شرلوک هولمز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شرلوک هولمز
شخصیت شرلوک هولمز
Sherlock Holmes Portrait Paget.jpg
شرلوک هولمز در سال ۱۹۰۴ تصویر شده توسط سیدنی پجت.
اولین حضور

اتود در قرمز لاکی
ساخته شده توسط

آرتور کانن دویل
اطلاعات
جنسیت مرد
شغل کارآگاه مشاور
خانواده مایکرافت هولمز (برادر)
ملیت انگلستان
جرمی برت (شرلوک هولمز) در سری تلویزیونی ماجراهای شرلوک هولمز

شرلوک هولمز نام یک کاراگاه خصوصی خیالی است که متولد یورکشایر انگلستان است و در اواخر قرن ۱۹ و آغاز قرن ۲۰ فعالیت می‌کرده‌است.[۱] هولمز با اشاره به خود به عنوان «کارآگاه مشاور» در داستان‌ها و مهارت‌های ویژه خود از جمله مشاهده دقیق، علم پزشکی قانونی، و استدلال منطقی مشهور است.

شخصیت داستانی شرلوک هولمز نخستین بار در سال ۱۸۸۷ میلادی توسط سر آرتور کانن دویل ساخته و پرداخته شد و در کتاب‌ها مطرح شد.[۲] در نهایت چهار رمان و ۵۶ داستان کوتاه از شرلوک هولمز باقی مانده.

اگرچه شرلوک هولمز اولین کارآگاه تخیلی نیست اما بهترین کارآگاه تخیلی است[۳] او در کتاب رکوردهای جهانی گینس به عنوان «شناخته شده‌ترین شخصیت خیالی» در تاریخ ثبت شده‌است.[۱] محبوبیت و شهرت هولمز به گونه‌ای است که بسیاری معتقدند او خیالی نیست بلکه فردی واقعی است.[۴][۵][۶]

نام او را در ترجمه‌های فارسی اغلب «شرلوک هولمز» یا «شرلوک هلمز» نوشته‌اند. کریم امامی، مترجم برجسته و مترجم «ماجراهای شرلوک هولمز؛ کارآگاه خصوصی»، ضبط صحیح نام وی در زبان فارسی را «شِرلاک هومز» ذکر کرده‌است.[۷]

زندگی‌نامه[ویرایش]

معروف بودن هولمز به خاطر قدرت استثنایی او در مشاهده جزئیات و استنتاج منطقی بر اساس آن است، قدرتی که وی را بدون شک معروفترین کارآگاه تخیلی جهان و یکی از مشهورترین مخلوقات داستانی همه اعصار ساخته‌است و علاوه بر همراه همیشگی او «دکتر واتسن» و مأموران اسکاتلندیارد خواننده را نیز به حیرت وامی‌دارد. نام کامل او ویلیام شرلوک اسکات هولمز است.[۸] شرلوک هولمز در داستان‌های اصلی هیچگاه خود را کاراگاه خصوصی نخوانده، بلکه به عنوان کارگاه مشاور خود را می‌خواند و در نوع خود تک است.

شرلوک هولمز، در روز ششم ژانویه ۱۸۵۴ در روستایی به نام مایکرافت (که اتفاقاً نام برادر بزرگ‌تر وی نیز هست) در ایالت یورکشایر به دنیا می‌آید. وقتی بزرگ می‌شود به دانشگاه آکسفورد می‌رود و اولین معمای جنایی خود را (به نام راز کشتی گلوریا اسکات) در ۲۰ سالگی حل می‌کند.[۱] وی پس از گذراندن تحصیلات دانشگاه و فارغ‌التحصیل شدن تصمیم می‌گیرد به عنوان یک کارآگاه خصوصی به کار بپردازد و خدمات خود را به مراجعینش ارائه دهد که همین مشغله اصلی و منبع تأمین معاش وی در بیست و سه سال بعد می‌گردد. شرلوک هولمز، در داستان «اتود در قرمز لاکی» با واتسن آشنا می‌شود و هر دو باهم، در خانه‌ای به شماره پلاک ۲۲۱ب واقع در خیابان «بیکر»، ساکن می‌شوند.[۹] بیشتر داستان‌های شرلوک هولمز، از زبان دکتر واتسن، بازگو می‌شوند و نویسنده از شیوه مقابله کردن هوش و ذکاوت تیز هولمز در برابر قوه هوش ضعیفتر واتسن، بهره جسته و به این طریق برتری فکری کارآگاه مشهور را بهتر نشان می‌دهد.[۱۰]

کارآگاه «لسترید (یا لستراد)» و «گرگسن» از اسکاتلندیارد، هرگاه راه اشتباهی را، در حل مسائل می‌روند به شرلوک هولمز مراجعه می‌کنند و معمولاً او مسیر درست را به آنان نشان می‌دهد.

بزرگ‌ترین دشمن او پروفسور جیمز موریارتی شریر بود که طی درگیری با شرلوک هولمز واقع در آبشار رایشنباخ سوئیس خود کشی کرد.[۱۱]

تندیسی از شرلوک هولمز در مایرینگن سوئیس.

ترجمه‌ها[ویرایش]

از مجموعه داستان‌های شرلوک هولمز، ترجمه‌های متعددی به زبان فارسی انجام شده‌است. اولین بار در سال ۱۲۸۳ هجری شمسی، یک شاهزادهٔ قاجار به نام عبدالحسین میرزا مؤیدالدوله، رمان «پلیس لندن» که ترجمه‌ای وفادارانه از «اتود در قرمز لاکی» بود را منتشر کرد.[۱۲] با این حال تا به امروز شاخص‌ترین ترجمهٔ شناخته شده از داستان‌های هولمز به ترجمهٔ کریم امامی بوده که طی چهار جلد در مجموعهٔ کتابهای سیاه از سوی انتشارات طرح نو منتشر شده‌است.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

مژده دقیقی نیز داستان‌های بلند شرلوک هولمز شامل: «اتود در قرمز لاکی»، «نشانه چهار»، «درنده باسکرویل»، «دره وحشت»، «جعبه مقوایی» و «حلقه سرخ» را ترجمه و توسط انتشارات کارآگاه وابسته به نشر هرمس به چاپ رسانده‌است.[۱۷]

در بهار و تابستان ۱۳۹۴، کمیک استریپ رمان درنده باسکرویل به ترجمه و گرافیک نوید فرخی و میلاد روحی طی شش شماره در مجله سرنخ همشهری به چاپ رسید.

فهرست کتاب‌ها و داستان‌ها[ویرایش]

داستان‌های بلند

مجموعه داستان‌های کوتاه[ویرایش]

داستان‌های کوتاه ابتدا در مجله‌ها چاپ شده بعداً جمع‌آوری شدند

اقتباس‌های ادبی[ویرایش]

پس از مرگ سر آرتور کانن دویل، نویسندگان متعددی سعی کردند راه وی را ادامه دهند و داستان‌های شرلوک هولمز بنویسند. از جملهٔ این نویسندگان، پسر نویسندهٔ اصلی، یعنی آدریان کانن دویل بود که به همراه جان دیکسون کار (از نویسندگان شهیر داستان کارآگاهی) مجموعه‌ای را تحت عنوان شاهکارهای شرلوک هولمز به چاپ رساند. این مجموعه به همراه آثار اقتباسی دیگری از نیکلاس مایر توسط رامین آذر بهرام به فارسی ترجمه شده‌است.

کتاب «شرلوک هولمز خانه ی ابریشمی» به عنوان اولین رمان اقتباسی شرلوک هولمز نوشتهٔ آنتونی هوروویتس به ترجمهٔ مریم رفیعی در انتشارات ایران‌بان منتشر شده‌است. دومین رمان اقتباسی شرلوک هلمز از همین نویسنده موریارتی نام داشت که همانند خانه ی ابریشمی توسط مریم رفیعی ترجمه و در انتشارات ایران‌بان منتشر گردید.[۱۹]

همچنین کتاب «شرلوک هولمز در مزاحمت اسرار آمیز جان وینسنت هاردن» نوشتهٔ دان آندریاکو به ترجمهٔ نوید فرخی توسط انتشارات MX Publishing(ناشر داستان‌های اقتباسی شرلوک هولمز) به زبان فارسی ترجمه شده‌است.[۲۰]

در دی ماه ۱۳۹۶ نشر قطره نیز مجموعهٔ «ادبیات پلیسی امروز جهان» را منتشر کرد که شامل چند زیرمجموعه است. «کتابخانهٔ شرلوک هولمز» یکی از این زیرمجموعه‌هاست و از پارودی‌ها (نقیضه‌ها) و پاستیش‌های (آثار تقلیدی وفادار به اصل) الهام گرفته شده از پرسوناژ محبوب و پرآوازهٔ آرتور کانن دایل و شخصیت‌های مثبت و منفی مرتبط با او را شامل می‌شود. از جمله آثار منتشرشده در این مجموعه رمان «شرلوک هولمز علیه دراکولا» و «دکتر جکیل و آقای هولمز» هر دو نوشتۂ لورن دی. استلمن و ترجمۂ نیما م. اشرفی است.

کتاب «Sherlock Holmes is like» سال 2018 به کوشش انتشارات wildsidepress در آمریکا منتشر شد. این اثر به معرفی ۶۰ کاراکتر ادبی که از منظر شخصیتی به هولمز شباهت دارند می‌پردازد. در این کتاب، صادق ممقلی داروغه اصفهان هم به عنوان شرلوکِ ایرانی معرفی شده‌است. مقالۀ صادق ممقلی در این کتاب را نوید فرخی، از مترجمان شرلوک هولمز به فارسی نوشته است.[۲۱]

تلویزیون[ویرایش]

از اوایل دهه ۷۰ شمسی شبکه‌های مختلف صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اقدام به پخش مجموعه‌های شرلوک هولمز تولید تلویزیون گرانادا کرده‌اند. در این مجموعه جرمی برت بازیگر فقید انگلیسی در نقش هولمز و دیوید برک و ادوارد هاردویک به ترتیب در نقش دکتر واتسن ایفای نقش کرده‌اند (دیوید برک فقط در سری اول حضور دارد). تهیه‌کنندگی این مجموعه‌ها را عمدتاً جان هاوکسورث انجام داده‌است.[۲۲] این مجموعه‌ها به صورت متناوب از تلویزیون پخش شده‌است و یکی از علل اصلی آشنایی توده مردم ایران با شخصیت شرلوک هولمز و دکتر واتسن بوده‌است. حتی افرادی که کتاب‌های او را نخوانده‌اند و نمی‌دانند نویسنده داستان‌های شرلوک هولمز چه کسی بوده‌است و چه بسا اصلاً اطلاع نداشته باشند که شرلوک هولمز یک شخصیت داستانی است، به دلیل پخش این مجموعه‌ها با وی و کارهایش آشنایی پیدا کرده‌اند؛ و گرایش عام مردم ایران به سمت رسانه‌های شفاهی تا خواندن کتاب نیز در این امر (شناخت وی از طریق سریال‌هایش) بی تأثیر نبوده‌است. بسیاری معتقدند که جرمی برت بهترین بازیگر در نقش شرلوک هلمز بوده‌است.

اقتباسی مدرن از شرلوک هلمز، سریال شرلوک ساخت بی‌بی‌سی در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ با هنرنمایی بندیکت کامبرباچ و مارتین فریمن در نقش‌های شرلوک هولمز دکتر جان واتسن بوده‌است.[۲۳]

سینما[ویرایش]

در هالیوود تاکنون فیلم‌های متعددی از شخصیت خیالی شرلوک هولمز ساخته شده‌است. در دو فیلمی که به کارگردانی گای ریچی در سال ۲۰۰۹ و ۲۰۱۱ ساخته شده، رابرت داونی جونیور در نقش شرلوک هلمز و جود لاو در نقش دکتر واتسن نقش آفرینی کرده‌اند.[۲۴][۲۵]

در سال ۲۰۱۵، فیلم سینمایی «آقای هولمز» به کارگردانی بیل کاندن ساخته شد. در این اقتباس متفاوت از آثار شرلوک هولمز، ایان مک‌کلن در نقش کاراگاه افسانه‌ای بازی می‌کند.[۲۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «The Sherlock Holmes Biography». www.sherlock-holmes.co.uk. بازبینی‌شده در 2018-03-02.  خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. «Discovering Sherlock Holmes - A Community Reading Project From Stanford University». sherlockholmes.stanford.edu. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  3. Sutherland, John. "Sherlock Holmes, the world's most famous literary detective". British Library. Retrieved 2018-07-03. 
  4. Rule, Sheila (5 November 1989). "Sherlock Holmes's Mail: Not Too Mysterious". The New York Times. Retrieved 10 March 2016. 
  5. Simpson, Aislinn (4 February 2008). "Winston Churchill didn't really exist, say teens". The Telegraph. Retrieved 10 March 2016. 
  6. "One in five Britons think Sherlock Holmes, Miss Marple and even Blackadder were genuine historical figures". Mail Online. 5 April 2011. Retrieved 23 March 2016. 
  7. 221، Sherlock. «شرلوک هلمز ساکن ۲۲۱ بی خیابان بیکر - آخرین گفتگو با کریم امامی: دربارهٔ شرلوک هولمز». bakerstreet.ir. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  8. «William Sherlock Scott Holmes»(en)‎. به کوشش Baker Street Wiki. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  9. Doyle، Arthur Conan. A study in scarlet. London: Ward Lock & Co، 1886. 
  10. “Analyse the use of Dr Watson as the narrator of - GCSE English - Marked by Teachers.com”. www.markedbyteachers.com. Retrieved 2018-03-02. 
  11. “Professor Moriarty”. www.arthurconandoyle.com. Retrieved 2018-03-02. 
  12. «فصلنامه مترجم | پلیس لندن»(fa-IR)‎. به کوشش فصلنامه مترجم. ۱۳۹۳-۱۲-۱۲T12:58:48+00:00. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  13. «برق نقره ای و پنج داستان دیگر». www.goodreads.com. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  14. «عینک دور طلایی». www.goodreads.com. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  15. «رسوایی در بوهم و پنج داستان دیگر». www.goodreads.com. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  16. «سیمای زرد / The Yellow Face». www.goodreads.com. بازبینی‌شده در 2018-03-02. 
  17. «انتشارات هرمس». hermesbooks.ir. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۲. 
  18. لیست داستان‌های اصلی شرلوک هولمز نوشتهٔ سر آرتور کانن دویل
  19. رمان جدید شرلوک هولمز نوشتهٔ آنتونی هوروویتس ترجمهٔ مریم رفیعی
  20. «شرلوک هولمز در مزاحمت اسرارآمیز جان وینسنت هاردن». www.goodreads.com. بازبینی‌شده در 2018-03-03. 
  21. Behnegarsoft.com. «ایبنا - «صادق ممقلی، شرلوک هلمس ایران» در کنار 59 شرلوک هولمز از سرتاسر دنیا»(fa)‎. به کوشش خبرگزاری کتاب ايران (IBNA). 2018-11-05. بازبینی‌شده در 2018-11-22. 
  22. سریال تلویزیونی ماجراهای شرلوک هولمز
  23. «Sherlock - BBC One». BBC. بازبینی‌شده در 2018-03-03. 
  24. “Sherlock Holmes (2009) - Box Office Mojo”. www.boxofficemojo.com. Retrieved 2018-03-03. 
  25. “SHERLOCK HOLMES - A GAME OF SHADOWS | British Board of Film Classification”. www.bbfc.co.uk. Retrieved 2018-03-03. 
  26. “MR. HOLMES | British Board of Film Classification”. www.bbfc.co.uk. Retrieved 2018-03-03. 

۱. ویکی‌پدیای انگلیسی.

  1. ^  کانن دویل، آرتور. سیمای زرد؛ ماجراهای شرلوک هولمز؛ کارآگاه خصوصی. ترجمهٔ کریم امامی، تهران: طرح نو، چاپ اول، ۱۳۷۴.