سوسن تسلیمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سوسن تسلیمی
Susan Taslimi.jpg
زمینه فعالیت هنرپیشه و کارگردان
تولد ۱۸ بهمن ۱۳۲۸ ‏(۷۱ سال)
رشت
والدین خسرو تسلیمی (تهیه‌کننده)
منیر آخوندنیا (بازیگر)
ملیت ایرانی-سوئدی
همسر(ها) داریوش فرهنگ (سابق)
فرزندان توکا فرهنگ
صفحه در وبگاه IMDb
صفحه در وبگاه سوره

سوسن تسلیمی (زاده ۱۸ بهمن ۱۳۲۸ در رشت) بازیگر و کارگردان تئاتر و سینما اهل ایران است.[۱]

تسلیمی ماندگارترین بازی‌هایش را در چهار فیلم بهرام بیضایی یعنی چریکه تارا، مرگ یزدگرد، باشو غریبه کوچک و شاید وقتی دیگر ارائه کرده‌است و از مکرّرترین بازیگران بیضایی به‌شمار می‌رود.

تسلیمی در حال حاضر در سوئد اقامت دارد و در کارگردانی و بازیگری تئاتر و سینما فعالیت می‌کند. او در سال ۲۰۰۲ جایزه شخصیت ممتاز فرهنگی و هنری کشور سوئد را گرفت. از او به عنوان یکی از برترین بازیگران زن تاریخ سینمای ایران که دارای سبک بازیگری خاص است ،نام برده می‌شود.[۲][۳] کتابی با عنوان اسطوره مهر دربارهٔ زندگی و آثار او به کوشش بی تا ملکوتی به چاپ رسیده و همچنین کتاب گفتگویی با او دربارهٔ زندگی و آثارش تحت عنوان «سوسن تسلیمی در گفتگویی بلند با محمد عبدی» در لندن به چاپ رسیده‌است.[۴]

زندگی و فعالیت‌ها[ویرایش]

سوسن تسلیمی در ١٨ بهمن ۱۳۲۸ در رشت متولد شد. پدرش خسرو تسلیمی (مدیر تولید و تهیه‌کننده)، مادرش منیره آخوندنیا (تسلیمی) (بازیگر) و برادرش سیروس تسلیمی (فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده و بازیگر) هر سه از چهره‌های عرصهٔ فیلم و تئاتر می‌باشند.

تئاتر، سینما و تلویزیون[ویرایش]

سوسن تسلیمی فعالیت در تئاتر را از سال ۱۳۵۰ آغاز کرد و در ضمن تحصیلات خود را در سال ۱۳۵۲ در رشته تئاتر از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به پایان رساند و با داریوش فرهنگ (بازیگر و کارگردان) ازدواج کرد که این ازدواج به جدایی انجامید. تسلیمی قبل از سینما به عنوان بازیگر تئاتر فعال بود و با گروه «بازیگران شهر»، «تئاتر پیاده» و تئاتر «چهار سو» و کارگردانانی چون آربی اوانسیان، داریوش فرهنگ، هرمز هدایت، مهدی هاشمی، بیژن مفید و بهرام بیضایی همکاری می‌کرد.

فعالیت سینمایی او با بازی در فیلم چریکه تارا (بهرام بیضایی) در سال ۱۳۵۷ شروع شد که بازی او در این فیلم، در جشنواره سن سباستین مورد تقدیر قرار گرفت. وی در سال ۱۳۶۳ در مجموعه سربداران ساخته محمدعلی نجفی بازی کرد. تسلیمی، در این مجموعه نقش «فاطمه» را بازی کرد که زن پرقدرتی بود. او مردپوشی می‌کرد و سوار اسب می‌شد و رهبر گروهی از جنگجویان بود. در سال ۱۳۶۴، در گیرودار جنگ ایران و عراق، تسلیمی ایده فیلم باشو غریبه کوچک را در طرح کوتاهی، با بیضایی در میان می‌گذارد و او هم که در آن زمان در اندیشه ساخت فیلمی دربارهٔ بچه‌ها بوده، آن را می‌پذیرد و پرورش می‌دهد. باشو غریبه کوچک، در سال ۱۳۶۹ و در زمانی که سوسن تسلیمی در سوئد به سر می‌برد، پس از پنج سال توقیف، اکران شد.

مهاجرت[ویرایش]

تسلیمی در سال ۱۳۶۶ به سوئد مهاجرت کرد. اولین فیلمی که در سوئد بازی کرد فیلم «مرز» به کارگردانی رضا پارسا بود. در سال ۱۳۷۰ اولین تئاتر خود در سوئد به نام «مده‌آ» که کارگردانی و نوشتن متن و بازی آن همه به عهدهٔ خود او بود را به روی صحنه برد که این نمایش‌نامه از آثار کلاسیک یونان و اساطیر یونانی اقتباس شده بود و خود با کمک ماسک‌های مختلف آن را بازی کرد. پیش از این کار در تئاتری به نام «آنگرد» بازی کرده بود.

از سال ۱۹۹۹ میلادی تا ۲۰۰۲ میلادی جزو هیئت مدیره مهمترین مرکز تصمیم گیرندهٔ فیلم سوئد، انیستیتوی فیلم سوئد، بود؛ و هم‌اکنون در وزارت فرهنگ سوئد از اعضای هیئت مشاورین تئاتر می‌باشد. همچنین تدریس بازیگری نیز از فعالیت‌های وی در سوئد است. وی نمایشنامه‌های زیادی در سرتاسر سوئد اجرا کرده‌است که اکثر آن‌ها به زبان سوئدی اجرا شده‌اند. او از سال ۱۹۹۹ میلادی دیگر در تئاتر بازی نکرد.

کارگردانی[ویرایش]

او اولین فیلمی که کارگردانی کرد فیلم «حادثه قریب‌الوقوع» بود که در جشنوارهٔ فیلم گوتنبرگ به عنوان فیلم افتتاحیه به نمایش درآمد و بعد از آن بیشتر به کارگردانی پرداخت. او سه فیلم سریالی برای تلویزیون سوئد کارگردانی کرد که یکی از آن‌ها که فیلم یک ساعته‌ای به نام «عشق، عشق، عشق» که در مورد زندگی یک مادر و دختر سوئدی است بسیار مورد استقبال مردم قرار گرفت. سپس فیلم چهار ساعته «بازداشتگاه» را کارگردانی کرد. وی همچنین در طول این مدت علاوه بر کارگردانی فیلم چندین نمایش‌نامه تئاتر را نیز کارگردانی کرد که «مدیرعامل» از جدیدترین کارهای او در زمینه تئاتر است.[۵]

سانسور[ویرایش]

تسلیمی دربارهٔ حجاب در فیلم «شاید وقتی دیگر» گفته‌است که برای تماشاگران غیرایرانی حضور با حجاب حتی در هنگام خواب عجیب است. تسلیمی برای جلوگیری از سانسور فیلم باشو غریبه کوچک مجبور بود طوری بدود که بدن او زیاد تکان نخورد.[۶]

آثار[ویرایش]

بازیگری سینما[ویرایش]

من هر دانشی که از بازیگری در سینما کسب کرده‌ام، از بیضایی می‌دانم. او لازم می‌دانست که من همه چیز را بدانم و آنها را در جریان کار به من یاد می‌داد. . . .

سوسن تسلیمی، پاییزِ ۱۳۷۹[۷]

سال تولید نام فیلم کارگردان نقش
۱۳۵۷ چریکه تارا بهرام بیضایی تارا
۱۳۶۱ مرگ یزدگرد بهرام بیضایی زن آسیابان
۱۳۶۴ مادیان علی ژکان رضوانه
۱۳۶۵ باشو، غریبه کوچک بهرام بیضایی نایی جان
۱۳۶۵ طلسم داریوش فرهنگ عروس مُرده
۱۳۶۶ شاید وقتی دیگر بهرام بیضایی کیان ، ویدا ، مادر

کارگردانی سینما[ویرایش]

تئاتر[ویرایش]

تلویزیونی[ویرایش]

جوایز و افتخارات[ویرایش]

  • جایزه‌ای برای بازی در نمایش «قربانی»،
  • ۱۹۹۵ سلستینا (ریکس تیاترین، ۱۹۹۵)
  • ۱۹۹۹ جایزهٔ بهترین بازیگر سال از طرف آکادمی سوئد برای نمایش «مده‌آ».

پانویس[ویرایش]

  1. episodemagazine http://www.episodemagazine.com/N1/susan.htm
  2. «سوسن تسلیمی: جشن پنجاه سال بازیگری». بی بی سی فارسی. ۳۰ تیر ۱۳۹۸.
  3. «یادکرد یک بازیگر پیشکسوت از سوسن تسلیمی». خبرگزاری دانشجویان ایران- ایسنا. ۲۵ بهمن ۱۳۹۷.
  4. [۱]
  5. مصاحبه سوسن تسلیمی هنرپیشهٔ ایران و سوئد (وبگاه اخبار ایرانیان جهان)
  6. مرور کارنامه سوسن تسلیمی در گفتگو با خودش (وبگاه بی‌بی‌سی فارسی)
  7. تسلیمی، «مادری برای همه»، ۱۱۰.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]