شهرستان پلدختر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شهرستان پل دختر)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرستان پل‌دختر
تصویری از شهرستان پل‌دختر
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان لرستان
مرکز پلدختر
نام‌های پیشین بالاگریوه، پاپیل
سال شهرستان شدن ۱۳۴۲
مردم
جمعیت بیش از ۸۰ هزار نفر
مذهب شیعه[۱]
داده‌های دیگر
فرماندار نعمت اله دستیاری
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۶
وبگاه http://sh-poldokhtar.ir/
شهرها
پلدختر، معمولان
تعداد بخش‌ها
مرکزی، معمولان

شهرستان پُل‌دُختَر یکی از شهرستان‌های استان لرستان است که در جنوب این استان قرار گرفته‌است. پل‌دختر یک شهرستان کوهستانی و در میان کوه‌های سر به فلک کشیده زاگرس واقع شده‌است. کوهِ مله در قسمت شمالِ غربی شهر با ۲۰۰۴ متر و کوه اثر در قسمت شرقی شهرستان (منطقه دهلیچ) با ۲۱۵۰ متر و کبیرکوه در قسمت جنوبی شهرستان با ۲۳۰۰ متر (منطقه هِلوش) قرار دارند.

در گذشته شهرستان اندیمشک جزء توابع پلدختر بوده که بعدها به استان خوزستان پیوسته‌است و همچنین در روزگاری نه چندان دور شهرستان‌های دره شهر و آبدانان استان ایلام و بخش‌های پاپی و ویسیان و گلدشت خرم‌آباد جزئی از این شهرستان پهناور بوده‌اند.

جغرافیا[ویرایش]

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

شهرستان پلدختر از شمال و شرق به شهرستان خرم‌آباد، از غرب و شمال غربی به شهرستان رومشکان و کوهدشت، از جنوب به استان خوزستان و ایلام محدود می‌باشد. شهرستان پلدختر در حدود ۱۱۰ کیلومتری جنوب غربی خرم‌آباد واقع شده و شهرستان مرزی بین استان‌های لرستان و ایلام و خوزستان است. پل‌دختر حدود ۲۵ کیلومتر با شهرستان رومشکان فاصله دارد؛ و همچنین حدود ۴۵ کیلومتر با شهرستان دره‌شهر از استان ایلام و حدود ۱۰۰ کیلومتر با اندیمشک خوزستان فاصله دارد.

آب و هوا[ویرایش]

شهرستان پل‌دختر دارای آب و هوایی متفاوت است. مرکز این شهرستان یعنی پلدختر آب و هوای گرمی در تابستان و معتدل و نسبتاً سرد در زمستان دارد. اما در شرق و شمال شهرستان پل‌دختر آب و هوای سردی در زمستان وجود دارد. از جمله روستاهای قلعه نصیر، آبسرد و شهر معمولان زمستان‌های سردی دارند. میانگین بارش سالانه در شهرستان پل‌دختر ۳۷۲/۶ میلی‌متر می‌باشد که به همین علت از شهرستان‌های پُر باران استان لرستان است. در ارتفاعات این شهرستان، برف زیادی می‌بارد و حتی دوام این برف‌ها پس از بارندگی به ۷ روز تا۲۰ روز می‌رسد.

بارش برف در تنگهٔ دهلیج شهرستان پلدختر
درختان انبوه بلوط در شهرستان پلدختر

اقتصاد و صنعت[ویرایش]

صنایع[ویرایش]

صنایع کارخانه‌ای پلدختر، بیش‌تر صنایع ساختمانی است که مصالح ساختمانی تولید شده آن نیز به دیگر شهرستان‌ها صادر می‌شود از این کارخانه‌ها می‌توان به کارخانهٔ شن و ماسه، سیمان و گچ اشاره کرد.

کشاورزی[ویرایش]

کشاورزی در این منطقه رواج نسبتاً خوبی دارد و آب مورد نیاز برای آن از رودخانه‌ها و چاه‌ها تأمین می‌شود. محصولات کشاورزی و باغی و صیفی این منطقه عبارتند از: خیار، انجیر سیاه، گندم، جو، بنشن، تره‌بار، برنج، باقلا، ذرت، گوجه و انواع سبزیجات.

پلدختر مقام نخست تولید انجیر در کشور را داراست. هم‌چنین در پاییز و زمستان به دلیل آب و هوای مناسب آن نیز مقام نخست تولید سبزی را در کشور به خود اختصاص داده‌است. این در حالی است که فرآورده‌های کشاورزی این شهرستان همراه با فراورده‌های دامی و لبنی جزو صادرات آن است.

منابع نفت و گاز[ویرایش]

پلدختر از نفت خیزترین شهرستان‌های کشور و نفت خیزترین شهر لرستان است. در پلدختر تاکنون ۳۴ تاقدیس نفت کشف گردیده‌است. نفت پلدختر استخراج و به استان‌های دیگر صادر می‌شود.

شهرستان پلدختر دارای چاه‌ها و پالایشگاه‌های پمپاژ نفت و گاز زیادی می‌باشد. از مهم‌ترین چاه‌های نفت و گاز می‌توان به چاه نفت و گاز روستای مورانی واقع در ۲۰ کیلومتری پلدختر اشاره کرد که به پالایشگاه کرمانشاه پمپاژ می‌شوند. هم چنین می‌توان از پالایشگاه‌های پمپاژ پلدختر به پالایشگاه تنگ فنی و پالایشگاه نفت آسار و پالایشگاه افرینه نام برد.

پل‌ها[ویرایش]

پُلِ کَلهُر[ویرایش]

پل کلهر ‏(نام محلی: کِلِه هُر / کِلَه هُرد ‏) مشهور به پل مَمُولو به فاصله حدود ۵۶ کیلومتری شمال شرقی پل دختر در شمال شهر معمولان قرار دارد، این پل مربوط به دوران ساسانیان است که توسط بدر بن حسنویه یکی از پادشاهان آل حسنویه ترمیم شد. در زبان لری بز کوهی را کَل می‌نامند و چون بز کوهی از کوه پائین بیاید آن را هُر می‌گویند (پائین آمدن=هُر). بعضاً به اشتباه آن را کلهرت می‌گویند که اشتباه است، چون ساکنین منطقه اکثراً از قوم بالاگریوه هستند و در گویش لری بالاگریوه‌ای واژه کلهُر صحیح است.[۲]

پل گاومیشان[ویرایش]

پل تاریخی گاومیشان در جنوب شرقی پلدختر و پایین‌تر از محل برخورد رودهای کشکان و سیمره بر روی رودخانه کشکان قرار دارد، در دوران صفویه و قاجاریه این پل تعمیر شد.[۳]

مردم‌شناسی[ویرایش]

زبان[ویرایش]

مردم پلدختر به زبان لری با گویش بالاگِریوه‌ای سخن می‌گویند.[۴]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ با بخش‌ها و روستاهای آن ۷۶٬۶۵۲ نفر برآورد شده‌است.

مکان‌های دیدنی و تاریخی[ویرایش]

بخش‌ها و دهستانها[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ToolAutoGenRef1 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. ایزدپناه، حمید. آثار تاریخی و باستانی لرستان. تهران:۱۳۷۶
  3. فرزین، علیرضا. لرستان در گذر تاریخ. تهران:۱۳۷۲
  4. «پلدختر». صدا و سیمای مرکز لرستان. بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۹.