شبدر شیرین

یونجه زرد
رده‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده):	گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده):	دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده):	رزیدها
راسته:	باقلاسانان
تیره:	باقلائیان
زیرخانواده:	باقالی‌ها
تبار:	یونجه زرد
سرده:	یونجه زرد (سرده)
گونه:	M. officinalis
نام دوبخشی
Melilotus officinalis (لینه) پالاس.

یونجه زرد.

شبدر شیرین،‌ بسک ،یونجه زرد، اکلیل الملک یا شاه‌افسر با نام علمی (به انگلیسی: Melilotus officinalis) گونه‌ای از بُنشَن (بقولات) است به رنگ کاه یا زرد مایل به سفید که درون دانه آن زرد است. این گیاه با وجود تخلخلی که دارد تا اندازه‌ای سخت است. یونجه زرد بومی اوراسیا است و امروزه در آمریکای شمالی، آفریقا و استرالیا هم کشت می‌شود. در ایران در چراگاه‌ها و کوهستان‌ها به ویژه در سبلان می‌روید.

نام‌های دیگر آن عبارتند از: شبدر شیرین، اکلیل‌الملک، بسنگ، بسیه، شاه‌بسه، ناخنک، یونجه زرد، گیاه قیصر.

این گیاه به صورت یکساله یا دوساله کشت می‌شود و ارتفاع آن بیش از یک متر می‌شود. مقاومت نوع گل زرد آن به خشکی بیشتر است، اندام‌های کوچک‌تری دارد و بوی خیلی خوبی دارد و خوش‌خوراک است.

خواص درمانی

بر اساس شواهد علمی موجود، کومارین‌های موجود در گیاه شبدر شیرین در شرایط آزمایشگاهی (In Vitro) دارای اثرات مهارکنندگی بر ویروس HIV هستند، اما این یافته‌ها به هیچ وجه به معنای تأیید این گیاه به عنوان یک درمان قطعی یا جایگزین برای ایدز در انسان نیست.زیرا نیازمند کارآزمایی بالینی دقیق بر روی انسان است.

سمیت و عوارض جانبی

کومارین‌ها دارای اثرات سمی بر سلول‌های زنده هستند و می‌توانند باعث اختلال در تقسیم سلولی شوند. مصرف خودسرانه آن خطرناک است. · تداخل دارویی: شبدر شیرین دارای خواص ضدانعقادی (رقیق‌کنندگی خون) است و مصرف همزمان آن با داروهای رقیق‌کننده خون مانند آسپرین وارفارین می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

در حالی که طبق نظر کارشناسی آژانس دارویی اروپا (EMA)، خود کومارین طبیعی موجود در شبدر شیرین اثر ضدانعقادی ندارد و این دیکومارول است که در اثر کپک‌زدگی و فساد گیاه تشکیل می‌شود و خاصیت ضدانعقادی قوی پیدا می‌کند. بنابراین شواهد کافی برای این ادعا که فرآورده‌های استاندارد شبدر شیرین حتماً با وارفارین تداخل دارند، وجود ندارد.

منابع

• برهان قاطع
• هفت قلزم
• تذکره صیدنه ابوریحان بیرونی
• ذخیرهٔ خوارزمشاهی
• لغتنامه دهخدا.