سید محمدرضا سعیدی
سید محمدرضا سعیدی | |
|---|---|
 مقبره سعیدی در قبرستان وادی السلام شهر قم | |
| زادهٔ | ۲ اردیبهشت ۱۳۰۸ مشهد، ایران |
| درگذشت | ۲۱ خرداد ۱۳۴۹ (۴۱ سال) زندان قزلقلعه، تهران، ایران |
| آرامگاه | وادیالسلام قم |
| ملیت | ایرانی |
| دوره | پهلوی |
| فرزندان | ۹ از جمله سید محمد سعیدی |
سید محمدرضا سعیدی گلپایگانی (۲ اردیبهشت ۱۳۰۸ – ۲۱ خرداد ۱۳۴۹) روحانی و مجتهد شیعه، از زندانیان سیاسی دهه چهل و فعالان سیاسی علیه حکومت پهلوی بود. سعیدی در ۲۱ خرداد ۱۳۴۹ در زندان قزل قلعه کشته شد.[۱] سید محمد سعیدی، امام جمعه قم فرزند و سید احمد خاتمی امام جمعه موقت تهران داماد اوست.
زندگینامه
[ویرایش | اشتراکگذاری]سید محمدرضا سعیدی در دوم اردیبهشت ۱۳۰۸ (برابر با ۱۲ ذیالقعدهٔ ۱۳۴۷ ه.ق) در مشهد متولد شد. در کودکی مادرش را از دست داد و تحت نظر پدر، بزرگ شد.
تحصیلات حوزوی را ابتدا در حوزه مشهد شروع و سپس به قم رفت. وی در این دوران در کلاسهای درس سید حسین طباطبایی بروجردی ،سید محمد تقی خوانساری،سیدمحمد حجت کوه کمری و سید روحالله خمینی شرکت میکرد. وی در علوم حوزوی به درجه اجتهاد رسید. مدت زمانی جهت تبلیغ مذهب شیعه به کویت رفت. اما در ۱۳۴۱ و همزمان با شرع نهضت روحانیت به رهبری خمینی، به قم بازگشت. وی از فعالین مبارزاتی بر ضد حکومت پهلوی بود که قسمت عمدهای از عمرش را مصروف آن کرد و به فعالیتهای مختلف پرداخت.
فعالیتهای سیاسی
[ویرایش | اشتراکگذاری]سعیدی توسط ساواک ممنوعالمنبر شده بود با این وجود در محلهای دوردست و روستاهای اطراف تهران به فعالیت سیاسی ادامه میداد. وی در سال ۱۳۴۵، به دنبال ایراد یک سخنرانی دربارهٔ اسراییل دستگیر و به مدت ۶۱ روز زندانی شد. پس از آن در اردیبهشت ۱۳۴۹ و در قضیهٔ ورود سرمایهگذاران آمریکایی به ایران، اقدام به انتشار اعلامیهای به زبان عربی، خطاب به علمای کشورهای اسلامی زد و از آنها دعوت به اعتراض و مخالفت نمود. بهدنبال این اقدام مجدداً دستگیر و در زندان قزلقلعه زندانی شد.[۲]
فعالیتهای اجتماعی
[ویرایش | اشتراکگذاری]- تأسیس حوزه علمیه و تشکیل کلاس برای بانوان در تهران
- تأسیس تشکیلات گروههای امر به معروف و نهی از منکر در تهران
- تأسیس کتابخانه در تهران
- راهاندازی نشریهای به نام مسجد امام هفتم
- چاپ و تکثیر نوارهای سخنرانی سید روحالله خمینی در نجف تحت عنوان ولایت فقیه[۳]
آثار
[ویرایش | اشتراکگذاری]- آیا دین موجب عقب ماندگی است؟
- آزادی زن
- اتحاد در اسلام
- کار در اسلام
- استفتائات (مجموعه ۶۴ استفتاء از سید روحالله خمینی)
- رساله امر به معروف و نهی از منکر «ترجمه از تحریر الوسیلة»
- تقریرات درسی آیتالله بروجردی
- سیزده جزوه از مسجد موسی بن جعفر
- نقد و بررسی و حاشیهنویسی بسیاری از کتابهای اجتماعی و سیاسی
- ترجمه رساله امر به معروف و نهی از منکر امام خمینی (از کتاب تحریر الوسیلة)[۴]
کشته شدن
[ویرایش | اشتراکگذاری]سعیدی، در شب پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۳۴۹ (برابر با ۶ ربیعالثانی ۱۳۹۰ ه.ق)، در زندان قزلقلعه به دست مأموران زندان کشته شد و در وادیالسلام قم به خاک سپرده شد.
بر اساس روایت رسمی در زمان حکومت پهلوی، «در سلولها باز بود و برق رفت. زندانیهای دیگر خفهاش کردند»،[۵] اما به روایت رسمی در نظام جمهوری اسلامی، «در زیر شکنجه با روغن کشته شد».[۶] یرواند آبراهامیان کشته شدن او توسط ساواک را تأیید میکند و بیان میدارد که پس از این واقعه، مأموران ساواک به خارج اعزام میشدند تا آموزشهایی علمی ببینند مبنی بر این که به نحوی شکنجه کنند که از کشته شدن ناخواسته افراد بر اثر شدت عمل جلوگیری شود. [۷]
یادمان
[ویرایش | اشتراکگذاری]در تهران برای تجلیل وی بزرگراهی را به نام «شهید آیتالله سعیدی» نامیدند.[۸]
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ «شهادت آیتالله سید محمدرضا سعیدی». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹. دریافتشده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ شهادت آیتالله سید محمدرضا سعیدی
- ↑ «سوابق سیاسی و اجتماعی»، شبکه اطلاعرسانی اجتهاد، ۸۷/۱۰/۱۵–۱۰:۳۲
{{یادکرد}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ= - ↑ یادنامه شهدای سال ۱۳۵۷.
- ↑ «شهید آیتالله سعیدی از طلایهداران جهاد و شهادت است». www.yjc.ir. دریافتشده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ اسلامی، مرکز اسناد انقلاب. «اعتراف شکنجهگر ساواک به شهادت آیتالله سعیدی در زندان قزلقلعه/ روایتی از بازتاب شهادت آیتالله سعیدی». fa. دریافتشده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Ervand Abrahamian, Tortured Confessions (University of California Press, 1999), p. 106.
- ↑ «بزرگراه آیتالله سعیدی تکمیل شد»، خبرگزاری فارس، ۸۳/۰۸/۰۲–۱۴:۴۷
{{یادکرد}}: تاریخ وارد شده در|تاریخ=
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
