سید ابوالقاسم خویی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
سید ابوالقاسم خویی
Ayatollah Khoi-1.jpg
شناسنامه
نام کامل سید ابوالقاسم موسوی خویی
لقب آیت‌الله العظمی
تاریخ تولد ۱۲۷۸
زادگاه خوی  ایران
محل تحصیل خوی، نجف
محل زندگی نجف
محل مرگ ۱۳۷۱ کوفه،  عراق
مدفن حرم علی بن ابی‌طالب
اطلاعات علمی
استادان سید علی قاضی طباطبایی
مرتضی طالقانی
میرزای نائینی
فتح‌الله شریعت اصفهانی
مهدی مازندرانی
آقا ضیاءالدین عراقی
محمدحسین غروی اصفهانی
فهرست کامل اساتید
شاگردان سید علی سیستانی
محمدتقی بهجت
ناصر مکارم شیرازی
محمد صادقی تهرانی
میرزا جواد تبریزی
حسین وحید خراسانی
سید عزالدین حسینی زنجانی
سید علی محمد دستغیب
سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
سید محمدصادق روحانی
سید مجتبی شیرازی
موسی صدر
سید محمدباقر صدر
سید جعفر شهیدی
فهرست کامل شاگردان
تالیفات نفحات الاعجاز
البیان فی تفسیر القرآن
معجم رجال الحدیث
اجود التقریرات
تکملة منهاج الصالحین
مبانی تکملة منهاج الصالحین
فهرست کامل آثار
وبگاه رسمی http://www.alkhoei.net

سید ابوالقاسم خویی (زادهٔ ۲۸ آبان ۱۲۷۸ در خوی - درگذشتهٔ ۱۷ مرداد ۱۳۷۱ در کوفه) فقیه، مرجع تقلید شیعه، مفسر قرآن، و محقق علم رجال بود. او از تأثیرگذارترین و پُرمقلدترین مراجع شیعه در نیمهٔ دوم قرن بیستم به شمار می‌رود.[۱] از جمله آثار او می‌توان به البیان فی تفسیر القرآن در زمینهٔ علوم قرآنی و معجم رجال الحدیث در زمینهٔ رجال اشاره کرد. از شاگردان در قید حیات او می‌توان سید علی سیستانی و حسین وحید خراسانی را نام برد.

پس از مرگ سید محسن حکیم در سال ۱۹۷۰ او مرجعیت بیشتر شیعیان جهان را دارا شد و با پول خمسی که به او پرداخت می‌شد، حوزه‌های علمیهٔ فراوانی تأسیس کرد و کمک‌های بشردوستانهٔ بسیاری را به مردم خاورمیانه و جنوب آسیا فرستاد. او در جنگ ایران و عراق بی‌طرف ماند و به کمک به مردم غیرنظامی هر دو طرف پرداخت.[۱]

او فعالانه به آزادی سید روح‌الله خمینی از زندان پس از حمله به مدرسهٔ فیضیه کمک کرد. او مخالف روابط صمیمانهٔ روحانیون با دولت بود و روابط دیپلماتیکی با حکومت پهلوی داشت تا بتواند آن‌ها را موعظه کند. اگرچه او در ابتدا با تعطیل‌کردن کلاس‌های خود در نجف، همبستگی خود را با انقلابیون ایران نشان داد، پذیرفتن دیدار با فرح پهلوی روابط او را با انقلابیون تیره کرد. خویی با انتقاد شدید هواداران خمینی روبرو بود، از این جهت که او برداشت خمینی از ولایت مطلقه فقیه را رد می‌کرد. او ولایت فقیه را محدود به ولایت بر یتیم، مسکین، و سفیهان می‌دانست. او در تلگرامی به خمینی، با خطاب قراردادن او با عنوان «حجت‌الاسلام»، تعبیر او را از ولایت فقیه به چالش کشید. پس از این روابط آن دو به سردی گرائیده ولی به دشمنی آشکار تبدیل نشد.[۱]

روابط خویی با دولت وقت عراق نیز تیره بود و در اوایل دههٔ ۸۰ میلادی، اموال او مصادره و شاگردان او دستگیر، شکنجه، و کشته می‌شدند. در جریان حمله عراق به کویت، او شیعیان را از خریداری کالاهایی که از کویت آورده شده بودند منع کرد. در خیزش شعبانیه شیعیان، او حمایت خود را از مجلس اعلای اسلامی عراق اعلام کرد که در قبال آن صدام حسین او را تا آخر عمرش در حبس خانگی نگه داشت.[۱]

علی‌رغم فعالیت‌های سیاسی، خویی بیشتر با تحقیقات مذهبی‌اش و شاگردانی که تربیت کرد شناخته می‌شود.[۱]

تحصیل[ویرایش]

علوم مقدماتی را تا ۱۳ سالگی در زادگاهش خوی آموخت. در سال ۱۳۳۰ به نجف رفت و در درس خارج اصول فتح‌الله شریعت اصفهانی،[۲] مهدی مازندرانی، آقا ضیاءالدین عراقی، محمدحسین غروی اصفهانی، محمدحسین نائینی حضور یافت. کلام، تفسیر و فن مناظره را از محمدجواد بلاغی نجفی فراگرفت. او به خاطر علاقه‌اش به یادگیری حکمت و فلسفه در درس سید حسین بادکوبه‌ای حاضر شد.

ریاضیات، حساب استدلالی، هندسه فضائی و مسطحه و جبر را نزد سید ابوالقاسم خوانساری آموخت.[۳]

آثار[ویرایش]

  • نفحات الاعجاز[۴]
  • البیان فی تفسیر القرآن
  • معجم رجال الحدیث[۵]
  • اجود التقریرات[۶]
  • تکملة منهاج الصالحین
  • مبانی تکملة منهاج الصالحین
  • رساله در خلافت
  • قصیده در مدح امیرالمؤمنین (ع)[۷]
  • رساله در لباس مشکوک
  • المسائل المنتخبة
  • تعلیقه بر عروة الوثقی
  • تعلیقه بر المسائل الفقهیة
  • تهذیب و تتمیم منهاج الصالحین
  • المسائل و الردود
  • مستحدثات المسائل
  • توضیح المسائل
  • منتخب توضیح المسائل
  • منتخب الرسائل
  • تلخیص المنتخب
  • تعلیقه المنهج لاحکام الحج
  • مناسک حج
  • منیة المسائل
  • ازالة المحادة عن ملک المنافع المتضادة[۸]
  • اضائة القلوب بتحقیق المغرب و الغروب
  • انارة العقول فی انتصاف المهر بموت احد الزوجین قبل الدخول
  • فقه القرآن علی المذاهب الخمس
  • قاعدة التجاوز
  • فهرست جامع الشتات میرزای قمی
  • تقریرات درس فقه مرحوم میرزای نائینی
  • تقریرات درس فقه مرحوم محقق اصفهانی
  • حاشیه بر وسیلة النجاة
  • حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری
  • تعارض الاستصحابین
  • تقریرات درس اصول مرحوم محقق اصفهانی[۹]

شاگردان[ویرایش]

خدمات اجتماعی[ویرایش]

احداث کتابخانه، مدرسه، مسجد، حسینیه، خوابگاه، درمانگاه، بیمارستان، مؤسسه خیریه و دارالایتام، از خدمات او می‌باشد.

کشور موسسات
۱ ایران
  • مؤسسه خیریه حضرت آیت‌الله العظمی خویی (ره)، خوی[۱۰]
  • بیمارستان خیریه حضرت آیت‌الله العظمی خویی (ره)، خوی
  • درمانگاه خیریه امام موسی بن جعفر (ع) وابسته به مؤسسه خیریه حضرت آیت‌الله العظمی خویی (ره)، خوی
  • سرای سالمندان حضرت آیت‌الله العظمی خویی (ره)، خوی
  • مدینة العلم، قم[۱۱]
  • کتابخانه آیت‌الله خویی، قم[۱۲]
  • مدرسه و کتابخانه آیت‌الله خویی، مشهد
  • دارالعلم، اصفهان
  • مجتمع امام زمان (ع)، اصفهان
۲ آمریکا
  • مرکز الامام الخوئی الاسلامی، نیویورک[۱۳]
  • مسجد و مرکز اسلامی، لوس آنجلس
  • مسجد و مرکز اسلامی، دیترویت
۳ انگلستان
  • مرکز الامام الخویی، لندن[۱۴]
  • مرکز الامام الخوئی، سوانزی[۱۵][۱۶]
  • مؤسسه امام الخویی، بریطانیا[۱۷]
۴ فرانسه مرکز اسلامی[۱۸]
۵ هند المجمع الثقافی الخیری، بمبئی[۱۹][۲۰]
۶ پاکستان
  • مکتبه الثقافة و النشر «انتشاراتی»، کراچی[۲۱]
  • جامعة الکوثر للدراسات الدینیة والعلوم الإنسانیة - اسلام‌آباد
۷ لبنان مبرة الامام الخوئی، بیروت[۲۲][۲۳]
۸ مالزی مکتبة الثقافه و النشر، کوآلالامپور
۹ عراق
  • مکتبة الامام الخوئی، نجف[۲۴]
  • مدرسه دارالعلم، نجف[۲۵]
۱۰ تایلند
  • مؤسسة دارالعلم، بانکوک[۲۶]
  • مدرسه دینی، بانکوک[۲۷]
  • مرکز دارالزهرا، یتانولغ[۲۸]
۱۱ کانادا موسسه امام الخویی، مونترال[۲۹]
۱۲ بنگلادش مدرسه دینی، داکا

از نگاه دیگران[ویرایش]

آیت الله العظمی سید ابوالقاسم خویی

سید علی خامنه‌ای:

عمر طولانی و پربرکت این مرد بزرگ که نزدیک به یک قرن امتداد یافت، سرشار از آزمایش‌های الهی و نشانگر سعی و تلاش یک انسان مؤمن و پرهیزگار است. ایشان در بسیاری از علوم اسلامی رایج در حوزه‌های علمیه از اساتید مسلم و کم‌نظیر به حساب می‌آمد. فقیهی بزرگ و اصولی‌ای عمیق و مفسری نوآور و رجالی‌ای صاحب مکتب و متکلمی زبر دست بود.[۳۰]

محمدجواد مغنیه:

او آفتابی است که اشعه‌های روشنگر آن در هر زمان و به هر نقطه‌ای پرتو افکنی می‌کند. او استاد من و استاد بزرگان علم و دانشمندان نجف می‌باشد. او همانند محوری است که علوم اسلامی به دور او می‌چرخد. او کسی است که حوزه نجف مرهون زحمات و فعالیت‌های علمی وی می‌باشد.[۳۱]

مناظره‌ها[ویرایش]

او علاوه بر تدریس علوم اسلامی، در فن مناظره با مخالفان و دانشمندان سایر ادیان نیز خبره بود. در مناظره، شیوه سقراط را در پیش می‌گرفت و ابتدا، تظاهر به قبول گفتار طرف مقابل می‌کرد، آن‌گاه مانند یک شاگرد که در مقام دانش‌طلبی و استفاده از استاد دانشمند خود است، اشکالات و مطالبی را به عنوان سؤالات علمی، با مهارت خاصی پیش می‌کشید و موجب می‌شد که طرفِ مناظره حقایقی را به زبان آورد که ناخواسته، گفتار قبلی‌اش را نقض کند. بدین گونه او را در تناقض‌گویی و بن‌بست قرار می‌داد و راه فراری برای وی باقی نمی‌گذارد، جز این که ناگزیر به جهل و اشتباه خود اعتراف کند.[۳۱]

برخی نظرات[ویرایش]

  • او نظریهٔ ولایت مطلقه فقیه متعلق به سید روح‌الله خمینی را یک «بدعت عاری از هرگونه پشتوانه در قوانین و حکمت شیعی» می‌دانست.[۳۲][۳۳][۳۴]
  • قراءات سبع فاقد سند معتبر به پیامبر اسلام می‌باشد.
  • هیچ کاهش و افزایشی در قرآن رخ نداده‌است.
  • تنها یک آیه از قرآن (آیهٔ نجوی) نسخ شده‌است.[۳۵]
  • اختلاف افق، تأثیری در ثبوت هلال ندارد. اگر ماه در هر جای دنیا دیده شود، گرچه در نقاط دیگر ماه قابل رؤیت نباشد، اول ماه یا عید فطر ثابت می‌گردد.

اقدامات سیاستی[نیازمند منبع][ویرایش]

  • فتوای تاریخی در مبارزه با کمونیسم
  • حکم به حرمت شرکت در حزب توده
  • مبارزه با نفوذ صهیونیسم در ایران
  • استقامت در برابر فشارهای رژیم صدام
  • حمایت از قیام شیعیان عراق

وفات[ویرایش]

او در روز شنبه، ۸ صفر ۱۴۱۳ ـ ۱۷ مرداد ۱۳۷۱، به علت بیماری قلبی در سن ۹۴ سالگی، در کوفه درگذشت و در مسجد الخضراء صحن حرم علی بن ابیطالب دفن شد.

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ Wiley, Joyce N. and Elvire Corboz. “Khoʾi, Abol-Qāsem al-”. In The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics.. Oxford Islamic Studies Online, 2014. 
  2. معروف به شیخ الشریعة.
  3. مجله‌حوزه، ش ۳۰، مصاحبه با آیت‌الله حسینی همدانی.
  4. در اثبات جاودانگی قرآن.
  5. این کتاب یکی از کم نظیرترین کتاب‌های رجالی شیعه می‌باشد که دربردارنده شرح حال ۱۵۷۰۶ نفر از زنان و مردان راوی حدیث می‌باشد. این کتاب برای پنجمین بار، در سال ۱۴۱۳ ه. ق و در ۲۴ جلد منتشر شده‌است.
  6. این کتاب تقریرات درس اصول میرزای نائینی است که آیت‌الله خویی آن را در ۳۱ سالگی نوشته‌است.
  7. وی آن را در ۹۰۰ بیت در وصف علی (ع) سروده‌است و سید مهدی موسوی خراسانی، آن را در سه جلد شرح کرده‌است.
  8. این رساله در سال ۱۳۵۱ ه. ق به امر میرزا علی آقا شیرازی نوشته شده‌است.
  9. معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص ۲۴؛ یادنامه آیت‌الله خویی، ص۷۸.
  10. خوی
  11. قم
  12. قم
  13. آمریکا
  14. این مؤسسه که در شمال غربی لندن قرار دارد، قبلاً کلیسا بود و شامل: مرکز اسلامی، مدرسه امام صادق (ع) (ویژه پسران)، مدرسه الزهرا (ویژه دختران)، سالن‌های غذاخوری، سالن اجتماعات، کتابخانه عمومی، کتابفروشی و مرکز تبلیغات می‌باشد.
    مجله «النور» از سوی این مرکز، هر ماه به دو زبان عربی و انگلیسی منتشر می‌شود که در گسترش معارف شیعی در میان مسلمانان اروپا نقش به سزایی دارد. این مرکز بر تمام مؤسسات او در جهان، نظارت دارد.
  15. یکی از شهرهای دانشگاهی جهان. این مرکز قبلاً کلیسا بود.
  16. مؤسسه در سوانزی
  17. لندن
  18. فرانسه
  19. یکی از بزرگ‌ترین مؤسسات فرهنگی جهان اسلام می‌باشد.
  20. بمبیی
  21. پاکستان
  22. این بنا جهت اسکان فرزندان آواره لبنان و فلسطینی ساخته شد و دارای شش بلوک جداگانه در شش طبقه، به همراه امکانات آموزشی و بهداشت می‌باشد.
  23. لبنان
  24. خدمات آیت‌الله خویی
  25. خدمات آیت‌الله خویی
  26. بانکوک
  27. بانکوک
  28. تایلد
  29. کندا
  30. به نقل از پیام تسلیت سید علی خامنه‌ای در رحلت او.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ترجمه البیان، ص ۱۲.
  32. احیای تشیع. ولی نصر. ۲۰۰۶. ISBN 0-393-06211-2. ص۱۲۵ و ص۱۴۴
  33. اعراب شیعه: مسلمانان از یاد رفته. گراهام فولر. ۲۰۰۱. ISBN 0-312-23956-4. انتشارات پالگریو مک میلن.
  34. دانشنامه بریتانیکا. نسخه ۱۹۹۳. ص۶۹. ISBN 0-85229-585-5
  35. معرفت، محمدهادی. «پنج». در علوم قرآنی. مؤسسه انتشاراتی التمهید، ۱۳۷۸. 

منابع[ویرایش]

Abul-Qassim Khoei
Ayatollah Khoi-1.jpg
Grand Ayatollah Sayyid Abul-Qassim al-Khoei forced to visit Saddam Hossein after fault riot of al-Dawa political party in 1974.
Born (1899-11-19)November 19, 1899
Died August 8, 1992(1992-08-08) (aged 92)
Region Middle East
School Shia Islam
Main interests
Religious jurisprudence

Abu al-Qasim al-Khoei About this sound pronunciation  AH-boo al KAH-sihm al HOO-EEE[needs IPA] (November 19, 1899 – August 8, 1992) was one of the most influential Twelver Shia Islamic scholars (marja'), and the predecessor to Ali al-Sistani. He was the spiritual leader of much of the Shia world until his death in 1992. He was succeeded by Ali al-Sistani, his former student, whereby many of his followers became followers of Al Sistani and foundations previously headed by Khoei were handed to Al Sistani.

Biography

Born in the Iranian city of Khoy, West Azerbaijan in 1899, Khoei grew up in Iran. Around the age of 13, he moved to Iraq and took up residence in the holy city of Najaf where he began studying Shia theology with the scholars of that city. He eventually attained the rank of Ayatollah and was subsequently made a marja. Khoei would continue to live in Najaf, becoming a teacher for the remainder of his life, and overseeing the studies of scholars who would be qualified to issue fatwas based on Shia theology.

Due to his prominent position as a teacher and scholar in Najaf, he became an important leader of worldwide Shias. He was made the most prominent Grand Ayatollah in 1971 after the death of Muhsin al-Hakim. In this position, he became a patron of numerous institutions across the globe that sought to provide welfare, and also provided scholarships to theological students from across the Muslim world.

He is considered as the architect of a distinct school of thought in the principles of jurisprudence and Islamic law, and one of the leading exponents of 'kalam'-scholastic theology- and 'rijal'- study of the biographies of transmitters of ahadith, the prophetic traditions, 'fiqh'- jurisprudence- and 'tafseer'- exegesis of the Qur'an. His interests included astronomy, mathematics, and philosophy.

Al-Khoei's status as the pre-eminent scholar of his age did not go unchallenged. In the 1970s, Grand Ayatollah Mohammed Al-Shirazi, a radical theologian based in Karbala had a long running feud with Al Khoei and his fellow clerics in Najaf over the legitimacy of theocratic rule. The dispute resulted in Al-Khoei seeking to dismiss Al Shirazi's status as a religious scholar.[1]

After the Persian Gulf War, Khoei was arrested by Saddam Hussein during the mass Shia uprising that followed the defeat of Iraqi forces. While under arrest, he was taken to Baghdad and forced to make public appearances with Saddam Hussein. Hussein eventually allowed Khoei to return to Najaf, but he was placed under house arrest, and died in 1992 (1413 AH).

Sons

Ayatollah Al Khoei had 7 sons. The elder was Ayatollah Seyed Jamalodiin Al Khoei, then Seyad Abbas Al Khoei, then Sayed Ali Al Khoei, then Sayed Abdul Saheb Al Khoei, then Sayed Mohammed Taqi Al Khoei, then Sayed Abdul Majid Al Khoei and Sayed Ibrahim Al Khoei.

One of his sons, Sayyid Mohammed Taqi al-Khoei, later died in a sudden car accident, allegedly set up by Saddam Hussein, on the night of 21 July 1994.

Soon after the fall of Baghdad to US forces in 2003 another one of his sons, Sayyid Abdul Majid al-Khoei returned to Iraq with plans to revive Najaf to the glory and splendor it enjoyed under the patronage of his father. Sayyid Abdul Majid al-Khoei was then the head of Al-Khoei Foundation, the organization responsible for the trusts of his father. He was assassinated on April 10, 2003, near the Imam Ali Shrine in Najaf.

Welfare

He was fervently dedicated to establishing welfare, social, cultural, and educational institutions for Muslims worldwide. The following are some of the institutions he established:

He was also the patron of about 1,000 grant-maintained students of theology from Iraq and other countries like Lebanon, Syria, Persian Gulf States, India, Pakistan, Iran, Afghanistan, South East Asia. He provided financial support for maintaining the schools including boarding expenses, teachers' salaries and lodging costs.

Legacy

Students

Former student Ayatullah Seyyid Ali al-Sistani is currently the most senior Shia cleric in Iraq and widely regarded as "wield[ing] enormous power over Iraq's Shia majority."[2] The degree of success of his articulation of moderate Shia politics in Iraq have been said to be "in no small part traceable to the legacy of his mentor and teacher", Khoei.[3]

Khoei's post-graduate institute normally accommodated some 150 students, at any given time. Among the other students who attended classes and were personally supervised by Khoei included

Institutions include:

  • Publishing House - Translation, printing and distribution of books worldwide, Karachi, Pakistan.
  • Cultural Complex, Bombay, India. Considered among the biggest Shi' ite Muslims cultural centre-under construction.
  • Representative Offices catering for the religious, social, educational, and cultural needs of Muslims all over the world, with the Headquarters in London, U. K. and branches in the United States, Canada, India, Pakistan, U.A. E., Oman, Saudi Arabia, Thailand, North Africa, Syria, Lebanon, Malaysia.

Works

Khoei wrote on various topics, ranging from Islamic jurisprudence to mathematics and astronomy and was a prolific writer in these disciplines. He wrote 37 books and treatises, most of which have been published. His works include:

  • Lectures in the Principles of Jurisprudence - 10 volumes
  • Biographies of Narrators of Tradition - 24 volumes.
  • Islamic Law - 18 volumes.
  • Al-Bayan Fi Tafsir al-Quran (The Elucidation of the Exegesis of The Qur'an and sometimes entitled The Prolegomena to the Quran)
  • Minhaju-us-Saliheen (The Path of the Righteous) - 2 volumes, reprinted 78 times (guide book on religious practice and law) .
  • Anthology of Religious Questions - Concise version of the Path of the Righteous - in Arabic, Urdu, Persian, English, Turkish, * * Thai, Malay, Indonesian, and Gujarati.
  • Mabani al-Istinbat (Edifices of Deduction) Principles of Jurisprudence.
  • Ajwad-at-Taqrirat (The Best of Regulations) Principles of Jurisprudence.
  • Sharh-el-Urwatul-Wuthqa (Commentary on The Steadfast Handle) - Jurisprudence.
  • Treatise on Suspected Attire - Risala fil Libas Al-Mashkok, Evidential Jurisprudence.
  • Nafahat-ul Ijaz (the Fragrance of Miracles), in defence of the Qur'an.

Internet

See also

References and notes

  1. ^ Has Kuwait reached the sectarian tipping point?, American Enterprise Institute, August 14, 2013
  2. ^ Who's who in Iraq: Ayatollah Sistani, 26 August, 2004
  3. ^ Nasr, Vali (2006). The Shia Revival: How Conflicts within Islam will shape the Future. Norton. p. 145. ISBN 0-393-06211-2. 

External links