سیروس گرجستانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سیروس گرجستانی
Sirous Gorjestani 1398111411570195619568724.jpg
گرجستانی در بهمن ۱۳۹۸
نام اصلی علی‌اکبر محمودزاده گرجستانی
زمینه فعالیت سینما و تلویزیون
تولد ۲۵ اسفند ۱۳۲۳
بندر انزلی[۱]
مرگ ۱۲ تیر ۱۳۹۹ (۷۵ سال)
بیمارستان لواسانی تهران
مدفن قطعه هنرمندان بهشت زهرا
ملیت ایرانی
پیشه هنرپیشه
سال‌های فعالیت ۱۳۴۵–۱۳۹۹
فرزندان سیاوش گرجستانی

علی اکبر محمودزاده گرجستانی با نام هنری سیروس گرجستانی (زادهٔ ۲۵ اسفند ۱۳۲۳ در بندر انزلی – درگذشتهٔ ۱۲ تیر ۱۳۹۹ در تهران)[۲] هنرپیشه تئاتر، سینما و تلویزیون ایرانی بود.[۳][۴] او دارای مدرک درجه ۲ هنری از وزارت فرهنگ و هنر بود.

گرجستانی فعالیت در تئاتر را در سال ۱۳۴۹ و فعالیت در تلویزیون را در سال ۱۳۵۶ آغاز کرد و پس از آن به استخدام وزارت فرهنگ و هنر، و ارشاد کنونی درآمد. پس از انقلاب، او فعالیت سینمایی را با بازی در فیلم فریاد مجاهد در سال ۱۳۵۸ آغاز کرد. وی همچنین در عرصهٔ ورزش نیز فعال بوده و به مدت ۴ سال بازیکن باشگاه فوتبال شاهین تهران بوده‌است.[۵]

آغاز زندگی[ویرایش]

سیروس گرجستانی با نام اصلی علی‌اکبر محمودزاده‌ گرجستانی ۲۵ اسفند ۱۳۲۳ در بندر انزلی به دنیا آمد. او اصالتی آذری داشت و گفته می‌شود که پدر او از باکو به ایران مهاجرت کرده بود. هشت ساله بود که پدر و مادرش به تهران محله ناصرخسرو، کوچه مروی کوچ کردند. گرجستانی در خاطراتش از آن دوران به یاد می‌آورد که کلاس دوم ابتدایی، بغل‌دستی‌هایش که دو تا «بچه‌تهرون» بودند چطور پس کله‌اش می‌زدند و لهجه‌ی رشتی‌اش را مسخره می‌کردند. همین بود که باعث شد مدت‌ها در خانه جلوی آینه بنشیند و لهجه‌ی «تهرونی» را تمرین کند. او آنقدر برای این کار انگیزه و استعداد داشت که به قول خودش از کلاس سوم دیگر مانند «آنها» حرف می‌زد.

فوتبال[ویرایش]

سیروس گرجستانی زمانی که دانش آموز مقطع هفتم بود و حدودا ۱۴ سال داشت، پدر و مادرش از هم جدا شدند و سیروس پیش مادر و ناپدری‌اش بزرگ شد. پدرش پیرمردی دستفروش و دوره‌گرد بود که خرجش را می‌داد. در نوجوانی از بازی‌کردن فوتبال در کوچه‌ها و زمین‌های خاکی محله به سمت فوتبال حرفه‌ای کشیده شد. با تشویق دور و بری‌ها به باشگاه شاهین (پرسپولیس فعلی) رفت و در تیم نوجوانان آن عضو شد. پس از بازی در رده‌های پایین باشگاه، به دسته‌ی نخست رسید و چهار سال در سطح نخست فوتبال آن زمان در کنار بازیکنانی مانند همایون بهزادی و ناصر ابراهیمی بازی کرد.

سیروس گرجستانی بیشتر وقت‌ها به جای نشستن سر کلاس درس در ورزشگاه امجدیه فوتبال بازی می‌کرد. او در نهایت، در ۲۴ ساگی دیپلم گرفت. اما فوتبال، همه وقت و زمان او را می‌گرفت و به همین دلیل از ورزش دل برید و در کارخانه آزمایش به عنوان انباردار مشغول شد. پس از گرفتن نخستین دستمزد، به قصد احترام و تقدیم آن به پدرش، به دیدار او رفت. اما پدرش را نیافت و با وجود تلاش های زیادی که انجام داد، هرگز پدرش را پیدا نکرد.

بازیگری[ویرایش]

سیروس گرجستانی در ۱۳۴۸ خورشیدی با هادی اسلامی در کارخانه آزمایش همکار بود. این ارتباط و دوستی یکسال بعد باعث نخستین تجربه بازیگری گرجستانی در تئاتر بود. سیروس گرجستانی تئاتر را از نمایش سنگلج آغاز کرد تا اینکه در ۱۳۵۱ خورشیدی وارد اداره تئاتر شد و تئاتر سنگ و سرنا را بازی کرد. وی در سال ۱۳۴۵ هم در دو فیلم سینمایی با نام‌های بیست سال انتظار و مأمور دو جانبه بازی کرده بود.[۶] او که کار انبارداری را رها کرده و به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمده بود در نهایت در ۱۳۵۶ خورشیدی با سریال تلاش ساخته شعاع‌الدین مصطفی‌زاده دوباره جلوی دوربین رفت.

سیروس گرجستانی پس از انقلاب و در ۱۳۵۸ خورشیدی با فیلم مجاهد پس از وقفه‌ای کوتاه به عرصه بازیگری بازگشت. گرجستانی در همان سال در فیلم چوپانان کویر به کارگردانی حسین محجوب نیز ایفای نقش کرد. در ۲ سال پایانی دهه ۱۳۵۰خورشیدی او در چند فیلم سینمایی دیگر همچون گفت هرسه نفرشان (۱۳۵۹) و آقای هیروگلیف (۱۳۵۹)  ساخته غلامعلی عرفان نیز بازی کرد. در سال ۱۳۶۲ در فیلم دادشاه به کارگردانی حبیب کاووش و تله‌تئاتر هنگامه شیرین وصل به کارگردانی هادی مرزبان و نمایش مخمصه به کارگردانی فرهاد مجدآبادی بازی کرد.

سیروس گرجستانی بین سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۹ دست کم در ۶۸ اثر تلویزیونی بازی کرد که به یاد ماندنی‌ترین آنها شاید نقش‌آفرینی او در سریال شهریار باشد؛ نقشی که خودش می‌گوید علت خوب شدنش این بود که سر و شکل و هیبت استاد شهریار در سال‌های پیری، او را به یاد پدر پیرش می‌انداخت و به قول خودش «شهریار گرچه نقش سختی بود اما برای من آسان‌ترین نقش شهریار بود؛ برای اینکه شهریار تمام ویژگی‌های پدر خدابیامرزم - هیکلش، قیافه‌اش، حرف‌زدنش - را داشت. من در واقع پدرم را بازی کردم».

گرجستانی در فاصله‌ی سال‌های ۴۹ تا ۷۸ با حدود بیست و چند نمایش روی صحنه رفت و نامش در فهرست بازیگران دست کم ۴۷ فیلم سینمایی هم دیده می‌شود. گرچه خودش دوست داشت به عنوان هنرپیشه سینما شناخته شود اما با وجود تعدد کارهای سینمایی‌اش بیشتر به عنوان هنرپیشه تلویزیون شناخته می‌شود که از این بابت متأسف بود. او در بسیاری از سریال‌های پرمخاطب تلویزیون مانند سریال امام‌علی، کیف انگلیسی، کلاه پهلوی، صاحبدلان، متهم گریخت، پشت کنکوری‌ها و کاکتوس» بازی کرده بود. اما به عقیده‌ی خودش با بازی در «پروژه‌ی اصغر فرهادی» - سریالی به نام یادداشت‌های کودکی که فرهادی نویسنده‌اش بود - دوران شکوفایی حرفه‌ای او آغاز شد.

اصغر فرهادی، گرجستانی را در تئاتر «معرکه در معرکه» اثر داوود میرباقری، دیده بود؛ نمایشی که هم برای گرجستانی موفقیتی حرفه‌ای بود و هم باعث دوستی او با میرباقری شد؛ رفاقتی که منجر به همکاری آنها در دو نمایش دیگر و همچنین سریال‌های امام علی، شاهگوش و دندون طلا، و فیلم‌های سینمایی مسافر ری، ساحره، و آدم‌برفی شد.

درگذشت[ویرایش]

مراسم خاکسپاری سیروس گرجستانی

سیروس گرجستانی پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۳۹۹ به‌علت سکته قلبی در بیمارستان لواسانی تهران درگذشت.[۷][۸] پیکر او در ۱۴ تیر ۱۳۹۹ در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.[۹]

فیلم‌شناسی[ویرایش]

سینما[ویرایش]

تلویزیون[ویرایش]

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۹۹ شاهرگ بازیگر جلال اشکذری در نقش پدر محمدعلی شبکه ۲
۱۳۹۷–۱۳۹۸ دنگ و فنگ روزگار بازیگر جواد مزدآبادی در نقش «ولی اتفاقی» شبکه ۱
۱۳۹۷ شرایط خاص بازیگر وحید امیرخانی در نقش «اوس محمد مهرمنش» شبکه ۳
۱۳۹۶–۱۳۹۷ کوبار بازیگر فریدون حسن‌پور شبکه ۲
۱۳۹۶ آنام بازیگر جواد افشار شبکه ۳
۱۳۹۶ محکومین بازیگر حسین قناعت در نقش «آقای رضایی» شبکه ۱
۱۳۹۶ نوار زرد بازیگر پوریا آذربایجانی شبکه ۲
۱۳۹۵ همسایه‌ها بازیگر مهران غفوریان شبکه نسیم
۱۳۹۳ جاده چالوس بازیگر احمد معظمی پائیز ۱۳۹۳ - شبکه تهران[۱۱]
۱۳۹۲ تله فیلم «تولدی دیگر در شصت سالگی» بازیگر مهدی گلستانه
۱۳۹۱–۱۳۹۲ هفت‌سین بازیگر یدالله صمدی پخش در نوروز ۱۳۹۲ از شبکه تهران
۱۳۹۱ تله فیلم خلافکاران بازیگر ضیاء مجابی شبکه خانگی
۱۳۹۱ تله فیلم ماشین مش ممدلی بازیگر حمیدرضا شرفی شبکه ۱
۱۳۹۰ دختری به نام آهو بازیگر قدرت‌الله صلح‌میرزایی پخش در بهار ۱۳۹۱ از شبکه تهران
۱۳۸۹–۱۳۹۰ سه دونگ، سه دونگ بازیگر شاهد احمدلو پخش در رمضان ۱۳۹۰ از شبکه تهران
۱۳۸۳–۱۳۸۹ کلاه پهلوی بازیگر سید ضیاءالدین دری در نقش «یاور نیکوکار» شبکه ۱
۱۳۸۹ تله‌فیلم «فراموشی» بازیگر عباس رزیجی شبکه ۳ و شبکه خانگی
۱۳۸۹ خوش‌نشین‌ها بازیگر سعید آقاخانی در نقش «اردشیر شمشیری» پائیز ۱۳۸۹ از شبکه ۳ پخش شد.
۱۳۸۸–۱۳۸۹ زن‌بابا بازیگر سعید آقاخانی نوروز ۱۳۸۹ از شبکه ۳ پخش شد.
۱۳۸۸ گاوصندوق بازیگر مازیار میری شبکه ۳
۱۳۸۸ تله‌فیلم «ول کن دستمو» بازیگر مجتبی چراغعلی در نقش «صابر تجلی» شبکه ۳ و شبکه خانگی
۱۳۸۷ تله فیلم «ماه از روی سکو» بازیگر آرش معیریان شبکه ۲
۱۳۸۷ تله‌فیلم «عید به خانه می‌آید» بازیگر حسین لفافیان نوروز ۱۳۸۸ از شبکه ۳ پخش شد.
۱۳۸۷ شب می‌گذرد بازیگر راما قویدل شبکه تهران
۱۳۸۷ مأمور بدرقه بازیگر سعید سلطانی در رمضان ۱۳۸۷ از شبکه تهران پخش شد.
۱۳۸۴–۱۳۸۶ شهریار بازیگر کمال تبریزی آغاز پخش از سال ۱۳۸۶ در شبکه ۲
۱۳۸۵–۱۳۸۶ روزگار خوش حبیب‌آقا بازیگر مهدی مظلومی در نوروز ۱۳۸۶ از شبکه ۱ پخش شد.
۱۳۸۵ صاحبدلان بازیگر محمدحسین لطیفی رمضان ۱۳۸۵ از شبکه ۱ پخش شد.
۱۳۸۴ متهم گریخت بازیگر رضا عطاران در نقش «هاشم بابازاده» ماه رمضان ۱۳۸۴ از شبکه ۳ پخش شد.
۱۳۸۵–۱۳۸۳ رقص پرواز بازیگر احمد مرادپور شبکه ۲
۱۳۸۳–۱۳۸۴ تله فیلم «من+دشمن» بازیگر محمد نیاکانی شبکه ۱
۱۳۸۳ باجناغ‌ها بازیگر فرهاد آئیش شبکه تهران
۱۳۸۲ تله‌فیلم «صبح روز چهارم»[۱۲] بازیگر داریوش منتظری
۱۳۸۲ رانت‌خوار کوچک بازیگر حسین سهیلی‌زاده در نقش «اُشترخانی» ماه رمضان ۱۳۸۲ از شبکه تهران پخش شد.
۱۳۸۱–۱۳۸۲ در کنار هم بازیگر فتحعلی اویسی شبکه ۱
۱۳۸۱ پشت کنکوری‌ها بازیگر پریسا بخت‌آور ماه رمضان ۱۳۸۱ از شبکه تهران پخش شد.
۱۳۸۰–۱۳۸۱ آواز مه بازیگر حسینعلی لیالستانی شبکه ۱
۱۳۸۰ یادداشت‌های کودکی بازیگر پریسا بخت‌آور ماه رمضان ۱۳۸۰ از شبکه تهران پخش شد.
۱۳۷۴–۱۳۸۰ شیخ مفید بازیگر فریبرز صالح،
سیروس مقدم
شبکه ۱
۱۳۷۹ روزهای مه‌آلود بازیگر فیاض موسوی

در برنامه سیمای خانواده شبکه ۱ پخش می‌شد.

۱۳۷۵–۱۳۷۹ ولایت عشق بازیگر مهدی فخیم‌زاده شبکه ۱
۱۳۷۸ کیف انگلیسی بازیگر سید ضیاءالدین دری شبکه ۱ / در نقش بهادرخان
۱۳۷۷–۱۳۷۸ هتل هنرپیشه مهمان مرضیه برومند شبکه تهران/اپیزود شب فوتبال
۱۳۷۷–۱۳۷۸ زیر بازارچه بازیگر رضا ژیان در تعطیلات نوروز از شبکه ۲ پخش می‌شد.
۱۳۷۷ کاکتوس - سری نخست بازیگر محمدرضا هنرمند شبکه ۱
۱۳۷۵–۱۳۷۶ تهران ۱۱–۵۹۵ ج ۴۸ بازیگر مرضیه برومند شبکه تهران / بازی در اپیزود سیگار ممنوع، تصادف و همسایه‌ها
۱۳۷۵ برادران خورشید بازیگر جواد شمقدری در سینماها با عنوان طوفان شن به نمایش درآمد.
۱۳۷۴ شلیک نهایی بازیگر محسن شاه‌محمدی شبکه ۱
۱۳۷۳ همسران هنرپیشه مهمان بیژن بیرنگ،
مسعود رسام
شبکه ۲
۱۳۷۲–۱۳۷۳ اشتباه در اشتباه بازیگر جواد انصافی شبکه تهران
۱۳۷۲ سنگ و شیشه بازیگر جمشید حیدری شبکه ۲
۱۳۷۰–۱۳۷۱ تله‌تئاتر «واریتهٔ آمریکایی»[۱۳] بازیگر محمد رحمانیان کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن»
۱۳۷۵–۱۳۷۰ امام علی بازیگر داوود میرباقری در نقش «ابا قطام» (پدر قطام بنت شجنه)
۱۳۷۰ هزار برگ و هزار رنگ بازیگر حسین فردرو،
حسین محب‌اهری
قطعات نمایشی در برنامه کودک
۱۳۶۹ هشت بهشت بازیگر اکبر خواجویی
۱۳۶۹ آلبوم خانوادگی بازیگر محمد رحمانیان کارگردانان تلویزیونی: «شیرین جاهد» و «اسدالله ایمن»
۱۳۶۸ آخرین روز تابستان بازیگر شیرین جاهد،
حسین سحرخیز
در برنامه کودک پخش می‌شد.
۱۳۶۶–۱۳۶۸ با سلسله حکمت بازیگر اکبر خواجویی،
سیروس مقدم،
مرتضی جعفری
شبکه ۱
۱۳۶۷ تهران ۵۳ بازیگر هوشنگ توکلی شبکه ۱
۱۳۶۶ درخت دوستی بازیگر علی شوقیان،
سعید خاکسار
۱۳۶۶ مسابقه هفت خوان بازیگر علیرضا خمسه،
سوسن حریری
در برنامه کودک و نوجوان شبکه ۱ پخش می‌شد.
۱۳۶۶ تله‌تئاتر «اقدام به قتل» بازیگر ابوالحسن داوودی
۱۳۶۳–۱۳۶۶ کوچک جنگلی بازیگر بهروز افخمی
۱۳۶۵ تله فیلم آخرین گام بازیگر حسین فردرو شبکه ۱
۱۳۶۵ مدرس بازیگر هوشنگ توکلی کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن»
۱۳۶۲ مخمصه بازیگر فرهاد مجدآبادی نوروز ۱۳۶۳ از شبکه ۱ پخش شد.
۱۳۶۲ تله تئاتر هنگامه شیرین وصل بازیگر هادی مرزبان کارگردان تلویزیونی:مهوش جزایری
۱۳۵۶–۱۳۵۷ تلاش بازیگر شعاع‌الدین مصطفی‌زاده

شبکه خانگی[ویرایش]

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۹۴ دندون طلا بازیگر داوود میرباقری پخش در شبکه خانگی[۱۴]
۱۳۹۲ شاهگوش بازیگر داوود میرباقری پخش در شبکه خانگی[۱۵]

تئاتر[ویرایش]

  • «آنتیگون» به کارگردانی جمشید ملک پور ۱۳۶۰
  • «مخمصه» به کارگردانی فرهاد مجدآبادی ۱۳۶۲
  • «دکتر کنوک» به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۴
  • دکتر کنوک (اجرای دوباره) به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۸
  • «معرکه در معرکه» به کارگردانی سیاوش طهمورث ۱۳۶۸
  • «عشق آباد» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۶۹
  • عشق آباد (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۱
  • «دندون طلا» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۶۶
  • دندون طلا (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۸
  • «زیرگذر لوطی صالح» به کارگردانی هادی اسلامی
  • «سنگ و سرنا» به کارگردانی نصرت پرتوی ۱۳۴۹
  • «استر» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۰
  • «محراب» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۳
  • «آنتیگونه» به کارگردانی حمید ملک پور ۱۳۵۹
  • «دارالحکومه» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۸
  • «بلبل سرگشته» به کارگردانی صدرالدین حجازی ۱۳۶۶
  • «ماهان و کوشیار» به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۷
  • «معرکه در معرکه» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۰
  • معرکه در معرکه (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۵
  • «بکت» به کارگردانی مجید جعفری ۱۳۵۱
  • «سایه‌ای به دنبال من» به کارگردانی جواد خدادادی ۱۳۵۷
  • «آسید کاظم» به کارگردانی مجید مظفری ۱۳۵۹
  • بلبل سرگشته (اجرای دوباره) به کارگردانی علی نصیریان

پانویس[ویرایش]

  1. «تصاویر خاکسپاری و تدفین سیروس گرجستانی در آرامگاه ابدی».
  2. «سیروس گرجستانی از دنیا رفت». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۷-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۰۶.
  3. «سیروس گرجستانی از دنیا رفت». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۱۲ تیر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۱۲ تیر ۱۳۹۹.
  4. «سیروس گرجستانی بازیگر سینما و تلویزیون ایران درگذشت». صدای آمریکا فارسی. ۱۲ تیر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۰۲.
  5. «سیروس گرجستانی: ۴ سال بازیکن تیم فوتبال شاهین بودم». آنا. ۲۱ فروردین ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۳ تیر ۱۳۹۹.
  6. 2520 (۲۰۲۰-۰۷-۰۳). «درباره سیروس گرجستانی». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۱۵.
  7. «جزئیاتی کمترشنیده‌شده از زندگی پرحادثه سیروس گرجستانی». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۷-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۱۵.
  8. «سیروس گرجستانی درگذشت». خبرگزاری مهر. ۱۲ تیر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۰۲.
  9. 99999905 (۲۰۲۰-۰۷-۰۴). «مراسم خاکسپاری زنده‌یاد سیروس گرجستانی». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۷-۰۴.
  10. ««تپلی و من» فردا اکران می‌شود/ رونمایی از پوستر». خبرگزاری مهر.
  11. «آغاز پخش سریال «جاده چالوس» از امشب». جام‌جم سیما. ۲۴ آبان ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴.
  12. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال بیست و دوم، شمارهٔ ۳۱۳، صفحهٔ ۲۲، اسفند ۸۲
  13. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال نهم، شمارهٔ ۱۱۰، صفحهٔ ۲۳، شهریور ۷۰
  14. «پخش دندون طلا همراه با پشت صحنه». خبرگزاری ایرنا. ۱۰ مرداد ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۱ شهریور ۱۳۹۴.
  15. «اولین قسمت از سریال «شاهگوش» از عصر دوشنبه ۲۹ مهرماه ۱۳۹۲ در تهران توزیع شد». وبگاه رسمی مجموعه شاهگوش. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۲.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]