شلختا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شِلَختاها در لباس رسمی وابستگی: پادشاهی لهستان، دوک‌نشین بزرگ لیتوانی و مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی در سده‌های ۱۷ و ۱۸.

شِلَختا ([ˈʂlaxta] ( )، و یا نجابت (به لهستانی: Szlachta polska)، (به انگلیسی: Szlachta)، یک طبقهٔ اجتماعی رسمی و قانونی نجیب‌زادگی ممتاز با ریشه در پادشاهی لهستان بود. این طبقهٔ اجتماعی امتیازات نهادی قابل توجهی بین سال‌های ۱۳۳۳ و ۱۳۷۰ در زمان سلطنت شاه کازیمیر کبیر به دست آورد:[۱] در ۱۴۱۳، پس از اجرای یک سری از اتحادهای شخصی آزمایشی بین قلمرو دوک‌نشین بزرگ لیتوانی و پادشاهی لهستان، اشراف موجود لیتوانی به طور رسمی به این طبقهٔ اجتماعی (کلاس) پیوستند. با تکامل و گسترش یافتن مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی (۱۵۶۹–۱۷۹۵)، عضویت در آن به رهبران وابسته به دوک نشین پروس، پودولی‌ها و روتنیایی‌ها گسترش یافت.

ریشه‌های شِلَختا پیوسته در ابهام و آمیخته و پوشیده با رمز و راز، و موضوع بسیاری از تئوری‌ها بوده‌است.[۲]

با تجزیه لهستان و از ۱۷۷۲ تا ۱۷۹۵ برای وابستگان به این طبقهٔ اجتماعی آغاز از دست دادن امتیازات و موقعیت‌های اجتماعی بود. از آن زمان تا سال ۱۹۱۸، داشتن چنین امتیازاتی و نجابت و نجیب‌زادگی بسته به سیاست‌های روز سه قدرت امپراتوری روسیه، پادشاهی پروس، و امپراتوری هابسبورگ بود و امتیازات قانونی شلختا در جمهوری دوم لهستان به صورت قانونی در ماه مارس ۱۹۲۱ به کلی لغو گردید.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Jump up to: a b c d e f g h i j Davies, Norman (1982). God's Playground: A History of Poland, Volume I - The Origins to 1795. Columbia University Press. ISBN 0-231-05351-7.
  2. Davies, Norman (1982). God's Playground: A History of Poland, Volume I - The Origins to 1795. Columbia University Press. ISBN 0-231-05351-7. صفحهٔ ۲۰۷
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Szlachta»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ ژوئیه ۲۰۱۶).