صنایع تولیدی کروز
 | |
| نوع | سهامی خاص |
|---|---|
| صنعت | |
| بنا نهاده | ۱۳۶۰ |
| دفتر مرکزی | تهران، ایران |
| محصولات | قطعات خودرو |
| مالک |
|
| وبگاه | |
شرکت صنایع تولیدی کروز در سال ۱۳۶۰ تأسیس و در مدت زمان ۳۰ سال به بزرگترین و اصلیترین تأمینکننده قطعات در صنعت خودرو ایران تبدیل شد.[۱] شرکت صنایع تولیدی کروز در سال ۱۳۹۶ از سوی سازمان مدیریت صنعتی به عنوان پنجاهمین شرکت ایران رتبهبندی شد.[۲] تا سال ۱۴۰۳ و طبق اعلام رسمی شرکت کروز، نزدیک به ۱۴۰۰۰ نفر نیروی انسانی بهصورت مستقیم در این شرکت شاغل هستند [۳][۴]و هماکنون سهامدار کنترلی شرکت صنایع تولیدی کروز، شرکت توسعه صنایع وینارت است.[۵]
نامگذاری
[ویرایش]نام «کروز» برخلاف تصور اولیه، واژهای فارسی بهمعنای «شادی» است که از شعر رودکی وام گرفته شدهاست: «با کروز و خرمی آهو به دشت/ میخرامد چون کسی کو مست گشت»[۶].
کارمندان
[ویرایش]شرکت کروز بیش از ۱۴ هزار نفر نیروی انسانی در اختیار دارد که حدود ۹۰۰۰ نفر از آنان را زنان تشکیل میدهند. شمار کارکنان این شرکت در سالهای اخیر روندی افزایشی داشته است. بر اساس گزارشهای شرکت کروز، میانگین سنی کارکنان این شرکت حدود ۳۰ سال است و دامنه سنی نیروی انسانی از ۱۸ تا ۷۴ سال گزارش شده است. همچنین بیش از ۷۰ درصد فرصتهای شغلی ایجادشده در این شرکت به متولدین دهههای ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ اختصاص داشته و در سالهای اخیر نیروهایی از متولدین دهه ۱۳۸۰ نیز به ترکیب کارکنان افزوده شدهاند. [۷]
تولیدات
[ویرایش]شرکت صنایع تولیدی کروز تولیدکنندهٔ قطعات خودرو مانند دسته فرمان، قطعات برقی، کاتالیست، ضبط خودرو و غیره است و این قطعات در اختیار شرکتهایی مانند سایپا، ایران خودرو، پارس خودرو، رنو پارس و بهمن قرار میگیرد.[۸]
شرکای تجاری
[ویرایش]به نوشته سایت شرکت صنایع تولیدی کروز این شرکت در جهت گسترش تولیدات خود با شرکتهای کونتیننتال آگ، Systems ,Mand و والئو همکاری دارد.[۹]
تأمین قطعات سایپا و ایران خودرو
[ویرایش]شرکت صنایع تولیدی کروز یکی از تأمینکنندگان اصلی قطعه در گروههای خودروسازی است. میزان اهمیت این شرکت در تأمین قطعات شرکت سایپا تا به این اندازه بوده که به ادعای فارس پس از وقوع آتشسوزی سال ۱۳۹۶ تولید برخی خودروها از جمله تیبا و پراید برای چند روز در مجموعهٔ تولید خودرو در کاشان متوقف شد.[۱۰][۱۱][۱۲]
سهامداری در شرکتهای خودروساز
[ویرایش]مدیران شرکت کروز بوسیله شرکتهای زیرمجموعه خود همچون ویسمن موتور و تدبیر سرمایه آراد از سال ۹۰ شروع به خرید سهام خودروسازان (شرکت بالادستی خود) نمودهاند تا بتوانند در هیئتمدیره خودروسازان حضور داشته باشند. در گزارش تحقیق و تفحص مجلس از صنعت خودرو که در سال ۱۳۹۳ در صحن مجلس قرائت شده چنین آمده است
شرکت صنایع تولیدی کروز با نقض ردیف ۶ از بند ط ماده ۴۵ و مواد ۴۶ و ۴۷ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و مصوبه شصت و سومین جلسه شورای رقابت از طریق شرکتهای تدبیر سرمایه آراد و سپهر ایرانیان کیش در مجموع مالک ۲۶٫۹۲٪ سهام شرکت ایران خودرو و یک عضو در هیئت مدیره شرکت میباشد.
مرکز پژوهشهای مجلس نیز در سال ۱۳۹۰ در گزارشی به خرید سهام ایران خودرو توسط کروز یا دیگر زیرمجموعههای خودروسازان اشاره کرد.[۱۳]
سهامداری در شرکت گروه بهمن
[ویرایش]این شرکت در شهریور ۱۳۹۵ ۶۲ درصد از سهام «گروه بهمن» (یکی از شرکتهای بخش خصوصی خودروسازی ایران) را خرید.[۱۴][۱۵]
سهامداری در شرکت سپهر کیش ایرانیان
[ویرایش]شرکت صنایع تولیدی کروز دارای ۳۱٫۷۵ درصد از سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان بوده و شرکت سپهر کیش ایرانیان نیز سهامدار ۱۰٫۶۲ درصد از سهام شرکت ایران خودرو است و به همین دلیل شائبه حضور صنایع تولیدی کروز در هیئت مدیره ایران خودرو همواره وجود داشته است.[۱۶] البته این شرکت همواره معتقد بوده که به این واسطه در هیئت مدیره شرکت بزرگ ایران خودرو حضور ندارد، زیرا شرکت نگار نصر (با ۳۰ درصد سهام) و شرکت تعاونی خاص کارکنان ایران خودرو (با ۳۵٫۷۵ درصد سهام)، دیگر سهامداران شرکت مذکور هستند که هر دو شرکت به عنوان شرکتهای وابسته و تابعهٔ ایران خودرو بوده و سهام کنترلی شرکت سپهر کیش ایرانیان و اکثریت آرای هیئتمدیره شرکت مذکور را در اختیار دارند؛ لذا در ظاهر شرکت صنایع تولیدی کروز از مدار تصمیمگیری در این شرکت حذف گردیده است. به نحوی که شرکت صنایع تولیدی کروز حق اعمال رای از طریق شرکت سپهر کیش ایرانیان در مجامع شرکت ایران خودرو را ندارد.[۱۷]
آتشسوزی
[ویرایش]در سال ۱۳۹۶ سایت ۲ کروز دچار آتشسوزی گستردهای شد که صدها میلیارد تومان بدان خسارت وارد کرد.[۱۸]
دادگاهی شدن مدیران
[ویرایش]در ۲ بهمن ۱۴۰۰ محاکمهٔ شماری از مدیران و کارکنان شرکت کروز به اتهام فعالیتهای مجرمانه در زمینهٔ قاچاق حرفهای و سازمانیافتهٔ قطعات خودرو به میزان ۳۴ هزار میلیارد تومان آغاز شد.[۱۹] مدیران شرکت کروز علاوه بر اتهام سردستگی و رهبری گروه مجرمانه در زمینهٔ قاچاق، به موارد دیگری مثل پرداخت رشوه به کارکنان گمرک، اخلال در توزیع مایحتاج عمومی از طریق گرانفروشی قطعات خودرو، تحصیل مال از طریق نامشروع و اخلال عمده در نظام اقتصادی کشور متهم شدهاند.[۲۰]
در نخستین جلسهٔ دادگاه که به ریاست ابوالقاسم صلواتی برگزار شد، نمایندهٔ دادستان اعلام کرد که حسین فریدون از مدیران شرکت کروز میلیاردها تومان رشوه دریافت کرده است.[۲۱] به گفتهٔ نمایندهٔ دادستان «مدیران شرکت کروز برای پیشبرد کار خود این مبالغ را پرداخت میکردند تا مسیرهای کاری آنها از طریق فریدون هموار شود».[۲۲]
مجلس و استیضاح وزیر اقتصاد
[ویرایش]در اواخر ۱۴۰۳، ۴۰ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، در قالب بیانیهای اعلام کردند شرکت کروز از نظر اقتصادی، مالی و امنیتی گرفتار روابط ناسالم است و این روابط ناسالم باعث شده تا با این شرکت بصورت قانونی برخورد نشود. [۲۳] همچنین یکی از دلایل استیضاح عبدالناصر همتی (وزیر اقتصاد دولت چهاردهم جمهوری اسلامی ایران ) توسط مجلس شورای اسلامی، این بود که عبدالناصر همتی (وزیر اقتصاد وَقت) در برخورد با رفتار ناسالم شرکت کروز کوتاهی کرده و مماشات بیش از حد با این شرکت داشته. [۲۴]
اعتصاب
[ویرایش]۲۸ آبان ۱۴۰۱ و در بحبوحه اعتراضات سراسری ایران، کارگران سایت سه شرکت کروز دست از کار کشیدند و در محوطه این کارخانه تجمع اعتراضی برگزار کردند. این کارگران روز پنجشنبه، ۲۶ آبان، نیز به نشانه اعتراض تجمع کرده و شعار سر داده بودند. به گزارش اتحادیه آزاد کارگران ایران، از جمله اعتراض این کارگران به «سطح پایین دستمزدها» و «لغو شیفتهای اضافهکاری روز جمعه» است.[۲۵]
سرمایهگذاری در انرژیهای پاک
[ویرایش]در سال ۱۴۰۴، شرکت صنایع تولیدی کروز در کارخانه شمارهٔ ۲ خود بزرگترین نیروگاه خورشیدی سقفی تهران را با ظرفیت یک مگاوات به بهرهبرداری رساند. هدف از اجرای این طرح، تأمین بخشی از برق مصرفی کارخانه، کاهش وابستگی به شبکه سراسری و مشارکت در گذار به انرژیهای پاک در راستای مقابله با تغییرات اقلیمی اعلام شده است. [۲۶] [۲۷]
فعالیتهای فرهنگی و رسانهای
[ویرایش]شرکت کروز یک پادکست داخلی با عنوان رادیو کروز نیز تولید میکند که در آن درباره موضوعات مرتبط با محیط کار، توسعه فردی و موضوعات متنوع دیگر گفتگو میشود. این پادکست با هدف ارتقای فرهنگ سازمانی و ایجاد ارتباط بهتر میان کارکنان تهیه شدهاست.
گزارش سالیانهٔ ۱۴۰۳ کروز
[ویرایش]شرکت صنایع تولیدی کروز بر پایهٔ اولین گزارش سالیانهٔ خود (۱۴۰۳) یکی از بزرگترین تولیدکنندگان قطعات خودرو در ایران بهشمار میرود. در این گزارش آمده است که کروز با بیش از ۱۴ هزار نفر نیروی انسانی و حدود ۲۷۳ هزار متر مربع زیربنا، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۳ میلیون قطعه نهایی را در ۴٬۸۶۶ خط تولید ساخته و ۱٬۳۶۵ نوع محصول را به خودروسازان داخلی تحویل دادهاست. همچنین بیش از ۵۰۰ میلیون قلم قطعه از تأمینکنندگان داخلی تهیه و حدود ۸۷ هزار محموله به سراسر کشور ارسال شدهاست. این گزارش بر توسعهٔ فناوریهای الکترونیک، داخلیسازی قطعات، افزایش بهرهوری و اخذ استانداردهای بینالمللی تأکید دارد.[۲۸][۲۹] [۳۰]
منابع
[ویرایش]- ↑ «روایتی از خودروساز شدن یک قطعهساز». هفته نامه تجارت فردا. ۱ آبان ۱۳۹۵.
- ↑ «کروز ۵۰ امین شرکت برتر ایران شد». خبرگزاری اقتصادی ایران. ۲۹ بهمن ۱۳۹۶. بایگانیشده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸.
- ↑ ایلنا (۲۸ مرداد ۱۴۰۲). «اشتغالزایی و ارائه خدمات بهینه برای نیروی کار در کروز». خبرگزاری کار ایران.
- ↑ شبکه شرق (۱۷ آبان ۱۴۰۳). «چرا کروز الگوی موفق بخش خصوصی درقطعه سازی و اشتغال است».
- ↑ ایلنا (۲۸ مرداد ۱۴۰۲). «اشتغالزایی و ارائه خدمات بهینه برای نیروی کار در کروز». ایلنا. ایلنا.
- ↑ «تاریخچه شرکت کروز». وبسایت رسمی کروز. دریافتشده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵.
- ↑ "رشد شغلی، رفاه و تنوع نیرو؛ کروز تصویر واقعی نیروی انسانی خود را منتشر کرد". خبرگزاری تسنیم. 8 December 2025. Retrieved 28 December 2025.
- ↑ «مشتریان کروز کیستند و محصولات آن چیست اند؟». کروز. بایگانیشده از اصلی در ۱۷ اوت ۲۰۱۸. دریافتشده در ۱۷ اوت ۲۰۱۸.
- ↑ «کروز با چه شرکای تجاری ای همکاری ندارد؟ / از Desay SV Automotive تا Mando». کروز. ۳ خرداد ۱۳۹۶. بایگانیشده از اصلی در ۱۷ اوت ۲۰۱۸. دریافتشده در ۱۷ اوت ۲۰۱۸.
- ↑ «خبرگزاری فارس - خط تولید سایپای کاشان متوقف شد/ حمایت ۳۰۰ میلیارد تومانی از انحصار قطعهساز بزرگ». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۷-۰۴-۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۴-۰۹-۲۳.
- ↑ «یک کارشناس صنعت خودرو در گفتگو با فارس:خط تولید سایپای کاشان متوقف شد/ حمایت ۳۰۰ میلیارد تومانی از انحصار قطعهساز بزرگ». فارس.
- ↑ «نامه سرگشاده جنبش عدالتخواه دانشجویی خطاب به رئیسجمهور: گزارش مجلس از خودروسازان، نشانگر کلاهبرداری برخی شرکتهای خودروساز است». خبرگزاری دانشجو. بایگانیشده از اصلی در ۳ سپتامبر ۲۰۱۹. دریافتشده در ۳ ژانویه ۲۰۲۰.
- ↑ «متن کامل گزارش مرکز پژوهشهای مجلس دربارهٔ واگذاری سایپا منتشر شد انتقاد از واگذاری متقاطع شرکتهای خودروسازی». دنیای اقتصاد.[پیوند مرده]
- ↑ «روایتی از خودروساز شدن یک قطعهساز». مجله تجارت فردا. ۱ آبان ۱۳۹۵.
- ↑ http://boursepress.ir/news/31150/خریدار-62-درصد-3-مالک-گروه-بهمن-مشخص-شد-بیانیه-م
- ↑ «پشت پرده مالکیت در ایران خودرو بررسی شد». بورس پرس. ۶ دی ۱۳۹۶.
- ↑ «رونمایی از ترکیب واقعی سهام خودروسازان». همشهری آنلاین. ۲۹ تیر ۱۳۹۳.[پیوند مرده]
- ↑ «جوابیه کارگران سایپا به پاسخ روابط عمومی سایپا دربارهٔ نامه "کارگران سایپا به رئیسجمهور"». اصلاحات نیوز.[پیوند مرده]
- ↑ «برادر حسن روحانی متهم به دریافت رشوه و کمکهای انتخاباتی از شرکت کروز شد». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱۳ بهمن ۱۴۰۰.
- ↑ «قاچاق بیش از ۳۳ هزار میلیارد تومان توسط شرکت کروز/ افشاگری دربارهٔ ارتباط مدیران کروز با حسین فریدون». isna.ir. ایسنا. ۲ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱۳ بهمن ۱۴۰۰.
- ↑ «قوه قضائیه از احتمال محاکمه مجدد برادر حسن روحانی 'به اتهام دریافت رشوه' خبر داد». bbc.com/persian. بیبیسی فارسی. ۵ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱۳ بهمن ۱۴۰۰.
- ↑ «برادر حسن روحانی به دریافت رشوه و کمکهای انتخاباتی متهم شد». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۲ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۱۳ بهمن ۱۴۰۰.
- ↑ «خودروسازی گرفتار رانت و فساد است». didarnews.ir. دیدار نیوز.
- ↑ «مماشات در برابر فساد کروز؛ محور جدید استیضاح همتی». www.jahannews.com. جهان نیوز.
- ↑ «کارگران شرکت کروز، بزرگترین تامینکننده قطعات خودرو در ایران، اعتصاب کردند». رادیو فردا. ۲۸ آبان ۱۴۰۱. دریافتشده در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۲.
- ↑ «تغییرات اقلیمی و مسئولیت ما در گذار به انرژیهای پاک». مهرنیوز. ۱۴۰۴.
- ↑ «بزرگترین نیروگاه خورشیدی سقفی تهران افتتاح شد». زومیت. ۷ مهر ۱۴۰۴.
- ↑ "نشست رونمایی از گزارش ۱۴۰۳ شرکت صنایع تولیدی کروز". Retrieved 2025-11-30.
- ↑ "بررسی گزارش سال ۱۴۰۳ «کروز»". Retrieved 2025-11-30.
- ↑ «نخستین گزارش سالانه شرکت کروز در سال ۱۴۰۳ منتشر شد؛ شفافیت آماری در زنجیره تامین + ویدیو». خودروبانک. ۲۴ آبان ۱۴۰۴. دریافتشده در ۹ آذر ۱۴۰۴.
| شرکتهای خودروسازی |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| قطعات و تجهیزات |
| ||||||
| همچنین ببینید | |||||||
