְסָדָהּ לְעוֹלָם" (ספר תהילים, פרק ע"ח (ע"ע), פסוקים ס"ח–ס"ט), וכן בעוד פסוקים אחרים.
  10. אנציקלופדיה תלמודית, כרך כ"ה, נספח לערך ירושלים, טור ת"ש
  11. אנציקלופדיה תלמודית, ערך ירושלים, פרק א', הע' 6, טור ש"ה; אילנה קצנלנבוגן, "עיר הקודש והמקדש שמותיה וכינוייה בתנ"ך", תורה שבעל פה לח, תשנ"ז, עמ' קמ"ב
  12. https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%99%D7%A9%D7%A2%D7%99%D7%94%D7%95
  13. https://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%99%D7%A9%D7%A2%D7%99%D7%94%D7%95
  14. בתפילת רצה הנוספת בשבת לברכת המזון, מוזכר עוד: "וְהַרְאֵנוּ ה' אֱלֹהֵינוּ בְּנֶחָמַת צִיּוֹן עִירֶךָ וּבְּבִנְיַן יְרוּשָׁלַיִם עִיר קָדְשֶׁךָ".
  15. ספרויות ואמנויות / זמן יהודי חדש : כרך שלישי: תרבות יהודית בעידן חילוני - מבט אנציקלופדי, עורכים: ירמיהו יובל, יאיר צבן, חנן חבר ואחרים, ישראל, כתר, 2007, עמ' 342
  16. 1 2 Goodblatt, David (2006). Elements of Ancient Jewish Nationalism. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 124, 202–203. ISBN 978-0-511-49906-7.
  17. McLaren, James S. (2011-01-01), "Going to War against Rome: The Motivation of the Jewish Rebels", The Jewish Revolt against Rome, Brill, pp. 146, 149, doi:10.1163/9789004216693_007, ISBN 978-90-04-21669-3, retrieved 2025-01-09
  18. Meshorer, Ya'akov (1982). Ancient Jewish Coinage. Vol. 2. Amphora Press. p. 110.
  19. צחק קלימי, עולם התנ"ך: שמואל ב', תל אביב, דודזון עתי, 1993, עמ' 47-46.
  20. Mendenhall and Herion, ‏Ancient Israel's Faith and History, ווסטמינסטר ג'ון נוקס (אנ'), ‏2001