شور (دستگاه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دستگاه‌های موسیقی ایرانی

دستگاه شور، از دستگاه‌های موسیقی ایران است.

به لحاظ حسی طبق تعریف مجید کیانی دستگاه شور آغاز شب است و آوازهای آن ادامهٔ راه و این آغاز هستی و آفرینش است. تلاش است، جستجو است و طلب. (مقام طلب در هفت وادی عشق)

در میان دستگاه‌های ایرانی شور از همه گسترده‌تر است. زیرا هر یک از دستگاه‌ها، دارای یک عده آوازها و الحان فرعی‌ست ولی شور غیر از آوازهای فرعی دارای ملحقاتی‌است که هر یک به تنهایی استقلال دارد. آوازهای مستقلی که جزء شور محسوب می‌شود و هر یک استقلال دارد از این قرار است: ابوعطا، بیات ترک، افشاری، بیات کرد و دشتی.


بستر صوتی شور

مایه‌ها (متعلقات)[ویرایش]

گام[ویرایش]

گام دستگاه شور به این صورت است: سه ربع پرده، سه ربع پرده، پرده، پرده، نیم پرده، پرده، پرده. یا با نمادگذاری عددی فواصل بر اساس ربع پرده در گام دستگاه شور چنین هستند: ۴٬۴٬۳٬۳٬۴٬۴٬۲

اما بعضی نت‌ها در این دستگاه کوک متغیر دارند. به طور مثال در شور سل که پرده بندی به این صورت است: سل، لا کرن، سی بمل، دو، ر، می بمل، فا، سل، از می کرن و ر کرن هم استفاده می‌شود.

گوشه‌ها[ویرایش]

گوشه‌های ردیفی این دستگاه عبارت‌اند از:

  1. درآمد اول
  2. درآمد دوم
  3. درآمد سوم: کرشمه
  4. درآمد چهارم: گوشهٔ رهاب
  5. درآمد پنجم: اوج
  6. درآمد ششم: ملانازی
  7. نغمهٔ اول
  8. نغمهٔ دوم
  9. رهاوی
  10. زیرکش سلمک
  11. ملانازی
  12. سلمک
  13. گلریز
  14. مجلس‌افروز
  15. عزال
  16. صفا
  17. بزرگ
  18. کوچک
  19. دوبیتی
  20. خارا
  21. قجر، فرود
  22. حزین
  23. شور پایین دسته
  24. گوشهٔ رهاب
  25. چهار گوشه
  26. نشیب و فراز
  27. مقدمهٔ گریلی
  28. رضوی، حزین، فرود
  29. شهناز
  30. قرجه
  31. شهناز کت (عاشق‌کش)
  32. رنگ اصول
  33. گریلی
  34. رنگ شهرآشوب