شغاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شغاد پسر زال)
پرش به: ناوبری، جستجو
شغاد
صحنه‌ای از شاهنامه؛ مرگ رستم و کشته‌شدن شغاد به دست او
اطلاعات کلی
منصب داماد شاه کابل
نژاد نیرمیان
دودمان زابلی
ملیت زابــل
سلیر اطلاعات
شناخته شده تله و دام نهادن
نوع تله چاه سرپوشیده
هدف تله کشتن رستم و زواره
علت تله‌ رهایی از پرداخت باج
نتیجه تله هلاکت رستم، زواره
خانواده
نام نیا سام
نام پدر زال
نام مادر از کنیزان
نام همسر دختر شاه کابل
برادر ناتنی رستم و زواره

شُغاد (شغاد) برادر ناتنی رستم از مادری کنیز بود که موجب کشته شدن رستم و دیگر برادرش زواره و رخش‌رستم شد. زال پس از تولد شغاد از ستاره‌شماران خواست تا آینده او را پیش‌گویی کنند و ستاره‌شماران چوان زیج و اسطرلاب انداختند بر یکدیگر خیره ماندند و چون نزد زال آمدند اختر او بسیار شوم تعبیر کردند که او بانی و باعث نابودی دودمان نیرمیان خواهد شد، از ایران و زابل بسیار کشته خواهد شد.

شغاد در شاهنامه[ویرایش]

زال او را به کابل فرستاد و شغاد چون پر و بال یافت داماد شاه کابل شد [۱]. شاه کابل باید هر سال به اندازه یک چرم گاو به رستم یا دولت او خراج می‌پرداخت و شاه کابل در اندیشه بود تا این خراج را نپردازد. چون هنگام اخذ خراج شد باجگیران کابلستان را بر هم زدند و از این کار شغاد آزرده شد خواست با ترفندی رستم را از حیات محروم و کابل را از دویون خلاص نماید.

طبق نقشه باید شغاد به زابل می‌آمد تا رستم به جنگ شاه کابل تحریک نماید و شاه کابل هم طبق نقشه باید در شکارگاه چاههای متعدد حفر می‌نمود و آنها را پر از تیغ و نیزه کرده با خار و خاشاک رویش را مستور می‌نمود آنگاه رستم را به بهانهٔ شکار به آنجا برده تا در تاخت و تاز در گودال‌ها فرو افتد. زواره نیز همراه رستم هر کدام گرفتار یکی تله‌های مرگ شدند. شاه کابل و شغاد در واپسین لحظات نزد رستم آمدند و رستم نقشه انتقام کشید و به شغاد گفت درندگان امشب از جسد من سور یابند تیر و کمانم را بمن ده تا هنگام حمله درندگان آنها را کشته یا متواری نمایم. شغاد بیدرنگ از چله دو تیر با کمان به او داد ولی زود متوجه خطایش شد پشت درختی پناه گرفت ولی رستم درخت و شغاد را با تیر بدوخت:

بزد گام رخش تکاور به راه چنین تا بیامد میان دو چاه
دل رستم از رخش شد پر ز خشم زمانش خرد را بپوشید چشم
یکی تازیانه بر آورد نرم بزد نیک دل رخش را کرد گرم
چو او تنگ شد در میان دو چاه ز چنگ زمانه همی جست راه
دو یایش فرو شد به یک چاهسار نبد جای آویزش و کارزار
بن چاره پر حربه و تیع تیز نبد جای مردی و راه گریز [۲]


پانویس[ویرایش]

  1. Persiangig.com: Free website, web hosting, free webpage
  2. شاهنامه. جلدششم. جنگ رستم و شغاد، ص ۴۱۹

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]