سومان (عامل اعصاب)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سومان (عامل اعصاب)
Soman-3D-balls-by-AHRLS-2011.png
Soman-2D-by-AHRLS-2011.png
شناساگرها
پاب‌کم ۷۳۰۵
کم‌اسپایدر ۷۰۳۲ YesY
ChEMBL CHEMBL۱۵۹۱۰ YesY
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C7H16FO2P۱
جرم مولی ۱۸۲٫۱۷ g mol−1
شکل ظاهری When pure colorless liquid with fruity odor. With impurities amber or dark brown with oil of camphor odor
چگالی 1.022 g/cm³
دمای ذوب −۴۲ درجه سلسیوس (−۴۴ درجه فارنهایت; ۲۳۱ کلوین)
دمای جوش
‎198 °C, 471 K, 388 °F
انحلال‌پذیری در آب Moderate
فشار بخار 0.40 mmHg (53 Pa)
خطرات
خطرات اصلی بسیار سمی
لوزی آتش
Flammability code 1: Must be pre-heated before ignition can occur. Flash point over 93 °C (200 °F). E.g., canola oilHealth code 4: Very short exposure could cause death or major residual injury. E.g., VX gasReactivity code 1: Normally stable, but can become unstable at elevated temperatures and pressures. E.g., calciumSpecial hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
1
4
1
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references

سومان (به انگلیسی: Soman) یا GD ماده‌ای بسیار سمی است که در طبقه‌بندی سلاحهای شیمیایی جزو عوامل عصبی سری G قرار می‌گیرد. این ماده پیش از جنگ جهانی دوم توسط دانشمندان آلمانی کشف شد.

سنتز شیمیایی سومان

کشندگی[ویرایش]

دوز متوسط کشنده سومان حدود ۷۰ میلی گرم در متر مکعب بر دقیقه است. به علت شباهت بسیار زیاد سومان با سارین، علائم مسمومیت با سومان بسیار شبیه علائم مسمومیت با سارین است.[۱]

درمان و پیشگیری[ویرایش]

درمان مسمومیت با سومان همانند درمان مسمومیت با سایر عوامل عصبی است. آتروپین و دیازپام دو داروی مؤثر برای درمان مسمومیت با سومان هستند، اما به دلیل سرعت بالا در فرایند پیر شدن (کمتر از ۴ دقیقه) هیچکدام از نمک‌های پرالیدوکسیم و اوبیدوکسایم در درمان مؤثر نمی‌باشند. رویکرد احتمالی موفق در مورد سومان، پیشگیری یا پیش‌درمانی است. در این روش از داروهایی استفاده می‌شود که با اتصال موقت و برگشت‌پذیر به آنزیم استیل کولین استراز این آنزیم را از اتصال به عوامل اعصاب و در نتیجه غیر فعال شدن محافظت می‌کنند. کاربامات‌ها ترکیبات مورد استفاده در این روش هستند که شامل: فیزوستیگمین، پپریدوستیگمین، پروستیگمین می‌باشند. دوز پیش‌درمانی پروستیگمین بروماید ۳۰ میلی‌گرم (یک‌قرص) در هر ۸ ساعت می‌باشد. برای درمان مناسب حتماً باید قرص‌ها مرتب مصرف شوند و با مصرف ۳ دوز، سطح دارو به حد مناسبی نزدیک می‌شود.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

عوامل عصبی

منابع[ویرایش]

  1. Soman and Sarin: Clinical Manifestations and Treatment of Accident of Accidental Poisoning by Organophosphates (1974), Clinical Toxicology, Vol. 7, Iss. 1, retrieved: April 7, 2018.
  2. آشنایی با عوامل شیمیایی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، بازدید شده در ۱۸ فروردین ۱۳۹۷.