شاید وقتی دیگر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شاید وقتی دیگر
Perhaps-some-other-time.jpg
پوستر، کارِ مرتضی ممیّز
کارگردانبهرام بیضایی
تهیه‌کنندههوشنگ نوراللّهی، محمّدعلی فرج‌اللّهی، رضا علیپور متعلّم
نویسندهبهرام بیضایی
بازیگرانسوسن تسلیمی
داریوش فرهنگ
علیرضا مجلّل
موسیقیبابک بیات
فیلم‌برداراصغر رفیعی جم
تدوین‌گربهرام بیضایی
تاریخ‌های انتشار
۱۳۶۶
مدت زمان
۱۶۰ دقیقه
کشورایران
زبانفارسی

شاید وقتی دیگر فیلمی سینمایی ساختهٔ بهرام بیضایی به سالِ ۱۳۶۶ با بازی سوسن تسلیمی و داریوش فرهنگ است، از روی فیلمنامه‌ای به نامِ وقت دیگر، شاید . . . کارِ بیضایی.

داستان

مدبّر، گویندهٔ گفتارِ متنِ فیلم‌های تلویزیونی، در نمایی از یک فیلمِ مستند همسرش، کیان، را در سواریِ مردِ ناشناسی می‌بیند. با کمکِ کارگردان و تدوینگر مرد بیگانه را که عتیقه‌فروش است و حق‌نگر نام دارد می‌جوید. در دیدار با حق‌نگر درمی‌یابد که زنی که در فیلم دیده ویدا است که خواهر دوقلوی کیان و همسر حق‌نگر است. مدبّر به بهانهٔ ساختن فیلمی دربارهٔ آثار عتیقه همراه همکارانش به خانهٔ حق‌نگر راه یافته و از کیان می‌خواهند که به جمع ایشان بپیوندد. کیان پس از دیدارِ ویدا پی می‌برد که پدرشان در کودکی مُرده و مادر نیز کیان را از سرِ تنگدستی سر راهی گذاشته و او را زن و مردی دیگر پرورده‌اند. کیان پس از ترک خانهٔ حق‌نگر آسوده می‌شود که خود را بازیافته است.

فیلمنامه

فیلمنامهٔ این فیلم با نامِ وقت دیگر، شاید . . . با طرحِ جلدی کارِ آیدین آغداشلو به سالِ ۱۳۶۸ به وسیلهٔ انتشارات ابتکار چاپ شد.[۱][۲]

موسیقی

بابک بیات موسیقیِ این فیلم را ساخت. در رأی‌گیریِ سالِ ۱۳۸۷ مجلّهٔ صنعت سینما این بهترین موسیقی فیلم در تاریخ سینمای ایران شناخته شد.

نمایش

چند سال پس از نمایشش در سینماها، شاید وقتی دیگر عصرِ روزِ جمعه‌ای در اسفندِ ۱۳۷۰ از شبکهٔ ۱ تلویزیون دولتی ایران هم پخش شد.[۳]

دربارهٔ فیلم

. . . آخرین روز ششمین جشنواره (بهمن ۱۳۶۶) . . . که بنا بود شاید وقتی دیگر . . . ساعت هشت صبح در سینما شهر قصه به نمایش درآید تا کمتر کسی آن را ببیند، غافل از آن که دوستداران سینما از شب پیش با پتو در کنار سینما اطراق کرده بودند و وقتی صبح علی‌الطلوع همراه با هوشنگ گلمکانی، مسعود مهرابی و عباس یاری به سینما رسیدیم، دیدیم اصلاً نمی‌شود وارد پیاده‌رو شد، چه برسد به آن که کارت‌های‌مان را به گیشه ارائه بدهیم. . . .

شهرام جعفری‌نژاد، ۱۳۹۶[۴]

. . . فیلم بیضایی به لحاظ پیچیدگی هنری و ژرفای فکر از مارنی پیشی گرفته است.

فیلم بیضایی یک مو از هیچکاک و ولز و کوروساوا پایین‌تر نمی‌آید. باید پرسید که فیلمساز مؤلف، اگر تو برای تماشاگر باسواد و روشنفکر آن سوی دنیا از کوروساوا و تارکوفسکی حرف می‌زنی که خودش اصلش را خیلی بهتر از این کپی‌های نیم‌بند گیرمی‌آورد و می‌بیند. اگر برای ایرانی جماعت می‌سازی که اینها آخر به کار کدام تماشاگری می‌آید؟

نگار متّحده دربارهٔ فنِّ تدوینِ بیضایی در این فیلم نظریّاتِ نوینی پیش نهاده‌است.[۷]

بازیگران

عوامل

جایزه‌ها

  • لوح زرّین بهترین فیلمبرداری در جشنوارهٔ فیلم فجر ۱۳۶۶
  • کاندیدای بهترین موسیقی از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶
  • نامزد لوح زرین بهترین تدوین از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶
  • کاندیدای بهترین صدابرداری از جشنواره فیلم فجر ۱۳۶۶

جستارهای وابسته

پانویس

  1. بیضایی، «وقت دیگر شاید».
  2. بیضایی، بهرام. وقت دیگر شاید. تهران: انتشارات ابتکار. ۱۳۶۸.
  3. −، «کارنامه»، ۹۲.
  4. جعفری‌نژاد، «خواب‌های طلایی»، ۸۸.
  5. نورایی، «ریشه‌ها»، ۳۸.
  6. نوری، «دلیل نبوغ هیچکاک: شاید وقتی دیگر!».
  7. Mottahedeh, Negar (2000). "Bahram Bayzai's Maybe . . . Some Other Time: The un-Present-able Iran". Camera Obscura. 15 (1): 163–191.

منابع

  • − (بهمن ۱۳۷۱). «کارنامه». فیلم (ضمیمهٔ ۱۳۷): ۴۹-۱۲۸.
  • https://web.archive.org/web/20100102182452/http://iranactor.com/films/1366/shayad%20vaghti%20digar.htm
  • بیضایی، بهرام (۱۳۶۸). وقت دیگر شاید. تهران: انتشارات ابتکار.
  • عظیمی، شاهپور (۱۳۹۴). «داستان بی‌پایان: از کنار هم می‌گذریم (۱): نگاهی به «شاید وقتی دیگر» اثر بهرام بیضایی». فیلم. دریافت‌شده در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۶.
  • جعفری‌نژاد، شهرام (دی ۱۳۹۶). «خواب‌های طلایی». فیلم (۵۳۶): ۸۴-۸۹.
  • صادقی، قطب‌الدین (تیر ۱۳۶۷). «به دنیا آمدن زن یک اشتباه بود؟». آدینه (۲۵): ۳۲-۳۷.
  • کاوه، علیرضا (۱۳۹۸). بیننده‌ی فیلم. تهران: روزنه کار. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۷۸۷۶-۴۰-۴.
  • کریمی، ایرج. «تشریح یک کابوس». فیلم (۷۳): ۴۱-۴۲.
  • نورایی، جهانبخش (مرداد ۱۳۶۷). «ریشه‌ها». فیلم (۶۶): ۳۸-۴۱.
  • نوری، پرویز (۱۹ آبان ۱۳۶۷). «دلیل نبوغ هیچکاک: شاید وقتی دیگر!». هدف (۱۶۵).
  • Mottahedeh, Negar (2000). "Bahram Bayzai's Maybe . . . Some Other Time: The un-Present-able Iran". Camera Obscura. 15 (1): 163–191.
  • Mottahedeh, Negar (2008). Displaced Allegories: Post-Revolutionary Iranian Cinema. Durham: Duke University Press. ISBN 978-0822342755.

پیوند به بیرون