ویترای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شیشه‌رنگی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ویترای (به فرانسوی: vitrailشیشه‌رنگی[۱] (به انگلیسی: stained glass) یا شیشهٔ نقشینه[۲] می‌تواند به قطعه‌های شیشهٔ رنگین یا به هنر و صنعت استفاده از این قطعه‌ها اشاره کند. قدمت این هنر به هزار سال می‌رسد.

نحوهٔ ساخت[ویرایش]

نحوهٔ ساخت شیشهٔ رنگی شامل طراحی اولیه روی کاغذ، سپس تعیین رنگ هر قسمت طرح و شماره‌گذاری و تعیین جهت آن، متناسب با بافت شیشه خام است. در مرحلهٔ بعد با رعایت فاصلهٔ بین شیشه‌ها، که لحیم قلعی آنرا پر می‌کند، طرح را روی ورق شیشه رنگی چسبانده و با قلم الماسه آنرا می‌برند. سپس با طرح اولیه که الگوی ساخت طرح است مطابقت داده شده و با چرخ سنباده لبه‌های تکه شیشه بریده شده را صاف و اندازه می‌کنند. در مرحله بعد دوره یا لبه‌های هر تکه را با نوار مسی چسبدار قاب‌گیری می‌کنند. هدف از این کار آماده کردن آنها برای چسباندن با لحیم قلع و سرب است. در این مرحله تکه‌های شیشه قاب‌گیری شده را روی الگوی اولیه کنار هم می‌چینند و کنترل نهایی می‌کنند. سپس با قلمو مایع تنکار را روی لبه‌های مس پوش شیشه‌ها زده و با نوار لحیم و هویه داغ شیشه‌ها را به هم متصل می‌کنند. محصول نهایی در قاب یا پنجره قرار گرفته و در مقابل نور طرح زیبای خود را نشان می‌دهد. نمونه‌های شیشه‌های قدیمی ایرانی و سیر تحول این صنعت در ایران در موزه آبگینه تهران در معرض تماشا قرار دارد.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «شیشه‌رنگی» [هنرهای تجسمی] هم‌ارزِ «stained glass»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی، «فارسی»، در دفتر پنجم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ شیشه‌رنگی) 
  2. آشوری، داریوش. فرهنگ علوم انسانی. ویرایش سوم. تهران: نشر مرکز، ۱۳۹۵. ۴۳۱. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۳۰۵-۸۶۵-۴. 

پیوند به بیرون[ویرایش]