پرش به محتوا

سیب‌زمینی سرخ‌کرده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سیب‌زمینی سرخ‌کرده
French fries on a paper plate
بخشغذای جانبی یا تنقلات، گاهی به‌عنوان غذای اصلی
خاستگاهبلژیک یا فرانسه (مورد بحث)
منطقهاروپای غربی
دمای سروداغ
مواد اصلی
انواعسیب‌زمینی سرخ کرده فرفری، shoestring fries, steak fries، سیب‌زمینی سرخ‌کرده شیرین، چیلی کان کارنی، پوتین
اطلاعات دیگربا نمک و در کنار کچاپ، سس مایونز، سرکه، سس تنوری، یا سس‌های دیگر سرو می‌شود.

سیب‌زمینی سرخ‌کرده یا سیب‌زمینی سرخ‌شده گونه‌ای خوراکی است که از خلال‌های سیب‌زمینی که به شکل نوارهای باریک درآمده‌اند درست می‌شود.

تاریخچه سیب‌زمینی سرخ کرده به کشور بلژیک برمی‌گردد اما از آنجایی که سربازان آمریکایی این نوع از سیب‌زمینی را در قسمت فرانسوی‌زبان بلژیک برای اولین بار امتحان کردند، نام آن را سیب‌زمینی فرانسوی (فرنچ فرایز) گذاشته‌اند. سیب‌زمینی سرخ‌کرده می‌تواند حاوی مقدار زیادی چربی باشد که این امر احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد و می‌تواند منجر به اضافه وزن و بالا رفتن کلسترول خون شود.

سیب‌زمینی سرخ‌کرده داغ سرو می‌شود، چه نرم و چه تُرد، و معمولاً بخشی از ناهار یا شام است یا به‌تنهایی به‌عنوان یک خوراک سبک خورده می‌شود. این خوراک به‌طور معمول در منوی رستوران‌های داینر، رستوران‌های غذای سریع، میخانه‌ها و بارها دیده می‌شود. آن‌ها معمولاً نمک‌پاشی می‌شوند و ممکن است با کچاپ، سرکه، مایونز، سس گوجه‌فرنگی یا سس‌های دیگر سرو شوند. سیب‌زمینی سرخ‌کرده می‌تواند با افزودنی‌های بیشتری همراه شود، همانند خوراک‌هایی چون پوتین، سیب‌زمینی سرخ‌کرده بارگذاری‌شده یا سیب‌زمینی سرخ‌کرده با فلفل و پنیر، و گاهی به‌جای سیب‌زمینی از سیب‌زمینی شیرین برای تهیهٔ آن استفاده می‌شود.

آماده‌سازی

[ویرایش]

روش استاندارد پخت سیب‌زمینی سرخ‌کرده سرخ‌کردن در روغن داغ است که سیب‌زمینی‌ها را در چربی داغ، معمولاً روغن، غوطه‌ور می‌کند.[۱]

سیب‌زمینی‌ها نخست (با پوست یا بدون پوست) به نوارهایی یکنواخت برش داده می‌شوند، سپس برای زدودن نشاستهٔ سطحی شسته یا در آب سرد خیسانده شده و به‌طور کامل خشک می‌شوند.[۲][۳] سپس آن‌ها ممکن است در یک یا دو مرحله سرخ شوند. سرآشپزها عموماً بر این باورند که روش «دو بار سرخ‌کردن» نتیجهٔ بهتری دارد.[۲][۴][۵] سیب‌زمینی‌های تازه برداشت‌شده گاهی آب زیادی دارند و باعث شل شدن سرخ‌کرده می‌شوند، بنابراین معمولاً سیب‌زمینی‌هایی که مدتی نگهداری شده‌اند ترجیح داده می‌شوند.[۶]

در روش دو مرحله‌ای، نخستین مرحله که گاهی شوم حرارتی با آنزیم‌بری نامیده می‌شود، در چربی داغ (حدود ۱۶۰ درجه سانتی‌گراد/۳۲۰ درجه فارنهایت) انجام می‌شود تا درون سیب‌زمینی‌ها بپزد. این مرحله می‌تواند از پیش انجام شود.[۲] سپس آن‌ها در چربی بسیار داغ‌تر (۱۹۰ درجه سانتی‌گراد/۳۷۵ درجه فارنهایت) به‌طور کوتاه سرخ می‌شوند تا سطحشان تُرد شود. سپس در آبکش یا روی دستمال گذاشته می‌شوند تا روغنشان گرفته شود و سرو می‌شوند. زمان دقیق هر دو مرحله بسته به اندازهٔ نوارهای سیب‌زمینی فرق دارد. برای نمونه، برای نوارهای ۲ تا ۳ میلی‌متری، سرخ‌کردن نخست حدود ۳ دقیقه طول می‌کشد و سرخ‌کردن دوم تنها چند ثانیه.[۲]

از دههٔ ۱۹۶۰، بیشتر سیب‌زمینی‌های سرخ‌کرده در آمریکا از سیب‌زمینی‌های یخ‌زدهٔ گونهٔ رَستت تهیه می‌شوند که به‌طور صنعتی آنزیم‌بری یا دست‌کم خشک شده‌اند.[۷][۶][۸][۹] چربی معمول برای تهیهٔ سیب‌زمینی سرخ‌کرده روغن گیاهی است. در گذشته پی گاو به‌عنوان بهترین گزینه توصیه می‌شد،[۲] و چرب‌مایه گیاهی جایگزین دیگر بود. مک‌دونالدز تا سال ۱۹۹۰ از ترکیب ۹۳٪ پیهٔ گاو و ۷٪ روغن پنبه‌دانه استفاده می‌کرد، سپس به روغن گیاهی با طعم‌دهندهٔ گوشت تغییر داد.[۱۰][۱۱] در شمال فرانسه و بلژیک تا همین اواخر چربی اسب رایج بود و هنوز هم توسط برخی سرآشپزها توصیه می‌شود.[۱۲][۱۳]

تغییرات شیمیایی و فیزیکی

[ویرایش]

سیب‌زمینی سرخ‌کرده در دو مرحله پخته می‌شود: نخست برای پخت نشاستهٔ داخلی در دمای پایین، و بار دوم برای ایجاد سطح تُرد و طلایی در دمای بالاتر. اگر تنها یک بار سرخ شود، یا دما خیلی بالا خواهد بود و فقط سطح می‌پزد و درون خام می‌ماند، یا دما خیلی پایین است و درون می‌پزد اما تُردی سطحی ایجاد نمی‌شود. هرچند برش‌های سیب‌زمینی ممکن است در فر یا بخارپز آماده شوند، این بخش تنها بر سرخ‌کردن در روغن تمرکز دارد. در نخستین سرخ‌کردن (حدود ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد) آب سطح برش‌ها بخار می‌شود و آب داخلی جذب دانه‌های نشاسته می‌شود و باعث پف‌کردن و نرم‌شدن درون سیب‌زمینی می‌گردد.[۱۴]

دانه‌های نشاسته به‌دلیل ژلاتینه‌شدن می‌توانند آب را نگه‌دارند و منبسط شوند. آب و گرما پیوندهای پیوند گلیکوزیدی بین رشته‌های آمیلوپکتین و آمیلوز را می‌شکنند و یک بستر ژلی تازه با پیوندهای هیدروژنی تشکیل می‌دهند که در حفظ آب نقش دارد. رطوبت محبوس در این بستر مسئول بافت نرم درونی سیب‌زمینی است. نشاستهٔ ژلاتینه‌شده به سطح حرکت می‌کند و «لایه‌ای ضخیم» ایجاد می‌کند که پس از سرخ‌کردن دوباره تُرد می‌شود.[۱۵] در سرخ‌کردن دوم (حدود ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد)، رطوبت باقی‌مانده سطح تبخیر می‌شود و نشاستهٔ ژلاتینه دوباره پخته و تُرد می‌شود. رنگ طلایی‌قهوه‌ای سیب‌زمینی هنگامی ایجاد می‌شود که اسیدهای آمینه و گلوکز سطح وارد واکنش میلارد شوند.[۱۴]

نام و ریشه‌شناسی

[ویرایش]

در ایالات متحده و بیشتر کانادا، اصطلاح French fries یا fries برای همهٔ انواع نوارهای سرخ‌شدهٔ سیب‌زمینی به‌کار می‌رود. گونه‌های مختلف بسته به شکل نام‌های متفاوتی دارند، مانند سیب‌زمینی فرهای یا سیب‌زمینی خلالی. [۱۶]

در بریتانیا، استرالیا، آفریقای جنوبی، ایرلند و نیوزیلند اصطلاح chips رایج است و یکی از خوراک‌های پرطرفدار در کشورهای اتحاد کشورهای مشترک‌المنافع به‌شمار می‌آید. بااین‌حال، اصطلاح French fries یا skinny fries برای برش‌های باریک‌تر به‌کار می‌رود که از چیپسهای ضخیم‌تر سنتی متفاوت‌اند.

در آمریکا یا کانادا این چیپس‌های ضخیم‌تر ممکن است steak fries نامیده شوند، در حالی‌که chips در آمریکای شمالی بیشتر به چیپس سیب‌زمینی اشاره دارد که در بریتانیا و ایرلند به آن crisps می‌گویند. در استرالیا و نیوزیلند هم chips اغلب hot chips نامیده می‌شود تا از چیپس سیب‌زمینی بسته‌ای متمایز گردد.[۱۷]

توماس جفرسون در سال ۱۸۰۲ در یک ضیافت در کاخ سفید خوراک «سیب‌زمینی به روش فرانسوی» سرو کرد.[۱۸][۱۹] عبارت «French fried potatoes» نخستین بار در ۱۸۵۶ در کتاب Cookery for Maids of All Work اثر الیزا وارن چاپ شد: «سیب‌زمینی فرانسوی سرخ‌شده – سیب‌زمینی تازه را به ورقه‌های نازک ببرید، در چربی جوشان و کمی نمک بیندازید؛ دو طرف را سرخ کنید تا طلایی روشن شود؛ سپس روغن آن را بگیرید.»[۲۰]

یک روایت دربارهٔ نام «french fries» می‌گوید هنگامی که American Expeditionary Forces در جریان World War I به بلژیک رسیدند، چون در ارتش بلژیک به زبان فرانسوی سخن گفته می‌شد، پنداشتند که «چیپس» خوراکی فرانسوی است.[۲۱][۲۲][۲۳] اما این نام بسیار پیش‌تر از آن در انگلیسی وجود داشت و محبوبیت این اصطلاح نیز تا چند دهه پس از ۱۹۱۷ افزایش نیافت.[۲۴] این اصطلاح دست‌کم از سال ۱۸۸۶ در ایالات متحده به کار می‌رفته است.[۲۵] در سال ۱۸۹۹، یادداشتی در نشریهٔ Good Housekeeping مشخصاً به Kitchen Economy in France ارجاع می‌دهد: «کمالِ French fries بیش و پیش از هر چیز به این برمی‌گردد که از چربیِ فراوان استفاده می‌شود.»[۲۶]

خاستگاه

[ویرایش]
Steak frites در فونتنبلو، فرانسه

شیلی

[ویرایش]

قدیمی‌ترین اسنادی که در آن‌ها به سیب‌زمینیِ سرخ‌شده اشاره شده، مربوط به شیلی در سال ۱۶۲۹ و شهر ناسییِنتو است و از کتاب Happy Captivity که در ۱۶۷۳ به‌دست فرانسیسکو نیونیِس ده پینه‌دای شیلیایی نوشته شد، برگرفته شده‌است؛ جایی که او تجربه‌هایش را به‌عنوان سربازِ اسیرِ جنگی در سال ۱۶۲۹ به دست جنگجویان ماپوچه روایت می‌کند.[۲۷] او در متن به خوردن «papas fritas» (سیب‌زمینیِ سرخ‌شده) در سال ۱۶۲۹ اشاره می‌کند و اینکه زنان برای سران «سیب‌زمینیِ سرخ‌شده و خورشی» می‌فرستادند.[۲۷][۲۸] شکل دقیق این خوراک روشن نیست، و احتمالاً ورقه‌های پهن یا مکعب‌هایی بوده که در پیه سرخ می‌شده؛ روشی که معمول بوده است.[۲۸] بااین‌همه، شکل نیِ قندی (درازِ خلالی) از اروپا سرچشمه گرفته‌است.[۲۸]

اسپانیا

[ویرایش]

سیب‌زمینیِ سرخ‌شده به شکل کنونی‌اش ممکن است در اسپانیا ابداع شده باشد؛ نخستین کشور اروپایی که سیب‌زمینی از جهان نو و مستعمره‌های آنجا به آن رسید.[۲۹] پروفسور پل ایلِگِمز، متصدی Frietmuseum در بروژ بلژیک، باور دارد که سنت ترسا آویلای اسپانیا نخستین سیب‌زمینیِ سرخ‌شده را پخت و همچنین به سنت سرخ‌کردن در خوراکِ مدیترانه‌ای به‌عنوان شاهد اشاره می‌کند.[۳۰][۳۱]

===Belgian–French dispute=== میان بلژیکی‌ها و فرانسوی‌ها بر سر اینکه سیب‌زمینیِ سرخ‌شده کجا اختراع شده، اختلافی دیرینه وجود دارد.[۳۲]

پیِر لِکلِرک، تاریخ‌نگار خوراکِ بلژیکی، تاریخِ سیب‌زمینیِ سرخ‌شده را پی گرفته و می‌گوید «روشن است که خاستگاهِ فِرایْز فرانسوی است».[۳۳] این خوراک در سدهٔ نوزدهم به یکی از غذاهای نمادین پاریس بدل شد. فریدِریک کریگِر، موسیقی‌دان باواریایی، در سال ۱۸۴۲ پختِ فِرایْز را نزد کباب‌پزی در خیابان مونمارتر پاریس آموخت و دستور را در ۱۸۴۴ به بلژیک برد؛ آنجا کسب‌وکار «فریتس» را راه انداخت و «la pomme de terre frite à l'instar de Paris» («سیب‌زمینیِ سرخ‌شده به سبک پاریس») می‌فروخت.[۳۴][۳۵] سبکِ امروزیِ فِرایْز که حوالی ۱۸۵۵ در پاریس شکل گرفت، با سیب‌زمینیِ سرخ‌شدهٔ خانگیِ سدهٔ هجدهم تفاوت دارد.[۳۴]

یک مغازهٔ فِریتْس در بلژیک

از دیدِ بلژیکی‌ها، رواج اصطلاح «french fries» را باید ناشی از «هژمونی آشپزیِ فرانسوی» دانست که در آن آشپزیِ بلژیک به‌سبب ناآگاهیِ دیگران و نیز زبانِ مشترک و همسایگیِ جغرافیایی در آن جذب شد.[۳۲] روزنامه‌نگار بلژیکی Jo Gérard [fr] مدعی بود که دست‌نوشتهٔ خانوادگیِ سال ۱۷۸۱ حکایت می‌کند که در درهٔ موز پیش از ۱۶۸۰ سیب‌زمینی‌ها را به‌جای سرخ‌کردنِ ماهی—وقتی رودخانه‌ها یخ می‌زدند—در روغن داغ سرخ می‌کرده‌اند.[۲۲][۳۰] جرار هرگز آن دست‌نوشتهٔ پشتیبانِ این ادعا را ارائه نکرد و «ارزش تاریخیِ این روایت محل تردید است».[۳۶] به‌هرحال این موضوع به تاریخِ بعدیِ فِرایْز ربطی ندارد، زیرا سیب‌زمینی حدود ۱۷۳۵ بود که به آن منطقه رسید؛ افزون بر این، با توجه به شرایط اقتصادیِ سدهٔ هجدهم «به‌کلی نامعقول است که یک روستایی بتواند مقدار زیادی چربی را به پختِ سیب‌زمینی اختصاص دهد؛ حداکثر آن را در ماهیتابه سوتِه می‌کرده‌اند.»[۳۷]

کاربرد جهانی

[ویرایش]
=== بلژیک === 

سیب‌زمینیِ سرخ‌شده در بلژیک بسیار محبوب است؛ در آنجا در فلاماندی به آن frieten و در فرانسویِ بلژیکی frites می‌گویند، و در هلند نیز در میان طبقات کارگر در شمال patat و در جنوب friet(en) رایج است.[۳۸] در بلژیک، فِرایْز در مغازه‌هایی به نام friteries (فرانسوی)، frietkot/frituur (فلاماندی)، snackbar (در هلند) یا Fritüre/Frittüre (آلمانی) فروخته می‌شود. آن‌ها با گونه‌های فراوانی از سس‌های بلژیکی سرو می‌شوند و یا به‌تنهایی یا همراه خوراک‌های دیگر خورده می‌شوند. به‌روال سنتی، فِرایْز را در cornet de frites (فرانسوی)، patatzak/frietzak/fritzak (هلندی/فلاماندی) یا Frittentüte (آلمانی)—یک مخروطِ مقواییِ سفید که سپس در کاغذ پیچیده می‌شود—می‌ریزند و یک قاشق از سس (اغلب مایونز) روی آن می‌گذارند.

فرانسه

[ویرایش]

در فرانسه و دیگر کشورهای فرانسوی‌زبان، نام رسمیِ سیب‌زمینیِ سرخ‌شده pommes de terre frites است، اما در کاربرد روزمره بیشتر pommes frites («سیب‌های سرخ‌شده»)، patates frites یا به‌سادگی frites گفته می‌شود. وقتی فِرایْز بسیار کوچک و باریک باشد از واژه‌های aiguillettes («سوزنی‌ها») یا allumettes («چوب‌کبریت‌ها») استفاده می‌شود. یکی از روایت‌های ماندگارِ خاستگاه می‌گوید که فِرایْز را دوره‌گردهای روی پلِ Pont Neuf در پاریس در سال ۱۷۸۹، درست پیش از آغاز انقلاب فرانسه، اختراع کردند.[۳۹] بااین‌حال، ارجاعی در فرانسه از سال ۱۷۷۵ به «چند تکه سیب‌زمینیِ سرخ‌شده» و نیز «سیب‌زمینیِ سرخ‌شده» وجود دارد.[۴۰] خوردنِ سیب‌زمینی به‌عنوان خوراک در فرانسه به‌وسیلهٔ Antoine-Augustin Parmentier ترویج شد، اما او مشخصاً از «سیب‌زمینیِ سرخ‌شده» نامی نبرد. یادداشتی در دست‌نوشته‌ای به خطِ رئیس‌جمهور آمریکا توماس جفرسون (حدود ۱۸۰۱–۱۸۰۹) عبارت «Pommes de terre frites à cru, en petites tranches» («سیب‌زمینیِ خام، ورقه‌شده و سرخ‌شده در روغن داغ») را ذکر می‌کند. این دستور تقریباً به‌طور قطع از سرآشپز فرانسویِ او، اونوغه ژولیَن، آمده است.[۱۸] فِرایْزِ ضخیم را pommes Pont-Neuf[۲] یا به‌سادگی pommes frites (حدود ۱۰ میلیمتر یا ۳۸ اینچ) می‌نامند؛ گونهٔ باریک‌تر pommes allumettes (سیب‌زمینیِ کبریتی؛ حدود ۷ میلیمتر یا ۱۴ اینچ) و بسیار باریک pommes paille (سیب‌زمینیِ نی) است؛ Pommes gaufrettes همان فِرایْزِ وافلی است. یکی از خوراک‌های محبوب در فرانسه steak frites است؛ استیکی که با فِرایْزِ باریک سرو می‌شود.

آلمان

[ویرایش]
Currywurst با فِرایْز، آلمان

سیب‌زمینیِ سرخ‌شده در سدهٔ نوزدهم به کشورهای آلمانی‌زبان راه یافت. در آلمان معمولاً آن را با واژه‌های فرانسویِ pommes frites، یا به‌اختصار Pommes یا Fritten (واژه‌های برگرفته از فرانسوی اما با تلفظ آلمانی) می‌شناسند.[۴۱] این خوراک اغلب با کچاپ یا مایونز سرو می‌شود و به‌عنوان دورچین در رستوران‌ها یا به‌صورت خوراکِ خیابانی از Imbissstand (دکهٔ خوراک) خریداری می‌شود. از دههٔ ۱۹۵۰، currywurst به خوراکی بسیار پرطرفدار بدل شده که معمولاً با فِرایْز ارائه می‌شود. کاری‌وورست سوسیس (اغلب bratwurst یا bockwurst)‌یی است در سسی بر پایهٔ کچاپِ ادویه‌دار که با پودر کاری پاشیده و همراه فِرایْز سرو می‌شود.[۴۲]

نگارخانه

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. Amber, Fariha (17 August 2021). "Top tips for making the perfect fries". The Daily Star (به انگلیسی). Archived from the original on 17 August 2021. Retrieved 17 August 2021.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ Saint-Ange, Evelyn (2005) [1927]. La Bonne Cuisine de Madame E. Saint-Ange: The Essential Companion for Authentic French Cooking. Larousse, translation Ten Speed Press. p. 553. ISBN 978-1-58008-605-9.
  3. فنی فارمر، کتاب آشپزی مدرسهٔ آشپزی بوستون، ۱۸۹۶
  4. Blumenthal, Heston (17 April 2012). "How to cook perfect spuds". The Age. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 12 October 2012.
  5. Bocuse, Paul (10 December 1998). La Cuisine du marché (به فرانسوی). پاریس: فلاماریون. ISBN 978-2-08-202518-8.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ "Russet Burbank". idahopotato.com. Archived from the original on 6 November 2020. Retrieved 9 January 2018.
  7. "The Making of French Fries". The Spruce. thespruce.com. Archived from the original on 10 December 2017. Retrieved 8 December 2017.
  8. Kirkpatrick, Mary E. (1956). French-frying Quality of Potatoes: As Influenced by Cooking Methods, Storage Conditions, and Specific Gravity of Tubers. Technical Bulletin (به انگلیسی). Vol. 1142. U.S. Department of Agriculture. p. 3.
  9. "A third of U.S.-grown potatoes become frozen french fries used mostly by food service". Ers.usda.gov (به انگلیسی). Archived from the original on 17 June 2022. Retrieved 15 May 2022. Typically, about one-tenth of frozen french fries are sold in supermarkets and other retail outlets.
  10. شلوسر، اریک (۲۰۰۱). ملت فست‌فود. هاوتن میفلین. شابک ‎۰−۳۹۵−۹۷۷۸۹−۴
  11. Grace, Francie (5 June 2002). "McDonald's Settles Beef Over Fries". CBS News. Archived from the original on 29 July 2012. Retrieved 4 May 2011.
  12. Hesser, Amanda (5 May 1999). "Deep Secrets: Making the Perfect Fry; The potato of the moment is often a soggy disappointment. Time to take things into your own hands". The New York Times (به انگلیسی). pp. F1. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 9 April 2022. Retrieved 9 April 2022.
  13. Steingarten, Jeffrey (8 June 2011). The Man Who Ate Everything (به انگلیسی). Knopf Doubleday Publishing Group. pp. 401–416. ISBN 978-0-307-79782-7.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Mal, Julie (26 October 2019). "Science of making perfect fries". Food Crumbles. Archived from the original on 18 December 2020. Retrieved 11 December 2019.
  15. Kaushik, Nitisha (11 July 2019). "Ultimate Guide to Crispy French Fries". The Countertop Cook. Archived from the original on 6 November 2020. Retrieved 11 December 2019.
  16. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Lingle 2016 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  17. "Chips, fries or crisps? Netizens debate over names given to different types of potato chips". The Indian Express (به انگلیسی). 5 September 2018. Archived from the original on 17 August 2021. Retrieved 17 August 2021.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ Ebeling, Charles (31 October 2005). "French fried: From Monticello to the Moon, A Social, Political and Cultural Appreciation of the French Fry". The Chicago Literary Club. Archived from the original on 3 February 2007. Retrieved 12 January 2007.
  19. Fishwick, Marshall W (1998). "The Savant as Gourmet". The Journal of Popular Culture. 32 (part 1): 51–58. doi:10.1111/j.0022-3840.1998.3201_51.x. ISSN 0022-3840.
  20. Home: Oxford English Dictionary بایگانی‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۳ توسط Wayback Machine. Oed.com. Retrieved 12 September 2012.
  21. McDonald, George (2007). Frommer's Belgium, Holland & Luxembourg. Wiley Publishing. p. 485. ISBN 978-0-470-06859-5.
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ (به فرانسوی) Hugues Henry (16 August 2001) "La Frite est-elle belge?" (به فرانسوی). Archived from the original on 24 May 2013. Retrieved 3 March 2012.. Frites.be. Retrieved 12 September 2012.
  23. "Can Belgium claim ownership of the french fry". 31 July 2018.
  24. Google ngrams for "French fried potatoes" and "French fries" in the US and UK corpora [۱]
  25. Anonymous (11 April 1886). "Lunch [classified ad]". Savannah Morning News. Retrieved 2 April 2024.
  26. Handy, Mrs. Moses P. "Kitchen Economy in France", Good Housekeeping, Volumes 28–29 159 Vol XXIX No 1 July 1899 Whole No 249. Retrieved 16 November 2014.
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ "¿Orgullo nacional? Nuevo hallazgo plantea que las papas fritas tendrían origen mapuche". Mega (به اسپانیایی). 16 December 2024. Retrieved 1 January 2025.
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ ۲۸٫۲ "Este 20 de agosto se celebra el Día Mundial de las Papas Fritas". Diario Crónica. August 20, 2020. Archived from the original on Mar 5, 2024. “enviaban las papas fritas y guisadas”
  29. Rupp, Rebecca (8 January 2015). "Are French Fries Truly French?". Culture (به انگلیسی). Archived from the original on 18 January 2022. Retrieved 26 October 2021.
  30. ۳۰٫۰ ۳۰٫۱ Ilegems, Paul (1993). De Frietkotcultuur (به هلندی). Loempia. ISBN 978-90-6771-325-2.
  31. Swalec, Andrea (28 July 2010). "In Belgium, frites aren't small potatoes". Reuters (به انگلیسی). Archived from the original on 3 March 2022. Retrieved 26 October 2021.
  32. ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ Schehr, Lawrence R.; Weiss, Allen S. (2001). French Food: On the Table On the Page and in French Culture. Abingdon: Routledge. p. 158. ISBN 978-0415936286.
  33. "Histoire de la pomme de terre frite". Histoiredelafrite.com. Archived from the original on 29 April 2022. Retrieved 8 June 2022.
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ "Non, les frites ne sont pas belges". Lefigaro.fr. 1 August 2018. Archived from the original on 14 July 2022. Retrieved 8 June 2022.
  35. "Les frites sont-elles belges ou françaises ? Voici enfin la réponse !". Ladepeche.fr. Archived from the original on 16 April 2022. Retrieved 8 June 2022.
  36. Beaufils, Thomas (2004). Les Belges (به فرانسوی). Paris: le Cavalier bleu. p. 86. ISBN 2-84670-072-9. OCLC 491677873.
  37. Leclercq, Pierre (2 February 2010). La véritable histoire de la pomme de terre frite بایگانی‌شده در ۹ فوریه ۲۰۲۲ توسط Wayback Machine, Musee-gourmandise.be, mentioning the work of Fernand Pirotte on the history of the potato
  38. See this map indicating where patat/friet/frieten is used in the Low Countries
  39. "La frite est-elle Belge ou Française ?". Le Monde (به فرانسوی). 2 January 2013. Archived from the original on 15 February 2014. Retrieved 3 February 2014.
  40. Le Moyne Des Essarts, Nicolas-Toussaint (1775). Causes célebres curieuses et interessantes, de toutes les cours ..., Volume 5, p. 41 and P. 159. Retrieved 16 November 2014. {{cite book}}: no-break space character in |title= at position 64 (help)
  41. "Erste Runde – Pommes frites", Atlas zur deutschen Alltagssprache (AdA), Phil.-Hist. Fakultät, Universität Augsburg, 10. November 2005
  42. "Currywurst | Traditional Sausage Dish From Berlin | TasteAtlas". www.tasteatlas.com. Retrieved 2024-03-05.