پرش به محتوا

سیلاب‌دشت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سیلاب‌دشت رودخانه پارانا در محل تلاقی آن با سرچشمه رود پارانایبا (در سمت راست) و رود ورده، در نزدیکی پانوراما، برزیل

سیلاب‌دشت[۱][۲] یا دشت سیلابی[۳] (به انگلیسی: Floodplain) سرزمین پست و همواری است که در مجاورت رودخانه قرار دارد و اگر رود طغیان کند، سیل آن دشت را فرا می‌گیرد.[۴]

دشت‌های سیلابی از کناره‌های کانال رودخانه تا پایه دره محصورکننده امتداد دارند، سیلاب‌دشت، منطقه‌ای از زمین مجاور رودخانه‌ای است که از کرانه‌های مجرای آن تا پایه دیواره‌های دره محصور امتداد دارد و در دوره‌هایی که دبی یا آبدهی رودخانه زیاد است دچار سیل می‌شود.[۵] خاک‌ها به‌طور معمول شامل رس، لای، ماسه و شن‌هایی هستند که در هنگام سیل رسوب می‌کنند.[۶]

به دلیل سیلاب‌های منظم، سیلاب‌دشت‌ها اغلب از حاصلخیزی خاک بالایی برخوردارند، زیرا مواد مغذی همراه با آب‌های سیل رسوب می‌کنند. این وضعیت می‌تواند کشاورزی را تشویق کند و برخی از مناطق مهم کشاورزی مانند حوضه آبریز رودهای نیل، می‌سی‌سی‌پی از دشت‌های سیلابی به شدت بهره‌برداری می‌کنند. مناطق کشاورزی و شهری در نزدیکی یا روی دشت‌های سیلابی توسعه یافته‌اند تا از خاک غنی و آب شیرین بهره‌مند شوند. با این حال، خطر بروز سیل منجر به افزایش تلاش‌ها برای مهار سیل شده است.

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «سیلاب‌دشت، دشت سیلابی» [زمین‌شناسی] هم‌ارزِ «flood plain/ floodplain/ flood-plain, floodland»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سوم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۵۰-۸ (ذیل سرواژهٔ سیلاب‌دشت)
  2. «راهنمای مهار سیلاب رودخانه (روش‌های سازه‌ای) نشریه شماره ۲۴۲» (PDF). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. ۱۳۸۰. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۶ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۱۵.
  3. مُر، فرید؛ مدبری، سروش (۱۳۹۱). فرهنگ جامع علوم زمین. فرهنگ معاصر. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۱۰۵-۰۴۰-۴.
  4. «floodplain | National Geographic Society». education.nationalgeographic.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۲۷.
  5. «What is a floodplain?» (PDF).
  6. Schindler, Stefan; O’Neill, Fionnuala H.; Biró, Marianna; Damm, Christian; Gasso, Viktor; Kanka, Robert; van der Sluis, Theo; Krug, Andreas; Lauwaars, Sophie G. (2016-06-01). "Multifunctional floodplain management and biodiversity effects: a knowledge synthesis for six European countries". Biodiversity and Conservation (به انگلیسی). 25 (7): 1349–1382. doi:10.1007/s10531-016-1129-3. ISSN 1572-9710.