بنت الشلبیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از شانه (ترانه))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بنت الشلبیه

متن این بخش ترانه:

البنت الشلبية / عيونا لوزية
حبك من قلبي يا قلبي / إنتي عينيا

ترجمه:

دختر شلبیه / با چشمان بادامی
از قلبم دوستت دارم ای دل من / تو چشمانم هستی

بِنت الشَلَبیَّه نام یک ترانه فولکلور عربی است. این ترانه توسط خوانندگان بسیاری اجرا شده که از معروف‌ترین آن‌ها اجراهایی است که فیروز خوانندهٔ لبنانی انجام داده‌است.

نام[ویرایش]

نام این ترانه (دختر شلبیه) ممکن است به ناحیه سیلوس در جنوب کشور پرتغال اشاره کند که در عربی «شلب» نامیده می‌شود.[۱] این فرضیه، ریشهٔ ترانه را به موسیقی اندلس مرتبط می‌کند.

اصطلاح «بنت الشلبیه» به طور عام برای دختران و زنان زیباروی فلسطین و اورشلیم نیز به کار می‌رود. همچنین به غیر از اندلس و فلسطین، برخی ریشهٔ این ترانه را در موسیقی عراق، لبنان یا ترکیه نیز دانسته‌اند.[۲][۳]

اجراها[ویرایش]

در موسیقی عربی[ویرایش]

نسخه‌ای از این ترانه که فیروز در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی اجرا کرد، در موسیقی عربی مشهور است. این اجرا در مقام نهاوند است.[۴][۵]

از دیگر اجراهای این ترانهٔ عربی می‌توان به اجرای آن توسط گوگوش اشاره کرد که در فروردین سال ۱۳۵۵ در بغداد صورت گرفت.[۶]

در موسیقی ایرانی[ویرایش]

ترانهٔ شانه بر اساس ملودی بنت الشلبیهٔ فیروز ساخته شده‌است. شاعر این ترانهٔ فارسی، ناصر رستگارنژاد است و این قطعه ابتدا توسط پوران اجرا و در آلبوم اشکم دونه دونه منتشر شد (در این نسخه، عباس شاپوری آهنگساز و تنظیم‌کننده و انوشیروان روحانی نوازندهٔ پیانو بودند)، اما بعداً به صورت دوصدایی با ویگن نیز اجرا و منتشر شد.[۷][۸] شانه بعداً توسط خوانندگان بسیاری بازخوانی شد که یکی از اولین آن‌ها در فیلم بیم و امید ساختهٔ گرجی عبادیا بود که در آن گوگوش که در آن زمان بازیگری ۹ ساله بود ترانهٔ شانه را اجرا کرده‌است.[۹]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • سلیمان، ولید (۲۰ دسامبر ۲۰۱۷). «البنت الشلبية .. والقدس خير مقام». الرأی. دریافت‌شده در ۵ اکتبر ۲۰۱۹.
  • مقدم، پیام (۱۱ نوامبر ۲۰۱۸). «شانه بر گیسوان دختر چشم‌بادامی». پادکست مترونوم. قسمت اول. دریافت‌شده در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۹.