سستکره
سستکره،[۱][۲] خمیرکره، نرمکره یا استنوسفر (به انگلیسی: asthenosphere) لایه سنگ نرم، گرمادیدهای که بلافاصله در زیر سنگکره سخت قرار گرفته و اجازه میدهد کفههای سنگکره در حدود سطح زمین به آهستگی حرکت کنند. این لایه از ۱۰۰ کیلومتری تا عمق ۷۰۰ کیلومتر (۴۳۰ مایل) امتداد مییابد. این لایه زیر سنگ کره و بالای گوشته زیرین قرار دارد. این بخش از زمین حالت خمیری دارد و نیمه جامد دارد .منشا بیشتر آتشفشان و زمین لرزه به این قسمت مربوط است.
آستنوسفر تقریباً جامد است، اما مقدار کمی ذوب (کمتر از 0.1٪ سنگ) به ضعف مکانیکی آن کمک میکند. ذوب گستردهترِ کاهش فشار آستنوسفر در جایی که به سمت بالا حرکت میکند، رخ میدهد و این مهمترین منبع ماگما در زمین است. این منبع بازالت پشته میان اقیانوسی (MORB) و برخی از ماگماهایی است که در بالای مناطق فرورانش یا در مناطق شکاف قارهای فوران میکنند.
آستنوسفر بخشی از گوشته بالایی درست زیر لیتوسفر است که در حرکت تکتونیکی صفحهای و تنظیمات ایزواستاتیک نقش دارد. این بخش از پریدوتیت، سنگی که عمدتاً حاوی کانیهای الیوین و پیروکسن است، تشکیل شده است.[2] مرز لیتوسفر-آستنوسفر معمولاً در ایزوترم 1300 درجه سانتیگراد (2370 درجه فارنهایت) در نظر گرفته میشود. در دماهای پایینتر، گوشته به سطح زمین نزدیکتر است و در دماهای بالاتر، گوشته به صورت انعطافپذیر حرکت میکند.[3] آستنوسفر جایی است که سنگ گوشته بیشترین نزدیکی را به نقطه ذوب خود دارد و احتمالاً مقدار کمی مذاب در این لایه وجود دارد.[4]
پینوشت و منبع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ مُر، فرید؛ مدبری، سروش (۱۳۹۱). فرهنگ جامع علوم زمین. فرهنگ معاصر. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۱۰۵-۰۴۰-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «سستکره» [زمینشناسی] همارزِ «استنوسفر» (به انگلیسی: asthenosphere)؛ منبع: گروه واژهگزینی. (۱۳۷۶-۱۳۸۵). فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۷-۱ (ذیل سرواژهٔ asthenosphere)
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:پینوشت (رده)
| لایهها | |
|---|---|
| ناپیوستگیهای جهانی | |
| ناپیوستگیهای منطقهای | |
 | این یک مقالهٔ خرد زمینشناسی است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |