پرش به محتوا

سوزان اوفوری-عطا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سوزان اوفوری-عطا
سوزان اوفوری-عطا در دههٔ ۱۹۴۰ میلادی
نام هنگام تولدسوزان باربارا گیانکوراما اوفوری-عطا
زادهٔ۱۹۱۷
کیبی، غنا
درگذشتژوئیه ۱۹۸۵ (۶۷−۶۸ سال)
ملیتغنایی
محل تحصیل
پیشهپزشک
شناخته‌شده
برای
  • نخستین زن پژشک در غنا دارای تحصیلات علمی در این حوزه
  • کار بر روی سوءتغذیهٔ دوران کودکی
والدین
خویشاوندان
جوایزصلیب سلطنتی
حرفه پزشکی
رشته
پیشینه علمی
محل کاردانشکده پزشکی دانشگاه غنا

سوزان باربارا گیانکوراما اوفوری-عطا (انگلیسی: Susan Barbara Gyankorama Ofori-Atta؛ ۱۹۱۷ – ژوئیه ۱۹۸۵) پزشک و ماما اهل غنا بود. وی نخستین زن پزشک در منطقهٔ ساحل طلا بود.[۱][۲][۳][۴][۵] او اولین زن غنایی و چهارمین زن در غرب آفریقا بود که موفق به دریافت مدرک دانشگاهی شد.[۱][۲][۶] اوفوری-عطا همچنین چهارمین زن غرب آفریقا بود که پزشک شد، پس از اگنس یوانده ساوج نیجریه‌ای (۱۹۲۹)، الیزابت آبیمبولا آولویی نیجریه‌ای (۱۹۳۸) و ایرن ایگودارو سیرالئونی (۱۹۴۴).[۷][۸][۹][۱۰][۱۱] در سال ۱۹۳۳، ادنا الیوت-هورتون کنشگر سیاسی سیرالئون و پیشگام در آموزش دانشگاهی، دومین زن غرب آفریقایی بود که فارغ‌التحصیل شد و اولین کسی بود که مدرک کارشناسی در علوم مقدماتی را دریافت کرد.[۱] در نهایت اوفوری-عطا به مقام پزشک مسئول در بیمارستان کوماسی رسید و بعدها مسئول بیمارستان پرنسس لوئیز برای زنان شد.[۱] هم‌دوره او ماتیلدا جِی کلارک بود، دومین زن غنایی و پنجمین زن غرب آفریقایی که پزشک شد و او نیز در آچی‌موتا و ادینبرو تحصیل کرده بود.[۱] اوفوری-عطا به عنوان دکتر افتخاری علوم از دانشگاه غنا برای تحقیقاتش در زمینه سوءتغذیه در کودکان شناخته شد و در سال ۱۹۸۰ صلیب سلطنتی را از پاپ پاپ ژان پل دوم دریافت کرد، چرا که در کلینیک خود خدمات پزشکی رایگان ارائه می‌داد.[۱۲] او همچنین به تأسیس انجمن زنان برای امور عمومی کمک کرد و عضو بنیان‌گذار آکادمی هنرها و علوم غنا بود.[۱۳] دستاوردهای او به نمادی از الهام برای پزشکان زن جوان در غنا تبدیل شد.[۱۳]

زندگی اولیه و تحصیلات

[ویرایش]

سوزان اوفوری-عطا عضو خاندان سلطنتی برجسته اوفوری-عطا بود. او در سال ۱۹۱۷ در کیِبی در ساحل طلا (امروزه غنا) به دنیا آمد. پدرش نانا سر اوفوری-عطای یکم اوکیِنهنه و رئیس عالی‌رتبه منطقه سنتی آکیِم آبوآکا و مادرش نانا آکوسوآ دوئودو بودند.[۱۳][۱۴]

سوزان اوفوری-عطا تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان سنت ماری در المینا در حدود سال ۱۹۲۱ آغاز کرد و در سال ۱۹۲۹ برای تحصیلات متوسطه به مدرسه آچی‌موتا پیوست.[۱۳] او یکی از دانش‌آموزان پیشگام این مدرسه بود که در سال ۱۹۲۷ تأسیس شده بود. او در سال آخر تحصیلش، رئیس مدرسه دختران بود و در امتحانات گواهینامه مدرسه کمبریج شرکت کرد.[۱۳] سوزان در مدرسه آموزش مامایی در کورله-بو تحصیل کرد و در سال ۱۹۳۵ فارغ‌التحصیل شد و سپس دوره‌های آموزشی بیشتر در زمینه مامایی را در اسکاتلند گذراند.[۱۳] پس از تحصیلات عالی، او به عنوان ماما در بیمارستان آموزشی کورله-بو فعالیت می‌کرد. او تحصیلات خود را در دانشکده پزشکی دانشگاه ادینبرو ادامه داد و در سال ۱۹۴۷ مدرک کارشناسی پزشکی و جراحی خود را دریافت کرد.[۱۳][۳] تحصیلات او در خارج از کشور از طریق منابع مالی که پدر ثروتمندش، اوفوری-عطا یکم، به او اختصاص داده شده بود، تأمین شد. پدرش در سال ۱۹۴۳ و زمانی که سوزان هنوز دانشجوی پزشکی در ادینبرو بود، درگذشت.[۱۳]

شغل و فعالیت‌های حرفه‌ای

[ویرایش]

سوزان اوفوری-عطا حرفه خود را به عنوان ماما آغاز کرد و سپس تحصیلات خود را ادامه داد تا پزشک اطفال شود، و به این ترتیب اولین پزشک زن در ساحل طلا (امروزه غنا) شد.[۱۳] در سال ۱۹۶۰، او داوطلبانه در یک بیمارستان در کنگو که با کمبود کارکنان مواجه بود، مشغول به کار شد.[۱۵] در دوران فعالیت خود به عنوان پزشکی کادری در بیمارستان پرنسس ماری لوئیز، او لقب «دکتر مموفرا» (پزشک کودکان) را به دست آورد.[۱۴] او بیمارستان پرنسس ماری لوئیز را ترک کرد و به دانشکده پزشکی دانشگاه غنا پیوست، جایی که به عنوان یکی از اعضای بنیان‌گذار دپارتمان کودکان فعالیت کرد و سپس مطب خصوصی خود را برای زنان و کودکان در کلینیک آکرا راه‌اندازی کرد.[۱۳] او همچنین دیپلمات کالج سلطنتی زنان و زایمان (۱۹۴۹) و کالج سلطنتی اطفال و سلامت کودکان (۱۹۵۸) بود.[۳]

او مدافع حقوق زنان و کودکان و مخالف سیستم ارث‌بری آکان بود. او خواستار قانونی شدن حق ارث برای همسران و فرزندان از اموال همسران و پدران فقید خود که وصیت‌نامه نداشتند، بود.[۱۳] تلاش‌های او منجر به تصویب قانون وراثت بدون وصیت‌نامه پی‌ان‌دی‌سی در سال ۱۹۸۵ شد.[۱۳] او همچنین عضو «مجمع مؤسسان سال ۱۹۶۹» بود که قانون اساسی جمهوری دوم غنا را تدوین کرد.[۱۳]

در سال ۱۹۷۴، دانشگاه غنا به او مدرک دکترای افتخاری علوم برای تحقیقات پیشگامانه‌اش در زمینه سوء تغذیه کودکان — «کواشیورکور» — که اصطلاحی بود که او ابداع کرد و به یک اصطلاح پزشکی جهانی تبدیل شد،[۱۳][۱۴] اعطا نمود و بدین وسیله او را مورد تجلیل قرار داد. او در کلیسای کاتولیک غنا به‌ویژه در دیاسپورای آکرا فعال بود.[۱۳] او عضو اجرایی فدراسیون انجمن‌های پزشکان کاتولیک و عضو انجمن پزشکان کاتولیک غنا هم بود.[۱۳]

مرگ

[ویرایش]

سوزان اوفوری آتا در ژوئیهٔ ۱۹۸۵ به علت دلایل طبیعی در بریتانیا درگذشت.[۱۳] خانه‌ای برای دختران در مدرسه آچی‌موتا، محل تحصیل او، به نام او نام‌گذاری شده است.[۱۶]

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 3 4 5 Adell Patton (1996). Physicians, Colonial Racism, and Diaspora in West Africa. University Press of Florida. pp. 29–. ISBN 978-0-8130-1432-6.
  2. 1 2 Richard Rathbone (1993). Murder and Politics in Colonial Ghana. Yale University Press. p. 40. ISBN 978-0-300-05504-7. Archived from the original on 14 April 2017.
  3. 1 2 3 Tetty, Charles (1985). "Medical Practitioners of African Descent in Colonial Ghana". The International Journal of African Historical Studies. 18 (1): 139–144. doi:10.2307/217977. JSTOR 217977. PMID 11617203. S2CID 7298703.
  4. Ferry, Georgina (November 2018). "Agnes Yewande Savage, Susan Ofori-Atta, and Matilda Clerk: three pioneering doctors". The Lancet (به انگلیسی). 392 (10161): 2258–2259. doi:10.1016/S0140-6736(18)32827-7. ISSN 0140-6736. S2CID 53713242.
  5. "Susan Ofori-Atta, the first Ghanaian female doctor in the Gold Coast -". Ghanaian Museum (به انگلیسی). 2020-01-19. Retrieved 2020-02-07.
  6. Schmid, Pascal (April 2018). Medicine, Faith and Politics in Agogo: A History of Health Care Delivery in Rural Ghana, Ca. 1925 to 1980 (به انگلیسی). LIT Verlag Münster. p. 297. ISBN 9783643802613.
  7. "CAS Students to Lead Seminar On University's African Alumni, Pt. IV: Agnes Yewande Savage". Postgrads from the Edge. 16 November 2016. Archived from the original on 5 August 2017. Retrieved 5 August 2017.
  8. "Tabitha Medical Center | Celebrating African Women in Medicine". www.tabithamedicalcenter.com (به انگلیسی). Archived from the original on 6 December 2017. Retrieved 20 February 2018.
  9. Anibaba, Musliu Olaiya (2003). A Lagosian of the 20th century: an autobiography (به انگلیسی). Tisons Limited. ISBN 9789783557116. Archived from the original on 23 December 2016.
  10. Mitchell, Henry (November 2016). "Dr Agnes Yewande Savage – West Africa's First Woman Doctor (1906-1964)". Centre of African Studies. Archived from the original on 5 August 2017.
  11. "Guy's Hospital: Mural honouring African health workers unveiled". www.bbc.com (به انگلیسی). 2024-10-03. Retrieved 2025-02-06.
  12. Cecilia J. Dumor (August 2002). Nelson Thornes West African Readers Junior Readers 3. Nelson Thornes. pp. 124–. ISBN 978-0-7487-7034-2. Archived from the original on 21 April 2017.
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 "National Commission on Culture". ghanaculture.gov.gh. Archived from the original on 22 July 2015. Retrieved 8 August 2015.
  14. 1 2 3 "Tabitha Medical Center | Celebrating African Women in Medicine Part 2". www.tabithamedicalcenter.com (به انگلیسی). Archived from the original on 11 March 2016. Retrieved 28 November 2017.
  15. "Friends in Deed". Jet. 19 (3): 44. 19 November 1960. Archived from the original on 14 May 2016. Retrieved 22 August 2015.
  16. "Old Achimotan Association". www.oldachimotan.net. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 8 August 2015.