پرش به محتوا

سوباشی (سمت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سوباشی (به تركی: subaşı) در زبان ترکی به معنی سرکش است و لقبی بود که پادشاهان ترک تبار اوغوز و عثمانی به فرماندهان لشکر می‌دادند.[۱] این سمت بعد از رهبر که یبغو نام داشت، قرار می‌گرفت.

این لقب، عنوانی حکومتی بود که با توجه به زمینهٔ استفاده متفاوت، به موقعیت‌های مختلفی در سلسله مراتب عثمانی اشاره داشت.[۲] این لقب به دارندگان تیمار عثمانی داده می‌شد که درآمدشان از ۱۵٬۰۰۰ اسپر در سال بیشتر بود[۳] یا به معاونان سنجر بیگ (حکام منطقه) اختصاص می‌یافت.[۴] همچنین این اصطلاح برای فرمانده شهر یا قلعه در امپراتوری عثمانی نیز به کار می‌رفت که نوعی نسخهٔ قدیمی از مقام فرمانده پلیس بود.[۵]

نام خانوادگی «ساباشا» یا «ساباشیچ» (Subaša یا Subašić) که در میان خانواده‌های بالکانی دیده می‌شود، از همین لقب مشتق شده است.

  1. تجارب السلف - هندوشاه نخجوانی - ص ۲۵۹.
  2. Skripta za studente: OSMANSKO CARSTVO Temeljni pojmovi i državno uređenje (in Croatian). Zadar, Croatia: Sveučilište u Zadru (Zadar Univerzity). "SUBAŠA – Upotrebljavan u više značenja; ۱. Vojno-administrativni zapovjednik većih naselja od samih početaka Osmanske države; Vojno-administrativni upravnik vilajeta koji su po tome nazivani subašiluci, u stvari područja krajišta. Uslijed ekspanzije turske države subašiluci su bivali pretvarani u zijamete, dok su ostajali oni u graničnim područjima. Ovi prvi bi postajali sandžakbegovi ljudi i upravitelji hasova te vršili administrativno-policijsku vlast na tim prostorima. S druge strane, osnivanjem ziameta, svaki zaim dobio bi titulu subaše.".
  3. Spandouginos, Theodōros (۱۹۷۷). On the origin of the Ottoman emperors. Cambridge University Press. p. ۱۲۴. ISBN ۰-۵۲۱-۵۸۵۱۰-۴. "When a sanjak bey ... or holder of timar...gets more than ۱۵.۰۰۰ aspres from his holdings he becomes subaşi (Subassi), or holder of subaşilik within a Sanjak".
  4. Ćirković ۲۰۰۴, pp. ۱۱۲.
  5. Kenneth Setton (۱۹۷۶–۱۹۸۴), The Papacy and the Levant, ۱۲۰۴-۱۵۷۱, vol. four volumes, American Philosophical Society, ISBN ۹۷۸-۰-۸۷۱۶۹-۱۱۴-۹, "... Subashi (Ven. Subassi) was the commandant of town or castle, in which he exercised the functions of security officer, or chief of police.".