سید محمدتقی غضنفری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میرزا سید محمدتقی غضنفری خوانساری
آیت الله محمد تقی خوانساری 2014-05-17 10-54.JPG
شناسنامه
نام کامل سید محمدتقی موسوی غضنفری خوانساری
لقب آقا میرزا، آیت‌الله
نسب موسی کاظم
تاریخ تولد ۱۲۶۵ (خورشیدی)
۱۳۰۳ (قمری)
زادگاه خوانسار
محل تحصیل خوانسار، بروجرد، قم
محل زندگی خوانسار
محل مرگ ۱۳۵۰ خوانسار، ایران
مدفن خوانسار آرامگاه
اطلاعات علمی
شاگردان سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی
سید محمد مهدی غضنفری
ساعی خوانساری
حسین انصاریان
مسعودی خمینی
احمد کروبی
...
فعالیت‌های
اجتماعی
امام جمعه خوانسار
احیاگر مدرسه علمیه میرباقری خوانسار

سید محمدتقی غضنفری خوانساری از فقها سده چهاردهم هجری، در اردیبهشت ۱۲۶۵ خورشیدی در خوانسار به دنیا آمد.[۱] وی از اولین کسانی است که در دوره معاصر نماز جمعه بپا داشته است.[۲]

زندگی‌نامه

میرزا سید محمد تقی غضنفری خوانساری در سال ۱۲۶۵ (خورشیدی) در شهر خوانسار و در خانه‌ای که به علم و ادب مشهور بود، متولد شد. پدرش سید هاشم موسوی خوانساری از سادات موسوی و از علماء و مجتهدین عصر خود بود، سید هاشم موسوی در دو حوزه علمیه بروجرد و اصفهان دروس فقهی و اصولی خود را نزد اساتید و مراجع وقت مانند سید محمود طباطبایی بروجردی صاحب کتاب مواهب السنیه (عموی سید حسین بروجردی) به پایان رسانده و از برخی مراجع وقت مانند سید محمود موسوی خوانساری (آقا میر عظیم) موفق به دریافت اجازه اجتهاد شد[۳]

سیادت

سیادت میرزا سید محمدتقی غضنفری با سی واسطه به عبدالله العوکلانی فرزند موسی کاظم می‌رسد.[۱][۴][۵]

تحصیلات

میرزا سید محمدتقی غضنفری تحصیلات مقدماتی را در زادگاه خود خوانسار به پایان رساند. در اوایل تحصیل مدتی با مرجع فقید سید محمدتقی خوانساری و شیخ موسی نجفی خوانساری هم مباحثه بود. در سنین نوجوانی در خوانسار از درس میرزا سید محمود ابن الرضا خوانساری (از علمای شهر خوانسار) استفاده برد. بعد از مدتی راهی نجف و کربلا شد و از علماء و مراجع وقت استفاده نمود.[۶][۷] وی از سوی مراجع تقلید از جمله عبدالکریم حائری یزدی ،میرزای نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی، سید ابراهیم حسینی اصطهباناتی و سید ابوتراب موسوی خوانساری دارای اجازات روائی و اجتهاد شد.

سید میرزا محمد تقی غضنفری بصورت مستمر به شهر قم سفر می‌کرد و ضمن زیارت آستانه فاطمه معصومه و امامزادگان، با مراجع تقلید از جمله: سید شهاب الدین مرعشی نجفی و سید محمدکاظم شریعتمداری جلسات مشورتی داشت.[۸] وی در واقع از اساتید تأثیرگذار سید شهاب الدین مرعشی نجفی (از مراجع معاصر) بوده است.[۵][۹]

خدمات

  • تجدید بنای حسینیه خوانسار؛
  • تجدید بنای مسجد دو راه خوانسار؛
  • احیای مدرسه علمیه میرباقری خوانسار؛
  • تأسیس نماز جمعه فقاهتی در خوانسار؛
  • بنای سقاخانه در خوانسار؛
  • تجدید بنای دو حمام زنانه و مردانه؛
  • تأسیس مسجد جامع باب المراد قم
  • تعمیر مقبرهٔ دهکردی در زینبیه اصفهان؛[۴][۳][۱۰]

فرزندان اهل علم

گوشه‌ای از زندگینامه سید مهدی غضنفری

سید محمد مهدی غضنفری خوانساری در سال ۱۳۳۵ قمری در خوانسار متولد شد. سید محمد مهدی خوانساری تحصیلات اولیه را در خوانسار نزد والدش و میرزا سید محمود ابن الرضا گذراند، سپس در سال ۱۳۱۲ به قم و حوزه علمیه قم وارد شد. در دوره مقدمات و سطح نزد محمد علی ادیب تهرانی، میرزا آقا ترابی دامغانی و سید شهاب الدین مرعشی نجفی استفاده برد و دروس خارج فقه و اصول حوزه را نزد مراجع تقلید: سید محمد تقی خوانساری، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید احمد خوانساری، سید جمال‌الدین گلپایگانی (در نجف)، سید محمد حجت، سید صدر الدین صدر و شیخ محمد علی اراکی گذراند. وی از سوی سید ابوالحسن اصفهانی، میرزای نائینی، سید حسین بروجردی، سید محمد تقی خوانساری، سید احمد خوانساری، سید عبدالهادی شیرازی و سید محسن حکیم صاحب اجازات روائی و اجتهاد شد. وی در سال ۱۳۳۴ وارد خمین شد و تا سال ۱۳۵۰ در مسجد جامع بازار خمین مشغول اقامه نماز جماعت و ارشاد مؤمنین بود. سید مهدی غضنفری خوانساری پس از سال‌ها تلاش و خدمت دینی در مرداد ۱۳۸۲ درگذشت.[۵]

گوشه‌ای از زندگینامه سید محمد هاشم غضنفری

سید محمدهاشم غضنفری خوانساری در سال ۱۳۱۸ در شهر خوانسار به دنیا آمد. وی تحصیلات حوزوی خود را از سال ۱۳۳۲ در حوزه علمیه قم شروع کرد. در اوایل تحصیل طی مراسمی از سوی مرجع تقلید شیعیان سید حسین طباطبایی بروجردی همراه با سیدمهدی ابن‌الرضا خوانساری ملبس به لباس روحانیت شد. سید محمد هاشم غضنفری خوانساری مقدمات و سطوح حوزه را، در نزد غلامعلی حاج شریفی خوانساری، مصطفی اعتمادی، محمد تقی ستوده، علی مشکینی و محمد باقر سلطانی طباطبایی گذراند. در دوره خارج فقه و اصول از نزد اساتیدی مانند: سید حسین بروجردی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی، سید محمدکاظم شریعتمداری، سید محمد محقق داماد، شیخ ابوالفضل خوانساری و سید محمد رضا بهاءالدینی استفاده کرد. بعد از آن به نجف عزیمت کرد و ضمن زیارت بارگاه امیرالمؤمنین و عتبات مقدسات، در مدرسه «آیت اللّه بروجردی» نجف ساکن و از درس، سید ابوالقاسم خوئی، سید محمود شاهرودی و سید محسن حکیم استفاده نمود. وی اجازاتی از سوی سید محمد مهدی کاظمینی خوانساری (سال ۱۳۴۰)، سید احمد خوانساری، سید شهاب الدین مرعشی، سید محسن حکیم و سید ابوالقاسم خوئی دریافت نمود.

وی با سید رضا بهاءالدینی (از مراجع تقلید) بسیار مأنوس بود و در دوره جوانی و زمان حیات سید حسین طباطبایی بروجردی از سوی وی به روستاهای اطراف قم، جهت ایام ماه رمضان و ماه محرم سفر می‌کرد. تأسیس مسجد جامع باب‌المراد قم، اقامه نماز جمعه و جماعت در خوانسار، روحانی کاروان حج در چندین سال (دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰) و تأسیس هیئت‌های مذهبی از جمله فعالیت‌های وی بشمار می‌آید.

  • سید هادی غضنفری خوانساری:

سید هادی غضنفری خوانساری فرزند ارشد وی و از اساتید حوزه علمیه قم می‌باشد. وی در سال ۱۳۳۷ در شهر قم متولد شد. در سال ۱۳۵۲ وارد حوزه علمیه قم شد و تحصیلات خود را در این حوزه شروع کرد، وی ادبیات و سطوح حوزه را نزد محمد تقی ادیب نیشابوری (در مشهد)، محمد علی مدرس افغانی، سید یونس عرفانیان، زین العابدین باکویی، مصطفی اعتمادی، محمد تقی ستوده، قدرت‌الله وجدانی فخر و دوزدوزانی گذراند و دوره خارج فقه و اصول را نزد سید محمدرضا گلپایگانی، سید شهاب الدین مرعشی نجفی، سید محمدکاظم شریعتمداری و سید محمد صادق روحانی استفاده برد. سید هادی غضنفری خوانساری اجازات روائی و اجتهاد خود را، از سوی مراجعی چون: سید شهاب الدین مرعشی، شیخ محمد علی اراکی، سید عبدالله شیرازی، سید مصطفی صفایی خوانساری، شیخ ابوالفضل خوانساری، سید مرتضی فیروزآبادی، سید محمد شیرازی، و سید محمد وحیدی دریافت نمود. وی در حال حاضر مشغول تألیف و تدریس برای طلاب حوزه علمیه است.

  • سید محسن غضنفری خوانساری:

سید محسن غضنفری خوانساری فرزند اهل علم دیگر وی می‌باشد، سید محسن غضنفری تحصیلات اولیه را در خوانسار و در حوزه علمیه ولی عصر گذراند، سپس به قم مراجعت کرد و نزد اساتید حوزه علمیه قم به فراگیری علوم حوزوی مشغول شد، وی هم اکنون مشغول فعالیتهای اجتماعی و دینی می‌باشد.[۲][۵]

نوادگان اهل علم

  • شیخ اسماعیل غضنفری
  • سید محمد غضنفری
  • سید هادی غضنفری
  • سید اصغر غضنفری
  • سید محسن غضنفری
  • سید تقی غضنفری
  • سید جعفر غضنفری

شجره‌نامه

«العالم الکامل المیرزا سید محمدتقی غضنفری بن العالم الکامل الزکی سید هاشم بن سید میر محمد بن سید میرباقر بن سید حسین بن سید حسن بن سید حسین بن سید میر غضنفر بن سید علی بن سید محمود بن سید کمال الدین بن سید شهسوار بن سید شریف الدین بن سید سلیمان بن سید سلمان بن سید شرف بن سید ذوالفقار بن سید زین‌العابدین سلطان بن سید ابراهیم بن سید کریم‌الدین بن سید رکن‌الدین ملک بن سید زین‌الدین بن سید صالح القصیر بن سید محمد بن سید محمود بن سید حسین بن سید حسن بن سید احمد بن سید صالح القصیر بن سید ابراهیم بن سید عیسی بن سید حسن بن سید یحیی بن سید ابراهیم بن سید حسن بن سید عبدالله العوکلانی بن الامام موسی کاظم»

خاطرات

  • سید محمد هاشم غضنفری خوانساری فرزند سید میرزا محمدتقی غضنفری خوانساری در خاطرات خود نقل می‌کند:

«زمانی که بنده و برادر و خواهرهایم در سنین نوجوانی بودیم (حدود ۱۰ سالگی وی) پدرمان مقید بود در روزهایی که هوای خوانسار مساعد بود، بعد از نماز صبح، ما را برای پیاده‌روی و کوهنوردی به کوه‌های اطراف شهر می‌برد و ما حدود دو ساعت پیاده‌روی و ورزش می‌کردیم، و زمانی که به منزل برمی‌گشتیم با اشتهای زیادی صبحانه میل می‌کردیم.»

  • یکی از علما نقل می‌کرد:

«سید میرزا محمد تقی غضنفری خوانساری جهت زیارت آستانه فاطمه معصومه به طور مرتب از خوانسار به قم سفر می‌کرد و علما و مراجع وقت از جمله آیات سید محمد کاظم شریعتمداری و سید شهاب الدین مرعشی نجفی به دیدن وی می‌آمدند، و بعد از چند روز سید میرزا محمد تقی غضنفری به بازدید می‌رفت، از جمله به بازدید یکی از مراجع وقت آمد و مشاهده کرد، در اندرون بیت آن مرجع فرش ساده‌ای پهن است و در بیرونی آن زیلو، و پیشنهاد می‌کند که «یا هر دو مکان را فرش و یا هر دو را زیلو کنید»، که در همان جلسه پیشنهاد سید مورد اجابت قرار می‌گیرد و از سوی آن مرجع در هر دو مکان فرش پهن می‌گردد.»

«علاقه خانواده ایشان به روحانیت به حدی بود، که با آن وضع اقتصادی، هر شب جمعه از حاج میرزا سید محمدتقی خوانساری پدر آیت‌الله حاج سید مهدی خوانساری غضنفری دعوت می‌کردند تا به منزل ایشان بیاید و آبگوشت و نان و پنیری با هم تناول کنند. وارستگی و زهد خوانساری، در آیت‌الله مسعودی تأثیر به سزایی داشت و او را بیش از پیش، به در پیش گرفتن مسیر عالمان ربّانی تشویق می‌کرد. از دیگر کسانی که انگیزه ایشان را برای ورود به حوزه فزونی بخشید، حاج شیخ احمد آل طاهر از شاگردان عارف واصل آخوند کاشانی در اصفهان بود که برای اقامه نماز و پیشوایی مردم به خمین آمده بود. رفتار و سخنان دلنشین ایشان، کودکِ خردسالِ آن روز را شیفته و حیران خود کرده بود. وی، بعدها جامع المقدمات را نزد ایشان فرا گرفت».

انصاریان از کودکی با چهره‌هایی مانند حاج سید میرزا محمدتقی غضنفری از علمای بزرگ شهر خوانسار مأنوس بود وی خاطره‌ای از وی را چنین بیان کرده است: «سال اولی که به سلک محصلان دینیّه درآمده بودم، و خبر آن به مرحوم غضنفری رسید، در منزل خود به مناسبت طلبگی من مهمانی خاطره انگیزی را ترتیب داد و در آن مهمانی از بستگان پدری و عده‌ای از اهالی محل را دعوت نمود. این مهمانی از آن عالم وارسته آن هم به مناسبت اینکه من قدم در وادی علم گذاشته بودم آن هم در سنین جوانی، اثر تشویقی بسزایی در من داشت. مرحوم غضنفری عالمی وارسته و ساده زیست بود و سالها در شهر خوانسار در زمان طاغوت نماز جمعه را اقامه می‌نمود».[۴]»

درگذشت

سید محمدتقی غضنفری خوانساری پس از یک عمر تلاش و خدمت دینی در فروردین ۱۳۵۰ در شهر خوانسار درگذشت؛ و ۴۰ روز بازار این شهر تعطیل شد. مجالس فاتحه متعددی در شهرهای مختلف برگزار گردید و از سوی سید محمدرضا گلپایگانی، سید محمدکاظم شریعتمداری، سید شهاب الدین مرعشی نجفی (در قم) و سید احمد خوانساری (در تهران) مجالس فاتحه‌ای منعقد گردید.[۱۱]

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ریحانة الادب، ج ۳، ص ۳۶۶؛ الکنی و الالقاب، ج ۲، ص ۱۹۸؛ طبقات اعلام الشیعة، ج ۱، ص ۲۱۱؛ فوائد الرضویه، ص ۴۰۳.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سالگرد درگذشت اقامه کننده اولین نماز جمعه در ایران خوانسار نیوز
  3. [۱].
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «بر چشمه ساران حضور». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه نت، ۸۷/۷/۱۸. بازبینی‌شده در ۱۸ خرداد ۹۳. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ آشنایی با علوم اسلامی. pp. جلد سوم صفحه 96. 
  6. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱، ص ۴۵۸.
  7. «حضرت آیت‌الله خوانساری»(فارسی)‎. تبیان. بازبینی‌شده در 28 بهمن ماه 1394. 
  8. «بر چشمه ساران حضور». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه نت، ۸۷/۷/۱۸. بازبینی‌شده در ۱۸ خرداد ۹۳. 
  9. ب میراث جاودان صدا و سیمای قم
  10. [۲]
  11. مجله مجموعه حکمت، ص ۴۹–۵۱؛ مجله حوزه، ش ۱۲، ص ۴۳؛ مجموعه‌ای از مکتوبات، سخنرانی‌ها و پیام‌های آیت‌الله کاشانی، ج ۳، ص ۵۶، گنجینه دانشمندان، محمد شریف رازی، ج ۱، ص ۳۲۶.

منابع

  • سنگربانان اسلام، نوشته سید هادی غضنفری، ج ۱، ص ۲۹، نشر نور، سال ۱۳۷۲ قم
  • اجتهاد
  • گلشن ابرارنوشته جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، ج ۲، چاپ ۳، نشر معروف، قم ۱۳۸۵.
  • استاد انصاریان
  • خوانسار روح من است
  • گنجینه دانشمندان
  • کتاب انقلاب عاشورا، خاطرات ساعی خوانساری
  • زندگینامه آیت‌الله سید محمدتقی غضنفری تألیف آیت‌الله سید مهدی ابن الرضا (ضیاءالابصار، جلد دوم)

پیوند به بیرون