سید علی خامنه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
سید علی خامنه‌ای
Ali Khamenei crop.jpg
دومین رهبر ایران
شروع به کار
۱۴ خرداد ۱۳۶۸
رئیس جمهور اکبر هاشمی رفسنجانی
سید محمد خاتمی
محمود احمدی‌نژاد
حسن روحانی
پس از سید روح‌الله خمینی
سومین رئیس‌جمهور ایران
مشغول به کار
۱۷ مهر ۱۳۶۰ – ۲۵ مرداد ۱۳۶۸[۱]
نخست‌وزیر میرحسین موسوی
رهبر سید روح‌الله خمینی
پس از محمدعلی رجایی
پیش از اکبر هاشمی رفسنجانی
اولین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
مشغول به کار
۱۸ بهمن ۱۳۶۶ – ۱۴ خرداد ۱۳۶۸
رهبر سید روح‌الله خمینی
پیش از اکبر هاشمی رفسنجانی
نمایندهٔ دوره اول مجلس خبرگان رهبری
مشغول به کار
۲۴ مرداد ۱۳۶۲ – ۱۴ خرداد ۱۳۶۸
حوزه انتخاباتی استان تهران[۲]
اکثریت ۲٬۸۰۰٬۳۵۳ رأی (۸۸٪)[۳]
نمایندهٔ دوره اول مجلس شورای اسلامی
مشغول به کار
۷ خرداد ۱۳۵۹ – ۲۱ مهر ۱۳۶۰
حوزه انتخاباتی تهران و ری و شمیران
اکثریت ۱٬۴۰۵٬۹۷۶ رأی (۶۵٫۱٪)[۴]
سومین امام جمعهٔ تهران
شروع به کار
۲۴ دی ۱۳۵۸
گمارنده سید روح‌الله خمینی
امام موقت محمد امامی کاشانی
احمد جنتی
سید احمد خاتمی
کاظم صدیقی
محمدعلی موحدی کرمانی
سید محمدحسن ابوترابی‌فرد
پس از حسینعلی منتظری[۵]
معاون وزیر دفاع ملی
در امور انقلاب
مشغول به کار
۳۱ تیر ۱۳۵۸[۶] – ۲ اسفند ۱۳۵۸[۷]
نخست‌وزیر مهدی بازرگان
وزیر محمدتقی ریاحی
مصطفی چمران
اطلاعات شخص
زاده سید علی حسینی خامنه
۲۴ تیر ۱۳۱۸ (شناسنامه)
۲۹ فروردین ۱۳۱۸[۸] (۷۹ سال)
مشهد، استان نهم، ایران
ملیت ایرانی
حزب سیاسی حزب جمهوری اسلامی (۱۳۵۷–۱۳۶۶)
جامعه روحانیت مبارز (۱۳۵۶–۱۳۶۸)
همسر(ان) منصوره خجسته باقرزاده[۹][۱۰]
فرزندان سید مصطفی
سید مجتبی (۱۳۴۸)
سید مسعود (۱۳۵۳)
سید میثم (۱۳۵۷)
سیده بشری (۱۳۵۹)
سیده هدی (۱۳۶۰)
مادر خدیجه میردامادی
پدر سید جواد خامنه‌ای
خویشاوندان سید محمد (برادر)،
سید هادی (برادر)،
سید حسن (برادر)
سیده بدری (خواهر)
علی تهرانی (شوهر خواهر)
اقامتگاه بیت رهبری، تهران
هیئت دولت دولت سوم
دولت چهارم
امضا
وبگاه وبگاه رسمی
خدمات نظامی
وفاداری ایران
خدمت/شاخه سپاه پاسداران
سال‌های خدمت ۱۳۵۸
فرمانده سرپرستی کل[۱۱]
جنگ‌ها/عملیات‌ها شورش ۱۳۵۷ کردها در ایران
پیشینه فقهی
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده‌امامی
زمینه‌ها اصول فقه، تفسیر قرآن
تحصیلات درس سطح، درس خارج
محل تحصیل حوزه علمیه قم
حوزه علمیه نجف
حوزه علمیه خراسان
استادان

سید علی حسینی خامنه[۱۵] (زادهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۱۸،[۸] مشهد) معروف به سید علی خامنه‌ای، روحانی مسلمان، مجتهد، مرجع تقلید شیعی و امام جمعهٔ تهران[۱۶] و دومین رهبر ایران است. وی طبق اصول ۱۰۷ و ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عالی‌ترین مقام کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح محسوب می‌شود.[۱۷] او رئیس بنیاد دائرةالمعارف اسلامی نیز هست.[۱۸]

خامنه‌ای از ۴ سالگی در مکتب خانه شروع به تحصیل کرد. سپس به مدرسهٔ ابتدایی رفت و بعد از پایان تحصیلات ابتدایی وارد حوزهٔ علمیه شد. تحصیلات کلاسیک را نیز تا سال دوم متوسطه ادامه داد. او تحصیلات حوزوی خود را در حوزه‌های علمیهٔ مشهد، نجف و قم فرا گرفت. حدود ۱۸ سال داشت که از سید محمدهادی میلانی اجازه روایت را کسب کرده بود.[۱۹]

خامنه‌ای در نوجوانی با سید مجتبی نواب صفوی طلبه و بنیان‌گذار و رهبر جمعیت فدائیان اسلام آشنا شد. به گفتهٔ خودش اولین جرقه‌های انگیزش انقلابی اسلامی توسط نواب صفوی در وی به وجود آمد.[۲۰] نخستین دیدار وی با روح‌الله خمینی در سال ۱۳۳۶ش صورت گرفت.[۱۹] آشنایی و دیدار با روح‌الله خمینی، باعث تقویت روحیهٔ انقلابی سیدعلی خامنه‌ای شد. او در راستای اهدافِ نهضت خمینی، به فعالیت‌های ضد حکومت پهلوی ادامه داد و در جریان این مبارزات، شش بار توسط حکومت پهلوی بازداشت شد. در سال ۱۳۵۶ ژاندارمری، او را به مدت سه سال به ایرانشهر تبعید کرد که با اوج‌گیری اعتراضات مردمی در سال ۱۳۵۷ این حکم بی‌اثر شده و وی به تهران بازگشت.[۲۱]

پس از پیروزی انقلاب ایران در بهمن ۱۳۵۷، سید علی خامنه‌ای عضوی از شورای انقلاب، امام جمعه تهران، و معاون وزیر دفاع شد. پس از آن، یک دوره نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی و دو دوره رئیس‌جمهور ایران شد. بعد از مرگ روح‌الله خمینی در سال ۱۳۶۸ مجلس خبرگان او را به عنوان دومین رهبر ایران انتخاب کرد. او از سال ۱۳۷۳ به عنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان مورد قبول جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اعلام شده[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] اما برخلاف عرف، تا کنون به جای انتشار توضیح المسائل، تنها به انتشار استفتائات اکتفا کرده‌است.[۲۶]

مجلهٔ فوربس خامنه‌ای را هجدهمین رتبه در فهرست قدرتمندترین افراد جهان در سال ۲۰۱۵ ارزیابی کرد.[۲۷] اکبر گنجی در مجلهٔ فارن افرز می‌نویسد که خامنه‌ای از زمان رهبر شدنش تاکنون، از راه‌های متفاوتی برای افزایش نفوذش در بخش‌های مختلف نظام ایران پس از انقلاب استفاده کرده‌است.[۲۸]

محتویات

اوان زندگی

زادروز

این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۱۸ در مشهد به دنیا آمده‌است.[۲۹][۳۰] در شناسنامه، تاریخ تولد وی ۲۴ تیرماه ۱۳۱۸ ثبت شده‌است که با ۱۶ژوئیهٔ ۱۹۳۹ برابر است، اما خود وی، تاریخ صحیح زادروز را ۲۹ فروردین ماه آن سال می‌داند.[۳۱][۳۲]

در دوران نوجوانی

خانواده

جد بزرگ وی سید محمد حسینی تفرشی از سلسله سادات افطسی است. شجره وی به سلطان سید احمد می‌رسد که با پنج واسطه از اخلاف علی بن الحسین، پیشوای چهارم شیعیان، است.[۳۳] عموی وی سید محمد خامنه‌ای از طرفداران جنبش مشروطه در ایران بوده‌است.[۳۳]

پدر سید علی خامنه‌ای، سید جواد و پدربزرگ پدریش سید حسین خامنه‌ای از روحانیان آذری مقیم نجف بودند و نیایش از تفرش به آذربایجان هجرت کرده‌بود. سید حسین خامنه در شمار فقها و مدرسان برجسته حوزه علمیه نجف به‌شمار می‌آمده‌است. سید حسین همچنین از مدرسان مدرسه علمیه طالبیه تبریز بوده‌است و امامت مسجد جامع آن شهر را نیز به عهده داشته‌است.[۳۳] پدر وی سید جواد خامنه‌ای زاده نجف است. وی در کودکی از نجف به تبریز آمده‌است. پس از به پایان رساندن دروس مقدماتی حوزه در نجف، در بازگشت به ایران در مشهد اقامت می‌گزیند و در کنار تدریس، به عنوان امام جماعت مسجد صدیقی‌های بازار مشهد فعالیت می‌کند. وی امام جماعت مسجد گوهرشاد نیز بود.[۳۳]

مادرش خدیجه میردامادی (۱۲۹۱–۱۳۶۸)،[۳۴] تنها دو ماه بعد از شروع رهبری او درگذشت. وی دربارهٔ مادرش چنین گفته‌است: «مادرم خانمی بود بسیار فهمیده، باسواد، کتابخوان، دارای ذوق شعری و هنری، حافظشناس –البته نه به معنای علمی، بلکه به معنای مأنوس بودن با دیوان حافظ–، با قرآن کاملاً آشنا بود».[۳۵] او دختر هاشم میردامادی بود، که اصالتاً اصفهانی و مقیم مشهد بود. سید هاشم نجفی میردامادی از مفسران قرآن و امام جماعت مسجد گوهرشاد بوده‌است، که در زمان رضا شاه به علت اعتراض به کشتار مردم در واقعه مسجد گوهرشاد، به سمنان تبعید می‌شود.[۳۳] به گفته علی اکبر ولایتی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی سلسله نسب سید علی خامنه‌ای از سوی مادر به امام جعفر صادق، پیشوای ششم شیعیان، می‌رسد.[۳۳] بنابر گفته برخی منابع، پدر بزرگ مادری رهبر ایران، زاده و بزرگ‌شدهٔ نجف و دانش‌آموختهٔ حوزهٔ علمیهٔ نجف و نیز از سادات میردامادی اصفهانی و مشخصاً نجف‌آبادی بود. او حدوداً در ۴۰ سالگی به ایران مهاجرت کرد و در مشهد به تبلیغات مذهبی و تحصیل و تدریس و نوشتن کتاب‌های اسلامی مشغول بود. او در زمان کشف حجاب در حکومت رضاشاه در مسجد گوهرشاد مشهد مبارزاتی کرد و پس از مخالفت با این طرح به سمنان تبعید شد و در مسجد جامع گوهرشاد سالیان بسیار امام جماعت بود و تفسیر قرآن می‌کرد و کتاب تفسیر قرآن خلاصةالبیان را نوشت.[۳۶] شوهر عمه‌اش محمد خیابانی بود.[۳۷]

سید جواد خامنه‌ای از ازدواج اولش سه دختر به نام‌های علویه، بتول و فاطمه داشت که همگی فوت کرده‌اند. پس از درگذشت همسر اولش با خدیجه میردامادی، ازدواج کرد که از این ازدواج دارای ۴ پسر (سید محمد، سید علی، سید هادی و سید حسن) و یک دختر (بدری شد.[۳۸][۳۹]

سید محمد برادر بزرگتر خامنه‌ای، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی بود و در حال حاضر ریاست بنیاد حکمت اسلامی صدرا را بر عهده دارد. برادر کوچکترش سیدهادی نیز روحانی و فعال سیاسی عضو مجمع روحانیون مبارز است، که در سال ۱۳۷۹ روزنامهٔ حیات نو را منتشر کرد، که بعداً به دستور دادگاه ویژهٔ روحانیت توقیف شد.[۴۰][۴۱] خواهر تنی او بدری همسر علی تهرانی است. علی تهرانی روحانی فعّال در دوران انقلاب بود که به مجاهدین خلق گرایید و به عراق پناهنده گشت. او در سال ۱۳۷۴ به همراه خانواده‌اش به ایران بازگشت.[۴۲][۴۳] کوچکترین برادر او، سید حسن، مسئول هیئت‌های رسیدگی به تخلفات اداری وزارت نفت و نمایندهٔ وزیر نفت در این هیئت،[۴۴] و عضو شورای پروانه نمایش است.[۴۵]

سید علی خامنه‌ای متأهل و دارای ۶ فرزند است. همسر وی منصوره خجسته باقرزاده نام دارد. نام دخترانش بشری و هدی، و پسرانش مصطفی ،مجتبی، مسعود (محسن) و میثم است.[۴۶][۴۷] بشری همسر محمدجواد گلپایگانی فرزند محمدی گلپایگانی رئیس دفتر رهبری است.[۴۸] هدی، همسر مصباح‌الهدی باقری کنی فرزند محمدباقر باقری کنی است.[۴۹] مجتبی با دختر غلامعلی حداد عادل ازدواج کرده‌است.[۵۰] مصطفی با دختر عزیزالله خوشوقت و مسعود نیز با فرزند محسن خرازی و خواهر صادق خرازی ازدواج کرده‌است.[۴۸] میثم داماد محمود لولاچیان از بازاریان مذهبی تهران است.[۳۴]

دوران کودکی و تحصیل

او از دوران کودکی در خانواده‌ای فقیر پرورش یافت[۵۱] و تحصیل را از چهار سالگی به همراه برادر بزرگش سید محمد در مکتبخانه و با فراگیری قرآن کریم شروع کرد؛ و پس از مدتی دورهٔ دبستان را در نخستین مدرسهٔ اسلامی مشهد، به نام دارالتعلیم دیانتی گذراند.[۵۲] در همین ایام، یادگیری قرائت و تجوید قرآن را نزد برخی قاریان قرآن مشهد آغاز کرد.

تحصیلات حوزوی

هم‌زمان با تحصیل در کلاس پنجم دبستان، تحصیلات مقدماتی حوزوی را نیز آغاز کرد. شوق وافر او به تحصیلات حوزوی و تشویق والدین سبب شد که وی پس از اتمام دورهٔ دبستان، وارد دنیای طلبگی شود و تحصیل علوم دینی را در مدرسهٔ سلیمان‌خان ادامه دهد. وی بخشی از مقدمات را نیز نزد پدر طی کرد. سپس به مدرسهٔ نواب رفت و دورهٔ سطح را در آن به پایان برد. هم‌زمان با تحصیلات حوزوی دورهٔ دبیرستان را تا سال دوم متوسطه ادامه داد.[۵۳] پس از گذراندن دوره مقدمات، و خواندن جامع المقدمات و صرف و نحو، وارد حوزه علمیه مشهد شد و توانست تحصیلات خود در علوم دینی را در مدرسه سلیمان خان ادامه دهد و پس از رفتن به مدرسه نواب، دروس سطح را در آنجا به پایان برساند.[۳۳][۵۴]

وی کتب ادبی از قبیل جامع المقدمات، سیوطی، مغنی را نزد مدرّسان مدرسهٔ سلیمان خان و نوّاب خواند. پدر نیز بر درس فرزندانش نظارت می‌کرد. کتاب معالم را نزد سید جلیل حسینی سیستانی در همان دوره خواند. سپس شرایع الاسلام و شرح لمعه را مشترکاً نزد پدر و آقا میرزا مدرس یزدی آموخت و رسائل و مکاسب را در حضور هاشم قزوینی. بقیهٔ دروس سطح فقه و اصول را نزد خود پدر خواند و دورهٔ مقدمات و سطح را در پنج سال و نیم به اتمام رساند. در دروس خارج فقه سید محمد هادی میلانی نیز شرکت جست.[۳۳] در زمینهٔ منطق و فلسفه، کتاب منظومهٔ سبزواری را ابتدا از میرزا جوادآقا تهرانی و بعدها نزد رضا ایسی خواند.[۵۵]

همچنین خامنه‌ای در سال ۱۳۸۸ پیشنهاد اخذ مدرک دکترای افتخاری را که از طرف استادان و رئیس دانشگاه تهران مطرح شد را رد کرد[۵۶]

سیدعلی خامنه‌ای، از شاگردان سید محمدهادی میلانی بود.[۵۷] وی از طرف سید محمد هادی میلانی اجازه روایت نیز دریافت کرده‌است.[۳۳]

سید علی خامنه‌ای از سن هجده‌سالگی در مشهد درس خارج فقه و اصول را نزد سید محمدهادی میلانی از مراجع وقت آغاز کرد. در سال ۱۳۳۶ به قصد زیارت عازم نجف شد. در مدت اقامت کوتاه خود از دروس سید محسن حکیم و ابوالقاسم خویی و سید محمود حسینی شاهرودی بهره برد. او با مشاهدهٔ وضعیت تحقیق و تدریس در نجف تصمیم به تحصیل در آن شهر گرفت، ولی به دلیل مخالفت پدر پس از هفت ماه به ایران بازگشت.[۵۸] از دیگر اساتیدی که وی توانست پس از رفتن به نجف از محضرشان استفاده کند، می‌توان به افرادی همچون میرزا باقر زنجانی و میرزا حسن بجنوردی اشاره کرد.[۳۳]

پس از آن از سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۳ در حوزه علمیه قم به تحصیلات عالی در فقه و اصول و فلسفه مشغول شد. وی همچنین در قم نزد استادانی همچون سید محمدحسین طباطبایی، سید روح‌الله خمینی، سید محمد محقق داماد و مرتضی حائری یزدی کسب علم کرده‌است.[۳۳] در سال ۱۳۴۳ یک چشم پدرش براثر بیماری آب مروارید نابینا شد. پس از آن به‌رغم علاقه‌اش به تحصیل در قم، برای مراقبت از پدر به مشهد بازگشت و تا سال ۱۳۴۷، در همان‌جا درس‌آموزی خود را با شرکت در دروس استادانی چون میلانی ادامه داد. در کنار آن به کتاب‌های فقه و اصول و معارف دینی به طلاب و دانشجویان می‌آموخت.[۵۸]

به نوشته آبراهامیان، بعد از برگزیده شدن حجت‌الاسلام سیدعلی خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران، رسانه‌های حکومتی، او و همکارش حجت‌الاسلام علی اکبر هاشمی رفسنجانی را به عنوان آیت‌الله معرفی کردند.[۵۹] وبگاه صالحات ادعا می‌کند که اجتهاد وی در سال ۱۳۶۹ یک سال پس از درگذشت خمینی و انتصاب وی به عنوان رهبری، توسط ۷ آیت‌الله به‌طور رسمی و عمومی تأیید شد.[۶۰]

تدریس

سید علی خامنه‌ای از زمان حضور در مشهد به کار تدریس مشغول بوده‌است. ابتدا تدریس در سطوح عالی یعنی رسائل، مکاسب و کفایه را انجام می‌داده‌است. وی پس از انقلاب نیز در طول دوره ریاست جمهوری اش درس تفسیر را ادامه می‌داد. از سال ۱۳۶۹ به این سو وی تدریس دروس خارج فقه را تا کنون ادامه داده‌است.[۳۳]

فعالیت‌های انقلابی

سابقه کنش‌های سیاسی وی برگرفته از سابقه خاندان اوست که زمینه‌ای سیاسی و مذهبی را فراهم ساخته بوند. اولین بارقه برای ورود وی به فعالیت سیاسی با دیدن نواب صفوی در مشهد آغاز شده‌است. سیدعلی خامنه‌ای خود را «از شاگردان فقهی، اصولی، سیاسی، انقلابی سید روح‌الله خمینی» می‌داند. گرچه اولین دیدار وی با روح‌الله خمینی در ۱۳۳۶ صورت پذیرفته اما شخصیت سیاسی روح‌الله خمینی در جریان طرح انجمن‌های ایالتی و ولایتی برای سید علی هویدا می‌شود.[۳۳]

همان وقت جرقه‌های انگیزش انقلاب اسلامی به وسیله نوّاب صفوی در من به وجود آمد و هیچ شکی ندارم که اولین آتش را مرحوم نوّاب در دل ما روشن کرد.

در سال ۱۳۳۱ هنگامی که نوّاب صفوی با عدّه‌ای از فدائیان اسلام به مشهد رفته‌بود و در مدرسهٔ سلیمان خان، سخنرانی کرد در موضوع احیای اسلام و حاکمیت احکام الهی، مخالفت با شاه و انگلیس و ادعای دروغگویی آنان به ملت ایران، سید علی یکی از طلبه‌های جوان همان مدرسه بوده‌است.[۶۱]

علی خامنه‌ای در سال ۱۳۴۱ با پیوستن به نهضت خمینی، به مبارزه با حکومت پهلوی می‌پردازد. علی اکبر ولایتی وی را از نخستین افرادی می‌داند که قبل از قیام پانزده خرداد سال ۱۳۴۲ با خمینی همراه شده‌است.[۳۳]

نخستین دستگیری‌ها (ایام ۱۵ خرداد)

سید علی خامنه‌ای در زندان، در دوران حکومت پهلوی

خامنه‌ای اولین بار در بیرجند دستگیر شد که این دستگیری منجر به ۱۰ روز بازداشت وی در بازداشتگاهی در مشهد شد. پس از اجرای همه‌پرسی لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، سید علی خامنه‌ای به همراه برادرش سید محمد، گزارشی از جانب سید هادی میلانی دربارهٔ واکنش مردم مشهد به همه‌پرسی برای خمینی می‌برد. از این پس، خمینی وظیفه رساندن پیام‌هایش به روحانیون خراسان و مردم مشهد را به خامنه‌ای محول می‌کند. وی در منابر و مجالس برخی شهرهای خراسان همچون بیرجند، دربارهٔ مسائلی همچون حادثه حمله به مدرسه فیضیه قم و سلطه اسرائیل بر جوامع اسلامی سخنرانی می‌کند. به دنبال این سخنرانی‌ها وی در ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ ش توسط حکومت پهلوی بازداشت و زندانی می‌شود.[۳۳] با پیش آمدن حوادث ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، او را از بیرجند به مشهد آورده تحویل بازداشتگاه نظامی دادند و ۱۰ روز آنجا زندانیش کردند.[۵۱][۶۲] وی پس از آزادی از زندان، ارتباط خود را با سید هادی میلانی حفظ کرده و راهی قم می‌شود و در آنجا فعالیت‌های سیاسی اش را ادامه می‌دهد. وی به طرفداری از سیدمحمود طالقانی، یدالله سحابی و مهدی بازرگان، که به دلیل حمایت از سید روح‌الله خمینی زندانی بودند، تلگرامی برای این افراد می‌فرستد. او طلاب خراسانی را برای اعتراض به حصر خمینی هدایت کرد و نامه‌ای به حسنعلی منصور، نخست‌وزیر وقت، نوشت.[۳۳]

دومین بازداشت (سفرهای انقلابی)

بهمن ۱۳۴۲ (رمضان ۱۳۸۳ قمری) او با عده‌ای از دوستانش به کرمان رفت و پس از دو سه روز توقف در کرمان و سخنرانی و منبر و دیدار با عالمان و طلاب شهر، عازم زاهدان شد. در آن جا نیز به دلیل سخنرانی‌ها و فعالیت سیاسی بازداشت و راهی زندان قزل قلعه می‌شود. در اسفند همان سال با قرار التزام به عدم خروج از تهران آزاد می‌شود و تا زمان انقلاب ۵۷ همواره تحت کنترل نیروهای امنیتی حکومت وقت قرار دارد.[۳۳]

سومین و چهارمین بازداشت (کلاس‌های درس)

به دلیل کلاس‌های تفسیر و حدیث و اندیشهٔ اسلامی وی در مشهد و تهران مورد تعقیب ساواک قرار گرفت. در پاییز سال ۱۳۴۳ پس از بازگشت به مشهد، در کنار مراقبت از پدر فعالیت سیاسی خویش را ادامه داد. در ۲۹ بهمن ۱۳۴۳ به تبعید سید روح‌الله خمینی در ضمن نامه‌ای خطاب به امیر عباس هویدا اعتراض کرد. وی به همراه عده‌ای دیگر از حوزویان گروه یازده نفره‌ای را شکل دادند که فعالیت شان مبارزه با رژیم پهلوی بود. این تشکیلات در اواخر سال ۴۵ توسط ساواک کشف می‌شود و سید علی خامنه‌ای نیز مورد تعقیب قرار می‌گیرد. در همین دوران سید علی به ترجمه کتاب آینده در قلمرو اسلام اقدام می‌کند. ساواک این کتاب را توقیف می‌کند ولی سید علی را نمی‌تواند بازداشت کند. وی مدتی پس از آن امامت جماعت مسجد امیرالمؤمنین را بر عهده داشت. به دنبال دستگیری سید حسین قمی و اعتراض سید علی، ساواک در چهارده فروردین ۱۳۴۶ وی را در مراسم تشییع مجتبی قزوینی دستگیر می‌کند و در ۲۶ تیرماه آزاد می‌شود.[۳۳]

از نگاه ولایتی شیوه مبارزاتی سید علی خامنه‌ای، بر اساس اندیشه اسلامی و گرفتن مبانی مبارزاتی از منابعی چون قرآن و احادیث در تقابل با اندیشه‌های مادی گرایانه و مارکسیستی و لیبرال بوده‌است. ولایتی از جمله علل موفقیت سید علی خامنه‌ای در مبارزات سیاسی را داشتن نگاه چند بعدی، استفاده از شبکه عظیم اطلاع‌رسانی نهضت سید روح‌الله خمینی و استفاده از منبر و عملگرایی می‌داند.[۳۳] در نهم شهریور ۱۳۴۹ سید علی به عنوان سرپرست گروه امداد راهی مناطق زلزله زده جنوب خراسان یعنی فردوس می‌شود. وی در این مدت نیز به فعالیت تبلیغی و سیاسی خویش ادامه می‌دهد.[۳۳] وی تا اواخر دوران حکومت پهلوی، به سبب ممانعتی که از خروج وی برای زیارت عتبات و دیدار با سید روح‌الله خمینی صورت گرفت از خروج از کشور ممنوع شد.[۳۳]

پنجمین بازداشت

وی دربارهٔ پنجمین بازداشت خویش توسط ساواک می‌نویسد:[۵۸]

از سال ۴۸ زمینهٔ حرکت مسلحانه در ایران محسوس بود. حساسیت و شدت عمل دستگاه‌های جاری رژیم پیشین نیز نسبت به من، که به قرائن دریافته بودند چنین جریانی نمی‌تواند با افرادی از قبیل من در ارتباط نباشد، افزایش یافت. سال ۵۰ مجدداً و برای پنجمین بار به زندان افتادم. برخوردهای خشونت‌آمیز ساواک در زندان آشکارا نشان می‌داد که دستگاه از پیوستن جریان‌های مبارزهٔ مسلحانه به کانون‌های تفکر اسلامی به‌شدت بیمناک است و نمی‌تواند بپذیرد که فعالیت‌های فکری و تبلیغاتی من در مشهد و تهران از آن جریان‌ها بیگانه و به‌کنار است. پس از آزادی، دایرهٔ درس‌های عمومی تفسیر و کلاس‌های مخفی ایدئولوژی و… گسترش بیشتری پیدا کرد.

در سال ۱۳۴۸ سخنرانی‌هایی در مسجد الجواد تهران و حسینیه ارشاد تهران به دعوت مرتضی مطهری و انجمن اسلامی مهندسین برای دانشجویان و دانش آموزان داشت. وی همچنین در بهار سال ۱۳۴۹ سلسله جلساتی را برگزار کرد که ایده مبارزاتی آن مبتنی بر تدوین جهان بینی و ایدئولوژی اسلامی بوده‌است. پس از در گذشت سید محسن حکیم و حساس شدن موضوع مرجعیت در خرداد ۱۳۴۹، سید علی خامنه‌ای تلاش بسیاری برای تحکیم مرجعیت سید روح‌الله خمینی کرد. پس از درگذشت محمد رضا سعیدی، طلاب علوم دینی تحت هدایت وی به تهیه و انتشار اعلامیه‌هایی در انتقاد از رژیم پهلوی و حمایت از سید روح‌الله خمینی پرداختند. در دوم مهر ماه ۱۳۴۹، ساواک مشهد وی را در زندان لشکر خراسان بازداشت می‌کند. وی پس از آزادی در سال ۱۳۴۹ شمسی باز هم سخنرانی‌هایی در مخالفت با رژیم در هیئت انصار الحسین تهران ایراد کرد.[۳۳]

بازداشت ششم (ادامهٔ درس‌ها)

به دنبال تحریم جشن‌های ۲۵۰۰ سال از سوی سید روح‌الله خمینی و تشدید مراقبت‌های امنیتی ساواک، سید علی خامنه‌ای ابتدا در مرداد ۱۳۵۰ بازداشت شد و در همان زندان لشکر خراسان زندانی شد. وی در همان سال دو بار دیگر نیز بازداشت شد. یکی در آبان ماه و دیگری در آذرماه که جرم وی اقدام علیه امنیت ملی عنوان شده‌است؛ و ی پس از آزادی باز فعالیت‌های سیاسی خودش را در پیش گرفت و جلساتی را در هیئت انصار الحسین و مسجد نارمک برگزار می‌کرد.[۳۳]

در خلال سال‌های ‎۱۳۵۰-۱۳۵۳ درس‌های تفسیر و ایدئولوژی سید علی خامنه‌ای در سه مسجد کرامت و امام حسن و میرزا جعفر در مشهد تشکیل می‌شد.[۳۳] این فعالیت‌ها موجب شد که در دی ماه ۱۳۵۳ ساواک به خانه‌اش در مشهد هجوم برده، او را دستگیر و بسیاری از یادداشت‌ها و نوشته‌هایش را ضبط کند. در فروردین ۱۳۵۲ برای تبلیغ سید علی عازم نیشابور می‌شود و جلساتی را در مساجد شهر نیشابور برگزار می‌کند. در خرداد ۱۳۵۲ جلسات تفسیر وی توسط ساواک در مسجد امام حسن و منزل وی تعطیل می‌شود. در آذر ۱۳۵۲ به دعوت بانی و واقف مسجد کرامت مشهد، فعالیت خود را در آن جا دنبال می‌کند ولی توسط ساواک بازداشت می‌شود. در آبان ۱۳۵۳ به دعوت محمد مفتح به سخنرانی در مسجد جاوید تهران می‌پردازد. وی در دی ماه ۱۳۵۳ برای ششمین بار بازداشت می‌شود و به زندان کمیته مشترک ضد خراب کاری در تهران منتقل می‌شود. بنابر گفته وی، دشوارترین و سخت‌ترین دوران حبس همین دوران بوده‌است؛ ولی در ۲ شهریور ۱۳۵۴ از زندان آزاد می‌شود.[۳۳]

پس از آزادی از زندان، به مشهد برگشت و بازهم همان برنامه ادامه داشت. البته دیگر امکان تشکیل کلاس‌های سابق را به او ندادند.[۵۸]

تبعید به ایرانشهر

در اواخر سال ۱۳۵۶، نیروهای امنیتی پهلوی وی را دستگیر و به مدت ۳ سال به ایرانشهر تبعید کرد. در اواسط سال ۱۳۵۷ با اوج‌گیری مبارزات انقلاب ایران، از تبعیدگاه آزاد شده به مشهد بازگشت.[۳۳] به سبب فعالیت‌های مبارزاتی و سیاسی در مسجد آل رسول ایرانشهر و رفت‌وآمد قشرها مختلف به منزل وی شدیداً نیروهای امنیتی وی را تحت نظر داشتند. به دنبال کشتار مردم در ۱۹ فروردین ۱۳۵۷ در یزد، نامه‌ای در حمایت از این حرکت منتشر کرد که در سراسر کشور به صورت اعلامیه پخش شد.[۳۳] در ۲۸ تیر ماه ۱۳۵۷ در پی اعتراض طلاب حوزه علمیه مشهد به تبعید سید علی خامنه ای، مأموران انتظامی این حرکت را سرکوب کردند.[۳۳]

به نظر ولایتی در دائرةالمعارف، فعالیت‌های انقلابی و مردمی سید علی خامنه‌ای سبب آن شده بود که محل تبعید وی به جیرفت نقل مکان پیدا کند. وی در ۲۲ مرداد به جیرفت تبعید شده‌است. وی در جیرفت نیز به فعالیت خود بر ضد رژیم ادامه داد و سخنرانی‌هایی در مسجد جامع ایراد کرد از جمله سخنرانی که در پانزدهم شهریور ۱۳۵۷ صورت گرفت. وی علاوه بر نوشتن نامه به سید علی‌محمد دستغیب پیرامون حوادث کشور و مبارزه با رژیم پهلوی، راهکارهایی نیز ارائه می‌داد. وی در همین دوره برای فعالیت مبارزاتی علیه رژیم مخفیانه راهی کهنوج شد.[۳۳]

در اول مهر ۱۳۵۷ از کهنوج راهی مشهد شد و روند ساماندهی امور انقلابی و مبارزه را ادامه داد. در هنگام اقامت سید روح‌الله خمینی در فرانسه، اقامت وی را عاملی برای پدید آمدن موجی از امید و تصمیم در دل مردم دانست و در نهایت خواستار بازگشت سید روح‌الله خمینی از فرانسه بود.[۳۳]

هنگام اقامت در مشهد فعالیت مبارزاتی وی شدت بیشتری به خود گرفت و سخنران ی‌هایی افشا گرانه را ایراد می‌نمود. سید روح‌الله خمینی نیز با وی در ارتباط بود و خواستار ملاقات با وی و آیت‌الله صدوقی شده بود. سید علی خامنه‌ای در سخنرانی که در ورزشگاه سعد آباد مشهد ایراد کرد خواستار بازگشت سید روح‌الله خمینی شد. به خاطر تشدید فعالیت‌های سیاسی در مشهد، قوچان، شیروان و بجنورد بار دیگر مأموران امنیتی وی را دستگیر کردند. از وی در اسناد ساواک به عنوان یکی از پرچمداران برجسته انقلاب در خراسان نام برده شده‌است. در خطبه شب عاشورا در حرم علی ابن موسی الرضا، بر خلاف سنت قبلی که دعایی برای محمد رضا پهلوی خوانده می‌شد وی خطبه را به نام سید روح‌الله خمینی خواند و تظاهرات روز عاشورا در مشهد را نیز سامان دهی کرد. وی همچنین از جمله افراد معترض و متحصن به حمله مأموران رژیم وقت به بیمارستان شاهرضای مشهد یا امام رضای کنونی بود. وی همچنین در تظاهراتی که برای همراه ساختن کارکنان استانداری خراسان در جلوی جمعیت حضور داشت و سعی کرد تا از کشتار مردم در ۱۰ دی ماه ۱۳۵۷ جلوگیری به عمل آورد. در ۲۲ دی ماه ۱۳۵۷ با فرمان سید روح‌الله خمینی به عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب اسلامی انتخاب شد لذا مشهد را ترک کرد و راهی تهران شد. وی پس از استقرار در مدرسه رفاه در آغاز پیروزی انقلابی اسلامی ایران، مسئول کمیته تبلیغات برای استقبال از سید روح‌الله خمینی بود. وی همچنین در تحصن‌ها و نشر اعلامیه و قطعنامه‌هایی که علیه بسته شدن فرودگاه توسط بختیار صورت گرفته بود نقشی بسیار پر رنگ داشت. محل این تحصن‌ها عمدتاً دانشگاه تهران بود. وی پس از آن عمدتاً مسئول کمیته دفتر تبلیغات سید روح‌الله خمینی بود و انتشار نشریه‌ای به نام امام را بر عهده گرفت و در آن نیز مقالاتی نگاشت.[۳۳]

پس از انقلاب اسلامی ایران

سید علی خامنه‌ای در جلسه حزب جمهوری اسلامی به همراه بهشتی و هاشمی، مرداد ۵۸
سید علی خامنه‌ای به عنوان امام جمعه تهران در سال ۱۳۵۸ مصادف با ۱۹۷۹ میلادی

سید روح‌الله خمینی پیش از بازگشت از پاریس به تهران او را در کنار مطهری و بهشتی و هاشمی رفسنجانی در شورای انقلاب منصوب کرد. هنگامی که مطهری پیام خمینی را بدو رساند از مشهد به تهران آمد.[۱۴]

ازجمله فعالیت‌های او در این دوره عبارت اند از:[۵۸]

رخدادها سال
پایه‌گذاری و عضویت درحزب جمهوری اسلامی
با همکاری و همفکری بهشتی و باهنر و هاشمی رفسنجانی و برخی دیگر در اسفند
اسفند ۱۳۵۷
معاونت وزارت دفاع ۱۳۵۸
سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۱۳۵۸[۶۳]
امام جمعهٔ تهران ۱۳۵۸
نمایندهٔ مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ۱۳۵۸
نمایندهٔ سید روح‌الله خمینی در شورای عالی دفاع ۱۳۵۹
حضور در جبهه‌ها با شروع جنگ ایران و عراق ۱۳۵۹
ترور نافرجام[۶۴]
آسیب دائمی در ناحیه دست در پی حادثه[۶۵]
ششم تیرماه ۱۳۶۰[۶۶]

شورای انقلاب

پس از انقلاب اسلامی، سید روح‌الله خمینی در ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ مهدی بازرگان را به نخست‌وزیری دولت موقت انتقالی برگزید. پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران در آبان ۱۳۵۸ دولت موقت استعفا کرد.[۶۷]

با پذیرش این استعفا از آبان ۱۳۵۸ تا بهمن همان سال (روی‌هم‌رفته به مدت سه ماه) ادارهٔ کشور را به شورای انقلاب سپردند. در این سه ماه سید علی خامنه‌ای سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را برعهده داشت. او سپس برای کاندیداتوری در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی استعفا داد.[۶۸]

نمایندگی مجلس ۱۳۵۹–۱۳۶۰

سیدعلی خامنه‌ای در سنگر در خلال جنگ ایران و عراق
تیتر روزنامه اطلاعات در ۱۳ مهر، بعد از انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۶۰ - خامنه‌ای رئیس‌جمهور شد.

در اردیبهشت ۱۳۵۹ با کسب ۶۵٫۸۰ درصد از مجموع ۲٬۱۳۴٬۴۳۴ رای[۶۹] بعد از فخرالدین حجازی، حسن حبیبی، مهدی بازرگان، علی اکبر معین فر، در حوزهٔ انتخابیهٔ تهران پنجم شد و به اولین دورهٔ مجلس شورای ملی پس از انقلاب راه یافت.[۶۸]

ترور ناموفق

در ضبط صوتی بزرگ که بر میز سخنرانی خامنه‌ای در مسجد ابوذر تهران بمب کار گذاشتند. به واسطه نوشته داخل ضبط صوت، رهروان فرقان که بازماندهٔ گروه فرقان بودند را عامل این بمب‌گذاری دانسته‌اند، این بمب ۶ تیر ۱۳۶۰ هنگام سخنرانی او منفجر شد. البته بمب کامل عمل نکرد. امام جمعهٔ تهران و نمایندهٔ خمینی در شورای‌عالی دفاع، از این سوءقصد که ممکن بود به مرگ وی بینجامد، جان سالم به در برد ولی جراحات شدیدی بر او وارد شد. براساس اخبار منتشره در همان زمان، خامنه‌ای «از نقطه بالای کتف راست و بالای ران سمت راست» مجروح شد و «استخوان ترقوه» اش شکست و با قطع چند رگ و عصب دست راست وی، دچار مشکل حرکتی شد. دست راست او از آن هنگام از کار افتاده‌است.[۷۰]

در سال ۱۳۶۰ خورشیدی

احمد قدیریان این ترور را کار جواد قدیری و سازمان مجاهدین خلق می‌داند. البته گزارش روزنامهٔ کیهان در شماره فردای ترور در داخل ضبط صوت نوشته شده‌بود: «هدیهٔ گروه فرقان». اعضای گروه فرقان پس از ترورهای سال ۱۳۵۸ دستگیر و اعدام شده‌بودند اما برخی از پیروان آن‌ها گروه رهروان فرقان را تأسیس کردند و قاسم اسلامی و سید علی خامنه‌ای را ترور کردند. ایرج مصداقی عاملان ترور را ایرج افشاری و اروج امیرخان‌زاده معرفی کرده‌است.[۷۱] مرکز اسناد انقلاب اسلامی نیز این ترور را کار بازماندگان گروه فرقان می‌داند با این تفاوت که نام عامل اصلی را امیرمسعود تقی‌زاده می‌داند.[۷۲][۷۳]

ریاست جمهوری ۱۳۶۰–۱۳۶۸

پوستر تبلیغاتی سید علی خامنه‌ای در انتخابات ریاست جمهوری

سید علی خامنه‌ای در انتخابات مهرماه ۱۳۶۰ به مقام ریاست جمهوری رسید. در این انتخابات ۴۲ نفر از ۴۶ نامزد رقیب وی در این انتخابات رد صلاحیت شدند و تا حدود زیادی مشخص بود که نامزد اول مورد حمایت نظام، حجت‌الاسلام خامنه‌ای است.[۷۴] او در این انتخابات که با مشارکت ۷۵٪ی مردم برگزار شد که از دو انتخابات پیش بیشتر بود، ۹۵٪ رای‌ها را به دست آورد که تا کنون بالاترین نسبت در تمامی انتخابات ریاست جمهوری ایران بوده‌است.[۷۵]

خمینی، در مورد ریاست‌جمهوری او گفته‌است:

ما از سر ناچاری چون آدم نداشتیم به ورود یکی از روحانیون به عرصهٔ اجرایی و انتخابات آقای خامنه‌ای، رای دادیم، وگرنه هر زمانی که آدم صالح و مورد اعتمادی پیدا کنیم، ایشان باید به جایگاه اصلیش یعنی مسجد بازگردد.[۷۶][نیازمند منبع]

در انتخابات سال ۱۳۶۴ نیز، بسیاری از رقیبان خامنه‌ای از جمله نامزدان نهضت آزادی یعنی مهدی بازرگان و ابراهیم یزدی و احمد صدر حاج‌سیدجوادی، رد صلاحیت شدند. او بار دیگر با کسب ۸۵٪ رای در سمت ریاست‌جمهوری ماند.[۷۷]

مهدی بازرگان، دربارهٔ رد صلاحیت خود در این انتخابات گفته‌است:

چون حاکمیت می‌دید که ممکن است ما در انتخابات حائز اکثریت باشیم، چنین تصمیمی گرفت[۷۴]

از جمله سمت‌ها در این دوران:[۵۸]

رهبری

در دیدار با ولادمیر پوتین رئیس‌جمهور وقت روسیه

پس از درگذشت خمینی، خبرگان رهبری در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۳۶۸، سید علی خامنه‌ای را که در آن زمان ریاست جمهوری ایران را به‌عهده داشت، به سمت «رهبر جمهوری اسلامی ایران» برگزیدند.[۷۸]

برگزیدگی به رهبری

پیش از درگذشت خمینی، حسینعلی منتظری برای جانشینی او برگزیده شده‌بود. در سال پایانی رهبری او و همزمان با درگیری وی با نظام، او را از این سمت برکنار کردند. به گفته محمدرضا مهدوی کنی در کتاب خاطراتش، مسألهٔ قائم مقامی رهبری در قانون اساسی پیش‌بینی نشده‌بود. اما به دلیل مریضی و سالخوردگی خمینی، مجلس خبرگان پیش‌دستی کرد و موضوع قائم مقامی رهبری را پیش‌بینی نمود تا اگر حادثه‌ای برای خمینی پیش بیاید کشور با خلأ روبه‌رو نشود.[۷۹]

در ابتدا، شورای رهبری‌ای سه نفره مرکب از علی مشکینی و موسوی اردبیلی و سید علی خامنه‌ای برای جانشینی سید روح‌الله خمینی پیشنهاد شد که نتوانست آرای کافی را بدست بیاورد. سپس گلپایگانی در مجلس خبرگان به رای گذاشته شد که اجماع حاصل نگردید. قانون اساسی أن زمان مرجعیت را از شرایط رهبری می‌دانست ولی خامنه‌ای واجد این شرط نبود.[۸۰] سرانجام ۸۰٫۹ درصد حاضران در مجلس خبرگان که شامل ۷۲ درصد کل اعضا بودند، به رهبری سید علی خامنه‌ای رای دادند.[نیازمند منبع]

در این جلسه هم چنین هاشمی رفسنجانی پیش از رای‌گیری سخنرانی کرد و به تمجید از او پرداخت.[۸۱]

مخالفت‌ها

انتخاب خامنه‌ای برای رهبری بحث‌برانگیز بوده‌است. وی یکی از شرط‌های به دست گرفتن امر رهبری یعنی مرجعیت را مطابق با قانون اساسی نداشت. بر اساس اصل صد و نهم قانون اساسی سابق شرایط و صفات رهبر یا اعضای شورای رهبری عبارت بود از: صلاحیت علمی و تقوایی لازم برای افتا و مرجعیت، بینش سیاسی و اجتماعی و شجاعت و قدرت و مدیریت کافی برای رهبری؛ ولی او عنوان مرجعیت را نداشت.[۸۰] هاشمی رفسنجانی به نقل از خمینی در مجلس خبرگان گفت که وی گفته‌بوده‌است که مرجعیت لازم نیست.[۸۲][۸۳]

خمینی پیش از درگذشتش خود خواستار اصلاح قانون اساسی بود و خود شورایی برای بازنگری در قانون اساسی تشکیل داده‌بود. وی در ۹ اردیبهشت ۱۳۶۸ در نامه‌ای به علی مشکینی، رئیس شورای بازنگری قانون اساسی، نوشته بود که:

معتقدم برای رهبری شرط مرجعیت لازم نیست. مجتهد عادل مورد تأیید خبرگان محترم سراسر کشور، کفایت می‌کند[۸۴][۸۵]

مرجعیت

در سال ۱۳۷۶، حسینعلی منتظری عدم کفایت علمی و دینی و نامشروع بودن انتخاب خامنه‌ای را مطرح کرد.[۸۶] وی دربارهٔ مرجعیت خامنه‌ای گفت:

اینکه آمدند در شب بعد از فوت محمدعلی اراکی، عده‌ای بچه راه انداختند در خیابان جلوی جامعه مدرسین، مثل همین الان که راه می‌اندازند؛ بعد هم سه چهار نفر از تهران آمدند و اصلاً (کسانی که ایشان را می‌گفتند) هفت هشت نفر بیشتر نبودند و به زور هفت نفر را به عنوان مرجع گفتند که ایشان را هم جزو کنند، در صورتی که ایشان در حد فتوا و مرجعیت نیست. بنابر این مرجعیت شیعه را مبتذل کردند، بچه گانه کردند، با یک عده بچه اطلاعاتی که راه انداختند! اینها مصیبتهایی است که ما در این کشور می‌بینیم.[۸۷]

احمد آذری قمی نیز با نوشتن نامه‌ای او را فاقد شرایط مرجعیت برشمرد.[۸۸][۸۹]
مهدی خزعلی در این زمینه می‌گوید:پدرم مخالف مرجعیت خامنه‌ای بود و زیر فشار دفتر رهبری از شورای نگهبان استعفا داد.[۹۰]مهدی خزعلی همچنین از قول پدرش می‌گوید:[۹۰]

ایشان گفتند من به بچه‌های خودم گفتم که از آقای سیستانی تقلید کنند. آقایان گفتند نظر شما راجع به مرجعیت رهبری چیست؟ ایشان خیلی برآشفته شدند و گفتند نکنید این کار را و با مرجعیت شیعه بازی نکنید. رهبری ایشان را تضعیف می‌کنید و مرجعیتش را جا نمی‌اندازید. برعکس، رهبری ایشان تضعیف می‌شود. ایشان نیازی ندارد. حکم حکومتی رهبر بر مراجع هم نافذ است و نیازی ندارند.

در سال ۸۳ قاسم شعله‌سعدی نمایندهٔ مجلس‌های سوم و چهارم در نامه‌ای به سید علی خامنه‌ای با وی را حجت‌الاسلام خطاب کرد و گفت در زمان انتصاب به عنوان رهبر، فاقد شرایط تعیین‌شده برای رهبری در قانون اساسی بوده‌است.[۹۱] بازنگری قانون اساسی که در ۶ مرداد ۱۳۶۸ از طریق همه‌پرسی به تصویب رسید مرجعیت را از شروط رهبری حذف کرد. در جلسه محرمانه مجلس خبرگان در خرداد ۱۳۶۸ خامنه‌ای تا زمان برگزاری همه‌پرسی به عنوان رهبر موقت انتخاب شد که موقتی بودن این انتخاب تا زمان برگزاری همه‌پرسی از عموم پنهان نگه داشته شد.[۹۲]

در رسانه

طبق بررسی‌های نشریهٔ فوربیس، سیدعلی خامنه‌ای هجدهمین فرد قدرتمند دنیا در سال ۲۰۱۵ و تنها فرد ایرانی است که جزو صد مرد قدرتمند دنیا قرار گرفته‌است.[۹۳] قبل از این، او ۲۶اُمین انسان قدرتمند جهان در سال ۲۰۱۱ و ۲۱اُمین در سال ۲۰۱۲ میلادی[۹۴] بوده‌است.[۹۵]

در سریال معمای شاه به کارگردانی محمدرضا ورزی در بخش‌هایی از داستان، به مبارزات سیدعلی خامنه‌ای در جریان‌های مربوط به حکومت پهلوی و انقلاب اسلامی پرداخته شده‌است. در این سریال علیرضا مهران، نقش سید علی خامنه‌ای در آن دوران را بازی می‌کند. این سریال محصول شبکهٔ یک صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است.[۹۶]

موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی در سال ۲۰۰۸ مقاله‌ای با عنوان «بازخوانی خامنه‌ای: دیدگاه جهانی قدرتمندترین رهبر ایران» به قلم کریم سجادپور منتشر کرد.[۹۷] مقاله اینچنین آغاز می‌شود: «شاید در دنیا هیچ رهبری نباشد که به اندازهٔ سیدعلی خامنه‌ای برای مسایل جاری جهان اهمیت داشته باشد اما درعین‌حال تا این حد برای جهانیان ناشناخته باشد». به نظر می‌رسد این تحلیل که خود مؤسسهٔ کارنگی آن را «تحلیل عمیق سیاسیِ» سیدعلی خامنه‌ای و بر اساس سخنرانی‌ها و نوشته‌های وی در ۳ دهه اخیر می‌داند،[۹۸] در ایران چندان با واکنش‌های تند داخلی مواجه نشده‌است.[۹۹][۱۰۰]

در مستندی از بزرگمهر شرف الدین در شبکه بی‌بی‌سی فارسی، آنچه خامنه‌ای را از اکثر رهبران و حاکمان تاریخ معاصر ایران متمایز کرده‌است، نگاه منطقی او به سیاست است.[۱۰۱]

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸

سازمان عفو بین‌الملل در اطلاعیه‌ای سخنرانی خامنه‌ای در نماز جمعهٔ ۲۹ خرداد ۱۳۸۸[۱۰۲] که یک هفته بعد از انتخابات برگزار شد را «چراغ سبز رهبر ایران برای سرکوب» توصیف کرد. اعتراضات فردای آن روز با کشته شدن چند تن از معترضین همراه شد.[۱۰۳][۱۰۴]

دیری نبایست که اعتراضات متوجه خامنه‌ای شد و معترضان با سردادن شعارهایی، عملکرد وی را مورد اعتراض قرار دادند.[۱۰۵]

او در پاسخ به درخواست موسوی اردبیلی، برای آزادی زندانیان سیاسی گفت:

شما در زمان امام راحل عظیم الشان، رئیس شورای عالی قضائی بودید و من رئیس‌جمهور. در آن زمان که متولی قوهٔ قضائیه شما بودید به دستور رهبر فقید انقلاب، مخالفان نظام اعدام می‌شدند. اکنون من دستور نداده‌ام مخالفان نظام را اعدام کنند، آن‌ها را فقط زندانی کرده‌اند، حالا شما به این هم اعتراض می‌کنید؟![۱۰۶][۱۰۷]

در پی حوادث سال ۸۸ دانشگاه اسلو او را در سال ۲۰۰۹ دیکتاتور سال شناخت.[۱۰۸]

در سال ۱۳۹۰ پس از انتشار اسنادی که جزئیات آن پس از یک سال و نه ماه پس از دیداری با نمایندگان مجلس داشته‌است، به مجلس توصیه کرده‌است که قوهٔ قضاییه باید میان معترضان و آشوبگران تمایز قایل شود، اما این تمایز به معنی مصونیت معترضان نیست و آن‌ها نیز باید تاوان آنچه را که می‌گویند، بپردازند.[۱۰۹]

حادثهٔ کهریزک

پس از انتخابات، چند تن از دستگیرشدگان از جمله فرزند عبدالحسین روح الامینی از وفاداران به سید علی خامنه‌ای در بازداشتگاه کهریزک، جان خود را از دست دادند که حتی ادعای شکنجهٔ زندانیان نیز شده‌است. پس از این ماجرا وی دستور تعطیلی بازداشتگاه را صادر کرد.[۱۱۰]

حمله به کوی دانشگاه

در دومین حمله به کوی دانشگاه (حملهٔ نخست در زمان ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی روی داده‌بود)، متجاوزان با شعار حمایت از رهبر به ضرب و شتم دانشجویان پرداختند، که خامنه‌ای در نماز جمعهٔ ۲۹ خرداد این عمل را تقبیح کرد.[۱۱۱] وی دستور به رسیدگی به وقایع کوی دانشگاه را صادر کرده‌بود.[۱۱۲]

دیدگاه‌ها

اعتقاد به تئوری توطئه و روحیه ضد آمریکایی

در اسفند ۱۳۵۹، هنگامی که بیش از ۱۰۰ هزار نفر برای گرامی داشت درگذشت مصدق و درخواست تشکیل جمهوری دموکراتیک به جای جمهوری اسلامی در دانشگاه تهران گردهم آمدند، سیدعلی خامنه‌ای به شکل تهدید آمیز گفت: «ما مثل آلنده و مصدق لیبرال نیستیم که C.I.A بتواند «ما را» سرکوب کند.»[۱۱۳]

سرژ میشل و پائولو وودز بر این باورند که سخنرانی‌های سید علی خامنه‌ای مجموعه‌ای است از «تهدیدها و شعارهای تو خالی» که با اعتقاد بر تئوری توطئه و روحیهٔ شدید ضد آمریکایی همراه است، او همه جا «دسیسهٔ دشمنان» را می‌بیند و قدرت‌های خارجی را «مستکبر»، «شیطانی»، «آزمند»، «منفور»، «واپس‌گرا»، «برتری‌طلب»، «سرطانی»، «ستمکار»، «زهرآگین» و «تجسم شیطان» توصیف می‌کند. این صفات هم به دولت‌های غربی و هم به سرویس‌های اطلاعاتی‌شان سیا، موساد، اینتلیجنت سرویس، اطلاق می‌شود.[۱۱۴]

خامنه‌ای معتقد است که توهم توطئه، خود یک توطئه است.[۱۱۵] به عقیدهٔ خامنه‌ای انکار دشمنی‌های آشکار آمریکا با نظام و ملت ایران، توطئه‌ای است برای کاهش حساسیت‌ها در مقابل شیطان بزرگ.[۱۱۶]

وی در خصوص مذاکره با آمریکا می‌گوید که بر اساس تجربه، ایالات متحده با استفاده از قدرت رسانه ای، اقتصادی و نظامی اش، کشور طرف مذاکره را وادار به پذیرش مطالبات این کشور می‌کند و در شرایطی که مطالبات خود را نقد می‌گیرد، در برابر وعده‌هایی زیبا می‌دهد که عمدتاً در عمل محقق نمی‌شود؛ بنابراین، تا زمانی که کشور تا حدی قوی نشده که در برابر فشارهای آمریکا حین مذاکرات، یارای مقاومت داشته باشد، مذاکره با آمریکا ممنوع است.[۱۱۷]

اعتقاد به مبانی سکولار در رابطه حکومت با مردم

به نظر سعید برزین، خامنه‌ای رابطه حکومت و مردم را اساساً غیر مذهبی و بر اساس یک «قرارداد اجتماعی» تعریف کرده‌است.[۱۱۸] هر چند روحانیان دست راستی در ایران قائل به چنین قراردادی نیستند.[۱۱۸]

اعتقاد به حاکمیت امر فقیه بر مردم از جهت قانونی و شرعی

سید علی خامنه‌ای، رهبر کنونی نظام جمهوری اسلامی ایران، معتقد است:

اختیارات ولی فقیه در صورت تعارض با اراده و اختیار مردم، بر اختیارات و تصمیمات مردم، مقدم و حاکم است.[۱۱۹][۱۲۰]

او عقیده دارد در نظام «ولایت مطلقه فقیه» ولی فقیه همان حاکم اسلامی است و حکومتش تا قیامت ادامه پیدا می‌کند:[۱۲۱]

مراد از ولایت مطلقه فقیه جامع‌الشرایط، این است که دین حنیف اسلام که خاتم ادیان آسمانی و باقی تا روز قیامت است، دین حکومت است و دین اداره شئون جامعه، پس در این حکومت چاره‌ای جز این نیست که تمام طبقات جامعه، یک ولی امر و حاکم شرع و رهبر داشته باشند، تا امت اسلام را از شر دشمنان اسلام و مسلمین حفظ کند و با جلوگیری تعدی قوی بر ضعیف، عدالت را در سیاست جامعه برپا دارند و وسایل پیشرفت فرهنگی، سیاسی و شکوفایی اجتماعی را فراهم سازد و چه بسا این کارها با خواسته‌ها، مطامع، منافع و آزادی بعضی اشخاص در تضاد باشد.[۱۲۱]

از نظر او این حکومت و حاکمیت نه تنها اختیاری نیست،[۱۲۱] بلکه تحت عناوینی چون «مصلحت»، «حفاظت امت از دشمنان» و «اجرای حکم اسلام» گریز و چاره‌ای از آن نیست. او همچنین اعتقاد دارد دایره این حاکمیت می‌تواند تا آزادی شخصی افراد پیش رود. خامنه‌ای همچنین از «واجب بودن» اقدام علیه خواسته و صلاحدید مردم، در شرایطی که آنرا مخالف با آنچه که او «مصالح عمومی اسلام و مسلمین» می‌نامند، سخن به میان می‌آورد و حتی بیان می‌دارد که این تشخیص مصالح بر دوش حاکم مسلمین یا همان «ولی فقیه» است:[۱۲۱]

همچنین بر حاکم مسلمین پس از عهده‌دار گردیدن وظیفه مهم رهبری واجب است، که عنداللزوم دست به اقدامات مناسب بزند و باید خواسته و صلاحدید حاکم مسلمین در مواردی که به مصالح عامه اسلام و مسلمین مربوط می‌شود، برخاسته و صلاحدید عامه مردم، مقدم گردد.

او معتقد است «ولایت مطلقه فقیه یعنی انعطاف‌پذیری دستگاه ولایت» بدین معنی که مجموعه دستگاه‌هایی که رهبری در رأس آنها قرار دارد به‌طور دائم با انتخاب آنچه درست‌تر و کامل تر است، خود را بطور مدام متحول کنند.[۱۲۲]

او به تناقض ذاتی در فهم «دشمنان» از مفهوم ولایت فقیه اشاره داشته و گفته‌است که آنها می‌گویند «آنها می‌گویند ولایت فقیه یعنی عمل کردن به فهم فقیه عادل، درحالی که فقیهی که عادل است نمی‌تواند به میل خود عمل کند».[۱۲۳] ولی نظر سید علی خامنه‌ای در این زمینه در تناقض با نظرات حسینعلی منتظری است.[۱۲۴]

به گفته حسن فیروزآبادی، خامنه‌ای در زمستان ۱۳۹۱ از مسوولان حکومتی جهت عمل نکردن به سحنان او گلایه کرد.[۱۲۵]

آزادی بیان

در سال ۲۰۰۰ کمیتهٔ حمایت از روزنامه‌نگاران، وی را جزو ۱۰ دشمن آزادی بیان قرار داد.[۱۲۶]

در اوایل کار مجلس ششم، وقتی طرح اصلاح قانون مطبوعات، تهیه شده‌بود تا در جلسهٔ علنی مجلس مطرح شود، خامنه‌ای با حکم حکومتی خود، دستور داد این طرح مسکوت گذاشته شود.[۱۲۷] این طرح چندی پیش در مجلس پنجم تصویب شده‌بود.[نیازمند منبع]

تاکنون روزنامه‌نگاران بسیاری به دلیل انتقاد از او یا سازمان‌های زیر نظر او دستگیرشده و به زندان افتاده‌اند.[۱۲۸][۱۲۹][۱۳۰] مانند احمد زیدآبادی، عبدالله نوری، محمد نوری زاد، عیسی سحرخیز، محسن سازگارا و اکبر گنجی اشاره کرد.[۱۳۱]

فرهنگ ایرانی

سید علی خامنه‌ای بر این باور است، که به جای تأکید بر ایران قبل اسلام، باید بر ایران بعد از اسلام تأکید شود زیرا به عقیدهٔ او افتخارات ایران بعد از اسلام برجسته تر از افتخارات ایران قبل از اسلام است.[نیازمند منبع]

او همچنین بیان کرده که پیشرفت‌های حکومت‌های دیلمی، سلجوقی و صفوی با پیشرفت‌های ایران قبل اسلام، قابل مقایسه نیست.[۱۳۲]

شعر و ادبیات

خامنه‌ای تعداد زیادی رمان و شعر خوانده‌است.[۱۳۳] وی به شعر و ادبیات روسی علاقه‌مند است. میخاییل شولوخف و الکسی تولستوی از نویسندگان مورد توجه وی هستند.[۱۳۳] وی سعی داشته همه ساله گپ و گفتی دوستانه با شاعران داشته باشد، برگزاری شب شعرهای نیمه رمضان که توسط خامنه‌ای برگزار می‌شود، تبدیل به یک آیین فرهنگی شده‌است که احتمالاً حاکی از علاقه وی به شعر و ادبیات است.[۱۳۳] ولی برخی برگزاری این جلسات را فرایندی دستوری و یک‌طرفه می‌دانند که بموجب آن قرار است شاعران، مجری اوامر بخشنامه‌ای وی باشند.[۱۳۳] گاهی در این جلسات شاعرانی از تاجیکستان، هند و افغانستان نیز حضور یافته‌اند.[۱۳۳]

او از نوجوانی کتاب‌های مختلف و رمان‌های ایرانی و خارجی بسیاری مطالعه کرده‌است.[۱۳۴] و نگاه بسیار حرفه‌ای به رمان دارد.[۱۳۵][۱۳۶]

او در هنگامی که در شهر مشهد حضور داشته در انجمن‌های ادبی حاضر می‌شده و اشعاری نیز دارد. تخلص وی در اشعاراش امین است.[۳۳]

او اعتقاد دارد انقلاب، با آثار سینمایی و رمان به دنیا شناسانده می‌شود: «انقلاب بدون رمان نمی‌شود. انقلاب روسیه و انقلاب فرانسه با رمان‌هایشان معرفی شدند. یا بدون فیلم خوب نمی‌شود.»[۱۳۷]

موسیقی

معیارهای خامنه‌ای در مورد حلال یا حرام بودن موسیقی معیارهایی متغیر و مبهم است.[۱۳۸] خامنه‌ای همچون خمینی و منتظری تشخیص حلال یا حرام بودن موسیقی را موکول به نظر عرفی مکلف نموده‌است. عرف عام دربارهٔ موسیقی معیاری مبهم و متغیر است. چون تأثیر یک قطعه موسیقی بر شنوندگان مختلف و حتی بر شنونده واحد همیشه ثابت و یک دست نیست.[۱۳۸] وی، به تبعیت از اکثر فقهای شیعه، سازها را نیز بدون ارائه معیار طبقه‌بندی، به دو نوع «آلات مختص حرام» و «آلات مشترک» تقسیم کرده که این‌گونه تفکیک نیز ناممکن است چون آنچه محتوا و شکل و در نتیجه، تأثیر یک اثر موسیقایی را تعیین می‌کند، آهنگسازان و نوازندگان هستند و نه سازها.[۱۳۸]

زنان

خامنه‌ای در سخنرانی‌های خود به مناسبت‌های گوناگون دیدگاه خود دربارهٔ زنان و نقش آنان را در جامعه بیان کرده‌است. این دیدارها گاه به مناسبت روز زن در ایران بوده‌اند و گاه با فعالان زن در جهان عرب. دولت ایران اغلب به تبلیغ دیدگاه‌های او دربارهٔ زنان می‌پردازد و بسیج ایران نیز برپایه این دیدگاه‌ها منشوری تهیه کرده‌است تا به تبیین «زن مسلمان طراز انقلاب اسلامی» بپردازد.[۱۳۹]

در ژوئیه ۱۹۹۷، او اندیشهٔ مشارکت برابر زنان در جامعه را منفی و ابتدایی و کودکانه خواند.[۱۴۰] به باور وی، حضور زنان در پست‌های اجرایی کشور مایه افتخار نیست و نوعی انفعال در برابر گفتمان غربی به‌شمار می‌رود.[۱۴۱] او همچنین «خانه‌داری» و «فرزندآوری» را مجاهدت و هنر زنان دانسته‌است.[۱۴۲]

ارزش راستین زن با این سنجیده می‌شود که او چه میزان محیط خانواده را برای همسر و فرزندانش همانند بهشت می‌کند.[۱۴۰]

همزمان با رهبری سید علی خامنه‌ای، سیاست‌های محدودیتی برای زنان ایران دنبال شد. این شامل جلوگیری از سفر به خارج زنان بی‌اجازه «ولی» (که اغلب شوهر یا پدر می‌باشد) و جداسازی جنسیتی می‌شود.[۱۴۰] سرکوب زنان از راه کنترل پوشش هر سال توسط گشت‌های ارشاد اعمال می‌شود و زنان ناچار به بر سر گذاشتن حجاب می‌شوند. سرپیچی از این قانون اغلب دستگیری و جریمه نقدی به همراه دارد.[۱۴۳] در ژوئن ۱۹۹۸، سید علی خامنه‌ای دستور به «سرکوب رفتارهای سرکشانه زنان» داد و تا میانه اوت همان سال، ۱۸۰۰ زن و مرد به دلیل آنچه «پوشش نامناسب و رفتار هرزه» خوانده شد توسط پلیس دستگیر شدند. این دوره همچنین شاهد سرکوب روزنامه‌نگاران زن و روزنامه‌ها و مجلات ویژهٔ زنان همچون مجله زنان بود.[۱۴۰]

انتقاد از سفرهای خارجی

او در خطبه‌های نماز عید فطر سال ۱۳۹۷ شمسی، در انتقاد از سفرهای خارجی مردم گفت:[۱۴۴]

کسانی که عادت کرده‌اند به سفرهای خارجی بروند، این سفرها را ترک کنند البته غیر از سفرهای زیارتی و حج و عتبات که مورد نظر نیست و این قدر خرج و هزینه هم ندارد و برکاتی هم دارد اما سفرهای تفریحی زائد را کنار بگذارند.

اتهامات

ماجرای کرخه کور

بنا بر ادعای ابوالحسن بنی‌صدر که در آن زمان فرماندهی کل قوا را بر عهده داشته‌است، خامنه‌ای در جریان جنگ ایران و عراق و در نبرد کرخه کور در جبهه جنگ حضور یافته ولیکن فرار وی از منطقه عملیاتی موجب تضعیف روحیه و فرار سربازان شده‌است.[۱۴۵] خود خامنه‌ای در جلسه مجلس شورای اسلامی می‌گوید: «شانزدهم [دی ماه] هم تا حدود ساعت سه تا سه و نیم بعد از ظهر من بودم که آقای بنی صدر هم بود و نیروهای ما به تدریج شروع کردند به ضربت خوردن. یعنی نیروهای عراقی، نیروی کمکی بزرگی به کمکشان آمد و نیروهای ما را از پهلو مورد هدف قرار دادند که این برای ما قابل محاسبه نبود، و محاسبه نشده بود برای نیروهای ما و دستگاه اطلاعاتی ما، این بود، که نیروهای ما شروع کردند به عقب‌نشینی کردن… و همه آن ساعت بینی و بین الله تلاش می‌کردند، یعنی من آن کسانی را که مسئولان سطح بالا هستند، نظامی یا غیرنظامی نیافتم که تلاش نکنند. البته در آن ساعت که من آمدم آقای بنی صدر نبود. یا غذا می‌خورد یا نماز می‌خواند یا خوابیده بود، به هر حال نبود. یکی دو ساعتی، لکن بعد که آمدیم، ایشان بوده آنجا حدود چند ساعت هم آنجا بود و نیروهای ما وقتی منهدم شدند، ایشان آنجا بود، شاهد بود و بعداً آمده بود برای ما نقل می‌کرد. علی‌أی‌حال، در هویزه که بچه‌های ما شهید شدند، من به‌طور قطع نفی نمی‌کنم، ولی من به هیچ وجه از کسانی یک تعلل عمدی، سستی عمدی، خیانت خدای نکرده مشاهده نکردم.»[۱۴۶] از سوی دیگر سایت مشرق نیوز ادعا دارد که در جریان جنگ اساساً چنین اتفاقی نیافتاده است. همچنین سخنان خامنه‌ای علیه بنی‌صدر در مجلس نه در پاسخ نمایندگان سؤال‌کننده از وی در مورد فرار از جنگ، بلکه در جریان جلسه رای عدم کفایت در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ می‌باشد.[۱۴۷]

حسین علایی بی‌تجربگی و عدم برنامه‌ریزی درست برای رزمندگان سپاه پاسداران و نیز ناهماهنگی در عقب‌نشینی نیروها را عامل شکست می‌داند و می‌گوید: «عقب‌نشینی سریع واحدهای لشکر ۱۶ در این عملیات، آسیب روحی زیادی به رزمندگان وارد نمود و آن‌ها را دچار یأس و سردرگمی کرد.»[۱۴۸] در خاطرات علی صیاد شیرازی، فرمانده نیروی زمینی ارتش در زمان جنگ، نیز ذکر شده در سال نخست جنگ قرارگاه مشترکی برای هماهنگی نیروهای عملیاتی ارتش و سپاه وجود نداشته‌است.[۱۴۹]

ترور میکونوس

در ۲۱ فروردین ۱۳۷۶، دادگاهی در آلمان، که به پرونده ترور میکونوس رسیدگی می‌کرد، در طی حکمی کمیته امور ویژه جمهوری اسلامی را، که سید علی خامنه‌ای یکی از اعضای آن بود، به دادن دستور این ترور، متهم کرد.[۱۵۰]

مرتضی سرمدی معاون ارتباطات وزیر امور خارجه ایران، در آن زمان اتهامات دستگاه قضائی آلمان را به شدت رد کرد و گفت: «ایران معتقد است مقامات قضایی آلمان و دستگاه قضایی این کشور تحت نفوذ صهیونیست‌ها به مبارزه سیاسی کثیفی علیه جمهوری اسلامی ایران دست یازیده‌اند.»[۱۵۱]

پس از این حکم، آلمان و ایران سفرای خود در دو کشور را فرا خواندند و آلمان چهار دیپلمات ایرانی را از این کشور اخراج کرد، تمامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز، سفرای خود را از ایران فراخواندند. ایران نیز در پاسخ به این حرکت اتحادیه اروپا، تمام سفیران خود را از کشورهای عضو این اتحادیه فرا خواند و روابط دو طرف دچار بحران شد.[نیازمند منبع]

که تا سه ماه بعد و پیروزی محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری ادامه داشت.[۱۵۲][۱۵۳]

این واقعه، موجی از اعتراضات را در میان مردم ایران علیه آلمان برانگیخت.[۱۵۴] صدها تن از ایرانیان مخالف حکومت پس از اعلام حکم به شادمانی و رقص در خیابانهای آلمان پرداختند و آلمان به شهروندانش درمورد سفر به ایران هشدار داد.[۱۵۵]

بمب‌گذاری آمیا

در دیدار با لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا رئیس‌جمهور وقت برزیل

نشریه نیویورک تایمز، مدعی است، که عبدالقاسم مصباحی، یکی از افراد بلندپایه وزارت اطلاعات ایران که درسال ۱۹۹۶ به آلمان گریخت، در مصاحبه‌ای با بازپرس دادگاه آمیا، که برای رسیدگی به پرونده بمب‌گذاری آمیا برگزار شده بود، خامنه‌ای را متهم کرد که عامل اصلی این ترور بوده و ۲۰۰ میلیون دلار از حساب مشترک خود با احمد خمینی در بانک سوئیس را صرف این کار کرده‌است. در نهایت دادگاه آرژانتین هیچ حکمی دربارهٔ خامنه‌ای صادر نکرد[۱۵۶] ... و نیز مقامات ایرانی مدعی هستند که، تاکنون هیچ مدرکی علیه دخالت جمهوری اسلامی ایران در این خصوص ارائه نشده و سیستم قضایی آرژانتین را فاسد و موضوع را توطئه‌ای سیاسی از سوی «صهیونیستها» و «آمریکا» تلقی می‌کنند.[۱۵۷]

اینترنت و حضور در شبکه‌های اجتماعی مجازی

در دوران رهبری خامنه‌ای بر ایران، این کشور شاهد ورود فناوری‌های نوین ارتباطی همانند اینترنت بود. با اینکه جمعیت زیادی از جوانان ایران به اینترنت دسترسی دارند، خدمات اینترنت در این کشور با محدودیت‌هایی روبرو است که اغلب از سوی نهادهای مرتبط با رهبر اعمال می‌شوند.[۱۵۸] به گفته احمد علم‌الهدی، خامنه‌ای مخالف بالا بردن سرعت اینترنت در ایران است و برای مقابله با آن دستور داده‌است.[۱۵۹]

با این حال دفتر خامنه‌ای در فضای مجازی فعالیت دارد و علاوه بر اداره یک سایت اینترنتی بسیار فعال و به لحاظ فنی پیشرفته، بر روی شبکه‌های اجتماعی فیس بوک،[۱۶۰] توییتر و اینستاگرام نیز حضور دارد.[۱۶۱][۱۶۲] به باور خامنه‌ای استفاده از فیس بوک در شرایطی که موجب «مفسده، تقویت دشمنان اسلام یا خوف ارتکاب گناه» نباشد بلامانع است.[۱۶۳]

نامه‌های سرگشاده خطاب به غرب

سید علی خامنه‌ای در طی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۴ نامه‌هایی را برای جوانان جهان غرب و به‌طور خاص جوانان اروپا و آمریکای شمالی فرستاد. خطاب به جوانان اروپا و آمریکای شمالی و عموم جوانان در کشورهای غربی سر تیتر نامه‌های وی بودند که به ۵۲ زبان دنیا ترجمه شد.[۱۶۴][۱۶۵][۱۶۶]

انتقادها از رهبری

خامنه‌ای تاکنون چندین بار در زمینه چگونگی رهبری و اداره کشور مورد انتقاد قرار گرفته‌است. به نوشته جلال کیهان منش، اغلب مخالفان وی در ایران توسط دستگاه‌های اطلاعاتی دستگیر، زندانی، محصور، یا حذف می‌شوند.[۱۶۷]

بعضی مخالفانی که در دوره خمینی دستگیر و به زندان افتاده بودند نیز در دوره خامنه‌ای به حصر انداخته شدند؛ از جمله آن‌ها نورالدین کیانوری، رهبر حزب توده ایران، بود که در نامه‌ای به خامنه‌ای پس از رسیدن او به قدرت در نامه‌ای به شرح شکنجه‌های زندان بر خودش، خانواده‌اش، و اعضای حزب توده پرداخت. او به همراه همسرش مریم فیروز پس از اعتراف اجباری در زیر شکنجه به «خانه امن» منتقل و تا هنگام مرگ در آنجا نگاه داشته شدند.[۱۶۸]

پس از فوت خمینی و در پی انتشار فهرستی از سوی حوزه علمیه قم که در آن نام مراجع تقلید آورده شده بود، خامنه‌ای به عنوان مرجع تقلید معرفی شد. چنین چیزی واکنش تعدادی از مراجع تقلید را دربرداشت. آن‌ها بر این باور بودند که خامنه‌ای درجه مرجعیت ندارد. در سال ۱۳۷۶ و چند ماه پس از انتخابات دوم خرداد، حسینعلی منتظری که یکی از استادان او بود، در یک سخنرانی به شدت از خامنه‌ای انتقاد کرد و گفت:

آقای خامنه‌ای شما که در شان و حد مرجعیت نیستید… محمد مؤمن (عضو شورای نگهبان) به من گفت یکی از این آقایان (نماینده سیدعلی خامنه‌ای در دفتر استفتائات) می‌رود در دفتر ایشان در قم می‌نشیند و مسائل را مطابق نظر آقای خامنه‌ای جواب می‌دهد به ایشان گفتم ایشان که رساله ندارد، شما چگونه فتوا را بر طبق نظر ایشان جواب می‌دهید؟ گفت ما روی تحریر امام [خمینی] جواب می‌دهیم! گفتم مردم آخر مسئله ایشان را می‌خواهند، گفت: می‌گویند ایشان فتوایش مثل فتوای امام است، ما روی تحریر امام جواب می‌دهیم! خوب این معنایش مبتذل کردن مرجعیت شیعه نیست؟[۱۶۷]

این سخنرانی (معروف به سخنرانی ۱۳ رجب) حصر منتظری را در پی داشت. این حصر برای شش سال ادامه یافت تا آنکه سرانجام در اواسط دوره دوم دولت اصلاحات در آن بازنگری شد. در رسانه‌های رسمی ایران برای سال‌ها از منتظری به بدی یاد می‌شد و او را «ساده‌لوح» و عامل غرب و ضدانقلاب می‌نامیدند. حسینعلی منتظری تا هنگام مرگ در آذر سال ۱۳۸۸ منتقد رهبری سید علی خامنه‌ای باقی ماند و در سخنرانی‌هایش درخواست انتخابات آزاد، واگذاری قدرت و اجازه انتقاد از او داشت.[۱۶۹]

پس از انتخابات جنجال‌برانگیز ۱۳۸۸ در ایران، انتقاد از روش رهبری خامنه‌ای بالاتر گرفت. کسانی چون محمد نوری‌زاد و مهدی خزعلی از جمله کسانی بودند که با نوشتن نامه‌های انتقادی از او، روش برخورد نیروهای زیر فرمانش را در برخورد و کشتن معترضان به انتخابات زیر سؤال بردند. پاسخ حکومت به این افراد دستگیری و شکنجه آن‌ها بوده‌است؛ به گونه‌ای که نوری‌زاد و خزعلی هر دو بارها توسط نیروهای اطلاعاتی دستگیر و مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.[۱۷۰] در یکی از واپسین نامه‌های خود به خامنه‌ای، نوری‌زاد او را به دلیل کارنامه سیاسی اش به عدم کفایت سیاسی و توانایی رهبری کشور متهم کرد.[۱۷۱]

جراحی پروستات

در صبح ۱۷ شهریور ۱۳۹۳، وبسایت رسمی سید علی خامنه‌ای از عمل جراحی پروستات وی خبر داد. علیرضا مرندی، رئیس تیم معالج وی اعلام کرد: «مدتی بود که این عارضه در رهبر انقلاب ایجاد شده بود و نظر پزشکان این بود که اکنون زمان مناسبی برای عمل است و رهبر معظم انقلاب نیز از نظر پزشکان معالج تبعیت کردند … رهبری پس از هفت روز درتاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۹۳ از بیمارستان مرخص شدند.» عمل جراحی پروستات رهبر ایران با موفقیت انجام شد.[۱۷۲]

کتاب‌شناسی

تالیف‌ها و پژوهش‌ها

ترجمه‌ها

آثار در مورد وی

  • ولی مجدد یا رهبر احیاگر

این کتاب را نعیم قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله لبنان نوشته‌است.[۱۷۷]

  • فتوای هسته‌ای از منظر حقوق بین‌الملل[۱۷۸]

این کتاب را جابر سیوانی زاد در مورد فتوای سید علی خامنه‌ای در مورد برنامه هسته‌ای ایران از منظر حقوق بین‌الملل نگاشته‌است.[۱۷۹]

کتابی است که به زندگینامه و خاطرات سید علی خامنه‌ای می‌پردازد.[۱۸۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «نامه به حجت‌الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی و استعفا از سمت ریاست جمهوری». دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنه‌ای، ۲۵ مرداد ۱۳۶۸. بازبینی‌شده در ۲۶ خرداد ۱۳۹۷. 
  2. «فهرست اعضای ادوار پیشین». دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، ۳ اردیبهشت ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۱۲ بهمن ۱۳۹۵. 
  3. «چه کسی در نخستین انتخابات خبرگان اول شد؟ +جدول». مشرق نیوز، ۲۰ دی ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۲۲ بهمن ۱۳۹۵. 
  4. «نمایندگان تهران در مجلس اول /رأی اکثر نمایندگان بیش از یک میلیون بود». خبر آنلاین، ۸ بهمن ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۵. 
  5. «ائمه جمعه تهران؛ از حضوری ۳ هفته‌ای تا ۴۲۴ حضور». خبرگزاری فارس، ۶ مرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۵. 
  6. حسن شمس‌آبادی. «نگاهی به زمینه‌های تشکیل شورای انقلاب اسلامی». موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. بازبینی‌شده در ۱۰ بهمن ۱۳۹۵. 
  7. «مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی دوره ۱ جلسه ۱۶۷». کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۳۰ خرداد ۱۳۶۰. بازبینی‌شده در ۱۲ بهمن ۱۳۹۵. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «تاریخ دقیق تولد خامنه‌ای». مشرق. تبیان، ۲۹ فروردین ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۴ اوت ۲۰۱۷. بازبینی‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۷. 
  9. همسران رهبران ایران و جهان، دویچه وله فارسی
  10. همسران روسای جمهور ایران چه کسانی هستند؟، تابناک
  11. «نگاهی گذرا به زندگینامهٔ سید علی حسینی خامنه‌ای». دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنه‌ای، ۱ فروردین ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۲۳ دی ۱۳۹۵. 
  12. https://amontazeri.com/biography
  13. «نگاهی گذرا به زندگینامهٔ سید علی حسینی خامنه‌ای». تبیان، ۲۶ آذر ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ «زندگینامه: سیدعلی خامنه‌ای». همشهری‌آنلاین، ۱ مهر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  15. «تصویری از شناسنامه خامنه‌ای». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنه‌ای. بازبینی‌شده در {{جا:تاریخ}}. 
  16. «اقامه اولین نمازجمعه پس از پیروزی انقلاب». 
  17. «رهبری از نگاه قانون». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 14-10-2016. 
  18. «معرفی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی». وبگاه بنیاد دانشنامه جهان اسلام. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «نگاهی گذرا به زندگینامهٔ سید علی حسینی خامنه‌ای». پایگاه اصلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری. 
  20. «عطر فروشی که جرقه‌های انقلاب را در دل رهبر انداخت». جام جم (تهران), 25 دی 1392. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 17-06-2016. 
  21. بهبودی، هدایت الله. شرح اسم. موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، 1391. 303 تا 324. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۵۷۸۶-۱۷-۰. 
  22. «کدام یک از فقها مرجعیت رهبرانقلاب را تأیید کردند؟». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 25-07-2016. 
  23. «نظرات حضرات آیات محفوظی، خاتم یزدی، ملک حسینی، فاضل هرندی و جعفری در خصوص مرجعیت خامنه‌ای در سال1373». پایگاه صالحات. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20-05-2016. 
  24. «نظرات حضرات آیات استادی، محسنی گرکانی، هاشمی، و مجتهدی در خصوص اعلمیت یا اصلح بودن تقلید از خامنه‌ای در سال1373». پایگاه صالحات، 31-02-1395. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20-05-2016. 
  25. . پایگاه صالحات، 31-02-1395. بایگانی‌شده از [نظرات حضرات آیات یزدی، واعظ طبسی، باریک بین، صابری همدانی و آذری قمی در خصوص اعلمیت یا اصلح بودن تقلید از خامنه‌ای در سال 1373 نسخهٔ اصلی] در 20-05-2016. http://www.webcitation.org/6heONE9St. 
  26. «انتشاراحکام موضوعی (استفتائات)». فقه روز (وابسته به انتشارات انقلاب اسلامی). 
  27. http://www.forbes.com/powerful-people/list/#tab:overall
  28. «Who Is Ali Khamenei?». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 30-09-2016. 
  29. تصویر کارت ملی در وبگاه دفتر
  30. سابقاً نام وی در شناسنامه فاقد لفظ سید بود. ویدیو، دقیقه ۰۲:۴۰، «شرایط برگزاری همه‌پرسی در ایران چیست؟»، بی‌بی‌سی فارسی
  31. «روایتی از شرکت رهبر انقلاب در سرشماری عمومی نفوس و مسکن». پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، ۲ آبان ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۹ تیر ۱۳۹۱. 
  32. «گلایه رهبر انقلاب از برپایی جشن تولد برای ایشان». خبرگزاری فارس به نقل از روزنامه کیهان، ۳ مرداد ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۴ تیر ۱۳۹۱. 
  33. ۳۳٫۰۰ ۳۳٫۰۱ ۳۳٫۰۲ ۳۳٫۰۳ ۳۳٫۰۴ ۳۳٫۰۵ ۳۳٫۰۶ ۳۳٫۰۷ ۳۳٫۰۸ ۳۳٫۰۹ ۳۳٫۱۰ ۳۳٫۱۱ ۳۳٫۱۲ ۳۳٫۱۳ ۳۳٫۱۴ ۳۳٫۱۵ ۳۳٫۱۶ ۳۳٫۱۷ ۳۳٫۱۸ ۳۳٫۱۹ ۳۳٫۲۰ ۳۳٫۲۱ ۳۳٫۲۲ ۳۳٫۲۳ ۳۳٫۲۴ ۳۳٫۲۵ ۳۳٫۲۶ ۳۳٫۲۷ ۳۳٫۲۸ ۳۳٫۲۹ ۳۳٫۳۰ ۳۳٫۳۱ http://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/16337
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ BBC فارسی - ایران - خویشاوندان آیت‌الله خامنه‌ای چه کسانی هستند
  35. KHAMENEI.IR - گزارشی کوتاه از زندگی ادبی خامنه‌ای / متن کامل - دیگران
  36. زندگی‌نامه آیت‌الله خامنه‌ای (بخش نخست)- تولد و والدین
  37. BBC فارسی - ایران - خویشاوندان آیت‌الله خامنه‌ای چه کسانی هستند
  38. «برادران و خواهران رهبری چه می‌کنند؟». پویش | اصلاح طلبان. ۲۰۱۵-۱۱-۲۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۲۰. 
  39. «خواهر خامنه‌ای درگذشت». KHAMENEI.IR - پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار سیدعلی خامنه‌ای. ۲۰۱۵-۱۱-۲۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۵-۱۱-۲۰. 
  40. امیر نامدار. «کاریکاتور روزولت در ایران بحران آفرید»(فارسی)‎. وبگاه بی‌بی‌سی فارسی، ۱۲ ژانویه ۲۰۰۳. بازبینی‌شده در ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. 
  41. «توضیحات هادی خامنه‌ای در مجلس راجع به کاریکاتور اهانت‌آمیز»(فارسی)‎. وبگاه رادیو صدای آمریکا (‎VOA News)، ۱۲ ژانویه ۲۰۰۳. بازبینی‌شده در ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. 
  42. «خواهر رئیس‌جمهور ایران برای پیوستن به شوهرش در عراق از کشور گریخت»(انگلیسی)‎. وبگاه روزنامه نیویورک تایمز، ۳ مه ۱۹۸۵. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  43. ایران قلم، برداشت شده در ۱۰ مرداد ۱۳۸۸.
  44. سید حسن خامنه‌ای عضو کارگروه پیشگیری و مبارزه با رشوه در صنعت نفت شد - نفت نیوز
  45. http://www.mashreghnews.ir/fa/news/253025/اعضای-شورای-نمایش-معرفی-شدند
  46. «کروبی پسر آیت‌الله خامنه‌ای را به دخالت در انتخابات متهم کرد»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ ژوئن ۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. 
  47. علیرضا نوری‌زاده. «یا رب این بچه ترکان چه دلیرند به خون»(فارسی)‎. سایت اینترنتی دکتر علیرضا نوری‌زاده، ۲۳ نوامبر ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. 
  48. ۴۸٫۰ ۴۸٫۱ «از ازدواج انقلابی تا ازدواج سیاسی»(فارسی)‎. سایت تحلیلی خبری عصر ایران، ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ فروردین ۱۳۸۷. «شهروند امروز» 
  49. «همه چیز دربارهٔ فرزندان امام خامنه‌ای»(فارسی)‎. شبکه مجازی میبد ما، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۱. 
  50. ««خواستگاری» داستان ازدواج پسر مقام معظم رهبری با دختر دکتر حداد عادل»(فارسی)‎. وبگاه ایرانیان آتلانتا (‎AtlantaPersians.com). بازبینی‌شده در ۲۶ فروردین ۱۳۸۷. «نشریه «اشراق اندیشه» به نقل از حجت السلام پاینده، از اعضای دفتر مقام معظم رهبری» 
  51. ۵۱٫۰ ۵۱٫۱ «زندگی‌نامه»(فارسی)‎. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  52. مرکز اسناد انقلاب اسلامی، آرشیو، ش‌ب ۱۲۲۵
  53. مرکز اسناد انقلاب اسلامی، آرشیو، ش‌ب ۱۲۲۶
  54. نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی سید علی حسینی خامنه‌ای
  55. تبیان. «زندگینامه حضرت آیت‌الله سید علی حسینی خامنه‌ای». 
  56. http://farsi.khamenei.ir/others-report?id=8807
  57. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام www1.jamejamonline.ir وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  58. ۵۸٫۰ ۵۸٫۱ ۵۸٫۲ ۵۸٫۳ ۵۸٫۴ ۵۸٫۵ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام khameneibiog وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  59. Abrahamian, Ervand. A History of Modern Iran. Cambridge University Press, 2008,P.182
  60. «نظرات حضرات آیات مشکینی، فاضل لنکرانی، جوادی آملی، یزدی و مؤمن در خصوص اجتهاد مطلق مقام معظم رهبری در سال 1369 + نظر یوسف صانعی». پایگاه صالحات، 31-05-1395. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20-05-2016. 
  61. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام autogenerated1 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  62. «نشریه ۳۱»(فارسی)‎. سبز سرخ - سایت بزرگداشت سرداران و ده‌هزار شهید مازندران. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  63. O'Hern, Steven. Iran's Revolutionary Guard: The Threat That Grows While America Sleeps. Potomac Books, Inc, 2012. 21. ISBN ‎1597977012. 
  64. مسئولین نظام: منافقین به تلویح یا تصریح مسئول این اقدام هستند
  65. بی‌بی‌سی
  66. سایت خبری تحلیلی خدمت
  67. «یک روز پس از تسخیر لانه جاسوسیدولت بازرگان استعفا داد». خبرگزاری فارس، ۱۵ آبان ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  68. ۶۸٫۰ ۶۸٫۱ http://www.radiofarda.com/content/b17-khamenei-biography-12/24732052.html
  69. http://rc.majlis.ir/fa/parliament_member/show/762450
  70. «بازخوانی ترور آیت الله خامنه ای در 28 سال قبل». عصر ایران، ۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  71. «چه کسی خامنه‌ای را در تیرماه ۶۰ ترور کرد؟»(فارسی)‎. ایرج مصداقی، ۱۳۹۰/۱۲/۲۴. بازبینی‌شده در ۲ شهریور ۱۳۹۱. 
  72. «چه کسی خامنه‌ای را ترور کرد»(فارسی)‎. روز آنلاین، ۱۳۹۱/۰۴/۰۶. بازبینی‌شده در ۲ شهریور ۱۳۹۱. 
  73. «چه کسی مسئول ترور رهبر انقلاب بود؟»(فارسی)‎. پارسینه، ۱۳۹۱/۰۴/۰۵. بازبینی‌شده در ۲ شهریور ۱۳۹۱. 
  74. ۷۴٫۰ ۷۴٫۱ آیت‌الله خامنه‌ای از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
  75. «دوره اول ریاست جمهوری مقام معظم رهبری». پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، ۲۴ مهر ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  76. کانون اندیشه وران ایرانی، آسیب‌شناسی روانی سیدعلی خامنه‌ای، نوامبر ۲۰۰۰، ص ۶۹
  77. «آشنایی با ادوار انتخابات ریاست جمهوری در ایران». همشهری‌آنلاین، ۱۲ خرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  78. «پاسخ به چند سؤال دربارهٔ انتخاب آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان رهبر انقلاب در سال ۶۸». خبرگزای تسنیم، ۱۹ دی ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. 
  79. «مسئله محرمانه‌ای که از نماز جمعه گفته شد+ صوت». خبرگزاری فارس، ۶ آبان ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۱۸. 
  80. ۸۰٫۰ ۸۰٫۱ «سال سرنوشت ساز ۶۸: تصویر آیت‌الله خامنه‌ای در خاطرات هاشمی رفسنجانی». BBC Persian. ۲۰۱۳-۰۳-۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۰۸. 
  81. فیلم جلسه نمایش داده شده در صدا و سیما
  82. «انتخاب آیت الله خامنه ای به رهبری». تبیان، ۱۶ خرداد ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۱۸. 
  83. «نظر امام (ره) حذف مرجعیت از شرایط رهبری بود/ قید موقت برای این بود تا رفراندوم بازنگری قانون اساسی انجام شود/ اگر توصیه‌های امام (ره) هم نبود به فردی جز آیت‌الله خامنه‌ای نمی‌رسیدیم». شبکه افق، ۲۴ دی ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۱۸. 
  84. [مندرج در صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی، جلد ۱، صفحه ۵۸]
  85. نامه روح‌الله خمینی رهبر ایران به علی مشکینی رئیس مجلس خبرگان درباره متمم قانون اساسی
  86. میشل، سرژ (۲۰۱۰)، صفحهٔ ۳۵۳
  87. «سخنرانی ۱۳ رجب». بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۳. 
  88. روز آن لاین
  89. سخنرانی آیت‌الله منتظری دربارهٔ مرجعیت خامنه‌ای در یوتیوب
  90. ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ «مهدی خزعلی: پدرم مخالف مرجعیت آیت‌الله خامنه‌ای بود و زیر فشار دفتر رهبری استعفا کرد». رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۲۲. 
  91. جنبش راه سبز - قاسم شعله سعدی، نماینده اسبق مجلس و استاد دانشگاه تهران، بازداشت شد
  92. رمضانپور، علی‌اصغر. «خامنه‌ای و لغو مرجعیت شیعه در ایران». رادیو فردا. ۲۰۱۴-۰۶-۰۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۰۸. 
  93. Forbes list of The World's Most Powerful People
  94. «قدرتمندترین انسان‌های جهان»(انگلیسی)‎. فوربس، ۲ نوامبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۱. 
  95. http://www.forbes.com/profile/ali-hoseini-khamenei/
  96. «سایت رسمی سریال معمای شاه». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20-06-2016. 
  97. سجادپور، کریم. «بازخوانی خامنه‌ای: دیدگاه جهانی قدرتمندترین رهبر ایران»(انگلیسی)‎. وبگاه موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی، مارس ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  98. proj=zme «بخش ایران - بازخوانی خامنه‌ای: دیدگاه جهانی قدرتمندترین رهبر ایران»(انگلیسی)‎. وبگاه موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  99. «اهمیت هیچ رهبری در جهان به اندازه آیت‌الله خامنه‌ای نیست»(فارسی)‎. وبگاه آفتاب (‎aftab.ir)، ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. «خبرگزاری فارسی» 
  100. «تحلیل مؤسسه کارنگی دربارهٔ رهبر انقلاب»(فارسی)‎. سایت تحلیلی خبری عصر ایران، ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۷. 
  101. بزرگمهر شرف الدین. «آیت الله خامنه‌ای؛ مرد فضاهای خالی». بی‌بی‌سی فارسی، شنبه 17 سپتامبر 2011 - 26 شهریور 1390. 
  102. «خطبه‌های نماز جمعهٔ تهران». دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظما خامنه‌ای، ۲۹ خرداد ۱۳۸۸. 
  103. BBC هشدار آیت‌الله خامنه‌ای در مورد ادامه تظاهرات خیابانی بی‌بی‌سی فارسی
  104. سخنرانی ۲۹ خرداد آیت‌الله خامنه‌ای؛ نقطه عطف امید پارسانژاد، بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ خرداد ۱۳۸۹
  105. Iranian protesters' slogans target Khamenei as the real enemy
  106. «خامنه‌ای: امام خمینی مخالفان نظام را اعدام می‌کرد و من فقط زندانی می‌کنم». وبگاه. العربیه, اکتبر 2011. بازبینی‌شده در 31 اکتبر 2011. 
  107. «خامنئی لمرجع شیعی: الخمینی کان یعدم المعارضین وأنا أکتفی بسجنهم». وبگاه. العربیه, اکتبر 2011. بازبینی‌شده در 31 اکتبر 2011. 
  108. Iran's Khamenei named 'dictator of the year'
  109. شرف الدین، بزرگمهر. «معترض و اغتشاشگر در نگاه رهبر ایران». بی‌بی‌سی، ۲۸ اکتبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۱. 
  110. دومین سالگرد کشته‌شدگان بازداشتگاه کهریزک در تهران برگزار شد
  111. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری
  112. دستور رهبری در رسیدگی به پرونده «جنایت کوی دانشگاه» را فراموش نکنید
  113. آبراهامیان. کودتا. 1393. 306. 
  114. میشل، سرژ (۲۰۱۰)، صفحه ۳۵۲–۳۵۱
  115. رادیوزمانه. «آیت‌الله خامنه‌ای: توهم توطئه، خود یک توطئه است». رادیوزمانه، ۱۴ خرداد ۱۳۹۵. 
  116. مشرق نیوز. «وقتی سیا اصطلاح «تئوری توطئه» را اختراع کرد +عکس و فیلم». مشرق نیوز، ۱۴ خرداد ۱۳۹۵. 
  117. امام مذاکره با آمریکا را ممنوع کرد و من هم ممنوع می‌کنم
  118. ۱۱۸٫۰ ۱۱۸٫۱ سعید برزین. «مبانی سکولار پیشنهاد انتخاباتی رهبر ایران». بی‌بی‌سی، ۹ فوریه ۲۰۱۶–۲۰ بهمن ۱۳۹۴. 
  119. ولی فقیه، مشروعیت خود را از مردم می‌گیرد یا خدا؟, بی‌بی‌سی فارسی
  120. پایگاه اطلاع‌رسانی و استفتائات آیت‌الله خامنه‌ای - ولایت فقیه و حکم حاکم - سؤال ۶۳,
  121. ۱۲۱٫۰ ۱۲۱٫۱ ۱۲۱٫۲ ۱۲۱٫۳ مقایسه تطبیقی مفهوم اطلاق در نظام‌های سلطنتی و ولایتی، از کتاب اجوبة الاستفتائات، سید علی خامنه‌ای، وبگاه حوزه
  122. «اظهارات رهبر جمهوری اسلامی دربارهٔ «ولایت مطلقه فقیه»». رادیو فردا، ۱۷/شهریور/۱۳۹۰. 
  123. «اظهارات رهبر جمهوری اسلامی دربارهٔ «ولایت مطلقه فقیه»». رادیو فردا، ۱۷/شهریور/۱۳۹۰. 
  124. «اظهارات رهبر جمهوری اسلامی دربارهٔ «ولایت مطلقه فقیه»». رادیو فردا، ۱۷/شهریور/۱۳۹۰. 
  125. حسین باستانی. «توصیف جدید رهبر ایران از جایگاه خود: حرفی نمی‌زنم مگر آنکه دستور باشد». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۲ اسفند ۱۳۹۱. 
  126. Spotlight on Press Tyrants: CPJ Names Ten Worst Enemies of the Press
  127. مجلس ششم، ضعف نمایندگان یا مشکل ساختاری؟
  128. همسر نوری زاد: نگران سرانجام مصیبتی که بر سر افراد خیرخواه کشور آورده‌اند، هستم
  129. یادمان اسرای جنبش سبز/ احمد زیدآبادی تاوان انتقاد خود از رهبر را پس می‌دهد!
  130. کمیته حمایت از روزنامه‌نگاران: ایران بزرگترین زندان روزنامه‌نگاران بعد از چین
  131. The world view of iran's most powerful leader
  132. «آیت الله خامنه‌ای: به جای ایران قبل از اسلام بر ایران بعد از اسلام تأکید شود». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ اوت ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۱. 
  133. ۱۳۳٫۰ ۱۳۳٫۱ ۱۳۳٫۲ ۱۳۳٫۳ ۱۳۳٫۴ «رسانه‌های خارجی دربارهٔ علاقه آیت‌الله خامنه‌ای به شعر و ادبیات چه می‌گویند؟». نسیم آنلاین، دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۵. 
  134. «امام خامنه‌ای در نوجوانی چه رمان‌هایی را مطالعه می‌کردند؟». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 05-07-2016. 
  135. Flood، Alison «Ayatollah Khamenei reveals himself as an ‘#AvidReader’ of fiction [آیت الله خامنه‌ای خود را یک خوانندهٔ مشتاق به داستان نشان می‌دهد.]» The Guadian، 27 بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 05-07-2015 
  136. «گاردین: آیت‌الله خامنه‌ای نگاه بسیار حرفه‌ای به رمان دارد». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 05-07-2016. 
  137. «در مخاطب‌شناسی دچار توهم بودیم». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 05-07-2016. 
  138. ۱۳۸٫۰ ۱۳۸٫۱ ۱۳۸٫۲ فرج سرکوهی. «موسیقی و مجسمه؛ عقب‌نشینی فقه سنتی در برابر هنر؟». بی‌بی‌سی فارسی، سه شنبه 11 اکتبر 2011 - 19 مهر 1390. 
  139. «شاخصه‌های زن در انقلاب اسلامی براساس دیدگاه‌های سید علی خامنه‌ای تدوین شد». رادیو فرانسه پارسی، ۲۰ آوریل ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۲ مه ۲۰۱۳. 
  140. ۱۴۰٫۰ ۱۴۰٫۱ ۱۴۰٫۲ ۱۴۰٫۳ Donna M. Hughes. Women and Reform in Iran. University of Rhode Island, February 2000. Retrieved 12 May 2013. 
  141. «رهبر ایران: حضور زنان در مناصب اجرایی افتخار ندارد». بی‌بی‌سی پارسی، ۱۱ مه ۲۰۱۳. 
  142. «بیانات در دیدار جمعی از مداحان». دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  143. Jason Rezaian. Struggle over what to wear in Iran. Washington Post, 21 July 2012. Retrieved 12 May 2013. 
  144. http://www.bbc.com/persian/iran-44493394
  145. بی‌بی‌سی
  146. 15 دی سالروز عملیات آفندی نصر
  147. مشرق نیوز
  148. مروری بر عملیات نصر و شهادت دانشجویان پیرو خط امام
  149. خاطرات صیاد شیرازی
  150. ««از آزادی هماهنگ‌کننده تیم ترور میکونوس متاسفم»»(فارسی)‎. وبگاه رادیو فردا، چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸. 
  151. جزئیات خواندنی ماجرای میکونوس بعد از ۱۴ سال (فارسی) سایت خبری تحلیلی عصر ایران به نقل از کتاب «بررسی روابط ایران و آلمان» نوشته سید حسین موسویان چاپ مرکز تحقیقات استراتژیک/ شابک: ۹۶۴۷۲۹۸۱۷x
  152. «German court implicates Iran leaders in '92 killings»(انگلیسی)‎. وبگاه CNN، April ۱۰, ۱۹۹۷. بازبینی‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸. 
  153. ALAN COWELL. «BERLIN COURT SAYS TOP IRAN LEADERS ORDERED KILLINGS»(انگلیسی)‎. وبگاه The New York Times، April ۱۱, ۱۹۹۷. بازبینی‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸. 
  154. جزئیات خواندنی ماجرای میکونوس بعد از ۱۴ سال
  155. German court rules Iranian leaders ordered Berlin slayings
  156. LARRY ROHTER. «Argentine Judge Indicts 4 Iranian Officials in 1994 Bombing of Jewish Center»(انگلیسی)‎. وبگاه The New York Times، March ۱۰, ۲۰۰۳. بازبینی‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۸. 
  157. «روزنامه همشهری - ایران - سیاست‌خارجی - واکنش ایران به اتهامات مجدد آرژانتین». ۱۳۸۶/۰۸/۰۵. بازبینی‌شده در ۱۳۸۶/۰۲/۱۶. 
  158. “Iran's Supreme Leader sets up body to oversee internet”. BBC World, 7 March 2012. Retrieved 19 September 2014. 
  159. «تقابل نظامی با ایران به نفع غرب نیست». صبح توس، ۲۵ شهریور ۱۳۹۳. [پیوند مرده]
  160. «آیت‌الله خامنه‌ای به عضویت فیس بوک درآمد». رادیو فردا، ۲۷ آذر ۱۳۹۱. 
  161. «آیت‌الله سید علی خامنه‌ای عضو فیس‌بوک شد». بازبینی‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۲. 
  162. http://www.azadegi.com/link/2012/12/17/288683
  163. «خامنه‌ای: استفاده از فیس‌بوک در شرایطی بلامانع است». بازبینی‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۲. 
  164. پیام رهبری به جوانان غربی
  165. نامه دوم رهبری به جوانان غربی به ۴۸ زبان زنده دنیا ترجمه شد
  166. «تحلیلی برنامه رهبر انقلاب به جوانان اروپا و آمریکا»(فارسی)‎. ایران آنلاین، ۱۸ مرداد ۱۳۹۴. 
  167. ۱۶۷٫۰ ۱۶۷٫۱ جلال کیهان منش. «سرنوشت منتقدین آِیت الله خامنه‌ای». روزآنلاین، ۹ آبان ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۲ بهمن ۱۳۹۲. 
  168. «تاریخچه‌ای از «حصر» و بازداشت در «خانه امن»: سرنوشت چهار رهبر ناپدید شده چه خواهد بود؟». کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران، ۱۵ اسفند ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۱۲ بهمن ۱۳۹۲. 
  169. Proپرونده: Iran's dissident ayatollah. BBC World, 30 January 2003. Retrieved 1 February 2014. 
  170. «مهدی خزعلی، وبلاگ‌نویس منتقد، بازداشت شد». رادیو فردا، ۱۹ دی ۱۳۹۰. 
  171. شاهرخ بهزادی. «نوری‌زاد خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای: عدم کفایت شما برای رهبری قطعی و محرز است». رادیو فرانسه، 01 فوریه 2014. 
  172. «عمل جراحی موفقیت‌آمیز رهبر معظم انقلاب/عیادت روحانی و آیت‌الله هاشمی از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای/دکتر مرندی: وضعیت عمومی رهبری کاملاً خوب است/ایشان بعد از طی دوران نقاهت به منزل منتقل می‌شوند». انتخاب، ۱۷ شهریور ۱۳۹۳. 
  173. «فرمایشات رهبر انقلاب دربارهٔ فلسطین خواندنی شد». تسنیم، ۱۶ تیر ۱۳۹۴. 
  174. [۱]
  175. ۱۷۵٫۰ ۱۷۵٫۱ ۱۷۵٫۲ ۱۷۵٫۳ ۱۷۵٫۴ ۱۷۵٫۵ «عرضه آثار جدیدی از رهبر معظم انقلاب». روزنامه ایران, 7 اردیبهشت 1394. 
  176. [hhttp://www.iranianmagazines.com/npview.asp?ID=1662669 «حکومت جهانی مهدوی»]. روزنامه رسالت، شماره ۶۴۸۳، صفحه ۱۸، ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۶ آبان ۱۳۸۸. 
  177. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/12/24/1026207/رهبر-احیاگر-به-بازار-کتاب-رسید
  178. «Nuclear Fatwa under International Law». Amazon.com. 
  179. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13951220000338
  180. ««شرح اسم» زندگی‌نامه مقام معظم رهبری به قلم هدایت‌الله بهبودی به زبان ترکی استانبولی ترجمه و از سوی انتشارات کوثر در ترکیه منتشر شد.». خبرگزاری تسنیم. 

منابع

  • آبراهامیان، یرواند. کودتا. ترجمهٔ محمدابراهیم فتاحی. تهران: نشر نی، ۱۳۹۳. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۱۸۵-۳۴۲-۸. 
  • شیرازی، علی. پرتوی از خورشید. چاپ شانزدهم. ۱۳۸۵. صفحهٔ ۲۰۸. 
  • سرژ میشل و پائولو وودز. «رهبر». در قدمت روی چشم. ترجمهٔ لاله پویا. پاریس: برنارد گراسه, 2010. 
  • دفتر نشر و حفظ آثار آیت‌الله خامنه‌ای. استمداد از خدا. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۴۸۵۳ (۱۸ خرداد ۱۳۸۸): صفحه ۱۷. 

پیوند به بیرون

مناصب سیاسی
عنوان جدید معاون امور انقلاب وزیر دفاع ملی
۱۳۵۸
انحلال سمت
نماینده ولی فقیه در شورای عالی دفاع ملی
۱۳۵۹ – ۱۳۶۰
متصدی همزمان: مصطفی چمران (۱۳۵۹–۱۳۶۰)
موسی نامجو (۱۳۶۰)
پسین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
پیشین:
محمدعلی رجایی
رئیس‌جمهور ایران
۱۳۶۰ – ۱۳۶۸
عنوان جدید رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام
۱۳۶۶ – ۱۳۶۸
پیشین:
سید روح‌الله خمینی
رهبر جمهوری اسلامی ایران
۱۳۶۸ – اکنون
در حال تصدی
مناصب نظامی
پیشین:
حسن لاهوتی
سرپرستی کل سپاه پاسداران
۱۳۵۸
متصدی همزمان: جواد منصوری به عنوان فرمانده سپاه پاسداران
پسین:
عباس دوزدوزانی
به عنوان فرمانده موقت سپاه پاسداران
عنوان جدید فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا
۱۳۶۲
۱۳۶۸ – ۱۳۹۵
پسین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
پسین:
غلامعلی رشید
پیشین:
سید روح‌الله خمینی
فرمانده کل نیروهای مسلح
۱۳۶۸ – تاکنون
در حال تصدی
عنوان شیعی
پیشین:
حسینعلی منتظری
امام جمعه تهران
۱۳۵۸ – تاکنون
در حال تصدی
کرسی پارلمانی
عنوان جدید رئیس کمیسیون امور دفاعی
۱۳۵۹ – ۱۳۶۰
پسین:
حسن روحانی
مناصب احزاب سیاسی
پیشین:
محمدعلی رجایی
نامزد حزب جمهوری اسلامی برای ریاست‌جمهوری
مهر ۱۳۶۰
۱۳۶۴
پسین:
خودش
پیشین:
خودش
انحلال حزب
پیشین:
محمدجواد باهنر
دبیرکل حزب جمهوری اسلامی
۱۳۶۰ – ۱۳۶۶
سِمَت‌های علمی
عنوان جدید رئیس بنیاد دائرةالمعارف اسلامی
۱۳۶۲ – تاکنون
در حال تصدی

Grand Ayatollah
Sayyid Ali Hosseini Khamenei
سید علی حسینی خامنه‌ای
Portrait of Ali Khamenei, Nowruz 2018 (crop).jpg
2nd Supreme Leader of Iran
Assumed office
4 June 1989
Acting: 4 June – 6 August 1989[1]
President
Preceded by Ruhollah Khomeini
3rd President of Iran
In office
9 October 1981 – 16 August 1989[2]
Prime Minister Mir-Hossein Mousavi
Supreme Leader Ruhollah Khomeini
Preceded by Mohammad-Ali Rajai
Succeeded by Akbar Hashemi Rafsanjani
1st Chairman of Expediency Discernment Council
In office
7 February 1988 – 4 June 1989
Appointed by Ruhollah Khomeini
Preceded by office established
Succeeded by Akbar Hashemi Rafsanjani
Member of the Assembly of Experts
In office
15 August 1983 – 4 June 1989
Constituency Tehran Province[3]
Majority 2,800,353 (87.8%)[4]
Member of the Islamic Consultative Assembly
In office
28 May 1980 – 13 October 1981
Constituency Tehran, Rey and Shemiranat
Majority 1,405,976 (65.8%)[5]
Tehran's Friday Prayer Imam
Assumed office
14 January 1980
Appointed by Ruhollah Khomeini
Interim Imams
Preceded by Hussein-Ali Montazeri
Personal details
Born Sayyid Ali Hosseini Khameneh[6]
(1939-07-17) 17 July 1939 (age 79) (certificate date)[6]
(1939-04-19) 19 April 1939 (age 79) (real date)
Mashhad, Khorasan, Iran
Political party Independent (since 1989)
Other political
affiliations
Spouse(s) Khojaste Bagherzadeh (m. 1964)
Children
  • Mostafa
  • Mojtaba
  • Masoud (aka Mohsen)[8]
  • Meysam
  • Hoda
  • Boshra
Relatives Hadi Khamenei (brother)
Residence House of Leadership
Alma mater Qom Seminary
Signature
Website english.khamenei.ir
Theological career
Religion Islam
Denomination Twelver Shīʿā
Jurisprudence Ja'fari
Creed Usuli
Main interest(s) Uṣūl al-Fiqh, Tafsīr[9]
Notable idea(s) Fatwa against nuclear weapons
Alma mater
Military career
Allegiance  Iran
Service/branch Islamic Revolutionary Guard Corps
Irregular Warfare Headquarters[10]
Years of service 1979–80; 1980–81
Commands held Head of Revolutionary Guards[11]
Battles/wars

Iran–Iraq War

Sayyid Ali Hosseini Khamenei[6] (Persian: سید علی حسینی خامنه‌ای‎, pronounced [ʔæˈliː hoseiˈniː χɒːmeneˈʔiː] (About this sound listen); born 17 July 1939)[12] is a marja and the second and current Supreme Leader of Iran, in office since 1989.[13][14] He was previously President of Iran from 1981 to 1989. Khamenei is the second-longest serving head of state in the Middle East (after Oman's Sultan Qaboos), as well as the second-longest serving Iranian leader of the last century, after Shah Mohammed Reza Pahlavi.[15]

According to his official website, Khamenei was arrested six times before being sent into exile for three years during Mohammad Reza Pahlavi's reign.[16] He was the target of an attempted assassination in June 1981 that paralysed his right arm.[17][18]

Khamenei was one of Iran's leaders during the Iran–Iraq War in the 1980s, and developed close ties with the now powerful Revolutionary Guards which he controls, and whose commanders are elected and dismissed by him. The Revolutionary Guards have been used to suppress opposition to him.[19][20] Khamenei then went to serve as the third President of Iran from 1981 to 1989, while becoming a close ally of the first Supreme Leader, Ruhollah Khomeini. Eventually, after Khomeini had a disagreement with the then heir apparent Hussein Ali Montazeri, Akbar Hashemi Rafsanjani claimed that Khomeini had chosen Khamenei as his successor while the Assembly of Experts deliberated to elect the next Supreme Leader. After Khomeini's death, Khameini was elected by the Assembly of Experts as the new Supreme Leader on 4 June 1989, at the age of 49. He has been head of the servants of Astan Quds Razavi since 14 April 1979.[21]

Today, as Supreme Leader, Khamenei is the head of state of Iran and the commander-in-chief of its armed forces. For this reason, he is considered the most powerful political authority in the country.[22][23] As Supreme Leader, Khamenei can issue decrees and make the final decisions on the main policies of the government in many fields such as economy, the environment, foreign policy, and national planning in Iran.[24][25][26][27][28][29] According to Karim Sadjadpour, Khamenei has either direct or indirect control over the executive, legislative and judicial branches of government, as well as the military and media.[15] All candidates for the Assembly of Experts, the Presidency and the Majlis (Parliament) are vetted by the Guardian Council, whose members are selected directly or indirectly by the Supreme Leader of Iran.[30] There have been also instances when the Guardian Council reversed its ban on particular people after being ordered to do so by Khamenei.[31]

There have been major protests during Khamenei's reign, including the 1994 Qazvin Protests,[32] the 1999 Iranian student protests, the 2009 Iranian presidential election protests[33][34][35] the 2011–12 Iranian protests, and the 2017–18 Iranian protests. Journalists, bloggers, and other individuals have been put on trial in Iran for the charge of insulting Supreme Leader Khamenei, often in conjunction with blasphemy charges. Their sentences have included lashing and jail time, and some of them have died in custody.[36][37] Regarding the nuclear program of Iran, Ali Khamenei had issued a fatwa in 2003 saying that the production, stockpiling, and use of all kinds of weapons of mass destruction is forbidden.

Early life and education

A teenage Khamenei

Born to Seyyed Javad Khamenei, an Alim and Mujtahid born in Najaf,[9] and Khadijeh Mirdamadi (daughter of Hashem Mirdamadi) in Mashhad, Khamenei is the second of eight children.[38][12][39] Two of his brothers are also clerics; his younger brother, Hadi Khamenei, is a newspaper editor and cleric.[40] His elder sister Fatemeh Hosseini Khamenei died in 2015, aged 89.[41] He has an ethnic Azerbaijani background on his father's side, with one source claiming that his mother was an ethnic Persian speaker from Yazd.[42][43][44][45][46] Some of his ancestors are from Tafresh in today's Markazi Province and migrated from their original home in Tafresh to Khamaneh near the Tabriz.[47][48][49] Khamenei's great ancestor was Sayyid Hossein Tafreshi, a descendent of the Aftasi Sayyids, whose lineage supposedly reached to Sultan ul-Ulama Ahmad, known as Sultan Sayyid, a grandchild of Shia fourth Imam, Ali ibn Husayn.[9]

Education

His education began at the age of four, by learning Quran at Maktab;[9] he spent his basic and advanced levels of seminary studies at the hawza of Mashhad, under mentors such as Sheikh Hashem Qazvini and Ayatollah Milani. Then, he went to Najaf in 1957,[50] but soon returned to Mashhad due to his father's unwillingness to let him stay there. In 1958, he settled in Qom where he attended the classes of Seyyed Hossein Borujerdi and Ruhollah Khomeini.[9] Like many other politically active clerics at the time, Khamenei was far more involved with politics than religious scholarship.[51]

Personal life

Khamenei is married to Khojaste Bagherzadeh, with whom he has four sons (Mostafa, Mojtaba, Masood, and Meysam) and two daughters (Boshra and Hoda).[52] One of his sons, Mojtaba, married a daughter of Gholam-Ali Haddad-Adel.[53]

According to Mehdi Khalaji, an Iran expert at the Washington Institute for Near East Policy, Khamenei has a decent life "without it being luxurious".[54] Robert Tait of The Telegraph notes that Khamenei is "renowned for a spartan lifestyle."[55] Khamenei's official residence is the Beit Rahbari compound. According to The Telegraph, around 500 people are employed at the Beit Rahbari compound, "many recruited from the military and security services".[55][56][57] Mother Nature Network published a picture of Khamenei exiting a BMW car, and noted that Khamenei has been seen riding around in a BMW.[58]

Health

Khamenei's health has been called into question. In January 2007, after he had not been seen in public for some weeks, and had not appeared as he traditionally does at celebrations for Eid al-Adha, rumours spread of his illness or death. Khamenei issued a statement declaring that "enemies of the Islamic system fabricated various rumors about death and health to demoralize the Iranian nation", but according to author Hooman Majd, he appeared to be "visibly weak" in photos released with the statement.[59]

On 9 September 2014, Khamenei underwent prostate surgery in what his doctors described in state news media as a "routine operation".[60][61] According to a report by Le Figaro, Western intelligence sources said Khamenei has prostate cancer.[62][63]

Political life and presidency

Khamenei in a protest during Iranian Revolution in Mashhad

Khamenei was a key figure in the Iranian Revolution in Iran and a close confidant of Ruhollah Khomeini.

Since the founding of the Islamic Republic, Khamenei has held many government posts.[12]

Muhammad Sahimi claims that his political career began after the Iranian Revolution, when the former President of Iran, Akbar Hashemi Rafsanjani, then a confidant of Khomeini, brought Khamenei into Khomeini's inner circle. Later on, the current President of Iran, Hassan Rouhani, then a member of Parliament, arranged for Khamenei to get his first major post in the provisional revolutionary government as deputy defense minister.[64]

Ali Khamenei in military uniform during Iran–Iraq War

Khomeini appointed Khamenei to the post of Tehran's Friday prayers Imam in 1980, after resignation of Hussein-Ali Montazeri from the post. He served briefly as the vice Minister of National Defence from late July to 6 November 1979[65] and as a supervisor of the Islamic Revolutionary Guards. He also went to the battlefield as a representative of the defense commission of the parliament.[9]

Assassination attempt

Khamenei in the hospital after the assassination attempt

Khamenei narrowly escaped an assassination attempt by the Mujaheddin-e Khalq when a bomb, concealed in a tape recorder, exploded beside him.[66]

On 27 June 1981,[67] while Khamenei had returned from the frontline, he went to the Aboozar Mosque according to his Saturdays schedule. After the first prayer, he began to give lecture to worshipers who had written their questions on the paper. Meanwhile, a tape recorder accompanied with papers was put on the desk in front of Khamenei by a young man who pressed a button. After a minute the loud speaker's sound become like whistle and suddenly the tape recorder exploded.[68] "A gift of Furqan Group to Islamic republic", it was written on the inner wall of the tape recorder.[69][70] Ayatollah Khamenei's treatment took several month and his arm, vocal chords and lungs were seriously injured.[71] He was permanently injured, losing the use of his right arm.[66]

As president

Ali Khamenei has shaken hands with his left hand since the unsuccessful assassination[72]

In 1981, after the assassination of Mohammad-Ali Rajai, Khamenei was elected President of Iran by a landslide vote (97%) in the Iranian presidential election, October 1981 in which only four candidates were approved by the Council of Guardians. Khamenei became the first cleric to serve in the office. Ruhollah Khomeini had originally wanted to keep clerics out of the presidency but later changed his views. Khamenei was reelected in Iranian presidential election, 1985 where only three candidates were approved by the Council of Guardians, receiving 87% of the votes. The only Iranian presidential election that had fewer candidates approved by the Council of Guardians was the Iranian presidential election, 1989, where only two candidates were approved by the Council of Guardians to run, and Rafsanjani easily won 96% of the votes.

In his presidential inaugural address Khamenei vowed to eliminate "deviation, liberalism, and American-influenced leftists".[73] According to the Iran Chamber, vigorous opposition to the government, including nonviolent and violent protest, assassinations, guerrilla activity and insurrections, was answered by state repression and terror in the early 1980s, both before and during Khamenei's presidency. Thousands of rank-and-file members of insurgent groups were killed, often by revolutionary courts. By 1982, the government announced that the courts would be reined in, although various political groups continued to be repressed by the government in the first half of the 1980s.[74]

During Iran–Iraq war

Khamenei as Tehran's Friday Prayer Imam in 1979

Khamenei was one of Iran's leaders during the Iran–Iraq War in the 1980s, and developed close ties with the now-powerful Revolutionary Guards. As president, he had a reputation of being deeply interested in the military, budget and administrative details.[66]

After the war

In its 10 April 1997 ruling regarding the Mykonos restaurant assassinations, the German court issued an international arrest warrant for Iranian intelligence minister Hojjat al-Islam Ali Fallahian[75] after declaring that the assassination had been ordered by him with knowledge of Khamenei and Rafsanjani.[76] Iranian officials, however, have categorically denied their involvement. The then Iranian Parliament speaker Ali Akbar Nategh-Nouri dismissed the ruling as being political, untrue and unsubstantiated. The ruling led to a diplomatic crisis between the governments of Iran and several European countries, which lasted until November 1997.[77] Darabi and Rhayel were finally released from prison on 10 December 2007 and deported back to their home countries.[78][79]

Supreme Leader

Khamenei has fired and reinstated Presidential cabinet appointments.[80][81] Iran's Chief Justice Sadeq Larijani, a Khamenei appointee, has warned the president of Iran against voicing opposition to Khamenei.[82]

Election as Supreme Leader

Khamenei succeeded Ruhollah Khomeini after Khomeini's death, being elected as the new Supreme Leader by the Assembly of Experts on 4 June 1989.[83]

Leadership council proposal

Initially, the idea of leadership council was proposed by some members of Assembly of experts. Various lists were proposed and Khamenei was named in all of them.[84] For instance, a council of three members, Ali Meshkini, Mousavi Ardebili and Khamenei, was proposed to lead Iran. According to Rafsanjani, he and Khamenei were against the proposal while Ayatollah Haeri Shirazi and Ayatollah Ebrahim Amini were in favor of it. Supporters of the council proposal believed that having a council would produce a higher degree of unity in society and more positive characteristics would be found in a council, while the opposers believed that an individual leader was more efficient according to the past experiences in case of Judiciary council.[83]

Ebrahim Amini listed the summary of reasons presented by the two sides. According to him the opposers rejected the proposal because: i) Evidences for Guardianship of the Islamic Jurist were true only for the guardianship of an individual and it was not clear who held the guardianship when there was a council. Guardianship of a council was not rooted in Hadiths and Islamic jurisprudence. ii) Previous council type organizations such as broadcasting council and supreme judicial council were not successful in practice and leadership council would not do well for similar reasons. iii) People were accustomed to the leadership of an individual and a council of leaders was something unfamiliar to them. iv) An individual leader could act more decisive when dealing with critical and important decisions and solving problems and crisis. On the other hand, the supporters of the proposal believed that: i) At the time, there were no Faqih equal to Khomeini or even two or three levels lower than him so that he could fulfill the expectation of people. ii) In case of council of leaders, the members could compensate each other, if any of them had some shortage in a field.[83]

Finally, 45 members voted against the leadership council proposal while more than 20 people were in favor of it and the proposal was rejected.[84] After the assembly rejected the idea of a Leadership Council, Khamenei was elected Leader by 60 of the 74 members present with Grand Ayatollah Mohammad-Reza Golpaygani receiving the remaining 14 votes.[85][86][87] Though Khamenei opposed this and argued heavily against the decision, he eventually accepted it after debating with the mujtahids of the Assembly.[88]

Marjaʿiyyat criteria

Since Khamenei was not a marja' at the time—which the Iranian constitution required—he was named as the temporary Supreme Leader. Later, the constitution was amended to remove that requirement and the Assembly of Experts reconvened on 6 August 1989, to reconfirm Khamenei with 60 votes out of 64 present.[89] On 29 April 1989, responding to the letter of Ayatollah Meshkini, the head of committee responsible for revising the Constitution, asking Khomeini's viewpoint regarding the 'marjaʿiyyat criteria, Khomeini said: "From the very beginning, I believed and insisted that there is no need for the requirements of marjaʿiyyat (authority in jurisprudence). A pious mujtahid (jurist-intellectual), who is approved by the esteemed Assembly of Experts (Majlis-i Khobregan), will suffice."[90] In a video that surfaced during the 2017–18 Iranian protests, Khamenei is seen before the assembly saying he was not religiously qualified to be Supreme leader. Khamenei, who was ranked as a Hujjat al-Islam and not a Marja' as required by the Iranian constitution, said he would only be a "ceremonial leader", and was reassured by Akbar Hashemi Rafsanjani the position would be "temporary" until a referendum, apparently planned for one year later.[91][92][93][94]

Political philosophy and image

Khamenei's era has differed from that of his predecessor. He has, however, continued Khomeini's policy of "balancing one group against another, making sure that no single side gains too much power."[66] But lacking Khomeini's charisma and clerical standing, he has developed personal networks, first inside the armed forces, and then among the clerics, while administering the major bonyads and seminaries of Qom and Mashhad. According to Vali Nasr of the Johns Hopkins School of Advanced International Studies, "[Khamenei] [took] many of the powers of the presidency with him and [turned] the office of the supreme leader into the omnipotent overseer of Iran's political scene". In Nasr's view, Khamenei is an "unusual sort of dictator".[66] Officials under Khamenei influence the country's various powerful, and sometimes bickering, institutions, including "the parliament, the presidency, the judiciary, the Revolutionary Guards, the military, the intelligence services, the police agencies, the clerical elite, the Friday prayer leaders and much of the media", as well as various "nongovernmental foundations, organizations, councils, seminaries and business groups".[66]

Khamenei issues decrees and makes the final decisions on economy, environment, foreign policy and everything else in Iran.[24][25][26][27] Khamenei regularly meets with president, cabinet members, head and officials of the judiciary branch, parliamentarians, among others, and tells them what to do.[95][96][97][98][99][100] Khamenei has also fired and reinstated Presidential cabinet appointments.[80][81] Khamenei meets with foreign dignitaries, however he does not travel overseas; if anyone wishes to see him, that person must travel to Iran. Apart from his time in Najaf as a student, Khamenei travelled to Libya during his time as President.[101][102]

In his speeches Khamenei regularly mentions many familiar themes of the 1979 revolution: justice, independence, self-sufficiency, Islamic government and resolute opposition to Israel and United States, while rarely mentioning other revolutionary ideals such as democracy and greater government transparency.[73] According to Karim Sadjadpour of the Carnegie Endowment for International Peace, Khamenei has "resisted Rafsanjani's attempts to find a modus vivendi with the United States, Khatami's aspirations for a more democratic Islamic state, and Ahmadinejad's penchant for outright confrontation."[73]

Privatization of state-owned businesses

In 2007, Khamenei called for the privatization of state-owned companies, including the telephone company, three banks and dozens of small oil and petrochemical enterprises. After a few months, at a televised meeting with then-President Mahmoud Ahmadinejad and his Cabinet ministers, important clerics, the leader of parliament and provincial governors, the heads of state broadcasting and the Iranian chamber of commerce, Khamenei ordered "to pass some laws, sell off some businesses, and be quick about it." Khamenei warned that "those who are hostile to these policies are the ones who are going to lose their interests and influence."[103]

Dispute regarding status as Grand Ayatollah

Khamenei during a meeting with Qaris

In 1994, after the death of Grand Ayatollah Mohammad Ali Araki, the Society of Seminary Teachers of Qom declared Khamenei a new marja. Several ayatollahs, however, declined to recognize him as such. Some of those dissidents clerics included Mohammad Shirazi, Hossein-Ali Montazeri, Hassan Tabatabai-Qomi, and Yasubedin Rastegar Jooybari. In 1997, for example, Montazeri "questioned the powers of the Leader" and was subsequently punished for his comments with the closure of his religious school, an attack on his office in Qom, and a period of house arrest.[14]

Appointments

The table below lists some of the incumbent senior officeholders in Iran directly appointed by the supreme leader (sorted by date of appointment):

Office Incumbent Date Appointed Limit Ref
Commander of Islamic Republic of Iran Army MG Ataollah Salehi 11 September 2005 N/A [104]
Commander of Islamic Revolutionary Guard Corps MG Mohammad Ali Jafari 2 September 2007 N/A [105]
Chief Justice of Iran Sadegh Larijani 14 August 2009
(14 August 2014)
5+5 years [106][107]
Head of Bonyad Mostazafan Mohammad Saeedikia 22 July 2014 5 years
Chief of Police BG Hossein Ashtari 21 March 2015 3 years [108]
Head of Imam Khomeini Relief Committee Parviz Fattah 5 April 2015 N/A [109]
Custodian of Astan Quds Razavi Ebrahim Raisi 7 March 2016 N/A [110]
Head of Islamic Republic of Iran Broadcasting Abdulali Ali-Asgari 11 May 2016 N/A [111]
Chief-of-Staff of Iranian Armed Forces MG Mohammad Bagheri 28 June 2016 N/A [112]
Head of Islamic Azad University's Board of Trustees Ali Akbar Velayati 19 January 2017 N/A [113]

Fatwas and messages

Fatwa regarding companions of Muhammad

In 2010, Khamenei issued a fatwa which bans any insult to the Sahabah (companions of Muhammad) as well as Muhammad's wives. The fatwa was issued in an effort to reconcile legal, social, and political disagreements between Sunni and Shia.[114]

Amman Message

Khamenei is one of the Ulama signatories of the Amman Message, which gives a broad foundation for defining Muslim orthodoxy.[115] as well as elaborating on the factors needed to create Islamic unity, he argues: "neither the Shia Muslims allied with the British MI6 are Shias, nor the Sunni mercenaries of the American CIA are Sunnis, as they are both anti-Islamic."[116]

Fatwa against nuclear weapons

Khamenei has reportedly issued a fatwa saying the production, stockpiling, and use of nuclear weapons was forbidden under Islam.[117]

The fatwa was cited in an official statement by the Iranian government at an August 2005 meeting of the International Atomic Energy Agency (IAEA) in Vienna.[118] It's been widely discussed by international officials and specifically recognized by the US administration.[119]

The Iranian official website for information regarding its nuclear program has provided numerous instances of public statements by Khamenei wherein he voices his opposition to pursuit and development of nuclear weapons in moral, religious and Islamic juridical terms.[120] Khamenei's official website specifically cites a 2010 version[121] of these statements in the fatwa section of the website in Farsi as a fatwa on "Prohibition of Weapons of Mass Destruction".[122]

Doubts have been cast by experts on the existence of the fatwa as it can be changed or modified as and when deemed necessary,[123][124] as well as doubts on its authenticity, its impact,[125] and its apparently religious nature.[126] Gareth Porter believes that the fatwa is "sincere"[127] and Gholam-Hossein Elham commented that it will not change.[128]

Relationship with the press

Khamenei speaking to Iranian Air Force personnel, 6 February 2016

In 2000, he was listed by the Committee to Protect Journalists as "one of the top ten enemies of the press and freedom of expression",[129] and was named to the Time 100 in 2007.[130] Opposition journalists Ahmad Zeidabadi, Mohsen Sazegara, Mohammad Nourizad and Akbar Ganji were arrested and investigated[131][132][133][134] for spreading critical articles containing unproven charges against Khamenei's policies as the leader and some organizations.[135][136] According to the Iran's Press Law "spreading rumors and lies and distorts the words of others" is not allowed.[137] Also, according to the law, "spreading libel against officials, institutions, organizations and individuals in the country or insulting legal or real persons who are lawfully respected, even by means of pictures or caricatures" is not allowed.[137]

Among his controversial actions were his rejection of a bill presented by the Iranian parliament in 2000 that aimed to reform the country's press law, and the disqualification of thousands of parliamentary candidates for the 2004 Iranian legislative election by the Guardian Council he appointed.[14]

In 2012, 2013, and 2014, Forbes selected Khamenei as the 21st, 23rd, and 19th most powerful person in the world, respectively, in the list of The World's Most Powerful People.[138]

Political power following reform era

According to Karim Sadjadpour of the American Carnegie Endowment for International Peace, several factors have strengthened Khamenei in recent years:

(1) A vast network of commissars stationed in strategic posts throughout government bureaucracies, dedicated to enforcing his authority; (2) the weak, conservative-dominated parliament, headed by Khamenei loyalist Gholam-Ali Haddad-Adel (whose daughter is married to the Leader's son); (3) the rapidly rising political and economic influence of the Islamic Revolutionary Guards, whose top leaders are directly appointed by Khamenei and have always been publicly deferential to him; (4) the political disengagement of Iran's young population ... ; and (5) most significant[ly], the 2005 presidential election, which saw hardliner Mahmoud Ahmadinejad trounce Khamenei's chief rival ... Hashemi Rafsanjani ...[73]

According to Christopher Dickey, in order to consolidate his power base, Khamenei has developed close relations with the security and military establishment, while also expanding the bureaucracy inside the government and around his Beit Rahbari compound.[139]

Financial assets

Writing in The Telegraph, Damien McElroy and Ahmad Vahdat observed: "The ayatollah likes to cultivate an image of austerity but receives major commissions from the Iranian oil and arms industries and there have been regular claims that he and his son have amassed a fortune running into billions of dollars."[140] A six-month investigation by Reuters has said that Khamenei controls a "financial empire" worth approximately US$95 billion that is not overseen by the Iranian Parliament, a figure much larger than the estimated wealth of the late Shah of Iran. According to the Reuters investigation, Khamenei uses the assets of a company called Headquarters for Executing the Order of the Imam or "Setad" in Farsi, in order to increase his grip on power.[55] Reuters "found no evidence that Khamenei is tapping Setad to enrich himself," but did find that he used Setad's funds, which "rival the holdings of the shah", for political expedience – "Setad gives him the financial means to operate independently of parliament and the national budget, insulating him from Iran's messy factional infighting."[141] According to The Telegraph, money from Setad is used to fund Khamenei's Beit Rahbari compound, which employs over 500 stewards, as was reported in 2013.[55] Hamid Vaezi, Setad's head of public relations, said the information "was far from realities and is not correct".[55] The six-month investigation by Reuters into found that, regarding the source of Setad's funds, "Setad built its empire on the systematic seizure of thousands of properties belonging to ordinary Iranians: members of religious minorities like Vahdat-e-Hagh, who is Baha'i, as well as Shi'ite Muslims, business people and Iranians living abroad."[142]

Despite the negative accounts of Western sources,Iranian official sources depict Setad as a vast charity foundation. In an interview in Oct 2014 with Islamic Republic News Agency, Muhammad Mukhber, the head of Setad, stated that over 90% of profits from Setad business activities are spent on improving infrastructure in the poor regions of the country, creating jobs and improving the well-being of people in these regions reflecting the top concerns of Iran's Supreme Leader, Khamenei for the Iranian society. He state that 85 percent of Setad's charitable works take place in poor regions of Iran. He cited construction of several hundred schools, mosques and hussainiyas, as well as direct and indirect contribution to formation of over 350 thousands jobs expecting a total of 700 thousands for the upcoming three years. Mukhber also cited a sum total grant of 2.21 trillion rials of Qard al-Hasan, interest-free loans, to 41 thousands families in poor regions of the country. He also revealed plans of gradual sell-off of Setad profitable businesses in the stock market with the aim of transferring their ownership into the hands of Iranian people. He also envisioned construction and delivery of 17 thousands housing units to families in poor regions of Iran by 2018.[143]

Protests during leadership

There have been several major protests during Khamenei's reign, including the 1994 Qazvin Protests—where, according to Al-Arabiya, around 40 people were killed and over 400 were injured—[32] the 1999 Iranian student protests, the 2009 Iranian presidential election protests, when protesters chanted "death to the dictator",[33][34] and ripped down pictures of Khamenei,[35] as well as the 2011–12 Iranian protests and 2017–18 Iranian protests, among others. In 2016, Khamenei, who outlines the elections guidelines "in line with Article 110 of Iran's Constitution", asked to maximize the amount of transparency in elections in Iran, using modern technologies.[144]

Challenges following 2009 election protest

Khamenei and former president, Akbar Hashemi Rafsanjani

In mid-August 2009, a group of unnamed former reformist lawmakers appealed to the Assembly of Experts – the constitutional body charged with electing and (in theory) supervising and removing the Leader – to investigate Leader Ali Khamenei's qualification to rule.[145] A week later another anonymous letter was issued "calling Iran's leader a dictator and demanding his removal", this one by a group of Iranian clerics.[146] The letters were called a blow to Khamenei's "status as a neutral arbiter and Islamic figurehead"[146] and an "unprecedented challenge to the country's most powerful man"[145] though not a blow to his actual power as leader. The New York Times reports "the phrase 'death to Khamenei' has begun appearing in graffiti on Tehran walls, a phrase that would have been almost unimaginable not long ago."[146]

The letter was addressed to the head of the Assembly of Experts, Ayatollah Akbar Hashemi Rafsanjani, a "powerful former president" who also questions the election results. According to the Associate Press it is unlikely the letter's demands would be met as "two-thirds of the 86-member assembly are considered strong loyalists of Khamenei and would oppose" any investigation of him.[145]

According to The New York Times an 11-page anonymous letter by a group of Iranian clerics was issued 15 August "calling Iran's leader a dictator and demanding his removal."[146][147]

According to The New York Times, a "prominent Iranian cleric and a former lawmaker said on Sunday that they had spoken to some of the authors and had no doubt the letter was genuine". According to this cleric, the letter's signatories number "several dozen, and are mostly midranking figures from Qum, Isfahan and Mashhad", and that "the pressure on clerics in Qum is much worse than the pressure on activists because the establishment is afraid that if they say anything they can turn the more traditional sectors of society against the regime".[146]

Relations with former President Ahmadinejad

Early in his presidency, Ahmadinejad was sometimes described as "enjoy[ing] the full backing" of the Supreme Leader Ali Khamenei,[148] and even as being his "protege."[149] In Ahmadinejad's 2005 inauguration the supreme leader allowed Ahmadinejad to kiss his hand and cheeks in what was called "a sign of closeness and loyalty,"[150] and after the 2009 election fully endorsed Ahmadinejad against protesters.[151] However, as early as January 2008 signs of disagreement between the two men developed over domestic policies,[148] and by the period of 2010–11 several sources detected a "growing rift" between them.[152] The disagreement was described as centered on Esfandiar Rahim Mashaei, a top adviser and close confidant of Ahmadinejad[153] and opponent of "greater involvement of clerics in politics",[154] who was first vice president of Iran until being ordered to resign from the cabinet by the supreme leader.

In 2009, Ahmadinejad dismissed Intelligence Minister Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, an opponent of Mashaei. In April 2011, another Intelligence minister, Heydar Moslehi, resigned after being asked to by Ahmadinejad, but was reinstated by the supreme leader within hours.[149][155] Ahmadinejad declined to officially back Moslehi's reinstatement for two weeks and in protest engaged in an "11-day walkout" of cabinet meetings, religious ceremonies, and other official functions.[152][155] Ahmadinejad's actions led to angry public attacks by clerics, parliamentarians and military commanders, who accused him of ignoring orders from the supreme leader.[153] Conservative opponents in parliament launched an "impeachment drive" against him,[154] four websites with ties to Ahmadinejad reportedly were "filtered and blocked",[149] and several people "said to be close" to the president and Mashaei (such as Abbas Amirifar and Mohammed Sharif Malekzadeh) were arrested on charges of being "magicians" and invoking djinns.[152] On 6 May 2011, it was reported that Ahmadinejad had been given an ultimatum to accept the leader's intervention or resign,[156] and on 8 May he "apparently bowed" to the reinstatement, welcoming back Moslehi to a cabinet meeting.[157] The events have been said to have "humiliated and weakened" Ahmadinejad, though the president denied that there had been any rift between the two,[153] and according to the semiofficial Fars News Agency, he stated that his relationship with the supreme leader "is that of a father and a son."[154]

In 2012, Khamenei ordered a halt to a parliamentary inquiry into Ahmadinejad's mishandling of the Iranian economy.[158] In 2016, Khamenei advised Mahmoud Ahmadinejad, his former ally with whom his relationship was strained after Ahmadinejad accused his son Mojtaba Khamenei of embezzling from the state treasury,[159] to not run for president again.[160][161][162][163][164]

Domestic policy

Khamenei at a public speech

Khamenei is regarded by some as the figurehead of the country's conservative establishment.[14]

Khamenei supported Mesbah Yazdi describing him as one of Iran's most credible ideologues prior to the 2005 election, but has reportedly "recently been concerned about Mesbah's political ambitions."[165]

In 2007, Khamenei requested that government officials speed up Iran's move towards economic privatization. Its last move towards such a goal was in 2004, when Article 44 of the constitution was overturned. Article 44 had decreed that Iran's core infrastructure should remain state-run. Khamenei also suggested that ownership rights should be protected in courts set up by the Justice Ministry; the hope was that this new protection would give a measure of security to and encourage private investment.[166][167] In 2007, Iranian police under the direction of Khamenei launched a "Public Security Plan", arresting dozens of "thugs" to increase public security.[168]

Additionally, Khamenei has stated that he believes in the importance of nuclear technology for civilian purposes because "oil and gas reserves cannot last forever."[169][170]

On 30 April 2008, Ali Khamenei backed President Ahmadinejad's economic policy and said the West was struggling with more economic difficulties than Iran, with a "crisis" spreading from the United States to Europe, and inflation was a widespread problem. The Iranian leader said that the ongoing economic crisis which has crippled the world has been unprecedented in the past 60 years. "This crisis has forced the UN to declare state of emergency for food shortages around the globe but foreign radios have focused on Iran to imply that the current price hikes and inflation in the country are the results of carelessness on the part of Iranian officials which of course is not true", he said. Khamenei emphasized that no one has the right to blame the Iranian government for Iran's economic problems. He also advised people and the government to be content and avoid waste in order to solve economic problems. "I advise you to keep in your mind that this great nation is never afraid of economic sanctions", he added.[171][172][173][174]

Science and technology

Ali Khamenei has been supportive of scientific progress in Iran. He was among the first Islamic clerics to allow stem cell research and therapeutic cloning.[175][176] In 2004, Khamenei said that the country's progress is dependent on investment in the field of science and technology. He also said that attaching a high status to scholars and scientists in society would help talents to flourish and science and technology to become domesticated, thus ensuring the country's progress and development.[177]

Minorities

The Bahá'í Faith is the largest religious minority in Iran, with around 300,000 members (8,000,000 members worldwide) and is officially considered a dangerous cult by Iranian government. It is banned in Iran and several other countries,.[178] Khamenei has approved new legislation against Bahá'ís in Iran and lessen their influence abroad.[179] According to a letter from the Chairman of the Command Headquarters of the Armed Forces in Iran addressed to the Ministry of Information, the Revolutionary Guard, and the Police Force, Khamenei has also ordered the Command Headquarters to identify people who adhere to the Bahá'í Faith and to monitor their activities and gather any and all information about the members of the Bahá'í Faith.

Trials of people for insulting Khamenei

Several journalists, bloggers, and other individuals were put on trial in Iran for the charge of insulting the Supreme Leader, often in conjunction with blasphemy charges.[36][37][180]

In 1996, Abbas Maroufi was sentenced to 35 lashes and 6 months imprisonment for spreading lies and insulting Khamenei. Maroufi was also banned from working as a journalist and his literary monthly Gardoon was closed. Maroufi had compared Khamenei to former Shah of Iran Mohammed Reza Pahlavi.[181]

In 2005, an Iranian was jailed for two years for insulting Khamenei and Imam Khomeini while being cleared of insulting the prophet.[182]

In 2009, Iranian blogger Omid Reza Mir Sayafi who was arrested for insulting Khamenei in an internet post, died while in custody in Evin Prison.[183]

In 2010, opposition activist Ahmad Gabel was sentenced to 20 months in jail for insulting Khamenei, as well as 3 additional years for possessing a satellite receiver, a 3-year exile and a fine.[184]

In 2014, eight men including a Briton were sentenced for 19 to 20 years for insulting Khamenei and other charges relating to Facebook comments.[185]

In 2017, Sina Dehghan was sentenced to death for insulting the prophet, with an additional 16-month sentence for insulting Khamenei in a messaging application.[186]

Interpretation of Islamic law

In 2000, Ali Khamenei sent a letter to the Iranian parliament forbidding the legislature from debating a revision of the Iranian press law. He wrote: "The present press law has succeeded to a point in preventing this big plague. The draft bill is not legitimate and in the interests of the system and the revolution."[187] His use of "extra-legislative power" has been criticized widely by reformists and opposition groups. In reaction to the letter, some Parliament members voiced outrage and threatened to resign.[188] Kayhan and Jomhuri-ye Eslami are two newspapers published under the management of Khamenei.

In late 1996, following a fatwa by Khamenei stating that music education corrupts the minds of young children, many music schools were closed and music instruction to children under the age of 16 was banned by public establishments (although private instruction continued).[189] Khamenei stated, "The promotion of music [both traditional and Western] in schools is contrary to the goals and teachings of Islam, regardless of age and level of study."[190]

In 1999, Khamenei issued a fatwa stating that it was permitted to use a third-party (donor sperm, ova or surrogacy) in fertility treatments. This was different in "both style and substance" to the fatwa on ART by Gad El-Hak Ali Gad El-Hak of Egypt's Al-Azhar University in the late 1980s which permitted ART (IVF and similar technologies) as long there is no third-party donation (of sperm, eggs, embryos, or uteruses).[191]

In 2002, he ruled that human stem cell research was permissible under Islam, with the condition that it be used to create only parts as opposed to a whole human.[192]

In 2002, after protests erupted in the capital, Khamenei intervened against the death sentence given to Hashem Aghajari for arguing that Muslims should re-interpret Islam rather than blindly follow leaders. Khamenei ordered a review of the sentence against Aghajari and it was later commuted to a prison sentence.[14]

Women's rights

In July 2007, Khamenei criticized Iranian women's rights activists and the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW): "In our country ... some activist women, and some men, have been trying to play with Islamic rules in order to match international conventions related to women", Khamenei said. "This is wrong." Khamenei made these comments two days after Iranian women's rights activist Delaram Ali was sentenced to 34 months of jail and 10 lashes by Iran's judiciary.[193]

Khamenei is an advocate of Islamic practice of Hijab. He believes that hijab is aimed at honoring women. To the Western objection to the compulsory hijab in Iran, he responds by pointing out the compulsory unveiling in certain western countries and obstacles created for veiled Muslim women who want to enter universities. He further argues that women in the West have lost their honor by pointing out perceived high rate of sexual violence in the West as well as the widespread exploitation of female sexual appeal for commercial purposes: "In effect, they have been treating women like a commodity, like another of their products. If you were to look at the magazines, which are published in the West, you would see that they advertise a commodity for sale next to the naked picture of a woman. Can you imagine a bigger insult to women? They [the West] must be answerable [not Islam]."[194][195]

Ali Khamenei believes in gender segregation.[196] Khamenei also believes that gender equality is a Zionist plot with the purpose to "corrupt the role of women in society".[197]

Khamenei argues that "Today, homosexuality is a major problem in the western world. They [western nations] however ignore it. But the reality is that homosexuality has become a serious challenge, pain and unsolvable problem for the intellectuals in the west."[198]

Presidential, parliamentary, and Assembly of Experts elections

Ali Khamenei casting his vote in 2013 presidential election

As Supreme Leader, Khamenei has influence over elections in Iran since the Constitution of Iran allows him to appoint half of the members of the Guardian Council and the Chief Justice of Iran.[199][200] The Constitution also establishes that the Council approves or disqualifies candidates for office while the Chief Justice presents the other half of the members of the Council to be selected by Parliament.[199] These constitutional provisions give Khamenei direct and indirect influence over the Council; an entity that, in turn, has direct influence over who can run for government. This influence was evident in the 2004 parliamentary elections, in which the Guardian Council disqualified thousands of candidates from running—including 80 incumbents, many of the reformist members of Parliament, and all the candidates of the Islamic Iran Participation Front party. Subsequently, the conservatives won about 70 percent of parliamentary seats. The election became a key turning point in the country's political evolution as it marked the end of the campaign for political and social reform initiated by former President Mohammad Khatami.[201]

During the 2005 presidential election, Khamenei's comments about importance of fighting corruption, being faithful to the ideals of the Islamic revolution, as well as on the superior intelligence and dynamism of those who studied engineering, were interpreted by some as a subtle endorsement of Mahmoud Ahmadinejad (who had a PhD in traffic engineering).[73] After the election, and until recently, Khamenei was outspoken in his support for Ahmadinejad, and "defended him publicly in ways which he never" had reformist president Khatami. Khamenei would later certify the results of the 2009 Iranian Presidential election.[73]

Khamenei took a firm stand against the 2009–10 Iranian election protests, and stated that he will neither reconsider vote results nor bow to public pressure over the disputed reelection of President Mahmoud Ahmadinejad.[202] "By Allah's favor, the presidential election was accurately held, and the current matters should be pursued legally."[203] In a public appearance on 19 June he expresses his support for the declared winner Ahmadinejad and accused foreign powers—including Britain, Israel and the United States—of helping foment protest against the election results.[204] In particular, he singled out Britain, perceiving the country as the "most evil" of its enemies.[205] He said that the Iranian people will respond with an "iron fist" if Western powers meddle in Iran's internal affairs.[206]

In response to reformist gains in the 2015–2016 election cycle, Khamenei lamented the loss of conservative clerics from the Assembly of Experts and suggested changes to the law by which the Guardian Council vets candidates may be needed because it is currently too difficult for the Guardian Council to vet so large a number of candidates.[207]

Human rights

Khamenei has called human rights a fundamental principle underlying Islamic teachings, that precedes western concern for human rights by many centuries. He has attacked Western powers who have criticized the rights record of the Islamic Republic for hypocrisy saying that these countries economically oppress people in Third World countries and support despots and dictators. In response to Western complaints of human rights abuses in Iran he has stated that the American administration has committed many crimes and is therefore not fit to judge the Islamic Republic.[208]

Foreign policy

Khamenei in meeting with Russian President Vladimir Putin, 23 November 2015

Khamenei has "direct responsibility" for foreign policy, which "cannot be conducted without his direct involvement and approval". He has a foreign policy team independent of the president's "which includes two former foreign ministers" and "can at any time of his choosing inject himself into the process and 'correct' a flawed policy or decision."[209] His foreign policy is said to steer a course that avoids either confrontation or accommodation with the West.[73]

Khamenei condemned the Saudi Arabian-led intervention in Yemen and compared Saudi Arabia to Israel.[210]

Khamenei condemned the persecution of Rohingya Muslims in Myanmar and called Myanmar's de facto leader and Nobel Peace Prize laureate Aung Sang Suu Kyi a "brutal woman".[211]

Opposition to United States foreign policy

On 4 June 2006, Khamenei said that Iran would disrupt energy shipments from the Persian Gulf region (about 20% of the world's daily supply of oil passes from the Persian Gulf through the Strait of Hormuz very close to Iran's coast[212]) should the country come under attack from the US, insisting that Tehran will not give up its right to produce nuclear fuel.

On 14 September 2007, Ayatollah Ali Khamenei (on the 1st Friday prayer of Ramadan) predicted that George W. Bush and American officials will one day be tried in an international criminal court to be held "accountable" for the U.S. led invasion of Iraq.[213] He has also blamed the United States for "blind terrorism" after its invasion of Iraq.[214] He asserts that the United States is the main cause of insecurity in Iraq.

Khamenei with Chinese President Xi Jinping, 23 January 2016

On 21 March 2009, a day after US President Barack Obama claimed to offer Iran a "new beginning" of diplomatic engagement between the two old foes, Khamenei said a change of US "words" was not enough and added: "We will watch and we will judge (the new US administration) ... You change, our behavior will change."[215]

In June 2011, Khamenei accused the United States government of terrorism and rejected the American definition of terrorism; he was quoted as saying, "The U.S. and the European governments that follow it describe Palestinian combatant groups who fight for the liberation of their land as terrorists."[216]

In June 2012, Khamenei warned Western governments that the mounting sanctions on the country will only deepen the Iranians' hatred of the West.[217]

In October 2014, Khamenei said the U.S. and the U.K. created ISIS as a tool to fight Iran and "create insecurity" in the region.[218]

Khamenei with Swedish Prime Minister Stefan Löfven, 11 February 2017

On 19 July 2015, while speaking at a mosque in Tehran, Khamenei said to his supporters that the policies of the United States in the region were "180 degrees" opposed to Iran's political and religious movement.[219] The speech was punctuated by chants of "Death to America" and "Death to Israel". Khamenei said in regards to the 2015 nuclear deal that "Even after this deal our policy towards the arrogant U.S. will not change."[220][221][222][223][224][225] U.S. Secretary of State John Kerry said that if the comments reflected policy, it was "very disturbing", and "very troubling".[219][226]

Condemnation of 11 September attacks

After the September 11 attacks, Khamenei condemned the act and the attackers and called for a condemnation of terrorist activities all over the world, but warned strongly against a military intervention in Afghanistan.[227] He is quoted as saying, "Mass killings of human beings are catastrophic acts which are condemned wherever they may happen and whoever the perpetrators and the victims may be."[227]

Zionism and Israel

Khamenei is an opponent of the State of Israel and Zionism, and has been criticized for anti-Semitic rhetoric and for making threats against Israel.[228] On 15 December 2000, Khamenei called Israel a "cancerous tumor of a state" that "should be removed from the region"[229][230][231][232] and in 2013 called Israel a "rabid dog",[233] as well as in 2014 during the Gaza war,[234] for what he called attacking innocent people.[235] In 2014 a tweet, from an account attributed to Khamenei, claimed that there was no cure for Israel but its annihilation.[236][237][238][239]

In a September 2008 sermon for Friday prayers in Tehran, Khamenei stated that "it is incorrect, irrational, pointless and nonsense to say that we are friends of Israeli people",[240] because he believed that the occupation is done by the means of them. "... usurpation of houses, lands, and business [of Palestinian people] are carried out using these people. They are the background actors of Zionist elements," said Khamenei in his speech. "... we have no problem with Jews and Christians ... we have problem with the usurpers of Palestine land," he added.[241] Also, he said that he had raised the issue "to spell an end to any debates".[240] In 2013, Khamenei accused France of "kneeling" before Israel, while saying that Israel was led by people unworthy of the "title human".[242]

Nevertheless, according to anti-regime change activist Abbas Edalat, in 2005 Khamenei responded to a remark by then-President Ahmadinejad which had been widely translated as saying that the "regime occupying Jerusalem should be wiped off the map" by saying that "the Islamic Republic has never threatened and will never threaten any country."[243]

In a September 2009 sermon, Khamenei was quoted as saying, that "the Zionist cancer is gnawing into the lives of Islamic nations."[244] In another report of the same speech, he added that "we will support and help any nations, any groups fighting against the Zionist regime across the world, and we are not afraid of declaring this."[245]

Khamenei instead proposed that "Palestinian refugees should return and Muslims, Christians and Jews could choose a government for themselves, excluding immigrant Jews," adding "No one will allow a bunch of thugs, lechers and outcasts from London, America and Moscow to rule over the Palestinians."[246]

Pro-government Syrians with portraits of Assad, Ayatollah Khomeini and Khamenei, April 2018

On 10 September 2015, in a speech about Israel after agreement on the nuclear program of Iran, Khamenei made a remark "Israel will not exist in 25 years".[247] For the first time, the remark was published in Khamenei's official website and his Twitter.[248][249] This statement was reported as voted as the best and most important among Khamenei's statements in 2015 by an online poll conducted by his official website.[250]

On 21 February, at the 6th International Conference in Support of the Palestinian Intifada, Khamenei regarded withdrawal of Israel from south Lebanon in 2000 and from Gaza in 2005 as two major achievements so far.[251] Also, he advised the Islamic countries to refrain from "useless" crises and differences and instead concentrate on the issue of Palestine which he regarded as the core issue of Islam. "Otherwise, the potentials and capabilities of the nations will go to waste in the face of vain struggles, which would provide opportunities for the Zionist regime to become even stronger," he added.[252]

Questioning of the Holocaust

On 21 March 2014, Khamenei used a morning speech marking Nowruz, the Persian New Year, to call into question the Holocaust. He said, "the Holocaust is an event whose reality is uncertain and if it has happened, it's uncertain how it has happened".[253][254][255]

Literature and art

Interested in the study of the novels and stories since childhood, Khamenei has studied various world's credible novels. He was "fascinated by Jean-Paul Sartre and Bertrand Russell" in his youth.[256] He praised the works of Mikhail Sholokhov, Alexei Tolstoy,[257] Honoré de Balzac, and Michel Zévaco. However, Victor Hugo's works are the best in his view:[258]

In my opinion, Victor Hugo's Les Misérables is the best novel that has been written in history. I have not read all the novels written throughout history, no doubt, but I have read many that relate to the events of various centuries. I have read some very old novels. For example, say, I've read The Divine Comedy. I have read Amir Arsalan. I have also read A Thousand and One Nights ... [But] Les Misérables is a miracle in the world of novel writing ... I have said over and over again, go read Les Misérables once. This Les Misérables is a book of sociology, a book of history, a book of criticism, a divine book, a book of love and feeling.[258]

He suggested reading The Grapes of Wrath to "an audience of writers and artists" and Uncle Tom's Cabin to the high-level state managers as he thought is shed light on the history of United States. "Isn't this the government that massacred the original native inhabitants of the land of America? That wiped out the American Indians? ... Today, one of the most tragic works of art is Uncle Tom's Cabin ... This book still lives after almost 200 years," Khamenei said.[258]

Khamenei is fluent in Arabic in addition to his native languages, Persian and Azerbaijani.[259] He has translated several books into Persian from Arabic, including the works of the famous Egyptian theoretician Sayyid Qutb. He speaks Azerbaijani, his father's native language.[260][261]

When it comes to poetry, in Mashhad he used to participate in the literary associations along with known poets and used to critique poems.[9] Writing some poems himself, he chose pseudonym 'Amin' for himself.[9]

In the field of music, he's known to have a good singing voice and plays the tar, a traditional Iranian stringed instrument.[262]

Public diplomacy

Islamic awakening

In February 2011, Ali Khamenei supported the Egyptian uprising against their government, describing it as Islamic awakening instead of Arab Spring. Trying to communicate with Arab people, he addressed Egypt's protesters in Arabic. (Iranians are not Arabs, and Iran's official language is Persian) He introduced himself as "your brother in religion", while praising the "explosion of sacred anger".[263] Later, in "Islamic Awakening conferences" which were held in Tehran, Khamenei praised the Muslim youths of Tunisia, Libya, Egypt, Yemen and Bahrain for what he described as Islamic awakening. He also paralleled these events with Islamic revolution in Iran during his Nowruz oration in 2011.[264] However, major protests against the Iranian regime also broke out throughout Iran in 2011, and they became known as the 2011–12 Iranian protests.

Works

  • Four main books of Rijal[9]
  • The outline of Islamic thoughts in the Quran[9]
  • Honest leader[9]
  • Discourse on Patience[265] (translation by Sayyid Hussein Alamdar available online[266])
  • Iqbal: Manifestation of the Islamic Spirit, Two Contemporary Muslim Views[267] ISBN 1-871031-20-6
  • Replies to Inquiries about the Practical Laws of Islam[268] ISBN 964-472-000-8 (PDF version)
  • Lessons from the Nahjul-Balaghah[269][270]
  • Human Rights in Islam
  • The Charter of Freedom[271][272][273]
  • Essence of Tawhid: Denial of Servitude but to God[274]

Translations from Arabic:

  • Future in the realm of Islam[9]

See also

Footnotes

  1. ^ Entekhab.ir, پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. "توضیحات مجلس خبرگان درباره جلسه انتخاب آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبر در سال 68/ آیت‌الله گلپایگانی فقط 14 رای داشت". پایگاه خبری تحلیلی انتخاب - Entekhab.ir.
  2. ^ "letter to Hashemi Rafsanjani and resignation from presidency" (in Persian). Khamenei.ir. 16 August 1989. Retrieved 17 July 2018.
  3. ^ "1982 Assembly of Experts Election", The Iran Social Science Data Portal, Princeton University, archived from the original on 19 October 2015, retrieved 10 August 2015
  4. ^ "چه کسی در نخستین انتخابات خبرگان اول شد؟ +جدول". 7 January 2014. Archived from the original on 10 October 2017.
  5. ^ "Parliament members" (in Persian). Iranian Majlis. Archived from the original on 7 July 2014. Retrieved 28 October 2014.
  6. ^ a b c "A photo of Identity document of Ayatollah Khamenei" (in Persian). Khamenei.ir. 1 February 2010. Archived from the original on 14 August 2017. Retrieved 14 January 2018.
  7. ^ "جامعه روحانيت مبارز جوان مي‌شود" [Combatant Clergy Association gets younger] (in Persian). Fararu. 8 July 2012. 118101. Archived from the original on 2 September 2016. Retrieved 25 June 2016.
  8. ^ Kazemzadeh, Masoud (n.d.). "Ayatollah Khamenei's Foreign Policy Orientation". Comparative Strategy. 32 (5): 443–458. doi:10.1080/01495933.2013.840208. eISSN 1521-0448. ISSN 0149-5933.
  9. ^ a b c d e f g h i j k l m n o Velayati, Ali Akbar. "Ayatollah Ali Khamenei". The Great Islamic Encyclopedia (in Persian). Archived from the original on 11 February 2017. Retrieved 3 April 2017.
  10. ^ a b Raee, Sajjad (Winter 2008). Ardestani, Hussein, ed. نقش آیت‌الله خامنه‌ای در دفاع مقدس: سال اول جنگ [Ayatollah Khamanei's Role in the Sacred Defense: During the First Year] (PDF). Negin-e Iran: Quarterly for Studies of Iran–Iraq War (in Persian). Tehran: Sacred Defense documents and research center. 7 (26): 9–24. Retrieved 15 January 2018.
  11. ^ Detailed biography of Ayatollah Khamenei, Leader of Islamic Revolution, Khamenei.ir, archived from the original on 10 April 2016, retrieved 17 March 2016
  12. ^ a b c "The Office of the Leader, Seyyed Ali Khamenei". Leader. Archived from the original on 18 June 2009. Retrieved 19 June 2009.
  13. ^ "Iran". State. 23 July 2010. Archived from the original on 19 August 2010. Retrieved 21 August 2010. The government monitored meetings, movements, and communications of its citizens and often charged persons with crimes against national security and insulting the regime based on letters, e-mails, and other public and private communications.
  14. ^ a b c d e "Profile: Ayatollah Seyed Ali Khamenei". BBC News. 17 June 2009. Archived from the original on 26 March 2009. Retrieved 28 July 2009.
  15. ^ a b "The Supreme Leader – The Iran Primer". Archived from the original on 30 June 2016. Retrieved 1 July 2016.
  16. ^ "Khamenei.ir". Khamenei.ir. Archived from the original on 12 November 2013.
  17. ^ Khamenei has kept a low profile[permanent dead link] Agence France Presse, 20 June 2009. Retrieved 24 September 2009.[dead link]
  18. ^ Maziar Bahari (6 April 2007). "How Khamenei Keeps Control". Newsweek. Archived from the original on 25 October 2010. Retrieved 29 September 2010.
  19. ^ "KHAMENEI WILL BE IRAN'S LAST SUPREME LEADER". Newsweek. 17 November 2009. Archived from the original on 16 September 2017. referring to the enormous power Khamenei has given Iran's Islamic Revolutionary Guards Corps, which, under Khamenei's direct control, has brutally repressed demonstrators, human rights activists, and opposition journalists.
  20. ^ Jamsheed K. Choksy. "Tehran Politics: Are the Mullahs Losing Their Grip?". World Affairs Journal. Archived from the original on 22 July 2017. Khamenei has strengthened alliances with militant commanders, especially within the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), in the hope that all opposition to his authority will continue to be suppressed—as it was during the protests of 2009.
  21. ^ "انتصاب آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رئیس خدمه‌ی آستان قدس رضوی". farsi.khamenei.ir. khamenei.ir. Archived from the original on 19 August 2017. Retrieved 19 August 2017.
  22. ^ "Profile: Iran's 'unremarkable' supreme leader Khamenei". BBC News. 4 August 2011. Archived from the original on 18 February 2012.
  23. ^ Ganji, Akbar, "The Latter-Day Sultan: Power and Politics in Iran", Foreign Affairs, November December 2008
  24. ^ a b "Iran's Khamenei hits out at Rafsanjani in rare public rebuke". Middle East Eye. Archived from the original on 4 April 2016.
  25. ^ a b "Khamenei says Iran must go green – Al-Monitor: the Pulse of the Middle East". Al-Monitor. Archived from the original on 22 December 2015. Retrieved 31 March 2016.
  26. ^ a b Louis Charbonneau and Parisa Hafezi (16 May 2014). "Exclusive: Iran pursues ballistic missile work, complicating nuclear talks". Reuters. Archived from the original on 31 July 2017.
  27. ^ a b "IranWire – Asking for a Miracle: Khamenei's Economic Plan". Archived from the original on 7 March 2016.
  28. ^ "Khamenei outlines 14-point plan to increase population". 22 May 2014. Archived from the original on 1 August 2017. Retrieved 21 May 2017.
  29. ^ "Iran: Executive, legislative branch officials endorse privatization plan". Archived from the original on 5 January 2017.
  30. ^ "Rafsanjani breaks taboo over selection of Iran's next supreme leader". The Guardian. Archived from the original on 18 December 2016.
  31. ^ "Iran reverses ban on reformist candidates". The Guardian. Archived from the original on 21 December 2016.
  32. ^ a b "The Basij Mostazafan – A culture of martyrdom and death". Al Arabiya. Archived from the original on 7 December 2016.
  33. ^ a b "Khamenei was the victim of an attempted assassination". LinkDay. Archived from the original on 11 October 2016.
  34. ^ a b "Police Are Said to Have Killed 10 in Iran Protests". The New York Times. 28 December 2009. Archived from the original on 5 February 2010.
  35. ^ a b "Several killed, 300 arrested in Tehran protests". Archived from the original on 31 December 2009.
  36. ^ a b "IRAN 2015 HUMAN RIGHTS REPORT" (PDF). US State Department. Archived (PDF) from the original on 20 May 2017. During the year the government arrested students, journalists, lawyers, political activists, women's activists, artists, and members of religious minorities; charged many with crimes such as "propaganda against the system" and "insulting the supreme leader;" and treated such cases as national security trials (see sections 1.a. through 1.e.; section 6, Women; and section 7.a.).
  37. ^ a b "IRAN 2016 HUMAN RIGHTS REPORT" (PDF). US State Department. Archived (PDF) from the original on 26 March 2017.
  38. ^ Akbar Hashemi Rafsanjani. پیام تسلیت هاشمی به آیت‌الله خامنه‌ای/ اعلام برنامه وزرای کشاورزی و نیرو به هاشمی (in Persian). Archived from the original on 2013-06-20.
  39. ^ Eternal Iran, in 1721. Patrick Clawson, 2005, ISBN 1-4039-6276-6, p.5.
  40. ^ Robin Wright, The Last Great Revolution: Turmoil and Transformation in Iran, Alfred A. Knopf, 2000
  41. ^ "PressTV-President offers condolences to Leader". Archived from the original on 12 March 2017.
  42. ^ Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East – Facts on File, Incorporated, 2009, p.79
  43. ^ "Iran and the Caucasus: The Triumph of Pragmatism over Ideology – Centre for World Dialogue". Worlddialogue.org. Archived from the original on 27 September 2013. Retrieved 1 January 2014.
  44. ^ "Azeris unhappy at being the butt of national jokes". UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. IRIN. 25 May 2006. Archived from the original on 14 August 2007. Retrieved 19 June 2009.
  45. ^ "Iran at sea over Azerbaijan". Asia Times. 28 September 2004. Archived from the original on 23 April 2005. Retrieved 19 June 2009. Another ethnic Azeri is Rahim Safavi, the overall commander of the Islamic Revolutionary Guards Corps (IRGC) and the most important military-security official in the country.
  46. ^ Majd, Hooman (19 February 2009). "Change Comes to Iran". The Daily Beast. Archived from the original on 16 January 2010. Ali Khamenei, ..., while ethnically Turkic is also half Yazdi, but he seems not to have inherited the timidity gene from his mother.
  47. ^ Anaj News. 6 مرداد، سالروزسفر تاریخی رهبر معظم انقلاب به رشت (in Persian). Archived from the original on 29 July 2015.
  48. ^ "(broken)". Archived from the original on 2012-08-03.
  49. ^ "ShiaOnline.ir - شیعه آنلاین - نگاهی اجمالی به شجره نامه آیت الله خامنه ای". shia-online.ir. Archived from the original on 2 January 2014.
  50. ^ "Historic Personalities of Iran: Seyed Ali Khamenei". Iran Chamber. Archived from the original on 11 June 2009. Retrieved 19 June 2009.
  51. ^ Rahnema, Ali (2000). Ali Rahnemaré, ''An Islamic Utopian: A Political Biography of Ali Shariati,'' I.B. Tauris Publishers, London, New York 1998, P.231. ISBN 1-86064-552-6. ISBN 978-1-86064-552-5. Retrieved 19 June 2009.
  52. ^ "آشنایی با فرزندان مقام معظم رهبری". Seratnews. Archived from the original on 28 January 2015. Retrieved 27 January 2015.
  53. ^ Mehrzad Boroujerdi; Kourosh Rahimkhani. "Iran's Political Elite". United States Institute of Peace. Archived from the original on 23 August 2013. Retrieved 30 July 2013.
  54. ^ "The Frugality Of Iran's Supreme Leader". Payvand.com. Archived from the original on 20 February 2014. Retrieved 21 May 2014.
  55. ^ a b c d e Robert Tait (12 November 2013). "Ayatollah Ali Khamenei controls £60 billion financial empire, report says". The Telegraph. Archived from the original on 12 September 2017.
  56. ^ Julian Borger. "Mojtaba Khamenei: gatekeeper to Iran's supreme leader". The Guardian. Archived from the original on 6 September 2013.
  57. ^ "Yazdi Released; Mousavi, Karroubi Children Write Letter to Nation". FRONTLINE – Tehran Bureau. Archived from the original on 13 September 2017.
  58. ^ "Iran's car market is opening up". MNN – Mother Nature Network. Archived from the original on 4 March 2016.
  59. ^ Majd, Hooman, The Ayatollah Begs to Differ: The Paradox of Modern Iran, by Hooman Majd, Doubleday, 2008, p. 61
  60. ^ Iran’s Top Leader Undergoes Prostate Surgery Archived 24 July 2016 at the Wayback Machine.. The New York Times. 8 September 2014.
  61. ^ "Iran's supreme leader Ayatollah Ali Khamenei has prostate surgery". The Guardian. Archived from the original on 27 February 2017.
  62. ^ "Archived copy". Archived from the original on 4 August 2015. Retrieved 27 July 2015.. Le Figaro quoted Western intelligence officials as saying that the cancer was discovered about ten years ago. "The cancer is in stage four, in other words has spread." Doctors estimate "he has two years left to live."
  63. ^ Ahmari, Sohrab (23 March 2015). "Iran's Coming Leadership Crisis". The Wall Street Journal: A13. Archived from the original on 27 April 2017.
  64. ^ Sahimi, Muhammad (8 May 2016). "Iran's Incredible Shrinking Ayatollah". National Interest. Archived from the original on 23 June 2016. Retrieved 1 July 2016.
  65. ^ Nikola B. Schahgaldian, Gina Barkhordarian (March 1987), The Iranian Military Under the Islamic Republic (PDF), RAND, ISBN 0-8330-0777-7, archived (PDF) from the original on 3 February 2017, retrieved 15 January 2017
  66. ^ a b c d e f Nasr, Vali (9 December 2007). "Meet 'The Decider' of Tehran. It's Not the Hothead You Expect". The Washington Post. Archived from the original on 7 October 2008. Retrieved 9 December 2007.
  67. ^ Maloney, Suzanne (2015). Iran's Political Economy since the Revolution. Cambridge University Press. p. 152. ISBN 978-0-521-73814-9. Archived from the original on 14 November 2017.
  68. ^ Kahlili, Reza (2013). A Time to Betray: A Gripping True Spy Story of Betrayal, Fear, and Courage. Threshold Editions; Reprint edition. p. 155. ISBN 978-1-4391-8968-9.
  69. ^ Qaffari, Mostafa. "Report about assassination attempt on adventure of 27 June 1981". Khamenei.ir. Archived from the original on 8 December 2016.
  70. ^ Staff. "Terror of Tehran's popular Friday prayer by Munafiqs". Political Studies and Research Institute. Archived from the original on 20 April 2017. Retrieved 19 April 2017.
  71. ^ Murphy, John (2007). Ali Khamenei. Chelsea House Publications. p. 91. ISBN 978-0-7910-9517-1.
  72. ^ "Castro to Ayatollah Khamenei: "Why did you shake with your left hand instead of right?"". Khabaronline. Archived from the original on 16 April 2017. Retrieved 15 April 2017.
  73. ^ a b c d e f g Sadjadpour, Karim (2009). Reading Khamenei: The World View of Iran's Most Powerful Leader (PDF). Carnegie Endowment for International Peace. Archived (PDF) from the original on 6 May 2011.
  74. ^ "History of Iran: Iran after the victory of 1979's Revolution". Iran Chamber. Archived from the original on 9 April 2009. Retrieved 19 June 2009.
  75. ^ Yossi Melman (11 October 2007). "Israel fails to prevent Germany freeing Iranian". Haaretz. Archived from the original on 1 April 2009.
  76. ^ Roya Hakakian (4 October 2007). "The End of the Dispensable Iranian". Der Spiegel. Archived from the original on 27 August 2008. Retrieved 31 January 2009.
  77. ^ "German court implicates Iran leaders in '92 killings". CNN. 10 April 1997. Archived from the original on 26 November 2013. Retrieved 26 January 2013.
  78. ^ "Germany Deports Iranian jailed for 1992 murders". Archived from the original on 6 March 2012.
  79. ^ "Iran: Terrorist Freed In Germany Is Welcomed By Tehran". Eurasia Net. 14 December 2007. Archived from the original on 4 April 2014. Retrieved 21 June 2013.
  80. ^ a b Iranian lawmakers warn Ahmadinejad to accept intelligence chief as political feud deepens Archived 17 December 2013 at the Wayback Machine.
  81. ^ a b "Middle East – Iranian vice-president 'sacked'". Archived from the original on 25 July 2009.
  82. ^ "Iran's Rouhani warned against opposing supreme leader – World Bulletin". Archived from the original on 24 June 2016. Retrieved 1 July 2016.
  83. ^ a b c Mohammad, Mahboubi (7 June 2015). "Witnesses narrate the attempt of Rafsanjani to pass the suggestion of 'leadership council'". Raja News (in Persian). Archived from the original on 28 December 2016. Retrieved 1 May 2017.
  84. ^ a b Khani, Elahe. "Why are the attacks are towards the leadership?". Borhan. Fars News. Archived from the original on 17 September 2017. Retrieved 8 May 2017.
  85. ^ Akbar Hashemi Rafsanjani (4 June 1989). چرا آیت الله خامنه ای وصیت امام را خواند؟/ پیشنهاد رهبری آیت الله گلپایگانی از سوی جامعه مدرسین. بازسازی و سازندگی (in Persian). Archived from the original on 20 June 2013.
  86. ^ "خبرگان رهبری – رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام: از مهمترين پيشرفت‌هاي واقعي انقلاب اسلامي، تأسيس سازماني براي ولايت فقيه بود[ايلنا]". Khobreganrahbari.com. Archived from the original on 6 February 2012. Retrieved 19 June 2009.
  87. ^ "هاشمي رفسنجاني: در سال 68 مهمترين مخالفت با رهبري يك فرد را، خود مقام معظم رهبري داشتند". Archived from the original on 26 March 2009. Retrieved 19 June 2009.
  88. ^ "Analysis: Iran's Theological Community Contends With Changing World". Radio Free Europe/Radio Liberty. 16 September 2004. Archived from the original on 17 June 2008. Retrieved 19 June 2009.
  89. ^ "Assembly of experts; From Montazeri to re-election of Khamenei". Political Studies and Research Institute (in Persian). Archived from the original on 21 August 2017. Retrieved 6 June 2017.
  90. ^ Hovsepian-Bearce, Yvette (2015). The Political Ideology of Ayatollah Khamenei: Out of the Mouth of the Supreme Leader of Iran. Routledge. ISBN 978-1-317-60582-9. Archived from the original on 11 October 2017. Retrieved 6 June 2017.
  91. ^ Iran’s supreme leader blames US-Israeli plot for protests, Financial Times, 9 January 2018
  92. ^ Leaked Video Embarrasses Iran’s Khamenei, Implicates Rafsanjani, Asharq Al Aswat, 10 January 2018
  93. ^ Leaked video reveals new details about election of Iran's supreme leader Archived 19 January 2018 at the Wayback Machine., Al-Monitor, 11 January 2018
  94. ^ Shocking Video Clip From 1989 Shows Khamenei Elected Only For One Year As A Caretaker, Radio Farda, 9 January 2018
  95. ^ "PressTV-'Economic issues, Iran's foremost problem'". Archived from the original on 1 August 2017.
  96. ^ "Leader Meets President, Cabinet Members". 9 November 2004. Archived from the original on 11 August 2016.
  97. ^ "Supreme Leader Meets with President Rouhani and Cabinet Members". Archived from the original on 6 August 2016.
  98. ^ "Leader meets with President and Cabinet members". 14 July 2015. Archived from the original on 11 October 2016.
  99. ^ "Ayatollah Khamenei: Judiciary Should Pursue Violated Rights of Iranian Nation at the International Level". 2 July 2016. Archived from the original on 11 August 2016.
  100. ^ "Iran's leader Khamenei warns of Western 'schemes' as new MPs meet". 28 May 2016. Archived from the original on 1 July 2016.
  101. ^ "Tehran switches gear in its relationship with Tripoli after Qaddafi's death". 22 October 2011. Archived from the original on 22 July 2013. Retrieved 5 March 2012.
  102. ^ "Glimpses from the Life of Ayatullah al-Uzma Sayyid Ali Khamenei". Archived from the original on 12 June 2010. Retrieved 5 March 2012.
  103. ^ "Iran's inner and outer circles of influence and power". Los Angeles Times. 31 December 2007. Archived from the original on 13 September 2017.
  104. ^ Leader Appoints New Chief Commander of the Islamic Republic of Iran's Army, The Office of the Supreme Leader, 11 September 2005, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  105. ^ IR Leader appoints new IRGC commander, The Office of the Supreme Leader, 2 September 2007, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  106. ^ Leader Appoints Sheikh Sadegh Amoli Larijani as Head of the Judiciary Branch, The Office of the Supreme Leader, 14 August 2009, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  107. ^ "Leader Re-Appoints Ayatollah Amoli Larijani as Head of the Judiciary Branch", The Office of the Supreme Leader, 14 August 2014, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  108. ^ Gen. Ashtari Appointed as Iran's New Police Chief, Fars News Agency, 9 March 2015, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  109. ^ "Leader Appoints New IKRF Head", Financial Tribune, 6 April 2015, retrieved 11 June 2017
  110. ^ Leader Appoints Hujjat-ul Islam Raeesi as the Custodian of Astan Quds Razavi, The Office of the Supreme Leader, 7 March 2016, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  111. ^ Leader of the Islamic Revolution Appoints New IRIB Chief, The Office of the Supreme Leader, 11 May 2016, archived from the original on 26 March 2017, retrieved 11 June 2017
  112. ^ Erdbrink, Thomas, Iran’s Supreme Leader Shakes Up Military Command Archived 27 September 2017 at the Wayback Machine. The New York Times, 28 June 2016. Retrieved 29 June 2016.
  113. ^ "Ayatollah Khamenei's Edict Appointing Dr. Velayati as the Head of the Islamic Azad University", The Office of the Supreme Leader, 7 March 2016, archived from the original on 10 October 2017, retrieved 11 June 2017
  114. ^