سیاه‌دانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
سیاه‌دانه
سیاه‌دانه دمشقی (راست) و سیاه‌دانه (چپ)
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: گل‌های ساعت
تیره: آلالگان
سرده: سیاه‌دانه‌ها
گونه: N. sativa
نام علمی
Nigella sativa
لینه
Nigella sativa

سیاه‌دانه، یا «شونیز» (انگلیسی: Nigella Sativa) گیاهی یک‌ساله و گلدار و بومی جنوب غربی آسیا است.

در ایران این گیاه به‌ویژه در اراک و اصفهان به فراوانی می‌روید.[۱] از دانهٔ این گیاه به عنوان دارو استفاده می‌شود.

سیاه‌دانه از راستهٔ گل‌های ساعت (Ranunculales) و تیرهٔ آلالگان (Ranunculaceae) است. دانه‌اش دارای اثر قاعده‌آور، ضد کرم، ضد باکتری، مسهل و زیادکننده ترشحات شیر است.[۱]

سیاه‌دانه مزه‌ای تلخ و ادویه‌ای دارد با کمی ته‌مزهٔ توت فرنگی. از سیاه‌دانه در در مصارف دارویی استفاده می‌شود.

دانه‌های گیاه سیاه‌دانه.

نام‌های دیگر[ویرایش]

سیاه‌دانه، سیاه تخمه، سرنیچ سیاه، سنوخ سیاه، کمون اسود، شونیز، شونوز و کمون هندی[۲]

خواص دارویی[ویرایش]

سیاه دانه و روغن آن موثرترین و مفیدترین چیزی است که برای تقریباً هر بیماری، آلرژی یا حساسیت و حتی بیماری‌های جدی مانند نفس تنگی (asthma)، دیابت، اختلالات در سیستم دفاعی بدن، زردی یا (Hepatit)، ایدز (AIDS) و حتی سرطان دارو می‌باشد[نیازمند منبع].

  • این دانه بومی جنوب غربی آسیاست و از قدیم به عنوان ضد انگل، ضد باکتری و مسهل استفاده می‌کردند.
  • مصرف سیاه‌دانه برای زنان شیرده مفید است زیرا باعث افزایش ترشح شیر می‌شود.
  • تحقیقات نشان داده است مواد معدنی و ویتامین‌های موجود در سیاه‌دانه در درمان دیابت، سل، بیماری‌های قلبی و عروقی، کم‌خونی و میگرن مفید است.
  • اسیدهای چرب ضروری فراوان موجود در سیاه‌دانه آن را به نوعی مواد غذایی ضد سرطان تبدیل کرده که در حفظ سلامت پوست و مو نیز مفید است.
  • سیاه‌دانه آهن و پتاسیم فراوانی دارد و علاوه بر تقویت سیستم ایمنی بدن، باعث رفع مسمومیت خونی و یبوست می‌شود.
  • مصرف روغن سیاه‌دانه در برنامه غذایی در کاهش قند خون، تعادل فشارخون، بهبود آرتروز و التهاب لثه مؤثر است و کلیه و مجاری ادرار را تصفیه می‌کند.
  • سیاه‌دانه دارای خواص بسیار زیادی از جمله در درمان سرطان‌ها، درمان زخم معده، نابودی سموم در کبد و نیز تنظیم سیستم گوارش بدن دارد.

در ادیان گوناگون[ویرایش]

در آیین زرتشتی[ویرایش]

سیاهدانه در فرهنگ زرتشتی از بهترین داروهاست و همیشه بدست ایرانیان بکارمیرفته است. سیاهدانه برای افزایش نیروی ایمنی جان و تن سودمند است.[نیازمند منبع]

در آیین اسلام[ویرایش]

پیامبر اسلام محمد مصطفی در مورد سیاه دانه گفته است: (به عربی: ما من داء إلا فی الحبة السوداء منه شفاء إلا السام)[۳]

«هیچ بیماری نیست مگر شفای آن در سیاه‌دانه است جز مرگ»

درمان بیماری‌ها با سیاه دانه[ویرایش]

سرگیجه و درد گوش[ویرایش]

یک قاشق مرباخوری عسل را با چند قطره روغن سیاه دانه مخلوط کرده و هر صبح ناشتا، میل کنید. این کار را حداقل تا ۱۱ روز ادامه دهید.

روماتیسم[ویرایش]

یک فنجان روغن سیاه دانه را گرم کنید. سپس قبل از خواب آن را در محل درد بمالید و خوب ماساژ دهید. بعد محل مورد نظر را با یک تکه پارچه پشمی باندپیچی نموده و استراحت کنید.

اسهال[ویرایش]

یک قاشق غذاخوری سیاه دانهٔ آسیاب شده را با نصف استکان عصارهٔ تره تیزک (شاهی) مخلوط کرده و پس از صرف غذا در سه وعده میل نمایید.

ناراحتی‌های کبدی[ویرایش]

مقداری از پودر سیاه دانه را با گیاه صبر زرد (آلوئه ورا) و عسل مخلوط کرده و هر صبح ناشتا، به مدت هفت روز یک قاشق مرباخوری از آن را میل کنید. همچنین می‌توانید روغن سیاه دانه را که در حال جوش است، با غنچهٔ برگ‌های بید (برگ‌های کوچک) مخلوط کرده و پیش از خواب یک قاشق مرباخوری از آن را به مدت یک هفته میل کنید.

سردرد و میگرن[ویرایش]

نصف قاشق سیاه دانه آسیاب شده را با نصف قاشق انیسون (دانه‌هایی شبیه رازیانه دارد) و سه تکه میخک کوبیده شده، مخلوط کنید و با یک لیوان شیر بجوشانید (بهتر است کمی عسل خالص نیز اضافه کنید). یک فنجان از این معجون دارویی را می‌توانید در هنگام شروع سردرد و میگرن بنوشید. در ضمن با روغن سیاه دانه، گیجگاه و شقیقه خود را چرب کنید.

درد و ناراحتی‌های کلیوی[ویرایش]

یک استکان سیاه دانه را در یک لیتر آب بجوشانید و با عسل شیرین کنید و به مدت یک هفته، صبح ناشتا آن را میل نمایید. همچنین می‌توانید یک قاشق غذاخوری سیاه دانه آسیاب شده را با نصف لیوان روغن زیتون مخلوط کرده و به صورت ضماد (یعنی مانند پماد روی یک تکه پارچه تمیز) در آن قسمت از کلیه که احساس درد می‌کنید بگذارید. این عمل را روزانه یک بار و به مدت پنج روزادامه دهید. هر روز مقداری جعفری را در یک لیوان آب بجوشانید و هفت قطره روغن سیاه دانه را به آن افزوده و صبح و شب یک فنجان میل کنید. این کار را به مدت پنج روز ادامه دهید.

بی‌اختیاری ادرار[ویرایش]

پوسته تخم مرغ را پس از شستن کامل، با حرارت مقداری تفت دهید و با مقداری سیاه دانه مخلوط کرده و بکوبید تا کاملاً نرم شود. یک قاشق چایخوری از این مخلوط را در یک لیوان شیر ریخته و آن را به هم بزنید و صبح و شب، به مدت یک هفته میل کنید.

دل پیچه و دردهای روده‌ای[ویرایش]

به مقدار مساوی زیره و نعنا و انیسون را بجوشانید و هفت قطره روغن سیاه دانه به آن اضافه کنید. سپس با عسل خالص آن را شیرین کرده و در موقع دل پیچه و دل درد آن را بنوشید.

تب[ویرایش]

اگر مقداری سیاه دانه را بکوبید و با کمی سکنجبین میل نمایید، تب را برطرف می‌کند.[۴]

منابع[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Nigella sativa»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۱ آوریل ۲۰۰۷).

Nigella sativa
Nsativa001Wien.jpg
Scientific classification
Kingdom: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
Order: Ranunculales
Family: Ranunculaceae
Genus: Nigella
Species: N. sativa
Binomial name
Nigella sativa
L.
Synonyms[1]
  • Nigella cretica Mill.
Nigella sativa

Nigella sativa (black-caraway,[2] also known as nigella or kalonji), often called black cumin,[3][4] is an annual flowering plant in the family Ranunculaceae, native to south and southwest Asia.

Nigella sativa grows to 20–30 cm (7.9–11.8 in) tall, with finely divided, linear (but not thread-like) leaves. The flowers are delicate, and usually colored pale blue and white, with five to ten petals.

The black caraway fruit is a large and inflated capsule composed of three to seven united follicles, each containing numerous seeds which are used as spice, sometimes as a replacement for black cumin (Bunium bulbocastanum).

black cumin seed

Etymology

The genus name Nigella is a diminutive of the Latin niger (black), referring to the seeds.[5]

Common names

In English, Nigella sativa and its seed are variously called black-caraway, black-cumin, fennel-flower, nigella, nutmeg-flower, Roman-coriander,[3] and kalonji (from Hindi).[6]

Blackseed and black caraway may also refer to Bunium persicum.[7]

Culinary uses

Nigella sativa seeds

The seeds of Nigella sativa are used as a spice in Indian and Middle Eastern cuisines. The black seeds taste like a combination of onions, black pepper and oregano. They have a pungent bitter taste and smell.[6]

The dry-roasted nigella seeds flavor curries, vegetables and pulses. It can be used as a "pepper" in recipes with pod fruit, vegetables, salads and poultry. In some cultures, the black seeds are used to flavor bread products. It is also used as part of the spice mixture panch phoron (meaning a mixture of five spices) and by itself in many recipes in Bengali cuisine and most recognizably in naan bread.[8] Nigella is also used in Armenian string cheese, a braided string cheese called majdouleh or majdouli in the Middle East.

History

According to Zohary and Hopf, archaeological evidence about the earliest cultivation of N. sativa "is still scanty", but they report supposed N. sativa seeds have been found in several sites from ancient Egypt, including Tutankhamun's tomb.[9] Although its exact role in Egyptian culture is unknown, it is known that items entombed with a pharaoh were carefully selected to assist him in the afterlife.

The earliest written reference to N. sativa is thought to be in the book of Isaiah in the Old Testament, where the reaping of nigella and wheat is contrasted (Isaiah 28: 25, 27). Easton's Bible dictionary states the Hebrew word ketsah refers to N. sativa without doubt (although not all translations are in agreement). According to Zohary and Hopf, N. sativa was another traditional condiment of the Old World during classical times, and its black seeds were extensively used to flavor food.[9]

Seeds were found in a Hittite flask in Turkey from the second millennium BCE.[10]

Chemistry

Nigella sativa oil contains conjugated linoleic (18:2) acid, thymoquinone, nigellone (dithymoquinone),[11] melanthin, nigilline, and trans-anethole.[6]

Preliminary human research

Mainly for its seed oil extract, thymoquinone, N. sativa is under research for its potential to affect human diseases,[12] such as cancer or medical conditions such as dyspepsia,[13][14] although studies to date remain insufficient to understand its potential for clinical efficacy.

References

  1. ^ "The Plant List: A Working List of All Plant Species". 
  2. ^ "BSBI List 2007". Botanical Society of Britain and Ireland. Archived from the original (xls) on 2015-02-25. Retrieved 2014-10-17. 
  3. ^ a b "USDA GRIN Taxonomy". 
  4. ^ Heiss, Andreas (December 2005). "The oldest evidence of Nigella damascena L. (Ranunculaceae) and its possible introduction to central Europe". Vegetation History and Archaeobotany. 14 (4): 562–570. doi:10.1007/s00334-005-0060-4. JSTOR 23419312. (registration required (help)). 
  5. ^ Hyam, R. & Pankhurst, R.J. (1995). Plants and their names : a concise dictionary. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866189-4.  p. 341.
  6. ^ a b c Bharat B Aggarwal. Molecular Targets and Therapeutic Uses of Spices. Google Books. p. 259. ISBN 978-981-4468-95-4. Retrieved 4 January 2015. 
  7. ^ Bunium persicum - (Boiss.) B.Fedtsch. Common Name Black Caraway
  8. ^ Bramen L (16 February 2011). "Nigella Seeds: What the Heck Do I Do with Those?". smithsonian.com. The Smithsonian Online. Retrieved 4 January 2015. 
  9. ^ a b Zohary, Daniel; Hopf, Maria (2000). Domestication of plants in the Old World (3 ed.). Oxford University Press. p. 206. ISBN 0-19-850356-3. 
  10. ^ Saliha B, Sipahib T, Oybak Dönmez, E (2009). "Ancient nigella seeds from Boyalı Höyük in north-central Turkey". Journal of Ethnopharmacology. 124 (3): 416–20. doi:10.1016/j.jep.2009.05.039. 
  11. ^ Mohammad Hossein Boskabady; Batool Shirmohammadi (2002). "Effect of Nigella Sativa on Isolated Guinea Pig Trachea" (PDF). Arch. Iran. Med. 5 (2): 103–107. 
  12. ^ Ali BH, Blunden G (2003). "Pharmacological and toxicological properties of Nigella sativa". Phytother Res. 17 (4): 299–305. doi:10.1002/ptr.1309. PMID 12722128. 
  13. ^ Banerjee S, Padhye S, Azmi A, Wang Z, Philip PA, Kucuk O, Sarkar FH, Mohammad RM (2010). "Review on molecular and therapeutic potential of thymoquinone in cancer". Nutr Cancer. 62 (7): 938–46. doi:10.1080/01635581.2010.509832. PMC 4167365Freely accessible. PMID 20924969. 
  14. ^ "Efficacy and safety of honey based formulation of Nigella sativa seed oil in functional dyspepsia: A double blind randomized controlled clinical trial.". J Ethnopharmacol. doi:10.1016/j.jep.2015.09.022. PMID 26386381. 

External links