شافعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

برای دیگر کاربردها، بنگرید به شافعی (ابهام‌زادیی)

از مذاهب اسلام
اهل سنت


مذاهب فقهی

حنفی · مالکی · شافعی · حنبلی

مذاهب کلامی

ماتریدی · اشاعره · اثری · معتزلی

جنبش‌های فکری اهل سنت

دیوبندی · بریلوی · سلفی

ارکان دین اسلام

نماز · روزه · شهادت · زکات · حج

خلفای راشدین

ابوبکر · عمر · عثمان · علی ·

صحابه

سعید بن زید · زبیر · طلحه
سعد بن ابی‌وقاص · عبدالرحمن بن عوف
ابوعبیده جراح

مبانی فقه

قرآن · سنت · اجماع · قیاس · اجتهاد

کتب حدیث

صحیح بخاری · صحیح مسلم · سنن نسائی
سنن ابوداوود · سنن ترمذی· سنن ابن ماجه
الموطأ

مکان‌های مقدس

مکه · مدینه
بیت‌المقدس

شافعی مذهب غالب مسلمانان شرق آفریقا و جنوب شرق آسیا است.

شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت و جماعت از دین اسلام است؛ و از مذاهب فقهی و پیرو ابوعبدالله محمد ادریس شافعی و از پیشوایان چهارگانه اهل سنت و جماعت است. شافعی بین سال‌های ۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در غزه به دنیا آمد و در سال ۲۰۴ وفات یافت. وی با ادغام کردن مذاهب حنفی و مالکی روشی نوین را بنا نهاد که از حدیث در آن بهره می‌جست.

دیدگاه[ویرایش]

در کلام پیرو ابوالحسن اشعری:

  1. کتاب
  2. سنت
  3. اجماع
  4. قیاس

را قبول داشت و قائل به استدلال بود ولی به استحسان و مصالح مرسله اعتناء نداشت و آن را مردود می‌شمرد.

ایمان در عقیده شافعیه دارای سه شرط عمده‌است:

شافعی نخستین کسی است که مسائل اصول فقه را تدوین و تألیف کرد در کتابی بنام الرساله.

مطالب این کتاب عبارت‌اند از:

  1. قرآن
  2. سنت
  3. ناسخ و منسوخ
  4. علل احادیث
  5. خبر واحد
  6. اجماع
  7. قیاس
  8. اجتهاد
  9. استحسان
  10. اختلاف

منابع استنباط شافعی عبارت‌اند[ویرایش]

کتاب[ویرایش]

او همانند دیگر فقیهان قرآن را در صدر همه منابع قرار می‌دهد و آن را نخستین منبع فقهی می‌داند و به ظواهر آن استدلال می‌کند مگر زمانی که دلیلی حاکی از آن که مقصود از آیه چیزی جز ظاهر آن است اقامه شود.

سنت[ویرایش]

شافعی از خبر واحد و عمل به آن بشدت دفاع کرده‌است مشروط به این که راوی ثقه و ضابط و حدیث به رسول خدا (ص) متصل باشد. او بر حنفیه خرده گرفته‌است که قیاس را بر خبر واحد مقدم داشته‌است. نیز شرایطی را که حنفیه و مالکیه برای عمل به خبر واحد گذاشته‌اند معتبر ندانسته، بر این باور است که در صورت اثبات صحت سنت و روایت پیروی از آن همانند پیروی از قرآن، واجب است. البته شافعی برای عمل به حدیث مرسل شرایطی گذاشت، مثلاً این که از احادیث مرسل سعید بن مسیب باشد.

اجماع[ویرایش]

وی به این دلیل که آگاهی یافتن از اتفاق نظر همگان ناممکن است اجماع را به معنای آگاهی نیافتن از نظر مخالف دانست و نظریه استاد خود مالک مبنی بر ارجعیت اجماع مردم مدینه را رد کرد و گفت: اجماع درجه نخست اجماع صحابه است.

مناطق شافعی پیروان این مذهب اکثراً در جنوب غربی آسیا هستند.

گفته صحابی[ویرایش]

شافعی در فتاوی قدیم خود به گفته صحابه عمل کرده‌است اما در فتاوی جدیدش، چنان‌که بسیاری از اصحابش می‌گویند به گفته صحابه استناد نکرده‌است دلیلش این است که وی گفته‌هایی از صحابه نقل کرده و سپس با آن‌ها به مخالفت پرداخته‌است. با این همه از گفتار او در کتاب الام برمی‌آید که وی گفته صحابی را تا زمانی که مخالفی برای آن پیدا نشود، حجت می‌دانسته‌است.

شکل کلی فقه شافعی[ویرایش]

  • گرایش فقهی او میانه گرایش اهل حدیث و اهل رای است، چرا که وی گرایش ابوحنیفه را با گرایش مالک درآمیخت، یعنی از طرفی با اصول و مبانی ابوحنیفه تا حدی موافقت کرد و از طرف دیگر در بها دادن به حدیث با مالک همراه شد، تا آن جا که در عراق و خراسان به اهل حدیث شهره شد و مردم بغداد نام (یاور سنت) بر او نهادند.
  • شافعی هنگامی که اختلاف میان دو شیوه حجاز و عراق [حدیث و رای] را دید تصمیم گرفت موضع خود را در این باره دقیقاً مشخص کند و شیوه‌ای خاص خویش برگزیند.

به همین دلیل برنامه‌ای روشن در استدلال کردن با حدیث و برخی از منابع تبعی در پیش گرفت و به دفاع از این برنامه برخاست و مخالفان برنامه خود را، خواه عراقی یا حجازی، مورد حمله قرارداد.

  • شافعی در فهم متون کتاب و سنت، مسلکِ معتبر دانستن ظاهر را برگزید و از ظاهر فراتر نرفت. زیرا وی بر این عقیده بود که مبنا قرار دادن چیزی جز ظاهر این متون مبنا گرفتن گمان و و وهم است که خاستگاه نادرستی‌های بسیار و درستی‌های اندک است و از طرف دیگر باید احکام براساس برهان‌هایی که نتایج‌شان همیشه درست خواهد بود استوار گردد نه براساس استدلال‌های ضعیف.
  • اصول و منابع استنباط شافعی دارای جهت‌گیری عملی و نظری توامان است.

او به مسائل فرضی اهمیتی نمی‌دهد و تنها از احکام و امور واقعی که وجود خارجی دارند بحث و جستجو می‌کند و به همین دلیل در فقه او مسایل فرضیِ اندکی می‌یابیم.

  • در گفته‌های شافعی میان آرای قدیم و جدید او اختلاف بسیاری است و گاه در یک مسئله سه نظر داده‌است.

همین اختلاف پویایی و حیات فقه شافعی را پدیدآورده و مجتهدان پس از او را در برابر آرای گوناگونی قرار داده تا هر کدام را مطابق شرایط و اوضاع، به پذیرش و اجرا سزاوارتر یافتند برگزینند.

منابع[ویرایش]

  • دکتر: الشکعة، مصطفی. (الأئمة الأربعة) ، دارالکتاب اللبنانی، چاپ بیروت، سال انتشار ۱۹۸۵ میلادی به (عرب).

The Shafi‘i (Arabic: شافعيShāfiʿī, alternative spelling Shafei) madhhab is one of the four schools of Islamic law in Sunni Islam.[1][2] It was founded by the Arab scholar Al-Shafi‘i, a pupil of Malik, in the early 9th century.[3][4] The other three schools of Sunni jurisprudence are Hanafi, Maliki and Hanbali.[1][2]

The Shafi school predominantly relies on the Quran and the Hadiths for Sharia.[3][5] Where passages of Quran and Hadiths are ambiguous, the school first seeks religious law guidance from Ijma – the consensus of Scholars (Community of Islamic scholars).[6] If there was no consensus, the Shafi‘i school relies on individual opinion (Ijtihad) of the companions of Muhammad, followed by analogy.[3]

The Shafi‘i school was, in the early history of Islam, the most followed ideology for Sharia.[citation needed] However, with the Ottoman Empire's expansion and patronage, it was replaced with the Hanafi school in many parts of the Muslim world.[5] One of the many differences between the Shafi‘i and Hanafi schools is that the Shafi‘i school does not consider Istihsan (judicial discretion by suitably qualified legal scholars) as an acceptable source of religious law because it amounts to "human legislation" of Islamic law.[7][not specific enough to verify]

The Shafi‘i school is now predominantly found in Somalia, Eritrea, Ethiopia, Djibouti, eastern Egypt, the Swahili coast, Hijaz, Yemen, Kurdish regions of the Middle East, Dagestan, Chechen and Ingush regions of the Caucasus, Indonesia, Malaysia, Sri Lanka, Maldives, Kerala and some other coastal regions in India, Singapore, Myanmar, Thailand, Brunei, and the Philippines.[8]

Principles

The Shafi‘i school of thought regards five sources of jurisprudence as having binding authority. In hierarchical order, these are: the Quran, the hadiths — that is, sayings, customs and practices of Muhammad, the ijmā' (consensus of Sahabah, the community of Muhammad's companions),[9] the individual opinions of Sahaba with preference to one closest to the issue as ijtihad, and finally qiyas (analogy).[3] Although al-Shafi‘i's legal methodology rejected custom or local practice as a constitutive source of law, this did not mean that he or his followers denied any elasticity in the Shariah.[10] The Shafi‘i school also rejects two sources of Sharia that are accepted in other major schools of Islam—Istihsan (juristic preference, promoting the interest of Islam) and Istislah (public interest).[11][12] The jurisprudence principle of Istihsan and Istislah admitted religious laws that had no textual basis in either the Quran or Hadiths, but were based on the opinions of Islamic scholars as promoting the interest of Islam and its universalization goals.[13] The Shafi‘i school rejected these two principles, stating that these methods rely on subjective human opinions, and have potential for corruption and adjustment to political context and time.[11][12]

The foundational text for the Shafi‘i school is Al-Risala ("The Message") by the founder of the school, Al-Shafi‘i. It outlines the principles of Shafi‘i fiqh as well as the derived jurisprudence.[14] Al-Risala became an influential book to other Sunni Islam fiqhs as well, as the oldest surviving Arabic work on Islamic legal theory.[15][page needed]

History

An approximate color map showing where the Shafi‘i school (dark blue) is the most prominent.

The Shafi‘i madhhab was spread by Al-Shafi‘i students in Cairo, Mecca and Baghdad. It became widely accepted in early history of Islam. The chief representative of the Iraqi school was Abu Ishaq al-Shirazi, whilst in Khorasan, the Shafi‘i school was spread by al-Juwayni and al-Iraqi. These two branches merged around Ibn al-Salah and his father.[citation needed]

The Shafi‘i jurisprudence was adopted as the official law during the Great Seljuq Empire, Zengid dynasty, Ayyubid dynasty and later the Mamluk Sultanate (Cairo), where it saw its widest application. It was also adopted by the Kathiri state in Hadhramawt and most of rule of the Sharif of Mecca.[citation needed]

With the establishment and expansion of Ottoman Empire in West Asia and Turkic Sultanates in Central and South Asia, Shafi‘i school was replaced with Hanafi school, in part because Hanafites allowed Istihsan (juristic preference) that allowed the rulers flexibility in interpreting the religious law to their administrative preferences.[7] The Sultanates along the littoral regions of the Horn of Africa and the Arabian peninsula adhered to the Shafi‘i school and were the primary drivers of its maritime military expansion into many Asian and East African coastal regions of the Indian Ocean, particularly from the 12th through the 18th century.[16][not specific enough to verify][17][not specific enough to verify]

Demographics

The Shafi‘i school is presently predominant in the following parts of the Muslim world:[8]

Shafi‘i school is the second largest school of Sunni madhhabs by number of adherents, states Saeed in his 2008 book.[2] However, a UNC publication considers the Maliki school as second largest, and the Hanafi madhhab the largest, with Shafi‘i as third largest.[8] The demographic data by each fiqh, for each nation, is unavailable and the relative demographic size are estimates.

Notable Shafi‘is

Contemporary Shafi‘i scholars

See also

Notes

  1. ^ a b Hallaq 2009, p. 31.
  2. ^ a b c Abdullah Saeed (2008), The Qur'an: An Introduction, Routledge, ISBN 978-0415421256, p. 17
  3. ^ a b c d Hisham M. Ramadan (2006), Understanding Islamic Law: From Classical to Contemporary, Rowman Altamira, ISBN 978-0759109919, pp. 27-28
  4. ^ Hashim Kamali 2008, p. 77.
  5. ^ a b Shafi‘iyyah Bulend Shanay, Lancaster University
  6. ^ Syafiq Hasyim (2005), Understanding Women in Islam: An Indonesian Perspective, Equinox, ISBN 978-9793780191, pp. 75-77
  7. ^ a b Wael B. Hallaq (2009), Sharī'a: Theory, Practice, Transformations, Cambridge University Press, ISBN 978-0521861472, pp. 58-71
  8. ^ a b c Jurisprudence and Law - Islam Reorienting the Veil, University of North Carolina (2009)
  9. ^ Badr al-Din al-Zarkashi (1393), Al-Bahr Al-Muhit, Vol 6, pp. 209
  10. ^ A.C. Brown, Jonathan (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. p. 39. ISBN 978-1780744209.
  11. ^ a b Istislah The Oxford Dictionary of Islam, Oxford University Press
  12. ^ a b Istihsan The Oxford Dictionary of Islam, Oxford University Press
  13. ^ Lloyd Ridgeon (2003), Major World Religions: From Their Origins to the Present, Routledge, ISBN 978-0415297967, pp. 259–262
  14. ^ Majid Khadduri (1961), Islamic Jurisprudence: Shafi‘i's Risala, Johns Hopkins University Press, pp. 14–22
  15. ^ Joseph Lowry (translator), Al-Shafi‘i: The Epistle on Legal Theory, Risalah fi usul al-fiqh, New York University Press, 2013, ISBN 978-0814769980
  16. ^ Randall L. Pouwels (2002), Horn and Crescent: Cultural Change and Traditional Islam, Cambridge University Press, ISBN 978-0521523097, pp 88-159
  17. ^ MN Pearson (2000), The Indian Ocean and the Red Sea, in The History of Islam in Africa (Ed: Nehemia Levtzion, Randall Pouwels), Ohio University Press, ISBN 978-0821412978, Chapter 2
  18. ^ UNION OF THE COMOROS 2013 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT U.S. State Department (2014), Quote: "The law provides sanctions for any religious practice other than the Sunni Shafi‘i doctrine of Islam and for prosecution of converts from Islam, and bans proselytizing for any religion except Islam."
  19. ^ A.C. Brown, Jonathan (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. p. 105. ISBN 978-1-78074-420-9.
  20. ^ A.C. Brown, Jonathan (2014). Misquoting Muhammad: The Challenge and Choices of Interpreting the Prophet's Legacy. Oneworld Publications. p. 303. ISBN 978-1-78074-420-9.

References

  • Hallaq, Wael B. (2009). An Introduction to Islamic Law. Cambridge University Press. ISBN 9780521678735.
  • Hashim Kamali, Mohammad (2008). Shari'ah Law: An Introduction. Oneworld Publications. ISBN 978-1851685653.
  • Yahia, Mohyddin (2009). Shafi‘i et les deux sources de la loi islamique, Turnhout: Brepols Publishers, ISBN 978-2-503-53181-6
  • Rippin, Andrew (2005). Muslims: Their Religious Beliefs and Practices (3rd ed.). London: Routledge. pp. 90–93. ISBN 0-415-34888-9.
  • Calder, Norman, Jawid Mojaddedi, and Andrew Rippin (2003). Classical Islam: A Sourcebook of Religious Literature. London: Routledge. Section 7.1.
  • Schacht, Joseph (1950). The Origins of Muhammadan Jurisprudence. Oxford: Oxford University. pp. 16.
  • Khadduri, Majid (1987). Islamic Jurisprudence: Shafi‘i's Risala. Cambridge: Islamic Texts Society. pp. 286.
  • Abd Majid, Mahmood (2007). Tajdid Fiqh Al-Imam Al-Syafi'i. Seminar pemikiran Tajdid Imam As Shafie 2007.
  • al-Shafi‘i, Muhammad b. Idris, "The Book of the Amalgamation of Knowledge" translated by A.Y. Musa in Hadith as Scripture: Discussions on The Authority Of Prophetic Traditions in Islam, New York: Palgrave, 2008

Further reading

  • Joseph Lowry (translator), Al-Shafi‘i: The Epistle on Legal Theory (Risalah fi usul al-fiqh), New York University Press, 2013, ISBN 978-0814769980.
  • Cilardo, Agostino, "Shafi‘i Fiqh", in Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.), edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014. ISBN 1610691776.

External links