شبه‌پایداری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمودار انرژی بر حسب مکان برای یک اتم که می‌تواند دو پیوند با انرژی‌های متفاوت تشکیل دهد: حالت شبه‌پایدار برای پیوند ضعیف‌تر (۱)، حالت زینی گذرا (۲)، و حالت پایدار برای پیوند قوی‌تر.

در فیزیک، شبه‌پایداری حالتی برای یک سامانهٔ فیزیکی است که سامانه در آن زمان زیادی را در وضعیتی به جز حالت پایدار (کمینهٔ انرژی) سامانه می‌گذراند.

نمونه‌ها[ویرایش]

  • توپی که در زمینی شیب‌دار درون چالهٔ کوچکی گیر کرده است در حالت شبه‌پایدار است، زیرا انرژی پتانسیل گرانشی توپ درون چاله کمترین مقدار ممکن نیست؛ توپ می‌تواند با ضربهٔ کوچکی از چاله بیرون بیاید و در سراشیبی به پایین بغلتد تا به پایین چاله (که پتانسیل گرانشی کمتری دارد) برسد.
  • همپارها (ایزومرها) نشانهٔ وجود حالت‌های شبه‌پایدار برای ترکیب‌های شیمیایی هستند. هرچند که انرژی یکی از همپارها (همپار حالت پایه) از بقیه کمتر است، مولکول‌هایی که در همپارهای دیگر به‌سر می‌برند نمی‌توانند بلافاصله به همپار حالت پایه تبدیل شوند، زیرا معمولاً برای این تبدیل باید سد انرژی بزرگی را پشت سر بگذارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • نرخ فرار کرامرز، معادله‌ای که سرعت فرار از حالت شبه‌پایدار را بر اثر افت‌وخیزهای گرمایی محاسبه می‌کند.