شیوه‌نامه آبشاری (نگارش سند)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سی‌اس‌اس CSS)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شیوه‌نامه آبشاری (نگارش سند)
CSS3 logo and wordmark.svg
پسوند(های) نام پرونده
.css
نوع رسانهٔ اینترنتی
text/css
شناسانه نوع یکسان
public.css
توسعه‌یافته توسطائتلاف وب جهان‌گستر
هیکون ویوم لای، برت باس
ارائهٔ اولیه۱۷ دسامبر ۱۹۹۶؛ ۲۳ سال پیش (۱۹۹۶-۱۲-17)
گونهزبان شیوه‌نامه (سبک نگارش)
استاندارد بین‌المللی
وبگاه
استانداردهای وب

HTML
RDF
CSS
DOM
XHTML
XML
SVG
W3C
DHTML

شیوه‌نامه آبشاری (به انگلیسی: Cascading Style Sheets) با کوته‌نوشت سی‌اس‌اس (به انگلیسی: CSS) یک زبان برای ساخت شیوه‌نامه است که از آن برای توصیف نمایش یک سند (که به یکی از زبان‌های نشانه‌گذاری مثل HTML نوشته شده‌است) استفاده می‌شود.[۱] سی‌اس‌اس یکی از فن‌آوری های بنیادین (در کنار HTML و جاوا اسکریپت) در وب جهان‌گستر است.[۲]

سی‌اس‌اس روشی ساده برای نمایش چیدمان و جلوه‌های تصویری (مانند نوع قلم، رنگ و اندازه‌ها) بر صفحه‌های وب است.[۳] سی‌اس‌اس از جنس زبان‌های نشانه‌گذاری، با ساختار متن سادهٔ رایانه هستند و درون هرکدام، دستورهایی آبشار مانند و پی‌درپی، برای چگونگی نمایش هر صفحه وب افزوده می‌شود. به گفته‌ای ساده‌تر، این دستورها روش نشان داده شدن قلم‌ها و اندازه‌شان، رنگ‌ها و پس زمینه‌ها، روش چیدمان موزاییک‌های دربرگیرنده داده‌ها (دیواره‌ها)، و بسیاری دیگر از عنصرهای ساختار هر صفحه وب را، درون خود جای می‌دهند.

بیشترین استفاده‌ای که از این زبان در حال حاضر می‌شود مشخص کردن سبک صفحهٔ وب اچ‌تی‌ام‌ال و اکس‌اچ‌تی‌ام‌ال است ولی آن را می‌توان بر هر نوع مستند اکس‌ام‌ال از جمله اس‌وی‌جی و اکس‌یوال اعمال کرد. نگهداری و تغییر مشخصات سی‌اس‌اس به عهدهٔ کنسرسیوم وب جهانگستر است.

استانداردهای تازه[ویرایش]

در بحث طراحی با استانداردهای وب، همه ساختار گرافیکی و تصویری صفحه‌های وب باید درون این سی‌اس‌اس قرار گیرد و لابه‌لای صفحه‌های وب نباید دستورهایی از این جنس، برای درج چگونگی نمایش صفحه‌ها نوشته شود. به بیانی دیگر، ساختار سند و متن در هر صفحه، باید پاکیزه باشد و دستورهای چگونگی نمایش و زیبایی، همگی یکسره در سی‌اس‌اس افزوده شوند.

برتری‌ها[ویرایش]

با اینکه در سال‌های نخست پیدایش طراحی وب، طراح‌ها از جدول‌ها و ترفند پنهان‌سازی آن‌ها برای چیدمان کمک می‌گرفتند، روش مدرن طراحی وب، این روند را منسوخ کرده‌است. چیدمان اکنون، تنها با دیواره (یا DIV)، که برتری‌های فراوانی نسبت به جدول‌ها (یا TABLE) دارند، انجام می‌شود. هر دیواره، یک موزاییک مجازی بخش‌کننده صفحه‌است که کار چیدمان را آسان‌تر انجام می‌دهد. جدول‌ها به جایگاه نمایش داده‌های ستونی خود بازگشتند و دیگر از آن‌ها برای چیدن داده‌های صفحه‌های وب استفاده نمی‌شود. سی‌اس‌اس، افزون بر سبک تر کردن هر صفحه وب و پاک‌تر کردن آن، از داده‌های تصویری و نمایشی استاندارد، روش طراحی وب را به میزان فراوانی آسان تر و دسترسایی و کارایی وب را بهتر کرده‌اند.

پهنای باند[ویرایش]

یک فایل سی‌اس‌اس معمولاً در حافظه پنهان مرورگر ذخیره می‌شود، بنابراین می‌تواند بدون نیاز به بازخوانی در چندین صفحه استفاده شود که این امر باعث کاهش تبادل اطلاعات در شبکه می‌شود.

نسخه‌ها[ویرایش]

سی‌اس‌اس، روش چاپ شدن، روش شنیده شدن صدا برای کاربرانی با مشکل دسترسایی، و دستورهای فراوان دیگری را برای چگونگی نمایش سایه زیر قلم‌ها و پس زمینه‌های هر صفحه وب را در خود جای می‌دهند. آخرین نسخه پیشنهاد شده از استاندارد سی‌اس‌اس، نسخه ۳ می‌باشد که هنوز در مسیر پیشنهادی قرار دارد و مرورگرهای اینترنتی، هنوز تمام دستورهایش را پشتیبانی نمی‌کنند.

نحوه استفاده[ویرایش]

برای درج CSS در یک سند اچ‌تی‌ام‌ال از یکی از سه روش زیر می‌توان بهره گرفت:

  • شیوه‌نامهٔ خارجی
در این روش برای اتصال یک سند CSS که با پسوند .css شناخته می‌شود، از تگ <link> در قسمت <head> استفاده می‌شود. مثال:
<head>
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="mystyle.css"/>
</head>
  • شیوه‌نامهٔ داخلی
شیوه‌نامهٔ داخلی در قسمت <head> در سند اچ‌تی‌ام‌ال، با استفاده از تگ <style> معین می‌گردد. مانند زیر:
<head>
<style type="text/css">
hr {color:sienna;}
p {margin-left:20px;}
</style>
</head>
  • شیوه‌نامهٔ درون خطی
در این روش مشخصات شیوه‌نامهٔ در تگ مربوطه ذکر می‌شود. مانند زیر:
<p style="color:sienna;margin-left:20px">این بندی جدید است.</p>

اولویت انتخاب قوانین[ویرایش]

معمولاً دلیل اثر نداشتن قوانین CSS بر روی برخی عناصر اهمیت متفاوت انتخابگر (selector)ها می‌باشد. برای به حداقل رساندن زمان پیدا کردن باگ‌ها می‌بایست با طرز کار مفسر مرورگرها آشنایی کافی داشته باشید. در بیشتر موارد چنین مشکلاتی زمانی پیش می‌آیند که جایی در قوانین CSS تان انتخابگری با اولویت بیشتر تعریف کرده‌اید.

نحوه محاسبه اولویت[ویرایش]

  • روش اول: از 0 شروع کنید، برای خصوصیت (attribute) استایل 1000 را اضافه کنید؛ برای هر شناسه 100 اضافه کنید؛ برای هر خصوصیت، کلاس یا شبه کلاس 10 اضافه کنید؛ برای هر نام عنصر یا شبه عنصر 1 اضافه کنید. بنابراین در انتخابگر
body #content .data img:hover

ارزش اولویت 122 خواهد بود (0,1،2,2 یا 0122): 100 برای

#content

، 10 برای

.data

، 10 برای

:hover

، 1 برای

body

و 1 برای

img
  • روش دوم: تعداد خصوصیت‌های شناسه در انتخابگر را بشمارید (= a). تعداد سایر خصوصیت‌ها و شبه کلاس‌ها در انتخابگر را بشمارید (= b). تعداد نام عناصر و شبه عناصر در انتخابگر را نیز بشمارید (= c). الحاق سه عدد a-b-c ارزش اولویت را نشان می‌دهد.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "CSS developer guide". Mozilla Developer Network. Archived from the original on 2015-09-25. Retrieved 2015-09-24.
  2. Flanagan, David. JavaScript - The definitive guide (6 ed.). p. 1. JavaScript is part of the triad of technologies that all Web developers must learn: HTML to specify the content of web pages, CSS to specify the presentation of web pages, and JavaScript to specify the behaviour of web pages.
  3. "HTML & CSS". W3C. Retrieved 10 February 2012.
  4. «اولویت CSS: هر آنچه باید بدانید». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۳.

پیوند به بیرون[ویرایش]