شب‌پره شمشاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شب‌پره شمشاد
Cydalima perspectalis MHNT Imago.jpg
شب‌پره شمشاد، Cydalima perspectalis
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشره
راسته: پروانه‌سانان
تیره: علف‌بیدان
سرده: Cydalima
Species: C. perspectalis
نام علمی
Cydalima perspectalis

شب‌پره شمشاد (نام علمی: Cydalima perspectalis) نام یک گونه از تیره علف‌بیدان است.

شب‌پره شمشاد بومی آسیای شرقی و دیگر نواحی آفتی وارداتی است. لارو این حشره از گونه‌های مختلف شمشاد تزیینی و وحشی تغذیه می‌کند. این آفت در سال ۲۰۰۷ روی درختان شمشاد در آلمان و هلند و سپس در کشورهای مدیترانه و شرق اروپا و سرانجام در ترکیه گزارش شد.[۱]

شب پره شمشاد در ایران[ویرایش]

شمشاد خزری، hyrcanaPojark. 1954Buxus که به تیره ی Buxaceae تعلق دارد،یکی از گونه های نادر و همیشه سبز جنگل های شمال ایران است (5). طی بررسی و بازدید به عمل آمده از جنگل های پارک بنفشه ی چالوس در خرداد ماه سال 1395، یک گونه آفت جدید با نام علمی Cydalima perspectalis (Walker، 1859) که شب پره ی شمشاد (Box Tree Moth) نامیده می شود، جمع آوری و بر اساس منابع موجود شناسایی شد. این گونه تاکنون از ایران گزارش نشده و به عنوان گزارش جدید برای فون حشرات ایران محسوب می شود.

مشخصات مکان مورد بررسی: جنگل های پارک بنفشه ی چالوس (مسیر چالوس – کلارآباد)، طول جغرافیایی: ̎22̍41 ̊36، عرض جغرافیایی: ̎01̍18 ̊51، ارتفاع از سطح دریا: 5 تا 10 متر، مساحت 50000 هکتار، با توده زیراشکوب شمشاد، تاریخ نمونه برداری: 29/3/95.

تمام مراحل رشدی شب پره ی شمشاد (میانگین 20 نمونه از هر مرحله) جمع آوری و مطالعه شدند. تعدادی لارو مسن (سنین 5 و 6) و شفیره به آزمایشگاه منتقل و برای تبدیل به شب پره پرورش داده شدند.

ویژگی های ریخت شناختی و زیستی: این شب پره دارای شش سن لاروی است (3)، لاروهای جوان (سن اول) به طول حدود 5/0 سانتی متر و به رنگ زرد مایل به سبز با سر سیاه (شکل 2)، لاروهای کامل به طول حدود 5/3 سانتی متر با رنگ زمینه ی بدن سبز روشن با الگویی از نوارهای سیاه ضخیم و سفید باریک در طول بدن، در حاشیه ی نوارهای سفید پشتی دارای خال های سیاه بزرگ با موهای سفید افراشته (شکل 3). شفیره ها به طول 5/1 تا دو سانتی متر، ابتدا به رنگ سبز روشن و دارای نوارهای تیره روی سطح پشتی بدن، شفیره های مسن به رنگ قهوه ای با الگوی مشخصی از نوارهای قهوه ای در حاشیه ها (شکل 5). در افراد بالغ عرض بدن با بال های باز 5/3 تا چهار سانتی متر (1)، رنگ بدن سفید رنگین کمانی ملایم، بال های جلویی در حاشیه ی خارجی با نوار قهوه ای تیره ی پهن و یک نوار قهوه ای تیره در حاشیه ی کوستال و لکه ی سفید مشخص در قسمت جلویی سلول دیسکوئیدال، بال های عقبی مانند بال جلویی به رنگ سفید با همان نوار در حاشیه ی خارجی (2) (شکل 6). تخم گذاری این شب پره در گروه های 20- 3 عددی در زیر برگ های میزبان و دارای پوششی از مواد لزج مات، تخم ها ابتدا زرد کم رنگ و هنگام تفریخ سیاه می شوند (شکل 1). این حشره در موطن اصلی خود دارای پنج نسل در سال و در کشورهای اروپایی سه نسل در سال دارد (1). چون این گونه اولین گزارش از این آفت مهم در ایران محسوب می­شود زیست شناسی آن هنوز مطالعه نشده است.

مناطق انتشار: Cydalima perspectalis بومی شرق آسیا (هندوستان، چین، ژاپن،کره، تایوان و شرق دور روسیه) است (4). در سال 2006 وارد جنوب غربی آلمان شد و تا سال 2015 به سرعت در سایر کشورهای اروپایی (سوئیس، هلند، انگلستان، فرانسه، اتریش، ایتالیا، بلژیک، مجارستان، رومانی، جمهوری چک، اسلواکی، اسلوونی، ترکیه و گرجستان گسترش یافت (3). در سال 2016 در شمال ایران مشاهده شد.

اهمیت و خسارت: لاروهای شب پره ی شمشاد سبب بی برگی گیاهان میزبان می شوند و یک تهدید جدی برای این درختان محسوب می شوند. بی برگی باعث کاهش زیبایی گیاه شده و تکرار آن می تواند سبب مرگ گیاهان شود. لاروهای جوان از سطح زیرین برگ ها تغذیه کرده و اپیدرم بالایی برگ ها باقی می ماند (شکل 7) در حالی که لاروهای سنین بالاتر از قسمت درونی برگ ها تغذیه کرده و فقط رگبرگ ها را باقی می گذارند (3) (شکل 8). وقتی بی برگی ایجاد شده با اثر خشکی و درجه حرارت بالای تابستان همپوشانی می کنند خطر خشک شدن درختان شمشاد اهمیت بیشتری می یابد (شکل 9) [2]

منابع[ویرایش]

  1. " نجات شمشاد خزری، این دردانه جنگل‌های هیرکانی، در دستان گیاه تلخه بیان ". 2017. Rifr-Ac.Org. Accessed December 8 2017. [۱][پیوند مرده].

پیوند به بیرون[ویرایش]